Rig Veda 1.59.7: Mandala 1, Sukta 59, Mantra 7

Sukta 1.59

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

वैश्वानरो महिम्ना विश्वकृष्टिर्भरद्वाजेषु यजतो विभावा । शातवनेये शतिनीभिरग्निः पुरुणीथे जरते सूनृतावान् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.59.7

Transliteration

vaiśvānaráo mahimnā́ viśvá-kṛṣṭir bharádvājeṣu yajató vibhā́vā | śātá-vaneye śatínībhir agníḥ puru-nīthé jarate sūnṛ́tāvān ||

Translation

Vaiśvānara، بعظمته صانعُ جميعِ الشعوب، المعبودُ بين آلِ Bharadvāja، الواسعُ الإشراق. وفي نيلِ المئات بقواه المِئويّة، يثبتُ Agni ويَدومُ في قياداتٍ كثيرة، غنيًّا بكلامٍ صادقٍ مُسعِد.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वैश्वानरः: Vaiśvānara (Agni as ‘belonging to all men’)
• वैश्वानरः: कर्तृ
• Type: Noun (proper epithet)
• Root: वैश्वानर (प्रातिपदिक; विश्+नर-समास/वैश्वानर)

• महिम्ना: by greatness, through majesty
• महिम्ना: करण
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)

• विश्वकृष्टिः: (he who is) of all peoples / belonging to all communities
• विश्वकृष्टिः: कर्तृ (समनाधिकरण/विशेषण-भावे वैश्वानरस्य)
• Type: Noun
• Root: विश्वकृष्टि (प्रातिपदिक; विश्व- + कृष्टि ‘people/settlement’)

• भरद्वाजेषु: among the Bharadvājas
• भरद्वाजेषु: अधिकरण
• Type: Noun (proper, pluralized as clan)
• Root: भरद्वाज (प्रातिपदिक; गोत्र/ऋषि-नाम)

• यजतः: worthy of worship
• यजतः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यजत (प्रातिपदिक; √यज् ‘to worship’ से ‘यजत’ = ‘पूज्य/यजनीय’)

• विभावा: radiant, widely shining
• विभावा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: विभावन्/विभाव (प्रातिपदिक; वि-√भा ‘to shine’)

• शातवनेये: in/among the Śātavaneya(s)
• शातवनेये: अधिकरण
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: शातवनेय (प्रातिपदिक; patronymic/tribal epithet)

• शतिनीभिः: with the hundredfold (powers/hosts)
• शतिनीभिः: करण
• Type: Adjective (instrumental plural, used substantively)
• Root: शतिनी (प्रातिपदिक; ‘having hundreds’, ‘hundredfold’)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पुरुणीथे: in many leadings/helps; amid manifold guidance
• पुरुणीथे: अधिकरण
• Type: Adjective (locative singular)
• Root: पुरुणीथ (प्रातिपदिक; पुरु- ‘many’ + नीथ ‘leadings/helps/paths’)

• जरते: grows old / endures / is long-lasting
• जरते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जॄ/जर् (धातु; ‘to age, to be worn’; Vedic middle)

• सूनृतावान्: possessing good/true speech; graciously speaking
• सूनृतावान्: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सूनृता + वत् (प्रातिपदिक; ‘true/gentle speech’ + possessive)