Rig Veda 2.13.10: Mandala 2, Sukta 13, Mantra 10
Sukta 2.13
Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वेदनु रोधना अस्य पौंस्यं ददुरस्मै दधिरे कृत्नवे धनम् । षळस्तभ्ना विष्टिरः पञ्च संदृशः परि परो अभवः सास्युक्थ्यः ॥
Transliteration
viśvéd ánu rodhanā́ asya páuṃsyaṃ dadúr asmai dadhire kṛtnáve dhánam | ṣáḷ astabhnā vi-stíraḥ páñca saṃ-dṛ́śaḥ pári paró abhavaḥ sá āsy ukthyáḥ ||
Translation
一切疆界都随从他的雄力而行，并把它赐与他；他们为成就者安置了财富。你稳固了六重广域、五种相应；你成了超越彼岸之彼岸者——他确是此颂之真正所歌者。
Word by Word
विश्वेall (the beings/ones)
विश्वे:
कर्तृ (ददुः/दधिरे इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (सर्व) प्रातिपदिक
इद्indeed, just
इद्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
अनुafter, along, according to
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
रोधनाःbarriers/closures (or restraining powers)
रोधनाः:
कर्तृ (ददुः/दधिरे इत्यस्य; ‘रोधनाः’ = ‘बन्धन/अवरोध’ अथवा ‘रोधन-देवाः/शक्तयः’ रूपेण)
TypeNoun
Rootरोधन (प्रातिपदिक; √रुध् ‘to obstruct/close’ से)
अस्यof him
अस्य:
सम्बन्ध (पौंस्यं इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पौंस्यम्manly power, prowess
पौंस्यम्:
कर्म (ददुः)
TypeNoun
Rootपौंस्य (प्रातिपदिक; ‘पुंस्’ से ‘manly power’)
ददुःthey have given
ददुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√दा (दाने)
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधिरेthey have placed/established
दधिरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने)
कृत्नवेfor the complete/entire one
कृत्नवे:
सम्प्रदान (धनम् इत्यस्य विशेषणम्; ‘for the complete/whole one’)
TypeAdjective
Rootकृत्नु (प्रातिपदिक; ‘सम्पूर्ण/समग्र’)
धनम्wealth
धनम्:
कर्म (दधिरे)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
षळ्six
षळ्:
विशेषण (स्तभ्नाः इत्यस्य)
TypeNumeral
Rootषष् (संख्या-प्रातिपदिक)
अस्तभ्नाः(he) propped up, supported
अस्तभ्नाः:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्तभ् (स्तम्भने ‘to prop/support’)
विष्टिरःexpanses, distributions, regions
विष्टिरः:
कर्म/विषय (अस्तभ्नाः—‘विष्टयः’ इत्यस्य स्थापनम्)
TypeNoun
Rootविष्टि (प्रातिपदिक; ‘विस्तार/व्याप्ति/विभाग’)
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (संदृशः इत्यस्य)
TypeNumeral
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
संदृशः(the) five appearances/forms (or correspondences)
संदृशः:
कर्म/विषय (अस्तभ्नाः—स्थापिताः ‘पञ्च संदृशः’)
TypeNoun/Adjective
Rootसंदृश्/संदृश (प्रातिपदिक; ‘समरूप/दृश्य’)
परिaround, all around
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
परःhigher, beyond
परः:
कर्तृ/विशेषण (अभवत् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
अभवत्became, came to be
अभवत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
सास्यhe, of him
सास्य:
कर्तृ (अभवत्) + सम्बन्ध
TypePronoun (compound-like sandhi form)
Rootस (तद्-प्रातिपदिक) + अस्य (इदम्-षष्ठी) → ‘सास्य’ (वेदिक संधि)
उक्थ्यःpraiseworthy, to be hymned
उक्थ्यः:
विशेषण (सः/परः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootउक्थ्य (प्रातिपदिक; उक्थ ‘hymn’ से ‘worthy of hymn/praise’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
