Adhyaya 272

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तमीशानस्य महीपतेः । ईश्वरेण पुरा दत्तमायुर्यावत्स्ववासरम्

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Điều ngài đã nói về Īśāna—vị chúa tể, bậc quân vương—tức thọ mạng xưa kia do Īśvara ban cho, tính đến đúng lượng của ‘một ngày’ của ngài… xin hãy kể tiếp.”

Verse 2

किंप्रमाणं भवेत्तस्य दिवसस्य ब्रवीहि नः । सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि प्रमाणं दिवसस्य तु

“Thước đo của ‘một ngày’ ấy là gì? Xin hãy nói cho chúng tôi.” Sūta thưa: “Ta sẽ tuyên bày cho các vị thước đo chân thật của một ngày.”

Verse 3

माहेश्वरस्य विप्रेन्द्राः श्रूयतां गदतः स्फुटम् । निमेषस्य चतुर्भागस्त्रुटिः स्यात्तद्द्वयं लवः

Hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, hãy nghe rõ khi ta giảng về thước đo thời gian thuộc về Maheśvara: một truṭi bằng một phần tư của một nimeṣa, và hai truṭi hợp thành một lava.

Verse 4

लवद्वयं यवः प्रोक्तः काष्ठा ते दश पंच च । त्रिंशत्काष्ठाः कलामाहुः क्षणस्त्रिंशत्कलो मतः

Hai lava được gọi là một yava; mười lăm yava hợp thành một kāṣṭhā. Ba mươi kāṣṭhā được gọi là một kalā, và một kṣaṇa được xem là ba mươi kalā.

Verse 5

क्षणैः षष्ट्या पलं प्रोक्तं षष्ट्या तेषां च नाडिका । नाडिकाद्वितयेनैव मुहूर्तं परिकीर्तितम्

Sáu mươi kṣaṇa được gọi là một pala; sáu mươi pala hợp thành một nāḍikā. Chỉ với hai nāḍikā thì một muhūrta được xác định.

Verse 6

त्रिंशन्मुहूर्त्तमुद्दिष्टमहोरात्रं मनीषिभिः । मासस्त्रिंशदहोरात्रैद्वौ द्वौ मासावृतुं विदुः

Các bậc hiền triết tuyên rằng một ahorātra (ngày-đêm) gồm ba mươi muhūrta. Một tháng được tính là ba mươi ngày-đêm như thế, và cứ hai tháng thì được biết là một mùa (ṛtu).

Verse 7

ऋतुत्रयं चाप्ययनमयने द्वे तु वत्सरम् । मानुषाणां हि सर्वेषां स एव परिकीर्तितः

Ba mùa hợp thành một ayana (nửa năm); hai ayana hợp thành một năm. Đó chính là phép tính thời gian được tuyên xưng cho hết thảy loài người.

Verse 8

स देवानामहोरात्रं पुराणज्ञाः प्रचक्षते । अयनं चोत्तरं शुक्लं यद्देवानां दिनं च तत् । यद्दक्षिणं तु सा रात्रिः शुभकर्मविगर्हिता

Chu kỳ ấy được các bậc thông hiểu Purāṇa gọi là ngày-đêm của chư thiên. Uttarāyaṇa sáng trong là ngày của chư thiên; còn Dakṣiṇāyaṇa là đêm của các ngài, thời kỳ bị xem là bất lợi cho những việc lành cát tường.

Verse 9

यथा सुप्तो न गृह्णाति किंचिद्भोगादिकं नरः । तथा देवाश्च यज्ञांशान्न गृह्णन्ति कथं चन

Như người đang ngủ không thật sự thọ hưởng bất cứ khoái lạc hay đối tượng giác quan nào, cũng vậy chư thiên tuyệt nhiên không nhận các phần tế lễ khi thiếu điều kiện thích đáng (tỉnh thức/đủ tư cách).

Verse 10

अनेनैव तु मानेन मानवेन द्विजोत्तमाः । लक्षैः सप्तदशाख्यैस्तु वत्सराणां प्रकीर्तितम्

Theo chính thước đo thời gian của loài người này, hỡi các bậc dvija tối thượng, số năm được tuyên bố là mười bảy lakh.

Verse 11

अष्टाविंशत्सहस्रैस्तु वत्सराणां कृतं युगम् । तस्मिञ्छ्वेतोऽभवद्विष्णुर्भगवान्यो जगद्गुरुः

Kṛta Yuga gồm hai mươi tám nghìn năm; trong thời ấy, Viṣṇu—Bhagavān, bậc Thầy của thế gian—hiện thân với sắc trắng rạng ngời.

Verse 12

लोकाः पापविनिर्मुक्ताः शांता दांता जितेन्द्रियाः । दीर्घायुषस्तथा सर्वे सदैव तपसि स्थिताः

Muôn dân đều thoát khỏi tội lỗi, an hòa, tự chế và làm chủ các căn; tất thảy đều trường thọ và luôn an trụ trong khổ hạnh (tapas).

Verse 13

यो यथा जन्म चाप्नोति तथा स म्रियते नरः । न पुत्रसंभवो मृत्युर्वीक्ष्यते जनकैः क्वचित्

Người sinh ra thế nào thì chết đi cũng thế; và theo điều cha mẹ chứng kiến, tuyệt nhiên không thấy cái chết phát sinh từ việc sinh nở (mẹ không chết khi lâm bồn).

Verse 14

कामः क्रोधस्तथा लोभो दंभो मत्सर एव च । न जायते नृणां तत्र युगे तु द्विजसत्तमाः

Dục vọng, sân hận, tham lam, giả dối và ganh tỵ—những điều ấy không khởi lên nơi con người trong thời đại ấy, hỡi bậc tối thắng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 15

ततस्त्रेतायुगं भावि द्वितीयं मुनिसत्तमाः । पादेनैकेन पापं तु रौद्रं धर्मे तदाविशत्

Rồi đến thời đại thứ hai là Tretā Yuga, hỡi bậc hiền thánh tối thắng; khi ấy, chỉ bởi một phần tư, tội lỗi dữ dằn đã xen vào trong dharma.

Verse 16

ततो रक्तत्वमभ्येति भगवान्मधुसूदनः । पापांशेऽपि च संप्राप्ते सस्पर्द्धो जायते जनः

Sau đó, Đức Bhagavān Madhusūdana hiện thân sắc đỏ rực; và khi dù chỉ một phần tội lỗi xuất hiện, con người sinh ra đã mang tâm tranh đua đối địch.

Verse 17

स्वर्गमार्गकृते सर्वे चक्रुर्यज्ञांस्ततः परम् । अग्निष्टोमादिकांस्तत्र बहुहोमादिकांस्तथा

Rồi sau đó, để cầu tìm con đường lên cõi trời, mọi người đều cử hành các lễ tế—Agniṣṭoma và những nghi lễ khác tại nơi ấy, cùng các hỏa cúng (homa) với nhiều lần dâng lễ vào lửa.

Verse 19

देवलोकांस्ततो यांति मूलाद्यावच्चतुर्दश । ब्रह्मलोकस्य पर्यंतं स्वकीयैर्य ज्ञकर्मभिः

Nhờ chính các hành vi tế tự của mình, họ liền đi đến các cõi trời—vượt qua mười bốn tầng thế giới từ nền tảng thấp nhất lên trên—và đạt tới cả Brahmaloka.

Verse 20

जनके विद्यमाने च स्व ल्पदोषाः प्रकीर्तिताः । कामक्रोधादयो ये च भवंति न भवंति च

Khi có một bậc quân vương chân chính, như “người cha của muôn dân”, thì chỉ những lỗi nhỏ mới bị nhắc đến; còn các tật xấu bắt đầu từ dục vọng và sân hận—dẫu có khởi lên—cũng không thật sự bám rễ.

Verse 21

एकया वेलया तत्र वापितं सस्यमुत्तमम् । सप्तवारान्प्रगृह्णंति वैश्याः कृषिपरायणाः

Ở đó, những mùa màng thượng hảo gieo trong chỉ một vụ lại được gặt đến bảy lần; các Vaiśya chuyên tâm nông nghiệp thu hoạch hết lượt này đến lượt khác.

Verse 22

सर्वा घटस्रवा गावो महिष्यश्च चतुर्गुणाः । प्रयच्छंति तथा क्षीरमुष्ट्र्यस्तासां चतुर्गुणम्

Mọi con bò đều cho sữa đầy cả vò; trâu nước cho gấp bốn lần; và lạc đà cái lại cho sữa gấp bốn lần hơn nữa so với trâu.

Verse 23

अजाविकास्तथा पादं नार्यः सर्वास्तथैव च । वेदाध्ययनसंपन्नाः प्रतिग्रहविवर्जिताः । शापानुग्रहकृत्येषु समर्थाः संभवंति च

Cũng vậy, dê và cừu cho sản vật đủ đầy; mọi người nữ cũng như thế. Những người đầy đủ công phu học tụng Veda, không nhận lễ vật, có năng lực trong các việc ban lời nguyền và ban phúc lành.

Verse 24

क्षत्रियाः क्षात्रधर्मेण पालयंति वसुंधराम् । न तत्र दृश्यते चौरो न च जारः कथंचन । स्वधर्मनिरताः सर्वे वर्णाश्चैव व्यवस्थिताः

Các Kṣatriya bảo hộ cõi đất theo dharma của bậc chiến sĩ. Ở đó không thấy kẻ trộm, cũng tuyệt nhiên không có kẻ tà dâm. Tất cả đều chuyên tâm nơi bổn phận của mình, và các giai tầng xã hội được an lập đúng đắn.

Verse 25

तच्च द्वादशभिर्लक्षैर्वत्सराणां प्रकीर्तितम् । षण्णवत्या सहस्रैस्तु द्वितीयं युगमुत्तमम्

Thời đại thứ nhất ấy được tuyên xưng kéo dài mười hai lakh năm; và thêm chín mươi sáu nghìn năm nữa, thời đại thứ hai cao quý được mô tả.

Verse 26

ततश्च द्वापरं भावि तृतीयं द्विजसत्तमाः । द्वौ पादौ तत्र पापस्य द्वौ च धर्मस्य संस्थितौ । भगवान्वासुदेवश्च कपिलस्तत्र जायते

Sau đó đến Dvāpara, thời đại thứ ba, hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh. Ở thời ấy, tội lỗi chiếm hai phần và dharma cũng đứng vững hai phần. Trong thời ấy, Đức Thế Tôn Vāsudeva giáng sinh, và Kapila cũng xuất hiện.

Verse 27

तच्चाष्टलक्षमानेन वत्सराणां प्रकीर्तितम् । चतुःषष्टिभिरन्यैस्तु सहस्राणां द्विजोत्तमाः

Dvāpara-yuga ấy được tuyên xưng dài tám lakh năm; và thêm sáu mươi bốn nghìn năm nữa, hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh.

Verse 28

कामः क्रोधस्तथा लोभो दंभो मत्सर एव च । षडेते तत्र जायंते ईर्ष्या चैव तु सप्तमी

Dục vọng, sân hận, tham lam, giả dối, và đố kỵ—sáu điều ấy quả thật sinh khởi nơi đó; còn lòng ghen ghét là điều thứ bảy.

Verse 29

अथ संसेवितास्तैस्तु मानवाश्च परस्परम् । विरुद्धांश्च प्रकुर्वंति नाप्नुवंति यथा दिवम्

Rồi do bị các tật xấu ấy chi phối, con người quay sang chống đối lẫn nhau, gây nên xung đột; vì thế họ không đạt được cõi trời như lẽ ra phải đạt.

Verse 30

केचित्तत्रापि जायंते शांता दांता जितेंद्रियाः । न सर्वेऽपि द्विजश्रेष्ठा यतोऽर्द्धं पातकस्य तु

Ngay cả trong thời ấy vẫn có người sinh ra hiền hòa, tự chế, làm chủ các căn. Nhưng không phải ai cũng vậy—dẫu trong hàng bậc nhị sinh ưu tú—vì tội lỗi vẫn còn lưu lại đến một nửa.

Verse 31

ततः कलियुगं प्रोक्तं चतुर्थं च सुदारुणम् । एकपादो वृषो यत्र पापं पादैस्त्रिभिः स्थितम्

Sau đó được tuyên thuyết là Kali Yuga—thời đại thứ tư, vô cùng khốc liệt—nơi Con Bò của Dharma chỉ còn đứng trên một chân, còn tội lỗi thì vững trên ba chân.

Verse 32

कृष्णत्वं याति देवोऽपि तत्र चैव चतुर्भुजः । एक पादोऽपि धर्मस्य यावत्तावत्प्रवर्तते

Ở đó, ngay cả Đấng Chúa—dẫu bốn tay—cũng mang lấy sắc tướng u ám; và ‘một chân’ còn lại của Dharma chỉ còn vận hành được chừng nào còn có thể.

Verse 33

पश्चान्नाशं समभ्येति यावत्तावच्छनैःशनैः । प्रमाणं तस्य निर्दिष्टं लक्षाश्चत्वार एव हि

Sau đó, nó dần dần tiến đến sự hoại diệt, từng chút một. Lượng số của nó được nêu rõ là đúng bốn lakṣa (bốn trăm nghìn).

Verse 34

द्वात्रिंशच्च सहस्राणि युगस्यैवांतिमस्य च । कलिना तत्र संपृष्टा मर्त्याः सर्वे परस्परम्

Và còn thêm ba mươi hai nghìn nữa cũng thuộc về yuga cuối cùng ấy. Ở đó, mọi phàm nhân đều bị Kali chạm đến và lấn át, nên cùng nhau chịu khổ não.

Verse 36

विबुधैस्ते प्रवर्तंते रागद्वेषपरायणाः । यस्ययस्य गृहे वित्तं तथा नार्यो मनोरमाः

Họ bị thúc đẩy ngay cả bởi những kẻ được gọi là ‘bậc học giả’, nương theo tham ái và sân hận. Nhà nào có của cải, nơi ấy cũng bị tìm kiếm những người nữ duyên dáng, làm say lòng.

Verse 37

लोकद्वयविनाशः स्याद्यतश्चेतो न शुध्यति । प्रावृट्कालेऽपि संप्राप्ते दुर्भिक्षेण प्रपीडिताः

Sẽ có sự tiêu vong ở cả hai cõi (đời này và đời sau), vì tâm không được thanh tịnh. Dẫu mùa mưa đã đến, người đời vẫn bị áp bức bởi nạn đói.

Verse 38

भ्रमंति च कलौ लोका गगनासक्तदृष्टयः । जानाति चापि तनयः पिता चेन्निधनं व्रजेत्

Trong thời Kali, người đời lang thang với ánh mắt dán lên trời cao (tâm luôn xao động, bất định). Ngay cả người con cũng ngầm tính trước trong lòng, nếu cha mình phải đi vào cõi chết.

Verse 39

ततोहं गृहपो भूयां बांधवो ह्यपि बांधवम् । स्नुषापि वेत्ति चित्तेन यदि श्वश्रूः क्षयं व्रजेत्

Rồi người ta nghĩ: “Ước gì ta trở thành chủ của gia thất”; ngay cả bà con cũng mưu tính hại bà con. Ngay cả nàng dâu cũng biết trong lòng và toan liệu rằng nếu mẹ chồng qua đời thì sao.

Verse 40

मम स्याद्गृह ऐश्वर्यं तत्सर्वं नान्यथा व्रजेत् । काव्यैरुपहता वेदाः पुत्रा जामातृकैस्तथा

“Ước gì phú quý trong nhà là của ta; ước gì tất cả chỉ về ta, chẳng theo đường nào khác.” Kinh Veda bị tổn thương bởi sự phô diễn thi ca suông; và các con trai cũng bị lôi kéo bởi con rể cùng những ràng buộc thế tục.

Verse 41

शालकैर्बांधवाश्चैव ह्यसतीभिः कुलस्त्रियः । शूद्रास्तपस्विनश्चैव शूद्रा धर्मस्य सूचकाः

Trong thời Kali, phụ nữ thuộc các gia tộc danh giá bị vây quanh bởi họ hàng bên chồng và các mối quan hệ, lại còn bởi kẻ hạnh kiểm bất tịnh. Ngay cả Śūdra cũng khoác dáng dấp khổ hạnh; và Śūdra trở thành kẻ “chỉ bày”, định nghĩa điều được gọi là dharma.

Verse 42

ब्राह्मणानां ततः शूद्रा उपदेशं वदंति च । अल्पोदकास्तथा मेघा अल्पसस्या च मेदिनी

Rồi đến lúc Śūdra còn giảng dạy cho cả Brāhmaṇa. Mây mang ít nước, và đất đai cho mùa màng thưa thớt.

Verse 43

अल्पक्षीरास्तथा गावः क्षीरे सर्पिस्तथाऽल्पकम् । सर्वभक्षास्तथा विप्रा नृपा निष्करुणास्ततः । कृष्या लज्जंति वैश्याश्च शूद्रा ब्राह्मणप्रेषकाः

Bò cho ít sữa, và ngay trong sữa cũng chỉ có ít bơ ghee. Brāhmaṇa trở thành kẻ ăn uống không phân biệt; các vua chúa trở nên tàn nhẫn. Vaiśya hổ thẹn với nghề nông, và Śūdra ra lệnh, sai phái Brāhmaṇa.

Verse 44

हेतुवादरता ये च भंडंविद्यापराश्च ये । तेते स्युर्भूमिपालस्य सदाऽभीष्टाः कलौ युगे

Những kẻ ưa tranh biện bằng lý lẽ, và những người chỉ say mê nghệ thuật phù phiếm cùng học vấn phô trương—hạng người ấy trong thời Kali sẽ luôn được các bậc vua chúa ưu ái.

Verse 45

श्वःश्वःपापीयदिवसाः पृथिवी गतयौवना । अतिक्रांत शुभाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः

Ngày qua ngày, thời cuộc càng thêm tội lỗi; trái đất đã mất sức sống tuổi xuân. Những mùa lành đã trôi qua, và những mùa dữ dằn đã kề cận.

Verse 46

यथायथा युगं भावि वृद्धिं यांति स्त्रियो नराः । तथातथा प्रयांति स्म लघुतां जंतुभिः सह

Khi thời đại sắp đến dần tiến triển, đàn bà và đàn ông tăng trưởng theo lối thế tục; nhưng cũng chính thế, cùng với muôn loài, họ chìm xuống sự tầm thường và nhỏ nhen trong phẩm hạnh.

Verse 47

द्वादशमे चैव कन्या स्याद्भर्तृसंयुता

Đến năm mười hai tuổi, một thiếu nữ đã sớm được kết duyên cùng chồng.

Verse 48

ततः षोडशमे वर्षे नराः पलितयौवनाः । शौचाचारपरित्यक्ता निजकार्यपरास्तथा

Rồi đến năm mười sáu tuổi, đàn ông tuy còn trẻ mà đã mang dáng vẻ già nua; bỏ rơi sự thanh tịnh và chánh hạnh, họ chỉ chuyên lo việc riêng của mình.

Verse 49

भविष्यंति युगस्यांते नराः अंगुष्ठमात्रकाः । गृहं च तेऽथ कुर्वंति बिलैराखुसमुद्भवैः

Vào lúc tận cùng của thời đại, loài người sẽ chỉ nhỏ bằng ngón tay cái. Khi ấy họ sẽ làm nhà từ những hang hốc do loài chuột đào nên.

Verse 52

पश्चात्कृतयुगं भावि भूयोऽपि द्विजसत्तमाः

Sau đó, hỡi bậc tối thượng trong hàng Nhị-sinh, Kṛta-yuga sẽ lại đến một lần nữa.

Verse 53

एवं युगसहस्रेण संप्राप्तेन ततः परम् । ब्रह्मणो दिवसं भावि रात्रिश्चैव ततः परम्

Như vậy, khi một nghìn chu kỳ yuga đã trôi qua, thì Ngày của Phạm Thiên (Brahmā) hiện đến; và rồi, theo thời, Đêm của Ngài cũng đến.

Verse 54

ततश्चानेन मानेन षष्ट्या युक्तैस्त्रिभिः शतैः । ब्रह्मणो वत्सरं भावि केशवस्य च तद्दिनम्

Rồi theo chính thước đo ấy, ba trăm sáu mươi ngày như vậy hợp thành một năm của Phạm Thiên; và cũng chính khoảng ấy được tính là một ngày của Keśava.

Verse 55

आत्मीये जीविते ब्रह्म यावद्वर्षशतं स्थितः । केशवोऽपि स्वमानेन वर्षाणां जीविते शतम्

Theo thọ lượng của chính Ngài, Phạm Thiên trụ thế một trăm năm; và Keśava cũng vậy—theo thước đo của Ngài—có thọ mạng một trăm năm.

Verse 56

वर्षेण वासुदेवस्य दिनं माहेश्वरं भवेत् । निजमानेन सोप्यत्र याव द्वर्षशतं स्थितः

Với một năm của Vāsudeva, liền thành một “ngày Māheśvara”; và người ấy cũng, theo thước đo riêng của mình, an trụ tại đây suốt một trăm năm.

Verse 57

ततः शक्तिस्वरूपः स्यात्सोऽक्षयी कीर्त्यते यतः । सदाशिवस्य निःश्वासः शैवं वर्षशतं भवेत् । उच्छ्वासस्तु पुनस्तस्य शक्तिरूपेण संस्थितः

Sau đó, người ấy trở thành chính bản tính của Śakti; vì thế Bà được tôn xưng là “bất hoại”. Một trăm năm Śaiva được nói chỉ là một hơi thở ra của Sadāśiva; và hơi thở vào của Ngài lại an lập trong hình tướng Śakti.

Verse 58

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं शिवशक्तिसमुद्भवम् । यावदायुः प्रमाणं च मानुषाढ्यं च यद्भवेत्

Sūta nói: Tất cả điều ấy ta đã giảng rõ cho các ông—phát sinh từ Śiva và Śakti—tức là thước đo tuổi thọ và mọi điều thuộc về phúc phần, phần định của loài người.

Verse 59

भवद्भिः शांकरं पृष्टो द्विजा अस्मि दिनं पुरा । मया पुनस्तु सर्वेषां मर्त्यादीनां तु कीर्तितम्

Hỡi các bậc nhị sinh, trước kia các ông đã hỏi ta về ngày thuộc về Śaṅkara; nay, phần ta cũng đã trình bày phép tính cho mọi loài—khởi từ kẻ phàm nhân hữu tử.

Verse 91

एवं जाते ततो लोके ब्राह्मणो हरिपिंगलः । कल्किगोत्रसमुत्पन्नस्तान्सर्वा न्सूदयेत्ततः

Khi mọi sự trong thế gian đã xảy ra như vậy, bấy giờ có một brāhmaṇa tên Haripiṅgala, sinh từ dòng dõi Kalki; rồi ông ta giết sạch tất cả bọn họ.

Verse 272

इति श्रीस्कांदे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये युगस्वरूपवर्णनंनाम द्विसप्तत्युत्तरद्विशततमोअध्यायः

Như vậy kết thúc chương mang tên “Yugasvarūpa-varṇana” (Mô tả bản tính của các Yuga), trong phần Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya thuộc Nāgara-khaṇḍa thứ sáu của Śrī Skanda Mahāpurāṇa, nằm trong Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.