Adhyaya 290

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कुबेरस्थानमुत्तमम् । यत्र सिद्धः पुरा देवि कुबेरो धनदोऽभवत्

Īśvara phán: Rồi đó, ô Đại Nữ Thần, nên đi đến nơi tối thắng gọi là trú xứ của Kubera; nơi mà thuở xưa, Kubera đã thành tựu và trở thành Dhanada, bậc ban phát tài bảo.

Verse 2

ब्राह्मणश्चौररूपेण तत्र स्थानेऽवसत्पुरा । स च मे भक्तियोगेन पुरा वै धनदः कृतः

Xưa kia, tại nơi ấy có một bà-la-môn cư trú dưới hình dạng kẻ trộm; và nhờ bhakti-yoga đối với Ta, người ấy quả thật đã được làm thành Dhanada, bậc ban phát tài bảo.

Verse 3

देव्युवाच । कथं स ब्राह्मणो भूत्वा चौररूपो नराधमः । तन्मे कथय देवेश धनदः स यथाऽभवत्

Nữ Thần thưa rằng: Làm sao vị Bà-la-môn ấy, trở thành kẻ trộm—hạng người thấp hèn nhất—lại hóa thành Dhanada? Xin Ngài, Chúa tể chư thiên, hãy kể cho con biết việc ấy đã xảy ra thế nào.

Verse 4

ईश्वर उवाच । तस्मिन्नर्थे महादेवि यद्वृत्तं चौत्तमेंऽतरे । कथयिष्यामि तत्सर्वं शिवमाहात्म्यसूचकम्

Īśvara đáp: Về việc ấy, hỡi Đại Nữ Thần, và những điều đã xảy ra trong khoảng thời gian tốt đẹp ấy, Ta sẽ kể hết—một câu chuyện nêu rõ đại uy đức của Śiva.

Verse 5

कश्चिदासीद्द्विजो देवि देवशर्मेति विश्रुतः । प्रभासक्षेत्रनिलयो न्यंकुमत्यास्तटेऽवसत्

Hỡi Nữ Thần, thuở xưa có một vị Bà-la-môn nổi danh tên là Devaśarmā. Cư ngụ tại thánh địa Prabhāsa, ông sống bên bờ sông Nyaṅkumatī.

Verse 6

पुत्रक्षेत्रकलत्रादिव्यापारैकरतः सदा । विहायाथ स गार्हस्थ्यं धनार्थं लोभ मोहितः । प्रचचार महीमेतां सग्रामनगरांतराम्

Ông luôn chỉ mải mê những việc liên quan đến con cái, ruộng đất, vợ và các chuyện tương tự. Rồi ông bỏ phận sự của đời sống gia chủ. Bị lòng tham của cải làm mê muội, ông lang thang khắp cõi đất này, đi qua làng mạc và thành thị.

Verse 7

भार्या तस्य विलोलाक्षी तस्य गेहाद्विनिर्गता । स्वच्छंदचारिणी नित्यं नित्यं चानंगमोहिता

Vợ ông, đôi mắt lả lơi, đã rời khỏi nhà ông. Sống buông thả theo ý mình, nàng luôn luôn—hết lần này đến lần khác—bị dục vọng trói buộc.

Verse 8

तस्यां कदाचित्पुत्रस्तु शूद्राज्जातो विधेर्वशात् । दुष्टात्माऽतीव निर्मुक्तो नाम्ना दुःसह इत्यतः

Từ nàng ấy, có lần một người con trai sinh ra bởi một Śūdra, do sức mạnh của định mệnh. Bản tính hung ác, buông thả không kiềm chế, nên được đặt tên là Duḥsaha (“Khó chịu đựng”).

Verse 9

सोऽथ कालेन महता नामकर्मप्रवर्तितः । व्यसनोपहतः पापस्त्यक्तो बन्धुजनैस्तथा

Rồi theo năm tháng dài lâu, hắn lớn lên đúng như tên gọi và việc làm của mình. Bị thói xấu quật ngã, mang tội lỗi, hắn cũng bị chính bà con ruột thịt ruồng bỏ.

Verse 10

पूजोपकरणं द्रव्यं स कस्मिंश्चिच्छिवालये । बहुदोषामुखे दृष्ट्वा हर्तुकामोऽविशत्ततः

Trong một ngôi đền thờ Śiva, hắn thấy các vật liệu và dụng cụ dùng cho việc cúng tế bị để lộ ra, dễ mắc nhiều điều bất trắc. Muốn trộm lấy, hắn liền lẻn vào đó.

Verse 11

यावद्दीपो गतप्रायो वर्त्तिच्छेदोऽभवत्किल । तावत्तेन दशा दत्ता द्रव्यान्वेषणकारणात्

Đúng lúc ngọn đèn gần tàn và tim đèn bị cắt đứt, ngay khoảnh khắc ấy hắn bị đánh gục—vì đang lục soát tìm của quý.

Verse 12

प्रबुद्धश्चोत्थितस्तत्र देवपूजाकरो नरः । कोऽयं कोयमिति प्रोच्चैर्व्याहरत्परिघायुधः

Tại đó, người đàn ông làm việc thờ phụng thần linh chợt tỉnh giấc và bật dậy. Tay cầm gậy làm vũ khí, ông lớn tiếng kêu: “Ai đó? Ai đó?”

Verse 13

स च प्राणभयान्नष्टः शूद्रजश्चापि मूढधीः । विनिन्दन्नात्मनो जन्म कर्म चापि सुदुःखित

Vì sợ mất mạng, hắn bỏ chạy; sinh từ giai cấp Śūdra, trí tuệ u mê, hắn than khóc—tự chê trách chính sự sinh ra và nghiệp hành của mình—ngập chìm trong sầu khổ.

Verse 14

पुरपालैर्हतोऽवन्यां मृतः कालादभूच्च सः । गंधारविषये राजा ख्यातो नाम्ना सुदुर्मुखः

Bị lính canh thành giết nơi hoang dã, hắn chết đúng kỳ. Về sau, hắn trở thành vua xứ Gandhāra, nổi danh với tên Sudurmukha.

Verse 15

गीतवाद्यरतस्तत्र वेश्यासु निरतो भृशम् । प्रजोपद्रवकृन्मूर्खः सर्वधर्मबहिष्कृतः

Tại đó, hắn đắm say ca hát và nhạc khí, lại mê mẩn kỹ nữ. Là kẻ ngu si áp bức dân chúng, hắn bị gạt ra khỏi mọi dharma.

Verse 16

किन्त्वर्चयन्सदैवासौ लिंगं राज्यक्रमागतम् । पुष्पस्रग्धूपनैवेद्यगंधादिभिरमन्त्रवत्

Thế nhưng hắn vẫn luôn thờ phụng Liṅga truyền qua dòng vương vị, dâng hoa, tràng hoa, hương, lễ vật (naivedya), hương liệu và các thứ khác—dẫu không tụng mantra.

Verse 17

मुख्येषु च सदा काले देवतायतनेषु च । दद्यात्स बहुलान्दीपान्वर्तिभिश्च समुज्ज्वलान्

Và vào những thời khắc trọng yếu, trong các đền thờ chư thần, hắn bố thí nhiều ngọn đèn, với tim đèn cháy rực sáng.

Verse 18

कदाचिन्मृगयासक्तो बभ्राम स च वीर्यवान् । प्रभास क्षेत्रमागात्य पूर्वसंस्कारभावितः

Một lần, say mê việc săn bắn, người dũng mãnh ấy lang thang khắp nơi rồi đến thánh địa Prabhāsa, bị sức mạnh của những dấu ấn nghiệp xưa (saṃskāra) dẫn dắt.

Verse 19

परैरभिहतो युद्धे न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । शिवपूजाविधानेन विध्वस्ताशेषपातकः

Bị kẻ khác đánh gục trong chiến trận trên bờ cát cát tường của sông Nyaṃkumatī, nhờ thực hành đúng nghi thức thờ phụng Śiva mà mọi tội lỗi của ông đều bị tiêu trừ.

Verse 20

ततो विश्रवसश्चासौ पुत्रोऽभूद्भुवि विश्रुतः । यः स एव महातेजाः सर्वयज्ञाधिपो बली

Sau đó, trên cõi đời, ông trở thành người con nổi danh của Viśravas—chính vị ấy là bậc hùng lực, đại quang minh, chúa tể của mọi tế lễ.

Verse 21

कुबेर इति धर्मात्मा श्रुतशीलसमन्वितः । लिंगं प्रतिष्ठयामास न्यंकुमत्याश्च पूर्वतः

Bậc sống theo Dharma ấy, đầy đủ học vấn và hạnh kiểm cao quý, nổi danh là “Kubera”, đã thiết lập một Liṅga ở phía đông sông Nyaṃkumatī.

Verse 22

कौबेरात्पश्चिमे भागे सोमनाथेति विश्रुतम् । संपूज्य च यथेशानं न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । स्तोत्रेणानेन चास्तौषीद्भक्त्या तं सर्वकामदम्

Về phía tây của Kaubera là nơi được tôn xưng là “Somanātha”. Tại đó, trên bờ cát tường của sông Nyaṃkumatī, sau khi cung kính thờ phụng Īśāna đúng như pháp, ông đã chí thành ca ngợi Ngài bằng bài tán tụng này—Đấng ban thành tựu mọi sở nguyện.

Verse 23

मूर्तिः क्वापि महेश्वरस्य महती यज्ञस्य मूलोदया तुम्बी तुंगफलावती च शतशो ब्रह्माण्डकोटिस्तथा । यन्मानं न पितामहो न च हरिर्ब्रह्माण्डमध्यस्थितो जानात्यन्यसुरेषु का च गणना सा संततं वोऽवतात्

Ở một nơi nào đó hiện hữu một Thánh tướng vĩ đại của Maheśvara—cội nguồn nguyên sơ từ đó tế lễ (yajña) phát sinh—như dây bầu vươn cao trĩu những quả lớn, và như hàng trăm ức vũ trụ. Kích lượng ấy, Pitāmaha (Phạm Thiên) không biết, Hari (Viṣṇu) ở giữa vũ trụ cũng không biết—huống chi các thần khác còn có thể đếm sao? Nguyện Thánh thể tối thượng ấy luôn hộ trì các ngươi.

Verse 24

नमाम्यहं देवमजं पुराणमु पेन्द्रमिन्द्रावरराजजुष्टम् । शशांकसूर्याग्निसमाननेत्रं वृषेन्द्रचिह्नं प्रलयादिहेतुम्

Con xin đảnh lễ vị Thần—Đấng Aja không sinh, Đấng nguyên sơ—được cả Upendra (Viṣṇu) và Indra, chúa tể chư thiên, tôn kính. Mắt Ngài như trăng, như mặt trời, như lửa; Ngài mang dấu hiệu của bò thần; chính là nhân của đại hoại diệt và cũng là căn nguyên của mọi khởi đầu.

Verse 25

सर्वेश्वरैकत्रिबलैकबन्धुं योगाधिगम्यं जगतोऽधिवासम् । तं विस्मयाधारमनंतशक्तिं ज्ञानोद्भवं धैर्यगुणाधिकं च

Con đảnh lễ Ngài—Đấng là một Chúa tể của muôn loài, là nơi nương tựa duy nhất và là thân quyến của ba cõi; được chứng ngộ nhờ yoga; là chỗ cư ngụ nội tại của vũ trụ. Ngài là nền tảng của điều kỳ diệu, có năng lực vô tận, phát sinh từ trí tuệ thanh tịnh, và tràn đầy đức hạnh kiên định.

Verse 26

पिनाकपाशांकुशशूलहस्तं कपर्दिनं मेघसमानघोषम् । सकालकण्ठं स्फटिकावभासं नमामि शंभुं भुवनैकनाथम्

Con đảnh lễ Śambhu, bậc Nhất Chủ của muôn cõi—tay cầm cung Pināka, dây thòng lọng, móc thúc và đinh ba; Đấng tóc bện, tiếng gầm như mây sấm; cổ mang dấu ấn của Kāla, và hào quang trong suốt như pha lê.

Verse 27

कपालिनं मालिनमादिदेवं जटाधरं भीमभुजंगहारम् । प्रभासितारं च सहस्रमूर्तिं सहस्रशीर्षं पुरुषं विशिष्टम्

Con đảnh lễ Kapālin, Đấng mang sọ; Mālin, Đấng đeo vòng hoa; Ādideva, Thần nguyên thủy; Đấng mang tóc bện, trang sức bằng rắn dữ làm chuỗi; Đấng Chiếu Soi—ngàn hình, ngàn đầu—bậc Puruṣa tối thượng, thù thắng.

Verse 28

यदक्षरं निर्गुणमप्रमेयं सज्योतिरेकं प्रवदंति संतः । दूरंगमं वेद्यमनिंद्यवन्द्यं सर्वेषु हृत्स्थं परमं पवित्रम्

Thực tại Bất Hoại ấy—vượt ngoài mọi phẩm tính, vượt ngoài mọi đo lường—các bậc hiền thánh tuyên xưng là chính Một Ánh Sáng. Tuy vươn xa khắp, vẫn có thể chứng tri; vô tì vết, đáng tôn kính; ngự trong tim muôn loài, tối thượng thanh tịnh và năng lực tẩy sạch bậc nhất.

Verse 29

तेजोनिभं बालमृगांकमौलिं नमामि रुद्रं स्फुरदुग्रवक्त्रम् । कालेन्धनं कामदमस्तसंगं धर्मासनस्थं प्रकृतिद्वयस्थम्

Con cúi lạy Rudra, rực sáng như hỏa quang, đội vầng trăng non làm miện; dung nhan uy mãnh lóe quyền lực—Đấng lấy Thời gian làm nhiên liệu mà thiêu đốt, ban cho những ước nguyện chính đáng, lìa mọi chấp trước, an tọa trên pháp tòa của Dharma, vượt ngoài trò chơi nhị nguyên của Prakṛti.

Verse 30

अतीन्द्रियं विश्वभुजं जितारिं गुणत्रयातीतमजं निरीहम् । तमोमयं वेदमयं चिदंशं प्रजापतीशं पुरुहूतमिन्द्रम् । अनागतैकध्वनिरूपमाद्यं ध्यायंति यं योगविदो यतीन्द्राः

Vượt ngoài giác quan, ôm trọn vũ trụ, bậc chiến thắng mọi thù địch; vượt ngoài tam guṇa, vô sinh và vô tác—huyền tối như mầu nhiệm mà lại là tinh yếu của Veda, một phần của Thuần Thức; Chúa tể các Prajāpati, “Indra” được khẩn cầu muôn lần; Đấng Nguyên Sơ, mà hình thể chính là một âm thanh duy nhất, vô sinh, của Vô Hiển—Ngài là đối tượng thiền quán của các bậc thông đạt yoga, những vị khổ hạnh tối thượng.

Verse 31

संसारपाशच्छिदुरं विमुक्तः पुनः पुनस्त्वां प्रणमामि देवम्

Nhờ Ngài—Đấng chặt đứt xiềng xích luân hồi—con được giải thoát; vì thế, ôi Thiên Chủ, con cúi lạy Ngài hết lần này đến lần khác.

Verse 32

निरूपमास्यं च बलप्रभावं न च स्वभावं परमस्य पुंसः । विज्ञायते विष्णुपितामहाद्यैस्तं वामदेवं प्रणमाम्यचिंत्यम्

Ngay cả Viṣṇu, Pitāmaha (Brahmā) và các bậc khác cũng không thể thấu triệt trọn vẹn hình tướng, uy lực–oai quang, hay tự tánh của Đấng Tối Thượng ấy. Con cúi lạy Vāmadeva, Đấng Bất Khả Tư Nghị.

Verse 33

शिवं समाराध्य तमुग्रमू्र्त्तिं पपौ समुद्रं भगवानगस्त्यः । लेभे दिलीपोऽप्यखिलांश्च कामांस्तं विश्वयोनिं शरणं प्रपद्ये

Sau khi chí thành thờ phụng Śiva trong hình tướng uy mãnh, bậc phúc đức Agastya đã uống cạn đại dương; và vua Dilīpa cũng đạt được mọi điều ước. Con xin nương tựa nơi Đấng là nguồn-gốc, là thai tạng của vũ trụ.

Verse 34

देवेन्द्रवन्द्योद्धर मामनाथं शम्भो कृपाकारुणिकः किल त्वम् । दुःखाऽर्णवे मग्नमुमेश दीनं समुद्धर त्वं भव शंकरोऽसि

Ôi Śambhu, Đấng được cả Indra tôn kính—xin nâng con lên, vì con không nơi nương tựa. Quả thật Ngài chính là lòng bi mẫn và từ ái. Ôi Umēśa, con chìm trong biển khổ, khốn cùng—xin cứu vớt con, vì Ngài là Śaṅkara, Đấng ban điều cát tường.

Verse 35

संपूजयन्तो दिवि देवसंघा ब्रह्मेन्द्ररुद्रा विहरंति कामम् । तं स्तौमि नौमीह जपामि शर्वं वन्देऽभिवंद्यं शरणं प्रपन्नः

Trên cõi trời, các đoàn chư thiên—Brahmā, Indra và Rudra—thờ phụng Ngài và vui chơi theo ý nguyện. Con tán dương Śarva (Śiva); nơi đây con cúi lạy, trì danh Ngài bằng japa, và phụng thờ Đấng đáng được tôn kính nhất, vì đã nương tựa nơi Ngài.

Verse 36

स्तुत्वैवमीशं विरराम यावत्तावत्स रुद्रोऽर्कसहस्रतेजाः । ददौ च तस्मै वरदोंऽधकारिर्वरत्रयं वैश्रवणाय देवः । सख्यं च दिक्पालपदं चतुर्थं धनाधिपत्यं च दिवौकसां च

Khi ông đã tán tụng Chúa Tể như vậy rồi dừng lại, Rudra rực sáng như ngàn mặt trời—Śiva, Đấng diệt Andhaka, Đấng ban ân—đã ban cho Vaiśravaṇa (Kubera) ba ân huệ: được kết bạn với Ngài; và như ân thứ tư, địa vị Hộ Thế Phương (Dikpāla); cùng quyền chủ tể kho tàng của chư thiên trên cõi trời.

Verse 37

यस्मादत्र त्वया सम्यङ्न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । आराधितोऽहं विधिवत्कृत्वा मूर्त्तिं महीमयीम्

Vì tại đây, trên bờ cát tường của sông Nyaṅkumatī, ngươi đã thờ phụng Ta đúng pháp, đúng nghi, sau khi nắn tạo một tượng hình bằng đất,

Verse 38

तस्मात्तवैव नाम्ना तत्स्थानं ख्यातं भविष्यति । कुबेरनगरेत्येवं मम प्रीतिप्रदायकम्

Vì thế, nơi ấy sẽ nổi danh chính theo danh xưng của ngươi, được gọi là “Kuberanagara”, và sẽ là nguồn hoan hỷ đối với Ta.

Verse 39

त्वया प्रतिष्ठितं लिंगमस्मात्स्थानाच्च पश्चिमे । उमानाथस्य विधिवत्सोमनाथेति तत्स्मृतम्

Liṅga do ngươi thiết lập ở phía tây nơi này đã được an vị đúng nghi lễ để dâng lên Umānātha (Śiva, Chúa tể của Umā); vì thế được ghi nhớ là “Somanātha”.

Verse 40

श्रीपंचम्यां विधानेन यस्तच्च पूजयिष्यति । सप्तपुरुषावधिर्यावत्तस्य लक्ष्मीर्भविष्यति

Ai thờ phụng liṅga ấy (Somanātha) vào ngày Śrīpañcamī đúng theo nghi thức—thì phúc lộc (Lakṣmī) sẽ ở cùng người ấy, lan đến bảy đời.

Verse 290

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्ये कुबेरनगरोत्पत्तिकुबेरस्थापितसोमनाथमाहात्म्यवर्णनंनाम नवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—bộ hợp tuyển tám mươi mốt nghìn (câu kệ)—ở quyển thứ bảy, Prabhāsa Khaṇḍa; phần thứ nhất, Prabhāsakṣetra Māhātmya; trong Nyaṅkumatī Māhātmya—chương mang tên “Tường thuật sự phát sinh của Kuberanagara và mô tả đại oai lực của Somanātha do Kubera an lập”, tức Chương 290.