Adhyaya 209

Verse 1

आनर्त उवाच । सांप्रतं मुनिशार्दूल शंखतीर्थ समुद्भवम् । माहात्म्यं वद मे कृत्स्नं श्रद्धा मे महती स्थिता

Ānarta thưa: Ôi bậc hiền triết như hổ giữa các ẩn sĩ, nay xin hãy nói trọn vẹn cho tôi về uy đức và nguồn gốc của Śaṃkhatīrtha; trong tôi, niềm tín tâm lớn lao đã vững bền.

Verse 2

अहो तीर्थमहो तीर्थं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । क्षेत्रं यच्च धरापृष्ठे सर्वाश्चर्यमयं शुभम्

Ôi—một thánh địa, ôi—một thánh địa thật vậy, được tôn xưng là Hāṭakeśvara! Kṣetra linh thiêng ấy trên mặt đất này tràn đầy mọi điều kỳ diệu và vô cùng cát tường.

Verse 3

नाहं तृप्तिं द्विजश्रेष्ठ प्रगच्छामि कथंचन । शृण्वानस्तु सुमाहात्म्यं क्षेत्रस्यास्य समुद्भवम्

Ôi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, dẫu đang lắng nghe, tôi vẫn chẳng sao thỏa lòng về đại uy đức thù thắng và nguồn gốc của thánh địa này.

Verse 4

विश्वामित्र उवाच । अत्र ते कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तं कथांतरम् । शंखतीर्थस्य माहात्म्यं यथाजातं धरातले

Viśvāmitra nói: Tại đây ta sẽ kể cho ngươi một chuyện xưa, một thánh truyện khác—uy đức của Śaṅkhatīrtha, đúng như nó đã thành tựu trên mặt đất này.

Verse 5

आनर्ताधिपतिः पूर्वमासीदन्यो महीपतिः । यथा त्वं सांप्रतं भूमौ सर्वलोकप्रपालकः

Thuở trước từng có một vị vua khác, chúa tể xứ Ānarta; cũng như nay ngài trên cõi đất này, là bậc hộ trì muôn dân.

Verse 6

सोऽकस्मात्कुष्ठभाग्जातो विकलांगो बभूव ह । अपुत्रः शत्रुभिर्व्याप्तस्त्रस्तश्च नृपसत्तमः

Bỗng chốc vua mắc bệnh phong cùi, tay chân tàn tật. Không con nối dõi, bị kẻ thù vây bủa, lòng đầy kinh hãi—vị minh quân ấy trở nên như vậy.

Verse 7

स सर्वैर्भूमिपालैश्च सर्वतः परिपीडितः । राज्यभ्रंशसमोपेतः प्राप्तो रैवतकं गिरिम्

Bị các vua chư hầu bức bách tứ phía, mất cả vương quyền, ông đến núi Raivataka.

Verse 8

तत्रापि पीड्यते नित्यं सर्वतस्तु मलिम्लुचैः

Ngay tại đó, ông vẫn luôn bị bọn malimluca—lũ cướp vô pháp—quấy nhiễu tứ phía.

Verse 9

हस्त्यश्वरथहीनस्तु कोशहीनो यदाऽभवत् । स तदा चिंतयामास किं करोमि च सांप्रतम्

Khi đã mất voi, ngựa, xe chiến, lại cả kho tàng cũng tiêu tan, bấy giờ ông trầm tư: “Giờ ta phải làm gì đây?”

Verse 10

कलत्राण्यपि सर्वाणि ह्रियंते तस्करैर्बलात्

Ngay cả tất cả các hoàng hậu của ông cũng bị bọn trộm cướp cưỡng đoạt mang đi.

Verse 11

स एवं चिंतयानस्तु गतो वै नारदं विभुम् । द्रष्टुं पार्थिवशार्दूल वैष्णवे दिवसे स्थिते

Đang suy tư như vậy, vị vua oai dũng như hổ giữa các bậc quân vương đã đến yết kiến Nārada đại năng, đúng vào ngày thánh của phái Vaiṣṇava.

Verse 12

तत्रापश्यत्स संप्राप्तं नारदं मुनिसत्तमम् । तीर्थयात्राप्रसंगेन दामोदरदिदृक्षया

Tại đó, ông thấy Nārada, bậc hiền thánh tối thượng, đã đến nơi nhân dịp hành hương các thánh địa, với ước nguyện được chiêm bái Dāmodara.

Verse 13

तं प्रणम्याथ शिरसा कृतांजलिपुटः स्थितः । प्रोवाच वचनं दीन उपविश्य तदग्रतः

Ông cúi đầu đảnh lễ, chắp tay cung kính đứng hầu; rồi người khốn khổ ấy ngồi trước mặt ngài và thưa những lời này.

Verse 14

राजोवाच । शत्रुभिः परिभूतोऽहं समतान्मुनिसत्तम । ततो राज्यपरिभ्रंशात्संप्राप्तोऽत्र महागिरौ

Nhà vua thưa: “Bạch bậc hiền thánh tối thượng, thần bị kẻ thù áp bức tứ phía. Rồi vì mất ngôi báu, thần đã đến đây, nơi ngọn núi lớn này.”

Verse 15

विपिने तस्करैः पापैः प्रपीड्येऽहं समंततः । यत्किंचिदश्वनागाद्यं मया सह समागतम्

Trong rừng sâu, ta bị bọn cướp tội lỗi quấy nhiễu tứ phía; và bất cứ thứ gì ta mang theo—ngựa, voi và những thứ tương tự—đều bị chúng tấn công.

Verse 16

तत्सर्वं तस्करैर्नीतं कोशा दारास्तथा वसु । तस्माद्वद मुनिश्रेष्ठ वैराग्यं मे महत्स्थितम्

Tất cả đều bị bọn cướp lấy mất—kho tàng, các thê thiếp và của cải của ta. Vì vậy, ôi bậc hiền thánh tối thượng, xin hãy chỉ dạy cho ta; trong ta đã dấy lên một niềm ly tham lớn lao.

Verse 17

अन्यजन्मोद्भवं किंचिन्मम पापं सुदारुणम् । येनेमां च दशां प्राप्तः सहसा मुनिसत्तम

Ắt hẳn có một tội lỗi vô cùng ghê gớm của ta, phát sinh từ một đời khác; chính vì nó mà ta bỗng chốc rơi vào cảnh ngộ này, ôi bậc hiền thánh tối thượng.

Verse 18

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा मुनीश्वरः । प्रोवाचाऽथ नृपं दीनं ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा

Nghe lời ấy, vị đại thánh trầm tư rất lâu; rồi nhờ thiên nhãn biết rõ nỗi khổ của nhà vua, ngài cất lời.

Verse 19

नारद उवाच । न त्वया कुत्सितं किंचित्पूर्व देहांतरे कृतम् । मया ज्ञातं महाराज सर्वं दिव्येन चक्षुषा

Nārada nói: “Trong một thân trước, ngài không hề làm điều gì đáng chê trách. Ôi Đại vương, ta đã biết hết thảy nhờ thiên nhãn.”

Verse 20

त्वमासीः पार्थिवः पूर्वं सिद्धपन्नगसंज्ञिते । पत्तने सोमवंशीयः सर्व शत्रुनिबर्हणः

Xưa kia, ngài từng là một vị vua ở thành gọi là Siddhapannaga—sinh trong Somavaṃśa (vương triều Mặt Trăng), bậc diệt trừ mọi kẻ thù.

Verse 21

त्वया चेष्टं महायज्ञैः सदा संपूर्णदक्षिणैः । महादानानि दत्तानि पूजिता ब्राह्मणोत्तमाः

Ngài đã thường xuyên cử hành các đại tế (mahāyajña) với lễ vật và thù lao (dakṣiṇā) đầy đủ; ngài ban những đại thí, và tôn kính các bậc brāhmaṇa tối thượng.

Verse 22

तेन कर्म विपाकेन भूयः पार्थिवतां गतः

Do quả chín muồi của chính nghiệp ấy, người ấy lại một lần nữa đạt địa vị làm vua trên cõi đất.

Verse 23

आनर्त उवाच । इह जन्मनि नो कृत्यं संस्मरामि विभो कृतम् । तत्किं राज्यपरि भ्रंशः सहसा मे समुत्थितः

Ānarta thưa: “Trong kiếp này, bạch Đấng Tối Thượng, con không nhớ mình đã làm điều sai trái nào. Vậy vì sao tai ương và sự mất nước của con lại bỗng nhiên phát sinh?”

Verse 24

लक्ष्म्या हीनस्य लोकस्य लोकेऽस्मिन्व्यर्थतां व्रजेत् । जीवितं मुनिशार्दूल विज्ञातं हि मयाऽधुना

Trong đời này, kẻ thiếu vắng Lakṣmī (phúc lộc và điềm lành) thì cuộc sống trở nên vô nghĩa. Ôi bậc hổ giữa hàng hiền triết, nay con đã thật sự hiểu thế nào là đời sống.

Verse 25

मृतो नरो गतश्रीको मृतं राष्ट्रमराजकम् । मृतमश्रोत्रिये दानं मृतो यज्ञस्त्वदक्षिणः

Người mất phú quý thì như đã chết; vương quốc không có vua cũng như đã chết. Bố thí cho kẻ không xứng (không phải śrotriya chân chính) là bố thí chết; và tế lễ không có dakṣiṇā (lễ vật thù lao cho tư tế) cũng là tế lễ chết.

Verse 26

लक्ष्म्या हीनस्य मर्त्यस्य बांधवोऽपि विजायते । प्रार्थयिष्यति मां नूनं दृष्ट्वा तं चान्यतो व्रजेत्

Ngay cả người thân cũng trở nên thù nghịch với kẻ phàm nhân thiếu phúc lộc. Hắn hẳn sẽ đến cầu xin ta; và người đời thấy hắn thì sẽ lánh sang nơi khác.

Verse 27

यथा मां सांप्रतं दृष्ट्वा ये मयाऽपि प्रतर्पिताः । तेऽपि दूरतरं यांति एष मां प्रार्थयि ष्यति

Cũng như những kẻ ta từng làm cho thỏa lòng và nâng đỡ—nay thấy ta—lại lánh đi xa hơn nữa; thì kẻ này cũng sẽ đến cầu xin ta (chứ chẳng giúp ta).

Verse 28

धनहीनं नरं त्यक्त्वा कुलीनमपि चोत्तमम् । गच्छति स्वजनोऽन्यत्र शुष्कं वृक्षमिवांडजाः

Bỏ rơi người không có của cải—dẫu xuất thân cao quý và ưu tú—người nhà của anh ta cũng đi nơi khác, như chim rời bỏ cây khô.

Verse 29

तत्कार्यकारणार्थाय दरिद्रोऽ भ्येति चेद्गृहम् । धनिनो भर्त्सयंत्येनं समागच्छंति नांतिकम्

Nếu người nghèo đến nhà để xin việc hay nhờ cậy điều gì, kẻ giàu sẽ quở mắng anh ta và chẳng lại gần.

Verse 30

कृपणोऽपि धनाढ्यश्चेदागच्छति हि याचितुम् । एष दास्यति मे किंचि दिति चित्ते नृणां भवेत्

Nhưng nếu ngay cả kẻ keo kiệt mà giàu có đến xin, người đời vẫn nghĩ trong lòng: “Hẳn hắn sẽ cho ta chút gì.”

Verse 31

मम त्वं पूर्ववंशीयः पिता ते च पितुर्मम । सदा स्नेहपरश्चासीत्त्वं च स्नेहविवर्जितः

Ngươi thuộc về dòng tộc xưa của ta; cha ngươi và cha ta vốn là thân tộc. Người ấy luôn đầy tình thương, còn ngươi lại thiếu vắng tình thương.

Verse 32

एवं ब्रुवंति लोकेऽत्र धनिनां पुरतः स्थिताः । कुलीना अपि पापानां दृश्यंते धनलिप्सया । दरिद्रस्य मनुष्यस्य क्षितौ राज्यं प्रकुर्वतः

Vì thế, ở đời này, những kẻ đứng trước người giàu thường nói như vậy. Ngay cả người dòng dõi cao sang cũng bị thấy làm điều tội lỗi vì tham tiền—nhất là khi một kẻ nghèo toan dựng quyền bá chủ trên mặt đất.

Verse 33

प्रशोषः केवलं भावी हृदयस्य महामुने । द्वाविमौ कण्टकौ तीक्ष्णौ शरीरपरिशोषिणौ । यश्चाधनः कामयते यश्च कुप्यत्यनीश्वरः

Ôi bậc đại hiền, trái tim chỉ được định là héo mòn. Có hai gai nhọn làm hao kiệt thân thể: một là kẻ không tiền mà khát khao của cải, hai là kẻ không quyền lực mà bừng cháy giận dữ.

Verse 34

श्मशानमपि सेवंते धनलुब्धा निशागमे । जनेतारमपि त्यक्त्वा नित्यं यांति सुदूरतः

Kẻ tham của cải, ban đêm cũng lui tới bãi thiêu. Bỏ cả ân nhân của mình, họ luôn đi xa mãi để tìm lợi lộc.

Verse 35

सुमूर्खोपि भवेद्विद्वानकुलीनोऽपि सत्कुलः । यस्य वित्तं भवे द्धर्म्ये विपरीतमतोऽन्यथा

Ngay cả kẻ đại ngu cũng có thể được xem như bậc học giả, và người không dòng dõi cũng được kể vào gia tộc hiền lương—khi của cải của họ được tạo lập bằng con đường chính pháp. Bằng không, điều trái ngược sẽ hiện ra.

Verse 36

निर्विण्णोऽहं मुनिश्रेष्ठ जीवितस्य च सांप्रतम् । तस्माद्ब्रूहि किमर्थं मे दारिद्र्यं समुपस्थितम्

Ô bậc hiền thánh tối thượng, nay con đã mỏi mệt với chính mạng sống này. Vậy xin Ngài nói cho con biết—vì sao cảnh nghèo khổ lại đến với con?

Verse 37

कुष्ठश्चापि ममोपेतः शत्रुभिश्च पराभवम् । अन्यजन्मांतरं दृष्टं त्वया दिव्येन चक्षुषा

Bệnh phong hủi cũng đã giáng xuống con, và con còn bị kẻ thù đánh bại. Với thiên nhãn của Ngài, Ngài cũng đã thấy những đời sinh khác của con nữa.

Verse 38

कुकर्मणा न संस्पृष्टं स्वल्पेनापि ब्रवीषि माम् । एतज्जन्मातरं दृष्टं स्मरामि मुनिसत्तम

Ngài nói rằng con chưa từng bị chạm đến, dù chỉ chút ít, bởi nghiệp ác. Thế nhưng, ô bậc hiền thánh tối thượng, con nhớ rằng Ngài đã thấy một đời khác của con.

Verse 39

न मया कुकृतं किंचित्कदाचित्समनुष्ठितम् । तत्किं राज्यपरिभ्रंशो जातोऽयं मम सन्मुने

Con chưa từng làm bất cứ điều ác nào, vào bất cứ lúc nào. Vậy vì sao sự suy sụp khỏi vương quyền này lại xảy đến với con, ô bậc hiền thánh đáng kính?

Verse 40

अत्र मे कौतुकं जातं तस्माद्देहि विनिर्णयम् । भवेन्न वा भवेत्कर्म कृतं यच्च शुभाशुभम्

Tại đây trong lòng ta khởi lên nghi vấn; vì thế xin ban cho phán quyết dứt khoát: nghiệp đã làm—thiện hay ác—ắt hẳn trổ quả, hay cũng có thể không trổ quả?

Verse 41

विश्वामित्र उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा तु नारदः । कृपया परयाविष्टस्ततः प्रोवाच सादरम्

Viśvāmitra nói: Nghe lời ấy, Nārada trầm tư rất lâu. Rồi, tràn đầy đại bi, ngài cất lời với sự kính cẩn.

Verse 42

शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि यथा शुद्धिः प्रजायते । तव राज्यस्य संप्राप्तिर्यथा भूयोऽपि जायते

Hãy lắng nghe, hỡi Đại vương; ta sẽ giảng rõ cách sự thanh tịnh phát sinh, và cách việc đắc lại vương quốc của ngài có thể đến một lần nữa.

Verse 43

तव भूमौ महापुण्यमस्ति क्षेत्रं जगत्त्रये । हाटकेश्वरसंज्ञं तु तीर्थं तत्रास्ति शोभनम् । शंखतीर्थमिति ख्यातं सर्वपातकनाशनम्

Trong cõi đất của ngài có một thánh địa đại phước, lừng danh khắp ba cõi. Nơi ấy có một tirtha đẹp đẽ mang danh Hāṭakeśvara; lại được biết đến là Śaṃkhatīrtha, nơi diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 44

यस्तत्र कुरुते स्नानं श्रद्धया परया युतः । अष्टम्यां शुक्लपक्षस्य संप्राप्ते मासि माधवे

Bất cứ ai tắm tại đó, với lòng tín thành tối thượng, vào ngày mồng tám (Aṣṭamī) của nửa tháng sáng, khi tháng Mādhava đã đến—

Verse 45

सूर्यवारे तु सम्प्राप्ते भास्करस्योदयं प्रति । सर्वकुष्ठविनिर्मुक्तो जायते सूर्यसंनिभः

Khi ngày Chủ nhật đến, hướng mặt về bình minh của Thần Mặt Trời, người ấy được giải thoát khỏi mọi chứng phong cùi và rực sáng như chính Mặt Trời.

Verse 46

यंयं काममभिध्यायेत्तंतं सर्वेषु दुर्लभम् । स तदाऽप्नोत्यसंदिग्धं दृष्ट्वा शंखेश्वरं शुभम्

Bất cứ điều ước nào người ta quán niệm—dẫu là điều hiếm có nhất—đều sẽ đạt được không nghi ngờ, khi chiêm bái Đấng Śaṃkheśvara cát tường.

Verse 47

किं त्वया न श्रुतं तत्र स्वदेशे वसता नृप । तस्य तीर्थस्य माहात्म्यं यत्त्वमत्र समागतः

Tâu Đại vương, khi còn ở xứ sở của mình, chẳng lẽ ngài chưa từng nghe về đại oai đức của thánh địa ấy, nên nay mới đến đây sao?

Verse 48

सिद्धसेन उवाच । कथं शंखेश्वरो देवः संजातो वद सन्मुने

Siddhasena thưa: “Bạch hiền thánh Muni, xin nói cho tôi biết: Thần Śaṃkheśvara đã hiển lộ ra sao?”

Verse 49

नारद उवाच । अहं ते कथयिष्यामि कथामेतां पुरातनीम् । यथा शंखेश्वरो जातः शंखतीर्थं तु पार्थिव

Nārada thưa: “Tâu Đại vương, ta sẽ kể cho ngài câu chuyện cổ xưa này—Śaṃkheśvara đã sinh khởi thế nào, và Śaṃkhatīrtha đã thành lập ra sao.”

Verse 50

आसतुर्ब्राह्मणौ पूर्वं लिखितः शंख एव च । भ्रातरौ वेदविदुषौ तपस्युग्रे व्यवस्थितौ

Thuở xưa có hai anh em Bà-la-môn—Likhita và Śaṅkha—tinh thông Veda và an trú vững bền trong khổ hạnh nghiêm mật.

Verse 51

कस्यचित्त्वथ कालस्य लिखितस्याश्रमं प्रति । भ्रातुर्ज्येष्ठस्य संप्राप्तो नमस्कारकृते नृप

Rồi sau một thời gian, Śaṅkha đến am thất của Likhita, người anh cả, ôi Đại vương, để dâng lời đảnh lễ.

Verse 52

सोऽपश्यदाश्रमं शून्यं लिखितेन विवर्जितम्

Ông thấy am thất trống vắng, bị bỏ không—Likhita không có mặt ở đó.

Verse 53

अथापश्यद्वने तस्मि न्परिपक्वफलानि सः । प्रणयात्प्रतिजग्राह मत्वा भ्रातुर्नृपाऽश्रमम्

Rồi trong khu rừng ấy, ông thấy những trái cây đã chín. Vì tình thân quen, ông hái lấy, nghĩ rằng: “Đây là am thất của anh ta.”

Verse 54

एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तो लिखितस्तत्र चाश्रमे । यावत्पश्यति शंखं स प्रगृही तबृहत्फलम्

Đúng lúc ấy, Likhita trở về am thất. Vừa thấy Śaṅkha, ông nhận ra Śaṅkha đang cầm một trái cây lớn trong tay.

Verse 55

किमिदं विहितं पाप पापं साधुविगर्हितम् । चौर्यकर्म त्वया निंद्यं यद्धृतानि फलानि च

“Ngươi đã làm gì vậy, hỡi kẻ tội lỗi—một việc ác bị bậc hiền đức quở trách? Hành vi trộm cắp của ngươi thật đáng chê, vì ngươi đã lấy những trái quả.”

Verse 56

अनेन कर्मणा तुभ्यं तपो यास्य ति संक्षयम् । चौर्यकर्मप्रवृत्तस्य ब्राह्मणैर्गर्हितस्य च

“Bởi hành động này, công phu khổ hạnh của ngươi sẽ tiêu tan; kẻ đã dấn vào trộm cắp thì bị các bậc brāhmaṇa quở trách.”

Verse 57

शंख उवाच । एकोदरसमुत्पन्नो ज्येष्ठभ्राता यथा पिता । भूयादिति श्रुतिर्लोके प्रसिद्धा सर्वतः स्थिता

Śaṅkha nói: “Cùng sinh từ một bào thai, người anh cả như cha; đó là lời dạy theo truyền thống, nổi tiếng khắp thế gian.”

Verse 58

तत्किं पुत्रस्य विप्रेन्द्र नाधिकारः पितुर्धने । यथैवं निष्ठुरैर्वाक्यैर्निर्भर्त्सयसि मां विभो

“Vậy thì, ô bậc tối thượng trong hàng brāhmaṇa, con trai không có quyền đối với tài sản của cha sao? Cớ sao Ngài lại quở mắng tôi bằng những lời nghiêm khắc như thế, hỡi bậc đáng tôn kính?”

Verse 59

लिखित उवाच । न दोषो जायते हर्तुः पुत्रस्यात्र कथंचन । एकत्र संस्थितस्यात्र पितुर्वित्तमसंशयम्

Likhita nói: “Trong trường hợp này, con trai lấy (tài vật) cũng không hề thành lỗi, khi mọi người còn ở chung một nhà; vì trong tình trạng chưa phân chia ấy, đó chắc chắn là tài sản của người cha.”

Verse 60

विभक्तस्तु यदा पुत्रो भ्राता वाऽपहरेद्धनम् । तदा दोषमवाप्नोति चौर्योत्थं मतमेव मे

Nhưng khi người con—hoặc người anh em—đã phân chia gia sản rồi mà lại lấy của cải, thì mắc lỗi: đó là lỗi phát sinh từ trộm cắp. Đây là quan điểm đã được ta xác quyết.

Verse 61

पुत्रस्य तु पुनर्वित्तं पिता हरति सर्वदा । न तस्य विद्यते दोषो विभक्त स्यापि कर्हिचित्

Nhưng người cha có thể luôn lấy lại của cải của con; đối với người cha không có lỗi—bất cứ lúc nào, dù người con đã ở riêng.

Verse 62

अत्र श्लोकः पुरा गीतो मनुना स्मृतिकारिणा । तं तेऽहं संप्रवक्ष्यामि धर्मशास्त्रोद्भवं वचः

Ở đây có một bài kệ xưa do Manu, tác giả của Smṛti, từng ngâm. Nay ta sẽ tuyên nói với các ngươi lời ấy, phát sinh từ Dharmaśāstra.

Verse 63

त्रय एवाधप्रोक्ता भार्या दासस्तथा सुतः । यत्ते समधिगच्छंति यस्य ते तस्य तद्धनम्

Ba hạng được tuyên là lệ thuộc: người vợ, người tôi tớ, và cũng vậy người con. Bất cứ điều gì họ đạt được đều thuộc về người mà họ thuộc về—đó chính là tài sản của người ấy.

Verse 64

शंख उवाच । यद्येवं चौर्यदोषोऽस्ति मम तात महत्तरः । निग्रहं कुरु मे शीघ्रं येन न स्यात्तपःक्षयः

Śaṃkha thưa: Nếu nơi con có lỗi trộm cắp như vậy, ôi cha, và lại rất lớn—xin hãy mau nghiêm trị và ngăn giữ con, để khổ hạnh của con không bị tiêu mòn.

Verse 65

विश्वामित्र उवाच । तस्य तं निश्चयं ज्ञात्वा शस्त्रमादाय निर्मलम् । चकर्ताथ भुजौ तस्य भ्राता भ्रातुश्च निर्घृणः । सोपि च्छिन्नकरो विप्रो व्यथयापि समन्वितः

Viśvāmitra nói: Biết được quyết tâm kiên định của em mình, người anh trai—vô tình ngay cả với em ruột—đã cầm lấy một vũ khí sắc bén và chặt đứt đôi tay của người em. Vị Bà-la-môn đó, với đôi tay bị cắt lìa, tràn ngập đau đớn.

Verse 66

मन्यमानः प्रसादं तं भ्रातुर्ज्येष्ठस्य पार्थिव

Tâu đức vua, xem hành động đó như là ân huệ của người anh cả,

Verse 67

ततस्तु कामदं क्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । मत्वा प्राप्य तपस्तेपे कंचित्प्राप्य जलाशयम्

Sau đó, xem vùng đất thiêng liêng gọi là Hāṭakeśvara như một thánh địa (kṣetra) ban cho mọi ước nguyện, chàng đã đến đó; và khi tìm thấy một hồ nước nọ, chàng thực hiện khổ hạnh.

Verse 68

वर्षास्वाकाशशायी च हेमन्ते सलिलाश्रयः । पञ्चाग्निसाधको ग्रीष्मे षष्ठकालकृताशनः

Vào mùa mưa, chàng nằm lộ thiên dưới bầu trời; vào mùa đông, chàng ngâm mình trong nước; vào mùa hè, chàng thực hành khổ hạnh giữa năm ngọn lửa; và chàng chỉ ăn vào thời điểm thứ sáu.

Verse 69

संस्नाप्य भास्करं स्थाणुं तत्पुरः शतरुद्रियम् । जपन्सामोक्तरुद्रांश्च भव रुद्रांस्तथा जपन् । प्राणरुद्रांस्तथा नीलान्स्कन्दसूक्तसमन्वितान्

Sau khi tắm gội theo nghi thức cho Bhāskara và Sthāṇu, chàng tụng niệm Śatarudrīya trước sự hiện diện của các ngài; chàng cũng tụng các bài thánh ca Rudra trong kinh Sāman, cũng như tụng Bhava-Rudras, Prāṇa-Rudras, và các hình tướng Nīla—cùng với Skanda-sūkta.

Verse 70

ततो वर्षसहस्रांते तुष्टस्तस्य महेश्वरः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा सह सूर्य वृषेश्वरैः

Rồi đến cuối một ngàn năm, Đại Tự Tại Mahēśvara—hài lòng với người ấy—hiện ra trong tầm mắt và cất lời, có Sūrya và Vṛṣeśvara tháp tùng.

Verse 71

महेश्वर उवाच । शंख तुष्टोऽस्मि ते वत्स तपसानेन सुव्रत । तस्मात्कथय मे क्षिप्रं यद्ददामि तवाऽधुना

Mahēśvara phán: “Này Śaṃkha, con yêu dấu, hỡi người giữ giới nguyện thanh tịnh, Ta hài lòng với con nhờ khổ hạnh này. Vậy hãy mau nói cho Ta biết, nay con muốn Ta ban điều gì.”

Verse 72

शंख उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । जायेतां तादृशौ हस्तौ यादृशो मे पुरा स्थितौ

Śaṅkha thưa: “Nếu Ngài hài lòng với con, lạy Chúa Tể, và nếu một ân phúc được ban cho con, thì xin cho đôi tay con trở lại đúng như thuở trước.”

Verse 73

त्वयाऽत्रैव सदा वासः कार्यः सुरवरेश्वर । लिंगे कृत्वा दयां देव ममोपरि महत्तराम्

“Và chính Ngài, lạy Đấng Tối Thượng giữa chư thiên, xin ngự tại đây mãi mãi; xin đặt lòng từ bi trong liṅga này, lạy Deva, và ban cho con lòng thương xót lớn lao nhất.”

Verse 74

एतज्जलाशयं नाथ मम नाम्ना धरातले । प्रसिद्धिं यातु लोकस्य यावच्चन्द्रार्कतारकाः

“Lạy Chúa Tể, xin cho hồ nước này trên mặt đất được người đời biết đến dưới tên con, cho đến khi trăng, mặt trời và các vì sao còn tồn tại.”

Verse 75

अत्र यः कुरुते स्नानं धृत्वा मनसि दुर्लभम् । किंचिद्वस्तु समग्रं तु तस्य संपत्स्यते विभो

Ai tắm tại đây, trong tâm giữ một ước nguyện khó đạt, thì chắc chắn sẽ được viên mãn điều ấy, ô Đấng Tôn Chủ.

Verse 76

श्रीभगवानुवाच । अद्याहं दर्शनं प्राप्तस्तव चैवाष्टमीदिने । माधवस्य सिते पक्षे यस्माद्ब्राह्मणसत्तम

Đức Thế Tôn phán: “Hôm nay Ta đã ban cho ông được chiêm bái Ta—vào ngày mồng tám (Aṣṭamī) của nửa tháng sáng trong tháng Mādhava (Vaiśākha), hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn.”

Verse 77

तस्मात्संक्रमणं लिंगे तावकेऽस्मिन्द्विजोत्तम । करिष्यामि न सन्देहो दिनमेकमसंशयम्

Vì thế, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, Ta chắc chắn sẽ nhập trú trong liṅga này của ông—không nghi ngờ—trọn một ngày.

Verse 78

यश्चात्र दिवसे प्राप्ते तीर्थेऽत्रैव भवोद्भवे । स्नानं कृत्वा रवेर्वार उदयं समुपस्थिते

Và khi ngày ấy đến, ai tại chính thánh địa (tīrtha) này—phát sinh từ Bhava (Śiva)—tắm tại đây vào ngày Chủ nhật, đúng lúc mặt trời mọc…

Verse 79

पूजयिष्यति मे मूर्तिं त्वया संस्थापितां द्विज । कुष्ठव्याधिविनिर्मुक्तो मम लोकं स यास्यति

…và đảnh lễ thờ phụng thánh tượng của Ta do ông thiết lập, hỡi Bà-la-môn; người ấy sẽ được giải thoát khỏi bệnh phong (kuṣṭha) và sẽ đi đến cõi của Ta.

Verse 80

शेषकालेऽपि विप्रेन्द्र अज्ञानविहितादघात् । मुक्तिं प्राप्स्यत्यसंदिग्धं मम वाक्याद्द्विजोत्तम

Ngay cả vào lúc cuối cùng (khi lâm chung), hỡi bậc chúa tể của các Bà-la-môn, dẫu có tội do vô minh gây nên, người ấy vẫn chắc chắn đạt giải thoát, theo lời Ta, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh.

Verse 81

तथा तवापि यौ हस्तौ छिन्नावेतावुभावपि । तस्मिन्योगेऽभिषेकात्तौः स्यातां भूयोऽपि तादृशौ

Cũng vậy, đôi tay của ngươi—dẫu cả hai đã bị chặt đứt—nhờ lễ quán đảnh (tắm rưới thánh thủy) vào thời khắc cát tường ấy, chúng sẽ lại trở nên như trước.

Verse 82

एष मे प्रत्ययो विप्र भविष्यति तवाऽधुना । भूयः स्नानं विधाय त्वं ततो मूर्तिं ममार्चय

Hỡi Bà-la-môn, nay Ta hoàn toàn tin cậy nơi ngươi. Hãy cử hành lễ tắm thiêng (snāna) một lần nữa, rồi hãy thờ phụng thánh tượng của Ta.

Verse 83

अन्येऽपि व्यंगतां प्राप्ताः संयोगेऽत्र तव स्थिते । स्नात्वा मां पूजयिष्यंति मुक्तिं यास्यंति ते द्विज

Hỡi nhị sinh, những người khác nữa đang chịu khổ não, khi sự hội tụ cát tường này hiện diện tại đây nhờ ngươi, sẽ tắm gội và thờ phụng Ta—và họ sẽ đạt giải thoát.

Verse 84

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्ततश्चादर्शनं गतः । शंखोऽपि तत्क्षणात्स्नात्वा पूजयित्वा दिवाकरम्

Nói xong như vậy, Sahasrāṃśu (Thần Mặt Trời) liền khuất khỏi tầm mắt. Còn Śaṃkha, ngay trong khoảnh khắc ấy, đã tắm gội và thờ phụng Divākara (Mặt Trời).

Verse 85

यावत्पश्यति चात्मानं तावद्धस्तसमन्वितम् । आत्मानं पश्यमानस्तु विस्मयं परमं गतः

Vừa khi nhìn lại chính mình, ông thấy bàn tay đã được phục hồi như cũ. Thấy thân mình như vậy, ông tràn ngập niềm kinh ngạc tột bậc.

Verse 86

ततःप्रभृति तत्रैव कृत्वाऽश्रमपदं नृप । तपस्तेपे द्विज श्रेष्ठो गतश्च परमां गतिम्

Từ đó trở đi, tâu Đại vương, ông lập một đạo tràng (āśrama) ngay tại nơi ấy. Vị Bà-la-môn tối thượng ấy tu khổ hạnh và đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 87

तस्मात्त्वमपि राजेंद्र संयोगं प्राप्य तत्त्वतः । तेनैव विधिना स्नात्वा त्वं पूजय दिवाकरम्

Vì thế, hỡi bậc chúa tể các vua, khi đã thật sự gặp được nhân duyên cát tường này, hãy tắm theo đúng nghi thức ấy và phụng thờ Divākara (Đức Nhật Thần).

Verse 88

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं पठेद्वा पुरतो रवेः । तस्यान्वयेऽपि नो कुष्ठी कदाचित्सम्प्रजायते

Ai hằng ngày nghe chuyện này, hoặc tụng đọc trước Ravi (Đức Nhật Thần), thì trong dòng tộc người ấy sẽ không bao giờ sinh ra người mắc bệnh phong (kuṣṭha).

Verse 209

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शंखादित्यशंखतीर्थोत्पत्तिवृत्तांतवर्णनंनाम नवोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ hai trăm chín, mang tên “Tường thuật về nguồn gốc của Śaṃkhāditya và Śaṃkha-tīrtha”, thuộc phần Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya trong Nāgara Khaṇḍa, quyển thứ sáu của Śrī Skanda Mahāpurāṇa (bản tụng 81.000 câu).