Rig Veda 10.13.3: Mandala 10, Sukta 13, Mantra 3

Sukta 10.13

Devata: Ṛta / Brahmanic word-principle (akṣara) as implicit devatā; not a single anthropomorphic deity.

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification).

Samhita Patha (Devanagari)

पञ्च पदानि रुपो अन्वरोहं चतुष्पदीमन्वेमि व्रतेन । अक्षरेण प्रति मिम एतामृतस्य नाभावधि सं पुनामि ॥

Transliteration

páñca padā́ni rupó ánv arohāṃ cátuṣpadīm ánv émi vraténa | akṣáreṇa práti mime etā́m ṛtásya nā́bhāv ádhi sáṃ punāmi ||

Translation

أصعدُ وراء الرُّوبا (الصورة/الهيئة) عبر خُطاها الخمس؛ وأتّبعُ المقياسَ ذي الأربعِ أقدامٍ وفقَ الفْرَتَه (vrata)—ناموسِ العملِ القويم. وبالمقطعِ غيرِ الفاني أقيسُه من جديد؛ وعلى سُرّةِ رِتا (ṛta) أُطهِّرُه وأجمعُه—لتتّسقَ الكلمةُ والكينونةُ مع مركزِ الحقّ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पञ्च: five
• पञ्च: Karma (पदानि-विशेषणम्)
• Type: Adjective/Numeral
• Root: पञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• पदानि: steps/footprints; (also) words/metrical feet
• पदानि: Karma
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)

• रूपः: the form/shape (Rūpa as agent)
• रूपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)

• अन्वारोहम्: I mounted/followed up (after)
• अन्वारोहम्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: अनु-√रुह् (धातु: रुहँ आरोहणे)

• चतुष्पदीम्: four-footed
• चतुष्पदीम्: Karma (इमाम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: चतुष्पद् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/तत्पुरुषः)

• इमाम्: this (one)
• इमाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अन्वेमि: I follow
• अन्वेमि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: अनु-√इ (धातु: इण् गतौ)

• व्रतेन: by/with the vow; by sacred observance
• व्रतेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• अक्षरेण: by/with the imperishable (syllable/word)
• अक्षरेण: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अक्षर (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in return; against
• प्रति: — (क्रियाविशेषणम्/उपसर्गार्थः)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• मिमे: I measured out
• मिमे: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √मा (धातु: मा माने/मितौ)

• एताम्: this (here)
• एताम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• नाभा: with/by the navel; by the hub (center)
• नाभा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)

• अवधि: boundary; limit
• अवधि: Karma
• Type: Noun
• Root: अवधि (प्रातिपदिक)

• सम्: together; completely
• सम्: — (क्रियायोगे)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• पुनामि: I purify/cleanse
• पुनामि: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √पू (धातु: पू पवने/शोधने)