Atharva Veda 2.36.3: Kanda 2, Anuvaka 4, Sukta 36, Mantra 3

Sukta 36

Sanskrit (Devanagari)

इ॒यम॑ग्ने॒ नारी॒ पतिं॑ विदेष्ट॒ सोमो॒ हि राजा॑ सु॒भगां॑ कृ॒णोति॑ । सुवा॑ना पु॒त्रान् महि॑षी भवाति ग॒त्वा पतिं॑ सु॒भगा॒ वि रा॑जतु

Recitation with translationAtharva Veda 2.36.3

IAST Transliteration

iyám agne nā́rī patíṃ videṣṭa sómo hí rā́jā subhágāṃ kṛṇóti | suvā́nā putrā́n mahíṣī bhavāti gatvā́ patíṃ subhágā ví rājatu

English Translation (Griffith/Whitney)

This woman, O Agni, shall win a husband: for Soma, the King, doth make her fortunate. Bearing sons she becometh a chief wife; having gone unto her husband, fortunate, let her shine forth in sovereignty.

Translation

هذه المرأةُ، يا أغني (Agni)، ستنالُ زوجًا؛ فإنّ سوما (Soma) الملكَ يجعلها ذاتَ حظٍّ وسعادة. فإذا أنجبتْ بنينَ صارت زوجةً كبرى؛ فإذا مضتْ إلى زوجها، وهي سعيدةُ الطالع، فلتتلألأ في السيادة والهيبة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इयम्: this (woman)
• इयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (सम्बोधन; कारकातीत) संबोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• नारी: woman
• नारी: Kartā (इयम् का विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)

• पतिम्: husband
• पतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• विदेष्ट: may (she) find/obtain
• विदेष्ट: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (विन्दति/वेद; ‘प्राप्तौ/ज्ञाने’) + desiderative/benedictive usage

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• हि: indeed/for
• हि: (सम्बन्धसूचक/हेतु-बल)
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• राजा: king
• राजा: Kartā (सोमः का समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• सुभगाम्: fortunate (woman)
• सुभगाम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सुभगा (प्रातिपदिक)

• कृणोति: makes
• कृणोति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• सुवाना: bearing/giving birth
• सुवाना: Kartā (भवाति/राजतु के साथ)
• Type: Participle
• Root: √सू (प्रसवे) → सुवाना (शतृ/वर्तमान-कृदन्त, आत्मनेपद-भाव)

• पुत्रान्: sons/children
• पुत्रान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• महिषी: queen/chief wife
• महिषी: Kartā/समनाधिकरण (स्त्री का पद)
• Type: Noun
• Root: महिषी (प्रातिपदिक)

• भवाति: becomes
• भवाति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: (पूर्वकाल-क्रिया; क्रियाविशेषण)
• Type: Gerund
• Root: √गम् (गतौ) → गत्वा

• पतिम्: husband
• पतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)

• सुभगा: fortunate
• सुभगा: Kartā/समनाधिकरण (स्त्री का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुभगा (प्रातिपदिक)

• वि: forth, widely
• वि: (क्रियाविशेषण; √राज् के साथ)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि

• राजतु: let (her) shine/reign
• राजतु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √राज् (दीप्तौ/शोभायाम्)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (nuptial/benedictory seer attribution varies by anukramaṇī; commonly treated as an Atharvanic household benediction).

Devata: Agni and Soma (as conjoint auspicious agents for marriage and fertility).

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence typical of benedictory stanzas; exact metrical resolution may vary by pada-scansion).

Mantra Rasa

Primary: shringara

Secondary: shanta