Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

धनहीनं नरं त्यक्त्वा कुलीनमपि चोत्तमम् । गच्छति स्वजनोऽन्यत्र शुष्कं वृक्षमिवांडजाः

Transliteration

dhanahīnaṃ naraṃ tyaktvā kulīnamapi cottamam | gacchati svajano'nyatra śuṣkaṃ vṛkṣamivāṃḍajāḥ

Translation

Bỏ rơi người không có của cải—dẫu xuất thân cao quý và ưu tú—người nhà của anh ta cũng đi nơi khác, như chim rời bỏ cây khô.

Word by Word

• धनहीनम्: devoid of wealth
• धनहीनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: धन (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी/संबन्ध: ‘धनस्य हीनः’); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम्

• नरम्: a man
• नरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having abandoned’

• कुलीनम्: well-born/noble
• कुलीनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कुलीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम् (नरम्)

• अपि: even
• अपि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात; ‘even/also’

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक; conjunction

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम्

• गच्छति: goes
• गच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; present indicative

• स्वजनः: one’s own people/kinsman
• स्वजनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वजन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय; adverb ‘elsewhere’

• शुष्कम्: dry
• शुष्कम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुष्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular; विशेषणम् (वृक्षम्)

• वृक्षम्: a tree
• वृक्षम्: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमानवाचक अव्यय; comparative particle

• आण्डजाः: birds (egg-born creatures)
• आण्डजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आण्डज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural

Speaker

Ānarta (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A noble yet poor man stands alone beneath a leafless, dried tree; birds fly away to greener trees; his family members walk off toward a prosperous house in the distance.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Social loyalty is often conditional; recognizing this encourages inward strength and commitment to dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.