Atharva Veda 6.86.2: Kanda 6, Anuvaka 9, Sukta 86, Mantra 2

Sukta 86

Sanskrit (Devanagari)

स॒मु॒द्र ई॑शे स्र॒वता॑म॒ग्निः पृ॑थि॒व्या व॒शी। च॒न्द्रमा॒ नक्ष॑त्राणामीशे॒ त्वमे॑कवृ॒षो भ॑व

Sanskrit recitationAtharva Veda 6.86.2

IAST Transliteration

samudrá ī́śe sravatā́m agníḥ pṛthivyā́ vaśī́ | candrámā nákṣatrāṇām ī́śe tvám ekavṛ́ṣo bhava

English Translation (Griffith/Whitney)

The Ocean is lord of all that floweth; Agni, masterful, is lord of Earth; the Moon is lord of the Stars: do thou become the single Bull, pre-eminent.

Translation

السَّمُدْرَا (المُحِيطُ) سَيِّدُ كُلِّ مَا يَجْرِي؛ أَغْنِي، ذُو السُّلْطَانِ، سَيِّدُ الأَرْضِ؛ وَتْشَنْدْرَا (القَمَرُ) سَيِّدُ النُّجُومِ: فَكُنْ أَنْتَ الثَّوْرَ الوَاحِدَ، الأَعْلَى المُتَفَوِّقَ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• समुद्रः: the ocean
• समुद्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• ईशे: rules, has dominion over
• ईशे: क्रिया (कर्तृ-सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: ईश् (धातु)

• स्रवताम्: of the flowing (waters/streams)
• स्रवताम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: स्रवत् (कृदन्त; √स्रु ‘to flow’)

• अग्निः: Agni (fire)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• वशी: controlling, masterful
• वशी: विशेषण (अग्निः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वशिन् (प्रातिपदिक)

• चन्द्रमा: the Moon
• चन्द्रमा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: चन्द्रमस्/चन्द्रमा (प्रातिपदिक)

• नक्षत्राणाम्: of the stars/asterisms
• नक्षत्राणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नक्षत्र (प्रातिपदिक)

• ईशे: rules, has dominion over
• ईशे: क्रिया (कर्तृ-सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: ईश् (धातु)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एकवृषः: the sole bull; the unique mighty one
• एकवृषः: सम्बोधन/कर्तृ-विशेषण (त्वम्-विशेषण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: एकवृष (प्रातिपदिक; एक + वृष ‘bull’)

• भव: become; be
• भव: क्रिया (आदेश)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (verify via anukramaṇī)

Devata: Samudra; Agni; Candramas; and the empowered recipient

Chandas: Anuṣṭubh (probable; confirm by scansion)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta