Adhyaya 253

Verse 1

शूद्र उवाच । पार्वतीकुपिता देवी कथं देवेन शूलिना । प्रसादं च गता शप्त्वा यत्कोपात्क्षुभ्यते जगत्

Người Thủ-đà-la thưa: Nữ thần Pārvatī khi nổi giận đã làm sao hòa giải với Đấng cầm đinh ba? Và sau khi thốt lời nguyền, làm sao Ngài trở lại ân sủng—Ngài mà cơn thịnh nộ khiến cả thế gian chấn động?

Verse 2

कथं स भगवान्रुद्रो भार्याशापमवाप ह । वैकृतं रूपमासाद्य पुनर्दिव्यं वपुः श्रितः

Bậc Rudra chí tôn ấy đã làm sao chịu lấy lời nguyền của hiền thê? Và sau khi mang hình tướng biến dạng, làm sao Ngài lại trở về thân thể thần linh?

Verse 3

गालव उवाच । देवा रूपाण्यदृश्यानि कृत्वा देव्या महाभयात् । मनुष्यलोके सकले प्रतिमासु च संस्थिताः

Gālava thưa: Vì đại kinh sợ trước Nữ Thần, chư thiên đã khiến hình tướng mình trở nên vô hình; khắp cõi nhân gian, các ngài an trụ trong những tượng thờ (pratimā).

Verse 4

तेषामपि प्रसन्ना साऽनुग्रहं समुपाकरोत् । विष्णुस्तुता महाभागा विश्वमाताऽघनाशिनी

Ngay cả với họ, Nàng cũng hoan hỷ và ban ân phúc. Đấng Đại Phúc Đức, được Viṣṇu tán thán—Mẹ của vũ trụ—trở thành Đấng diệt trừ tội lỗi.

Verse 5

तेषां बलाच्च पार्वत्याः शापभारेण यन्त्रितः । तां नित्यमेवानुनयन्नृचे सोवाच शंकरम्

Và do sự thúc bách của họ, lại bị ràng buộc bởi gánh nặng lời nguyền của Pārvatī, ngài không ngừng tìm cách làm Nàng nguôi lòng; rồi bằng một thánh tụng (ṛc), ngài thưa với Śaṅkara.

Verse 6

एते देवा विश्व पूज्या विश्वस्य च वरप्रदाः । मत्प्रसादाद्भविष्यंति भक्तितस्तोषिता नरैः

Những vị thần này sẽ được toàn thế gian tôn thờ và sẽ ban ân huệ cho thế gian. Nhờ ân điển của Ta, các ngài sẽ hoan hỷ trước lòng sùng kính của loài người.

Verse 7

त्वामृते मम कर्मेदं कृतं साधुविनिन्दितम् । वेद्यां विवाह काले च प्रत्यक्षं सर्वसाक्षिकम्

Nếu không có Ngài, việc làm này của con hẳn sẽ bị cả bậc hiền thiện chê trách. Nơi đàn tế và vào lúc hôn lễ, Ngài đã hiện diện trực tiếp, làm chứng cho muôn sự.

Verse 8

यत्सप्तमंडलानां च गमनं च करार्पणम् । वह्निश्च वरुणः कृष्णो देवताश्च सवल्लभाः

Đó là: đi nhiễu quanh bảy vòng và nghi thức trao tay (trao gả trong hôn lễ). Agni, Varuṇa, Kṛṣṇa cùng các thần linh khả ái khác hiện diện làm chứng và làm uy lực hộ trì cho nghi lễ.

Verse 9

चतुर्दिक्ष्वंग संयुक्ता देवब्राह्मणसंयुताः । एतेषामग्रतो दिब्यं कृत्वा त्वं जनसंसदि

Ở bốn phương, với các chi phần nghi lễ được sắp đặt đầy đủ, lại có chư thiên và các bà-la-môn cùng hiện diện—trước mặt họ, ngươi đã cử hành hành vi thiêng liêng giữa hội chúng.

Verse 10

प्रमादात्सत्त्वमापन्नो व्यभिचारं कथं कृथाः । गुरुवोऽपि न सन्मार्गे प्रवर्त्तंते जनौघवत्

Dẫu ngươi đã đạt được tâm tính cao quý, sao lại vì sơ suất mà phạm điều sai trái? Ngay cả bậc thầy, bị cuốn theo như dòng lũ của đám đông, cũng có thể không bước trên chánh đạo—vì thế hãy tỉnh giác.

Verse 11

निग्राह्याः सर्वलोकेषु प्रबुद्धैः श्रूयते श्रुतौ । पुत्रेणापि पिता शास्यः शिष्येणापि गुरुः स्वयम्

Bậc tỉnh thức tuyên bố—như được nghe trong Thánh Khải (Śruti)—rằng kẻ làm điều sai phải bị ngăn răn trong mọi cõi. Ngay cả cha cũng có thể được con sửa dạy, và ngay cả thầy cũng có thể được chính học trò mình khuyên răn.

Verse 12

क्षत्रियैर्ब्राह्मणः शास्यो भार्यया च पतिस्तथा । उन्मार्गगामिनं श्रेष्ठमपि वेदान्तपारगम्

Một bà-la-môn lạc đường cũng phải được sửa răn, dù bởi các kṣatriya; cũng vậy, người chồng có thể được vợ khuyên sửa—nếu ông đi theo nẻo tà, dẫu ông là bậc ưu tú và thông đạt Vedānta.

Verse 13

नीचैरपि प्रशास्येत श्रुतिराह सनातनी । सन्मार्ग एव सर्वत्र पूज्यते नापथः क्वचित्

Śruti vĩnh cửu dạy rằng: ngay cả người địa vị thấp cũng có thể sửa dạy ta. Ở khắp nơi chỉ con đường chánh thiện mới được tôn kính; đường lạc lối chẳng bao giờ được tôn thờ.

Verse 14

येन स्वकुलजो धर्मस्त्यक्तः स पतितो भवेत् । मृतश्च नरकं प्राप्य दुःखभारेण युज्यते

Ai từ bỏ dharma của dòng tộc mình thì trở thành kẻ sa đọa. Khi chết, rơi vào địa ngục, người ấy bị trói buộc dưới sức nặng nghiền nát của khổ đau.

Verse 15

धर्मं त्यजति नास्तिक्याज्ज्ञातिभेदमुपागतः । स निग्राह्यः सर्वलोकैर्मनुधर्मपरायणैः

Kẻ vì bất tín mà bỏ dharma, rồi sa vào chia rẽ bè phái giữa thân tộc—người ấy phải bị mọi người, những ai nương theo Manu-dharma, ngăn giữ và chế ngự.

Verse 16

कुलधर्माञ्ज्ञातिधर्मान्देशधर्मान्महेश्वर । ये त्यजंति च तेऽवश्यं कुलाच्च पतिता जनाः

Ôi Maheśvara, những ai từ bỏ dharma của dòng tộc, của thân tộc và của xứ sở, ắt hẳn trở thành kẻ sa đọa—sa đọa ngay cả khỏi cộng đồng của chính mình.

Verse 17

अग्नित्यागो व्रतत्यागो वचनत्याग एव च । धर्मत्यागो नैव कार्यः कुर्वन्पतित एव हि

Dù có bỏ thánh hỏa, bỏ các lời nguyện (vrata), hay thậm chí bỏ lời đã thề—cũng chớ vì thế mà bỏ dharma. Vì kẻ từ bỏ dharma thật sự là kẻ sa đọa.

Verse 18

न पिता न च ते माता न भ्राता स्वजनोऽपि च । पश्यते तव वार्तां च अस्पृश्यस्त्वमदन्विषम्

Chẳng phải cha ngươi, chẳng phải mẹ ngươi, chẳng phải anh em, ngay cả thân tộc của ngươi cũng không nhìn đến hay hỏi han tin tức ngươi; ngươi trở thành kẻ bất khả xúc chạm, như chất độc mà không ai dám nhận lấy.

Verse 19

अस्थिमालाचिताभस्म जटाधारी कुचैलवान् । चपलो मुक्तमर्यादस्तस्थुं नार्हसि मेऽग्रतः

Đeo vòng xương, thân bôi tro giàn hỏa, tóc bện rối, áo quần rách rưới; bồn chồn, buông bỏ mọi khuôn phép—ngươi không xứng đứng trước mặt ta.

Verse 20

अब्रह्मण्योऽव्रती भिक्षुर्दुष्टात्मा कपटी सदा । नार्हसि त्वं मम पुरः संभाषयितुमीश्वर

Ngươi chẳng kính trọng Bà-la-môn, chẳng giữ giới nguyện; chỉ mang danh khất sĩ, lòng dạ ác độc, luôn dối trá. Ôi Chúa Tể, ngươi không xứng nói trước mặt ta.

Verse 21

एवं सा रुदती देवी बाष्पव्याकुललोचना । महादुःखयुतैवासीद्देवेशेऽनुनयत्यपि

Thế rồi Nữ Thần khóc nức nở, đôi mắt rối bời vì lệ; dẫu nàng cố dỗ dành Đấng Chúa của chư thiên, nàng vẫn chìm ngập trong nỗi sầu lớn.

Verse 22

पुनरेव प्रकुपिता हरं प्रोवाच भामिनी । तवार्जवं न हृदये काठिन्यं वेद्मि नित्यदा

Lại nữa, nổi giận, người Nữ nồng nhiệt nói với Hara: “Trong tim ngươi ta chẳng thấy sự ngay thẳng; ta chỉ biết nơi ngươi là sự cứng rắn, mãi mãi.”

Verse 23

ब्राह्मणैस्त्वासुरैरुक्तं तन्मृषा प्रतिभाति मे । यस्मान्मयि महादुष्टभाव एव कृतस्त्वया

Những lời các Bà-la-môn kia—hành xử như loài A-tu-la—đã nói, đối với ta dường như là dối trá; bởi ngươi chỉ nhắm vào ta mà đặt một mối nghi kỵ thật tàn nhẫn.

Verse 24

ब्राह्मणा वंचिता यस्माद्ब्राह्मणैस्त्वं हनिष्यसे । एवमुक्त्वा भगवती पुनराह न किञ्चन

Vì các Bà-la-môn đã bị lừa dối, nên ngươi sẽ bị chính các Bà-la-môn giết. Nói vậy xong, Đức Thánh Mẫu (Bhagavatī) lại chẳng nói thêm lời nào nữa.

Verse 25

ईशः प्रसन्नवदनामुपचारैरथाकरोत् । शनैर्नीतिमयैर्वाक्यैर्हेतुमद्भिर्महेश्वरः

Bấy giờ Đức Chúa Maheśvara dùng những cử chỉ ân cần, dịu dàng để làm gương mặt nàng lắng yên; rồi chậm rãi, bằng lời nói có lý lẽ, thấm nhuần Chánh pháp, Ngài cất lời với nàng.

Verse 26

प्रसन्नलोचनां ज्ञात्वा किंचित्प्राह हरस्ततः । कोपेन कलुषं वक्त्रं पूर्णचन्द्र समप्रभम्

Thấy đôi mắt nàng đã dịu lại, Hara bèn nói thêm đôi lời. Nhưng gương mặt nàng—sáng như trăng rằm—vẫn còn vẩn đục bởi cơn giận.

Verse 27

कस्मात्त्वं कुरुषे भद्रे युक्तमेव वचो न ते । सर्वभूतदया कार्या प्राणिनां हि हितेच्छया

“Sao nàng lại nói như thế, hỡi người hiền dịu? Lời nàng thật chẳng hợp lẽ. Phải thực hành lòng từ bi đối với muôn loài, vì nên mong cầu an lành cho mọi sinh linh.”

Verse 28

यद्यपीष्टो हि यस्यार्थो न कार्यं परपीडनम् । जगत्सर्वं सुतप्रायं तवास्ति वरवर्णिनि

Dẫu mục đích mình mong cầu có cấp bách đến đâu, cũng chớ làm tổn hại kẻ khác. Ôi người có thân thể mỹ lệ, cả thế gian này đối với nàng như một đứa con vậy.

Verse 29

जगत्पूज्या त्वमेवैका सर्वरूपधरानघे । मया यदि कृतं कर्मावद्यं देव हिताय वै

Chỉ riêng nàng được cả thế gian tôn thờ, ôi bậc vô cấu mang mọi hình tướng. Nếu ta đã làm điều đáng chê trách nào, thì quả thật là vì lợi ích của chư thiên.

Verse 30

तथाप्येवं तव सुतो भविष्यति न संशयः । अथवा मम सर्वेभ्यः प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

Dẫu vậy, chắc chắn một người con trai sẽ sinh ra cho nàng—không hề nghi ngờ. Quả thật, nàng còn quý đối với ta hơn cả mọi hơi thở của chính ta.

Verse 31

यदिच्छसि तथा कुर्यां तथा तव मनोरथान् । प्रसन्नवदना भूत्वा कथयस्व वरानने

Nàng muốn điều gì, ta sẽ làm đúng như vậy; và mọi ước nguyện trong lòng nàng cũng sẽ được viên thành. Hãy rạng rỡ niềm vui và nói cho ta, ôi người có dung nhan đẹp, những ân phúc nàng cầu xin.

Verse 32

इत्युक्ता सा भगवती पुनराह महेश्वरम् । चातुर्मास्ये च संप्राप्ते महाव्रत धरो यदि

Được nói như thế, Thánh Nữ lại thưa với Maheśvara: “Khi mùa Cāturmāsya thiêng liêng đã đến—nếu Ngài, bậc trì Đại Thệ, sẽ…”

Verse 33

देवतानां च प्रत्यक्षं तांडवं नर्तसे यदि । पारयित्वा व्रतं सम्यग्ब्रह्मचर्यं महेश्वर

“Nếu ngay trước mặt chư thiên, Ngài sẽ múa điệu Tāṇḍava; và sau khi viên mãn lời thệ nguyện một cách đúng pháp—cùng với sự giữ gìn phạm hạnh trọn vẹn—hỡi Maheśvara…”

Verse 34

मत्प्रीत्यै यदि देहार्थं वैष्णवं च प्रयच्छसि । शापस्यानुग्रहं कुर्यां प्रसववदना सती

“Nếu vì niềm hoan hỷ của ta, Ngài ban một ân huệ mang tính Vaiṣṇava và lợi ích cho phúc lạc của thân mạng, thì ta—Sati, với dung nhan như người mẹ sắp sinh—sẽ chuyển lời nguyền thành ân phúc.”

Verse 35

नान्यथा मम चित्तं त्वां विश्वासमनुगच्छति । तच्छ्रुत्वा भगवांस्तुष्टस्तथेति प्रत्युवाच ताम्

“Không còn cách nào khác để lòng ta có thể đặt trọn niềm tin nơi Ngài.” Nghe vậy, Đấng Thế Tôn hoan hỷ đáp nàng: “Hãy như thế.”

Verse 36

सापि हृष्टा भगवती शापस्यानुग्रहे वृता

Vị Nữ Thần Thế Tôn ấy cũng hoan hỷ, quyết lòng biến lời nguyền thành ân điển.

Verse 37

इदं पुराणं मनुजः शृणोति श्रद्धायुक्तो भेदबुद्ध्या दृढत्वम् । तस्या वश्यं जीवितं सर्वसिद्धं मर्त्याः सत्यात्तच्छ्रयत्वं प्रयांति

Người nào lắng nghe Purāṇa này với lòng tin và sự phân biệt vững bền sẽ đạt quyền tự chủ đối với sinh mệnh và viên thành mọi thành tựu; nhờ uy lực của chân thật, phàm nhân quy y nơi chỗ nương tựa tối thượng ấy.

Verse 253

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये शंकरकृतपार्वत्यनुनयो नाम त्रिपंचाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc Chương 253, mang tựa đề “Śaṅkara dỗ dành Pārvatī”, thuộc Cāturmāsya Māhātmya, trong cuộc đối thoại Brahmā–Nārada, trong tích Śeṣaśāyī, trong Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, thuộc Khāṇḍa thứ sáu (Nāgara) của Śrī Skanda Mahāpurāṇa (bản 81.000 câu kệ).