Atharva Veda 2.6.4: Kanda 2, Anuvaka 1, Sukta 6, Mantra 4

Sukta 6

Sanskrit (Devanagari)

क्ष॒त्रेणा॑ग्ने॒ स्वेन॒ सं र॑भस्व मि॒त्रेणा॑ग्ने मित्र॒धा य॑तस्व । स॒जा॒तानां॑ मध्यमे॒ष्ठा राज्ञा॑मग्ने वि॒हव्यो॑ दीदिही॒ह

Recitation with translationAtharva Veda 2.6.4

IAST Transliteration

kṣatréṇā́gne svéna sáṃ rabhásva mitréṇā́gne mitradhā́ yátasva | sajātā́nāṃ madhyaméṣṭhā́ rā́jñām agne vihávyò dīdihī́ha ||

English Translation (Griffith/Whitney)

With thine own kingly power, O Agni, lay firm hold; with Mitra’s might, O Agni, strive in Mitra’s ordered way. Among the clansmen be thou best, set in the midst of kings: O Agni, manifold-invoked, shine brightly here for us.

Translation

بقوّتِكَ المَلَكيّةِ الخاصّة، يا أَغني، تَشَبَّثْ وثَبِّتْ قبضتَكَ؛ وبقوّةِ مِترا، يا أَغني، اجتهدْ على نَسَقِ مِترا ونِظامِه. وبينَ أبناءِ العشيرةِ كُنْ الأفضل، مُقامًا في وَسَطِ الملوك؛ يا أَغني، يا مَن يُدعَى بنداءاتٍ كثيرة، أَشْرِقْ هنا لنا بضياءٍ ساطع.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• क्षत्रेण: by/with (your) sovereignty, lordly power
• क्षत्रेण: करण
• Type: Noun
• Root: क्षत्र (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• स्वेन: with your own
• स्वेन: करण
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• रभस्व: grasp/lay hold (firmly); take up
• रभस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रभ् (धातु) + सम्

• मित्रेण: by/with friendship; with the ally
• मित्रेण: करण
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• मित्रधा: in a friendly manner; as a friend
• मित्रधा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मित्रधा (अव्यय; मित्र + धा-प्रत्यय/धा-भावः)

• यतस्व: strive; exert yourself; be intent
• यतस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यत् (धातु) (यत् = प्रयत्न/संयम)

• सजातानाम्: of the kindred / of those born together
• सजातानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सजात (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम् + √जन्, क्त)

• मध्यमेष्ठा: standing in the middle; the central-most
• मध्यमेष्ठा: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: मध्यमेष्ठा (प्रातिपदिक; मध्यम + इष्ठा/एष्ठा)

• राज्ञाम्: of kings/rulers
• राज्ञाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• विहव्यः: to be invoked/called upon
• विहव्यः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: विहव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; वि + √ह्वा, यत्/यव्य-प्रत्ययः; ‘invocable’)

• दीदिहि: shine brightly; blaze
• दीदिहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दीदिहि (धातु: √दीदिह्/√दीप् ‘to shine’, intensive/reduplicated stem)

• इह: here
• इह: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution typical for Agni-polity verses in AVŚ (exact r̥ṣi assignment depends on the Anukramaṇī for AV 2.6).

Devata: Agni (with Mitra as invoked power/quality within the address).

Chandas: Predominantly Anuṣṭubh-like cadence (requires metrical verification against pada lengths in the edition).

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta