Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9
Devanagari script
हस्त्यश्वरथहीनस्तु कोशहीनो यदाऽभवत् । स तदा चिंतयामास किं करोमि च सांप्रतम्
Transliteration
hastyaśvarathahīnastu kośahīno yadā'bhavat | sa tadā ciṃtayāmāsa kiṃ karomi ca sāṃpratam
Translation
Khi đã mất voi, ngựa, xe chiến, lại cả kho tàng cũng tiêu tan, bấy giờ ông trầm tư: “Giờ ta phải làm gì đây?”
Word by Word
हस्तिelephant
हस्ति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहस्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
अश्वhorse
अश्व:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
रथchariot
रथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
हीनःdevoid (of)
हीनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘वर्जितः/रहितः’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
कोशहीनःwithout treasury
कोशहीनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकोश + हीन (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (कोशेन हीनः = without treasury)
यदाwhen
यदा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal conjunction: when)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (then)
चिन्तयामासthought/pondered
चिन्तयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट् (Periphrastic Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; प्रश्नार्थक
करोमिshall I do / I do
करोमि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
साम्प्रतम्now
साम्प्रतम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (at present/now)
Speaker
Viśvāmitra (narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Raivataka-giri (as refuge)
Type: peak
Visual Art Cues
Scene: The king sits alone, stripped of war assets and wealth, head bowed in thought; abandoned chariot parts and empty coffers symbolize total depletion; the mountain looms as silent witness.
Characters & Entities
V
ViśvāmitraFAQs
When material supports vanish, inner inquiry begins—opening the path to dharma and sacred guidance.
Not directly; it is part of the narrative build-up toward Śaṅkhatīrtha and Hāṭakeśvara-kṣetra.
None.