Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं शिवशक्तिसमुद्भवम् । यावदायुः प्रमाणं च मानुषाढ्यं च यद्भवेत्

Transliteration

sūta uvāca | etadvaḥ sarvamākhyātaṃ śivaśaktisamudbhavam | yāvadāyuḥ pramāṇaṃ ca mānuṣāḍhyaṃ ca yadbhavet

Translation

Sūta nói: Tất cả điều ấy ta đã giảng rõ cho các ông—phát sinh từ Śiva và Śakti—tức là thước đo tuổi thọ và mọi điều thuộc về phúc phần, phần định của loài người.

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: कर्ता (Speaker/Subject)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• एतत्: this
• एतत्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• वः: to you / of you (pl.)
• वः: सम्बन्ध (Genitive/Dative)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः, बहुवचनम्; (here: षष्ठी 'of you/for you')

• सर्वम्: all / entirely
• सर्वम्: विशेषण (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying 'एतत्')

• आख्यातम्: has been explained
• आख्यातम्: कर्मसम्बन्धी विशेषण (Predicate/participle)
• Type: Adjective
• Root: आ + ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्तान्त कृदन्तः; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-भावः (told/declared)

• शिवशक्तिसमुद्भवम्: arising from Śiva-Śakti
• शिवशक्तिसमुद्भवम्: विशेषण (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (originating from Śiva and Śakti)

• यावत्: as much as
• यावत्: विशेषण (Extent modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय-प्रयोग)
• Form: अव्ययम्; परिमाणार्थक (as much as)

• आयुः: lifespan
• आयुः: कर्ता/विषय (Topic/Subject)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रमाणम्: measure/standard
• प्रमाणम्: समुच्चित-विषय (Co-topic)
• Type: Noun
• Root: प्रमाण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक (and)

• मानुषाढ्यम्: human prosperity/wealth
• मानुषाढ्यम्: समुच्चित-विषय (Co-topic)
• Type: Noun
• Root: मानुष (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (human prosperity/wealth)

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक

• यत्: which/whatever
• यत्: सम्बन्ध (Relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• भवेत्: may be / would be
• भवेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijas (brāhmaṇas)

Visual Art Cues

Scene: Sūta seated in a forest-assembly (naimiṣa-like setting), addressing attentive brāhmaṇas; behind him a symbolic mandala of Śiva and Śakti indicating the source of time and prosperity; palm-leaf manuscripts and ritual vessels nearby.

Characters & Entities

• Śiva
• Śakti
• Sūta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True knowledge of life’s measure and fortune is grounded in the Śiva-Śakti principle, not merely in worldly calculation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya of the Nāgara-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a concluding summary statement by the speaker.