Rig Veda 4.2.8: Mandala 4, Sukta 2, Mantra 8
Sukta 4.2
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यस्त्वा दोषा य उषसि प्रशंसात्प्रियं वा त्वा कृणवते हविष्मान् । अश्वो न स्वे दम आ हेम्यावान्तमंहसः पीपरो दाश्वांसम् ॥
Transliteration
yás tvā doṣā́ yá uṣási praśáṃsāt priyáṃ vā tvā kṛṇávate havíṣmān | áśvo ná své dáma ā́ hemyā́vān tám áṃhasaḥ pī́paro dā́śvāṃsam ||
Translation
مَن يسبّحك ليلًا ومَن عند الفجر، أو مَن يجعلك محبوبًا بقربانه—فكالحصان في إسطبله، عُد إلى بيته. يا أغني، يا ممسك الزِّمام، اعبرْ بذلك الواهب فوق الضيق والكرب.
Word by Word
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दोषाat night
दोषा:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदोषा (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उषसिat dawn
उषसि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
प्रशंसात्praises
प्रशंसात्:
कर्तृ
TypeVerb (finite) / Vedic injunctive
Rootप्र-शंस् (धातु) → प्रशंस्/प्रशंसा (कृदन्त-भाव)
प्रियम्a dear (thing); what is pleasing
प्रियम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
कृणवतेmakes; does
कृणवते:
कर्तृ
TypeVerb (finite)
Rootकृ (धातु)
हविष्मान्the oblation-bearing (worshipper); one possessing offering
हविष्मान्:
कर्तृ
TypeAdjective/Noun
Rootहविष्मन्त् (प्रातिपदिक) < हविस्
अश्वःa horse
अश्वः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
स्वेin his own
स्वे:
अधिकरण
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व (प्रातिपदिक)
दमेhouse; home
दमे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
आtowards; unto
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
हेमिI drive/impel; I set in motion
हेमि:
कर्तृ
TypeVerb (finite)
Rootहेम्/हिम् (धातु; वेदिक)
आवान्तम्helping; favourable
आवान्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootआ-वन्त् (प्रातिपदिक) < अव्/वन् (to help/favour)
अंहसःfrom distress/sin/anguish
अंहसः:
अपादान
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
पीपरःyou carry across; you rescue
पीपरः:
कर्तृ
TypeVerb (finite)
Rootपि/पा (धातु; वेदिक-रूप ‘पीपर्’ = caus./intensive ‘to cause to pass over, save’)
दाश्वांसम्the giver; the worshipper who has given (offerings)
दाश्वांसम्:
कर्म
TypeParticiple (perfect active) used as noun
Rootदाश्वांस् (कृदन्त-प्रातिपदिक) < दा (धातु ‘to give’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.