Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 84

Devanagari script

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्ततश्चादर्शनं गतः । शंखोऽपि तत्क्षणात्स्नात्वा पूजयित्वा दिवाकरम्

Transliteration

evamuktvā sahasrāṃśustataścādarśanaṃ gataḥ | śaṃkho'pi tatkṣaṇātsnātvā pūjayitvā divākaram

Translation

Nói xong như vậy, Sahasrāṃśu (Thần Mặt Trời) liền khuất khỏi tầm mắt. Còn Śaṃkha, ngay trong khoảnh khắc ấy, đã tắm gội và thờ phụng Divākara (Mặt Trời).

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Kriya (Gerundial/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) → उक्त; क्त्वा (ल्यप्)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• सहस्रांशुः: the Sun (thousand-rayed)
• सहस्रांशुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सहस्र + अंशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सहस्राणाम् अंशवः यस्य) इति नाम

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (thereafter)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)

• अदर्शनम्: invisibility, disappearance
• अदर्शनम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गतः: went, departed
• गतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शङ्खः: Shankha (name)
• शङ्खः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शङ्ख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय, निपात

• तत्क्षणात्: from that very moment, immediately
• तत्क्षणात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तत् + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तत्पुरुष (तस्मिन् क्षणे)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Gerundial/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Kriya (Gerundial/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• दिवाकरम्: the Sun
• दिवाकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिवाकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Narrator (within Viśvāmitra’s narration context)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Sūrya, after speaking, fades into radiant light; the devotee Śaṃkha instantly enters the water, then offers worship to the Sun with arghya and flowers.

Characters & Entities

• Sahasrāṃśu
• Divākara
• Śaṃkha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Immediate obedience to dhārmic instruction—snāna and pūjā—brings swift spiritual transformation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative is part of the Śaṃkhatīrtha/Śaṃkhāditya origin account in Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform snāna first, then worship Sūrya (Divākara) with due reverence.