Rig Veda 4.41.4: Mandala 4, Sukta 41, Mantra 4

Sukta 4.41

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra-Varuṇa (dual)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रा युवं वरुणा दिद्युमस्मिन्नोजिष्ठमुग्रा नि वधिष्टं वज्रम् । यो नो दुरेवो वृकतिर्दभीतिस्तस्मिन्मिमाथामभिभूत्योजः ॥

Recitation with translationRig Veda 4.41.4

Transliteration

índrā yuváṃ varuṇā didyúm asmín ójiṣṭham ugrā ní vadhiṣṭaṃ vájram | yó no duḥ-évō vṛ́katiḥ dabhītís tásmin mimāthām abhi-bhū́ty ójaḥ ||

Translation

يا إندرا وفارونا، أيها الجبّاران، أقيما في هذا الكائن الفَجْرَةَ (vajra) الأشدَّ بأسًا، اللامعةَ المتألّقة. وكلُّ ما فينا من سوءِ نيةٍ، وتمزيقٍ مفترسٍ كالذئب، وخوفٍ خادع—فاسحقاه عليه بقوّةٍ قاهرةٍ غالبة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रा: O Indra (addressed together with another)
• इन्द्रा: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वरुणा: O Varuṇa (addressed together with Indra)
• वरुणा: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• दिद्युम्: a lightning(-like) flash / brilliance
• दिद्युम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिद्यु (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this (one/this place/this matter)
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ओजिष्ठम्: the strongest / most powerful
• ओजिष्ठम्: विशेषण (कर्मणः)
• Type: Adjective
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक) → ओजिष्ठ (superlative)

• उग्रा: O you two fierce ones
• उग्रा: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• नि: down, forth (as preverb)
• नि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: नि (उपसर्ग)

• वधिष्टम्: you two struck down / smote
• वधिष्टम्: क्रिया (कर्तृ=युवम्)
• Type: Verb
• Root: वध् (धातु) / वधि- (aorist stem)

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दुरेवः: ill-disposed, hostile
• दुरेवः: विशेषण (कर्तुः)
• Type: Adjective/Noun
• Root: दुरेव (प्रातिपदिक; दु: + एव)

• वृकतिः: wolfish attack / tearing (as by a wolf)
• वृकतिः: कर्तृ (समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: वृकति (प्रातिपदिक)

• दभीतिः: harm, injury, deception
• दभीतिः: कर्तृ (समुच्चित)
• Type: Noun
• Root: दभीति (प्रातिपदिक; from √दभ्/दम्भ् ‘to harm, deceive’)

• तस्मिन्: in/against that (one)
• तस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मिमाथाम्: you two have crushed / churned
• मिमाथाम्: क्रिया (कर्तृ=युवम्)
• Type: Verb
• Root: √मथ् (धातु) ‘to churn, crush, agitate’

• अभिभूत्योजः: overpowering might / victorious strength
• अभिभूत्योजः: कर्म (क्रियायाः)
• Type: Noun (compound)
• Root: अभिभूति-ओजस् (समास; अभि-√भू ‘overpower’ + ओजस् ‘might’)