Adhyaya 38

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत राजेन्द्र गुहावासीति चोत्तमम् । यत्र सिद्धो महादेवो गुहावासी समार्बुदम्

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Rồi sau đó, hỡi bậc vương giả tối thượng, hãy đến thánh địa tối thắng mang danh Guhāvāsī—nơi trên núi Arbuda, Mahādeva đã thành tựu thần lực và hiển lộ với danh hiệu “Guhāvāsī”.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । केन कार्येण भो तात महादेवो जगद्गुरुः । गुहायामनयत्कालं सुदीर्घं द्विजसत्तम

Yudhiṣṭhira thưa: Bạch bậc tôn kính, vì mục đích gì mà Mahādeva—Jagadguru, thầy của muôn loài—đã ở trong hang động suốt thời gian rất dài, hỡi vị Bà-la-môn tối thượng?

Verse 3

एतद्विस्तरतः सर्वं कथयस्व ममानघ । श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वपरं कौतूहलं हि मे

Hỡi bậc vô nhiễm, xin hãy thuật lại cho ta tất cả một cách tường tận. Ta muốn được nghe trọn vẹn, vì lòng hiếu kỳ của ta thật sâu xa.

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । साधु प्रश्नो महाराज पृष्टो यो वै त्वयोत्तमः । पुराणे विस्तरो ह्यस्य न शक्यो हि मयाधुना

Mārkaṇḍeya nói: Hỡi đại vương, câu hỏi tối thắng mà ngài nêu ra thật đáng tán thán. Sự triển khai đầy đủ thuộc về truyền thống Purāṇa, và hiện nay ta không thể thuật lại một cách trọn vẹn.

Verse 5

कथितुं वृद्धभावत्वादतीतो बहुकालिकः । संक्षेपात्तेन ते तात कथयामि निबोध मे

Vì tuổi đã cao, thời gian đã trôi qua rất lâu, nên ta không thể kể dài dòng. Bởi vậy, hỡi người thân mến, ta sẽ nói với con một cách vắn tắt—hãy ghi nhận lời ta.

Verse 6

पुरा कृतयुगे राजन्नासीद्दारुवनं महत् । नानाद्रुमलताकीर्णं नानावल्ल्युपशोभितम्

Thuở xưa, vào thời Kṛtayuga, tâu Đại vương, có một khu rừng rộng lớn tên Dāruvana. Rừng ấy đầy ắp muôn loài cây và dây leo, được tô điểm bởi vô số dây leo quấn quýt rực đẹp.

Verse 7

सिंहव्याघ्रवराहैश्च गजैः खड्गैर्निषेवितम् । बहुपक्षियुतं दिव्यं यथा चैत्ररथं वनम्

Rừng ấy là nơi lui tới của sư tử, hổ, lợn rừng, voi và tê giác. Muôn chim tụ hội, khu rừng linh diệu ấy kỳ diệu như rừng thiên giới Caitraratha.

Verse 8

तत्र केचिन्महाप्राज्ञा वसन्ति संशितव्रताः । वसन्ति परया भक्त्या चतुराश्रमभाविताः

Tại đó có những bậc đại trí, kiên định trong các giới nguyện nghiêm minh mà an trú. Sống với lòng bhakti tối thượng, họ vững lập trong tinh thần của bốn āśrama.

Verse 9

ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा । स्वधर्मनिरताः सर्वे वाञ्छन्तः परमं पदम्

Dù là brahmacārī, gṛhastha, vānaprastha hay yati, tất thảy đều chuyên chú nơi svadharma của mình và khát cầu Paramapada—cảnh giới tối thượng.

Verse 10

तावद्वसन्तसमये कस्मिंश्चित्कारणान्तरे । विमानस्थो महादेवो गच्छन्वै ह्युमया सह

Rồi vào tiết xuân, nhân một duyên cớ khác, Mahādeva ngự trên vimāna cõi trời, quả thật đang du hành cùng với Umā.

Verse 11

ददर्श तोय आवासमृक्सामयजुर्नादितम् । अलक्ष्यागतनिर्गम्यं सर्वपापक्षयंकरम्

Ngài trông thấy một đạo tràng bên nước, vang dội tiếng tụng của Ṛk, Sāma và Yajus. Nơi ấy vào ra không ai thấy, và có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 12

तं दृष्ट्वा मुदिता देवी हर्षगङ्गदया गिरा । पप्रच्छ देवदेवेशं शशाङ्ककृतभूषणम्

Thấy vậy, Nữ Thần hoan hỷ; lời nói tuôn trào trong niềm vui và lòng từ mẫn, nàng thưa hỏi Đấng Chúa tể chư thiên, bậc lấy vầng trăng làm trang sức.

Verse 13

देव्युवाच । कस्यायमाश्रमो देव वेदध्वनिनिनादितः । यं दृष्ट्वा क्षुत्पिपासाद्यैः श्रमैश्च परिहीयते

Nữ Thần thưa: “Bạch Thần, đạo tràng này của ai mà vang rền âm thanh Veda? Chỉ cần nhìn thấy, đói khát cùng mọi mỏi mệt khác đều vơi giảm.”

Verse 14

महेश्वर उवाच । किं त्वया न श्रुतं देवि महादारुवनं महत् । बहुविप्रजनो यत्र गृहधर्मेण वर्तते

Maheśvara đáp: “Này Nữ Thần, nàng chưa từng nghe về Đại Mahādāruvana sao? Nơi ấy có nhiều bà-la-môn sống đúng theo dharma của đời sống gia chủ.”

Verse 15

अत्र यः स्त्रीजनः कश्चिद्भर्तृशुश्रूषणे रतः । नान्यो देवो न वै धर्मो ज्ञायते शैलनन्दिनि

Tại đây, bất kỳ người nữ nào chuyên tâm phụng sự chồng—hỡi ái nữ của núi—thì không biết thần linh nào khác, cũng không theo dharma nào khác; ấy chính là lời nguyện của nàng.

Verse 16

एतच्छ्रुत्वा परं वाक्यं देवदेवेन भाषितम् । कौतूहलसमाविष्टा शङ्करं पुनरब्रवीत्

Nghe những lời trọng đại do Đấng Tối Thượng của chư thiên phán dạy, nàng—tràn đầy hiếu kỳ—lại cất lời thưa với Śaṅkara.

Verse 17

यत्त्वयोक्तं महादेव पतिधर्मरताः स्त्रियः । तासां त्वं मदनो भूत्वा चारित्रं क्षोभय प्रभो

“Bạch Mahādeva, Ngài đã nói rằng các phụ nữ nơi đây chuyên tâm nơi dharma thủy chung với chồng. Vậy, bạch Chúa tể, xin hóa như Madana mà khuấy động hạnh kiểm của họ—để thử lòng kiên định.”

Verse 18

ईश्वर उवाच । यत्त्वयोक्तं च वचनं न हि मे रोचते प्रिये । ब्राह्मणा हि महद्भूतं न चैषां विप्रियं चरेत्

Īśvara phán: “Ái khanh, lời nàng nói không đẹp lòng ta. Các Brāhmaṇa là sức mạnh linh thiêng lớn lao; vì vậy chớ bao giờ hành xử điều khiến họ bất mãn.”

Verse 19

मन्युप्रहरणा विप्राश्चक्रप्रहरणो हरिः । चक्रात्क्रूरतरो मन्युस्तस्माद्विप्रं न कोपयेत्

Vũ khí của các vipra (Brāhmaṇa) là cơn phẫn nộ, còn vũ khí của Hari là bánh xe thần (cakra). Phẫn nộ còn đáng sợ hơn cakra; vì thế chớ khơi dậy cơn giận của một Brāhmaṇa.

Verse 20

न ते देवा न ते लोका न ते नगा न चासुराः । दृश्यन्ते त्रिषु लोकेषु ये तैर्दृष्टैर्न नाशिताः

Không phải chư thiên, không phải các cõi, không phải núi non, cũng chẳng phải asura—trong ba thế giới không thấy ai, hễ đã bị họ nhìn bằng cơn giận mà lại không bị diệt vong.

Verse 21

तेषां मोक्षस्तथा स्वर्गो भूमिर्मर्त्ये फलानि च । येषां तुष्टा महाभागा ब्राह्मणाः क्षितिदेवताः

Ai được các Bà-la-môn cao quý—như chư thiên trên mặt đất—hoan hỷ, người ấy được giải thoát, cõi trời, phú quý nơi trần thế và mọi quả lành trong cõi người.

Verse 22

एवं ज्ञात्वा महाभागे असद्ग्राहं परित्यज । तत्र लोके विरुद्धं वै कुप्यन्ते येन वै द्विजाः

Biết như vậy rồi, hỡi phu nhân cao quý, hãy từ bỏ sự cố chấp bất chính ấy; vì ở đời, các Dvija (Bà-la-môn) nổi giận trước điều trái với trật tự của Dharma.

Verse 23

देव्युवाच । नाहं ते दयिता देव नाहं ते वशवर्तिनी । अकृत्वाधश्व वै तासां मानं सुरसुपूजितम्

Nữ Thần thưa: “Hỡi Thần linh, ta chẳng phải ái thê của ngài, cũng chẳng ở dưới quyền ngài—trừ khi trước hết ngài hạ thấp danh dự của họ, điều mà ngay cả chư thiên cũng tôn kính phụng thờ.”

Verse 24

लोकलोके महादेव अशक्यं नास्ति ते प्रभो । क्रियतां मम चैवैकमेतत्कार्यं सुरोत्तम

Hỡi Mahādeva, trong cõi này và cõi kia, đối với Ngài không gì là không thể, bậc Chúa tể. Hỡi đấng tối thượng giữa chư thần, xin hãy thành tựu cho ta việc duy nhất này.

Verse 25

एवमुक्तो महादेवो देव्या वाक्यहिते रतः । कृत्वा कापालिकं रूपं ययौ दारुवनं प्रति

Được thưa như vậy, Mahādeva—chuyên tâm làm trọn lời của Nữ Thần—liền mang hình tướng Kāpālika và đi về phía Dāruvana.

Verse 26

महाहितजटाजूटं नियम्य शशिभूषणम् । कण्ठत्राणं परं कृत्वा धारयन् कर्णकुण्डले

Ngài buộc gọn búi tóc jaṭā chỉnh tề, lấy vầng trăng làm trang sức; đặt nơi cổ vật hộ trì tối thượng, và đeo khuyên tai kundala.

Verse 27

व्याघ्रचर्मपरीधानो मेखलाहारभूषितः । नूपुरध्वनिनिघोषैः कम्पयन् वै वसुंधराम्

Ngài khoác da hổ, trang nghiêm với đai lưng và chuỗi hoa; tiếng nūpura vang dội nơi cổ chân khiến cả địa cầu rung chuyển.

Verse 28

महानूर्द्ध्वजटामाली कृत्तिभस्मानुलेपनः । कृत्वा हस्ते कपालं तु ब्रह्मणश्च महात्मनः

Với búi jaṭā chất cao, mang vòng jaṭā, thân bôi tro thiêng và khoác da thú, Đại Chúa cầm trong tay bát sọ (kapāla)—tương truyền là của Brahmā bậc đại tâm—mà hiện tướng du phương khất sĩ.

Verse 29

महाडमरुघोषेण कम्पयन् वै वसुंधराम् । प्रभातसमये प्राप्तो महादारुवनं प्रति

Với tiếng ḍamaru đại hùng vang rền khiến đất trời rung động, vào lúc bình minh Ngài đã đến, hướng về khu rừng Daruvana mênh mông.

Verse 30

तावत्पुण्यजनः सर्वपुष्पपत्रफलार्थिकः । निर्गतो बहुभिः सार्द्धं पवमानः समन्ततः

Ngay khi ấy, những người hiền thiện mong tìm đủ mọi loài hoa, lá và quả; họ cùng nhau ra đi đông đảo, rong ruổi khắp bốn phương.

Verse 31

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं रूपं देवस्य भारत । युवतीनां मनस्तासां कामेन कलुषीकृतम्

Hỡi Bhārata, khi thấy dung mạo kỳ diệu lớn lao của Thần, tâm trí các thiếu nữ ấy bị dục vọng che mờ và nhuốm bẩn.

Verse 32

शोभनं पुरुषं दृष्ट्वा सर्वा अपि वराङ्गनाः । क्लेदभावं ततो जग्मुर्मुदा दारुवनस्त्रियः

Thấy người nam tuấn tú ấy, tất cả các mỹ nữ tay chân thon đẹp—những phụ nữ ở Daruvana—đều bồi hồi rạo rực; lòng họ như tan chảy trong niềm hoan hỷ.

Verse 33

विकारा बहवस्तासां देवं दृष्ट्वा महाद्भुतम् । संजाता विप्रपत्नीनां तदा तासु नरोत्तम

Hỡi bậc nam tử tối thượng, khi các phu nhân Bà-la-môn chiêm ngưỡng Thần linh kỳ diệu ấy, muôn vàn biến chuyển cảm xúc mạnh mẽ liền dấy lên trong lòng họ.

Verse 34

परिधानं न जानन्ति काश्चिद्दृष्ट्वा वराङ्गनाः । उत्तरीयं तथा चान्या महामोहसमन्विताः

Có những mỹ nữ vừa thấy Ngài liền chẳng còn biết mình đang mặc gì; kẻ khác bị đại mê hoặc chi phối, đến cả tấm y choàng trên cũng không còn hay.

Verse 35

केशभारपरिभ्रष्टा काचिदेवासनोत्थिता । दातुकामा तदा भैक्ष्यं चेष्टितुं नैव चाशकत्

Một phụ nữ tóc tai rối bời, tuột xõa, liền đứng bật dậy khỏi chỗ ngồi; dẫu muốn bố thí, lúc ấy nàng cũng không sao hành động cho đúng để dâng phần thực phẩm khất thực cho vị sa-môn.

Verse 36

काचिद्दृष्ट्वा महादेवं रूपयौवनगर्विता । उत्सङ्गे संस्थितं बालं विस्मृता पायितुं स्तनम्

Một người phụ nữ khác, kiêu hãnh vì sắc đẹp và tuổi xuân, vừa thấy Mahādeva liền say mê; đứa trẻ nằm trong lòng cũng bị nàng quên mất việc cho bú.

Verse 37

कामबाणहता चान्या बाहुभ्यां पीड्य सुस्तनौ । निःश्वसन्ती तदा चोष्णं न किंचित्प्रतिजल्पति

Lại một người khác, bị mũi tên của Kāma làm thương tổn, dùng hai tay ép chặt bầu ngực đẹp; thở ra những hơi nóng, nàng không thốt nên lời.

Verse 38

। अध्याय

“Adhyāya”—dấu chỉ chương (colophon) tại đây.

Verse 39

तावत्ते ब्राह्मणाः सर्वे भ्रमित्वा काननं महत् । आगताः स्वगृहे दारान् ददृशुश्च हतौजसः

Trong khi ấy, tất cả các brāhmaṇa sau khi lang thang trong khu rừng lớn đã trở về nhà mình và nhìn thấy các người vợ; nhưng khí lực và sự tự tin của họ đã tan vỡ.

Verse 40

यासां पूर्वतरा भक्तिः पातिव्रत्ये पतीन्प्रति । चलितास्ता विदित्वाशु निर्जग्मुर्द्विजसत्तमाः

Vừa nhận ra rằng lòng sùng kính vững bền trước kia của các người vợ đối với chồng—dựa trên pativratā-dharma—đã bị lay động, những dvija ưu tú ấy liền vội vã lên đường lần nữa.

Verse 41

संविदं परमां कृत्वा ज्ञात्वा देवं महेश्वरम् । क्षोभयित्वा मनस्तासां ततश्चादर्शनं गतम्

Sau khi lập quyết chí tối thượng và nhận biết vị thần ấy chính là Maheśvara, họ làm cho tâm trí các phụ nữ kia xao động; rồi sự hiện diện thiêng liêng ấy bỗng khuất mất khỏi tầm mắt.

Verse 42

क्रोधाविष्टो द्विजः कश्चिद्दण्डमुद्यम्य धावति । कल्माषयष्टिमन्ये च तथान्ये दर्भमुष्टिकाम्

Một vị dwija bị cơn giận chi phối liền giương gậy lao tới; kẻ khác cầm những cây gậy lốm đốm, và người khác nữa nắm chặt từng nắm cỏ darbha trong tay.

Verse 43

इतश्चेतश्च ते सर्वे भ्रमित्वा काननं नृप । एकीभूत्वा महात्मानो व्याजह्रुश्च रुषा गिरम्

Tâu Đại vương, sau khi lang thang khắp nơi trong rừng, tất cả những bậc đại tâm ấy tụ hội lại và thốt ra lời lẽ đầy phẫn nộ.

Verse 44

यदिदं च हुतं किंचिद्गुरवस्तोषिता यदि । तेन सत्येन देवस्य लिङ्गं पततु चोत्तमम्

Nếu quả thật chúng con đã dâng bất cứ lễ hỏa cúng nào, và nếu các bậc thầy của chúng con thật sự đã hoan hỷ, thì nhờ chân lý ấy, xin cho liṅga tôn quý của Chúa Tể rơi xuống.

Verse 45

आश्रमादाश्रमं सर्वे न त्यजामो विधिक्रमात् । तेन सत्येन देवस्य लिङ्गं पततु भूतले

Chúng con không trái với thứ tự đã được quy định mà bỏ bổn phận của các āśrama—tuân theo nề nếp chuyển từ trú xứ tu hành này sang trú xứ tu hành khác. Nhờ chân lý ấy, xin cho liṅga của Chúa Tể rơi xuống mặt đất.

Verse 46

एवं सत्यप्रभावेन त्रिरुक्तेन द्विजन्मनाम् । शिवस्य पश्यतो लिङ्गं पतितं धरणीतले

Như vậy, nhờ uy lực của Chân Thật—được các bậc dvija xướng lên ba lần—ngay trước mắt Śiva, Liṅga đã rơi xuống mặt đất.

Verse 47

हाहाकारो महानासील्लोकालोकेऽपि भारत । देवस्य पतिते लिङ्गे जगतश्च महाक्षये

Hỡi Bhārata, khi Liṅga của Đấng Thần rơi xuống và đại hoại diệt của vũ trụ như sắp ập đến, tiếng kêu than lớn vang lên—lan khắp cả các cõi.

Verse 48

पतमानस्य लिङ्गस्य शब्दोऽभूच्च सुदारुणः । उल्कापाता दिशां हाहा भूमिकम्पाश्च दारुणाः

Khi Liṅga đang rơi, một tiếng gầm dữ dội vang lên. Sao băng đổ xuống; tiếng “Than ôi!” dội khắp bốn phương, và những trận địa chấn kinh hoàng làm rung chuyển đất trời.

Verse 49

पतन्ति पर्वताग्राणि शोषं यान्ति च सागराः । देवस्य पतिते लिङ्गे देवा विमनसोऽभवन्

Các đỉnh núi bắt đầu sụp đổ, và biển cả cũng như khô cạn. Khi Liṅga của Đấng Chúa tể đã rơi, chư thiên trở nên u sầu và bối rối.

Verse 50

समेत्य सहिताः सर्वे ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् । कृताञ्जलिपुटाः सर्वे स्तुवन्ति विविधैः स्तवैः

Bấy giờ tất cả cùng hội tụ và đến gần Brahmā, Đấng Tối Thượng an bài. Ai nấy chắp tay cung kính, dâng lên những bài tán tụng muôn vẻ.

Verse 51

ततस्तुष्टो जगन्नाथश्चतुर्वदनपङ्कजः । आर्तान्प्राह सुरान्सर्वान्मा विषादं गमिष्यथ

Bấy giờ, Đấng Chúa Tể của muôn loài—Phạm Thiên Brahmā, mặt như hoa sen, bốn miệng—hoan hỷ mà nói với hết thảy chư thiên đang khổ não: “Chớ rơi vào tuyệt vọng.”

Verse 52

ब्रह्मशापाभिभूतोऽसौ देवदेवस्त्रिलोचनः । तुष्टैस्तैस्तपसा युक्तैः पुनर्मोक्षं गमिष्यति

Vị Thần của các thần, đấng Tam Nhãn ấy, đã bị khuất phục bởi lời nguyền của Phạm Thiên. Nhưng khi các pháp tu khổ hạnh được thực hành và viên mãn đúng phép, Ngài sẽ lại đạt đến mokṣa—giải thoát.

Verse 53

एतच्छ्रुत्वा ययुर्देवा यथागतमरिन्दम । भावयित्वा ततः सर्वे मुनयश्चैव भारत

Nghe vậy, hỡi bậc hàng phục kẻ thù, chư thiên liền ra đi như lúc đã đến. Rồi, hỡi Bhārata, hết thảy các bậc hiền triết cũng suy niệm điều ấy và tiếp tục tiến bước.

Verse 54

विश्वामित्रवसिष्ठाद्या जाबालिरथ कश्यपः । समेत्य सहिताः सर्वे तमूचुस्त्रिपुरान्तकम्

Viśvāmitra, Vasiṣṭha và các vị khác—Jābāli cùng Kaśyapa nữa—đều hội tụ, và tất cả cùng thưa với Tripurāntaka (Śiva).

Verse 55

ब्रह्मतेजो हि बलवद्द्विजानां हि सुरेश्वर । क्षान्तियुक्तस्तपस्तप्त्वा भविष्यसि गतक्लमः

Hỡi Đấng Chúa Tể chư thiên, oai quang Phạm lực (brahma-tejas) của hàng dvija quả thật hùng mạnh. Ngài hãy lấy nhẫn nhục làm nền mà tu khổ hạnh; rồi Ngài sẽ thoát khỏi mỏi mệt và khổ não.

Verse 56

यतः क्षोभादृषीणां च तदेवं लिङ्गमुत्तमम् । पतितं ते महादेव न तत्पूज्यं भविष्यति

Do sự xao động của các bậc hiền triết, Liṅga tối thượng này đã rơi xuống như vậy, hỡi Mahādeva. Vì thế, trong trạng thái đã ngã rơi ấy, nay không còn xứng đáng để thờ phụng nữa.

Verse 57

न तच्छ्रेयोऽग्निहोत्रेण नाग्निष्टोमेन लभ्यते । प्राप्नुवन्ति च यच्छ्रेयो मानवा लिङ्गपूजने

Phúc lợi tối thượng ấy không đạt được nhờ lễ Agnihotra, cũng không nhờ lễ Agniṣṭoma. Nhưng điều thiện lành mà con người đạt được—chính là an lạc tối thượng—được thành tựu nhờ thờ phụng Liṅga.

Verse 58

देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । वचनेन तु विप्राणामेतत्पूज्यं भविष्यति

Đối với chư thiên, dānavas, yakṣas, gandharvas, nāgas và rākṣasas cũng vậy—nhờ lời phán của các vị Brāhmaṇa—điều này sẽ trở nên đáng tôn kính và thờ phụng.

Verse 59

ब्रह्मविष्ण्विन्द्रचन्द्राणामेतत्पूज्यं भविष्यति । यत्फलं तव लिङ्गस्य इह लोके परत्र च

Điều này sẽ đáng thờ phụng ngay cả đối với Brahmā, Viṣṇu, Indra và Candra; và quả phúc của việc thờ Liṅga của Ngài sẽ được thọ nhận cả ở đời này lẫn đời sau.

Verse 60

एवमुक्तो जगन्नाथः प्रणिपत्य द्विजोत्तमान् । मुदा परमया युक्तः कृताञ्जलिरभाषत

Được thưa như vậy, Jagannātha cúi mình đảnh lễ các vị dvija tối thượng. Tràn đầy hoan hỷ tối cao, chắp tay cung kính, Ngài cất lời.

Verse 61

ब्राह्मणा जङ्गमं तीर्थं निर्जलं सार्वकामिकम् । येषां वाक्योदकेनैव शुध्यन्ति मलिनो जनाः

Các Bà-la-môn là tirtha di động—không cần nước mà vẫn ban mọi sở nguyện; chỉ nhờ ‘dòng nước’ lời nói của các ngài, người ô uế cũng được thanh tịnh.

Verse 62

न तत्क्षेत्रं न तत्तीर्थमूषरं पुष्कराणि च । ब्राह्मणे मन्युमुत्पाद्य यत्र गत्वा स शुध्यति

Không có thánh địa nào, không có tirtha nào—dù là đất hoang hay các Puṣkara—mà người ta đến đó rồi được thanh tịnh, nếu trước hết đã khơi dậy cơn giận của một Bà-la-môn.

Verse 63

न तच्छास्त्रं यन्न विप्रप्रणीतं न तद्दानं यन्न विप्रप्रदेयम् । न तत्सौख्यं यन्नविप्रप्रसादान्न तद्दुःखं यन्न विप्रप्रकोपात्

Không phải śāstra chân thật nếu không do các Bà-la-môn trước tác; không phải bố thí chân thật nếu không đáng dâng cho Bà-la-môn. Không có hạnh phúc nào ngoài ân huệ của Bà-la-môn, và không có khổ đau nào ngoài sự bất bình của các ngài.

Verse 64

पृथिव्यां यानि तीर्थानि गङ्गाद्याः सरितस्तथा । एकस्य विप्रवाक्यस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

Mọi tirtha trên cõi đất, và cả các dòng sông bắt đầu từ Gaṅgā, cũng không sánh nổi dù chỉ một phần mười sáu của một lời nói của một Bà-la-môn.

Verse 65

अभिनन्द्य द्विजान्सर्वाननुज्ञातो महर्षिभिः । ततोऽगमत्तदा देवो नर्मदातटमुत्तमम्

Sau khi kính lễ tất cả các dvija và được các đại hiền triết cho phép, vị Deva ấy liền tiến đến bờ sông Narmadā thù thắng.

Verse 66

परमं व्रतमास्थाय गुहावासी समार्बुदम् । तपश्चचार भगवाञ्जपस्नानरतः सदा

Thọ trì đại giới tối thượng, Đức Bhagavān cư trú trong hang động tại Arbuda và hành khổ hạnh; luôn chuyên tâm trì tụng japa và tắm gội thanh tịnh.

Verse 67

समाप्ते नियमे तात स्थापयित्वा महेश्वरम् । वन्द्यमानः सुरैः सार्द्धं कैलासमगमत्प्रभुः

Này hiền hữu, khi hạnh nguyện đã viên mãn, Ngài an lập Maheśvara tại đó; rồi Đức Chúa, được chư thiên tán dương, cùng họ trở về Kailāsa.

Verse 68

नर्मदायास्तटे तेन स्थापितः परमेश्वरः । तेनैव कारणेनासौ नर्मदेश्वर उच्यते

Trên bờ sông Narmadā, Ngài đã an lập Đấng Parameśvara; chính vì thế Ngài được xưng là “Narmadeśvara”.

Verse 69

योऽर्चयेन्नर्मदेशानं यतिर्वै संजितेन्द्रियः । स्नात्वा चैव महादेवमश्वमेधफलं लभेत्

Vị yati chế ngự các căn, nếu lễ bái Narmadeśāna và tắm tại đó, phụng thờ Mahādeva, sẽ được công đức ngang bằng lễ Aśvamedha.

Verse 70

ददाति यः पितृभ्यस्तु तिलपुष्पकुशोदकम् । त्रिःसप्तपूर्वजास्तस्य स्वर्गे मोदन्ति पाण्डव

Hỡi Pāṇḍava, ai dâng lên các Pitṛ mè, hoa, cỏ kuśa và nước, thì tổ tiên của người ấy trong ba lần bảy đời đều hoan hỷ nơi cõi trời.

Verse 71

यस्तु भोजयते विप्रांस्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । पायसं घृतमिश्रं तु स लभेत्कोटिजं फलम्

Tâu đức vua, ai tại thánh địa (tīrtha) ấy cúng thí trai phạn cho các Bà-la-môn, dâng món payasa (cháo sữa) hòa bơ ghee, người ấy được công đức tăng gấp một koṭi lần.

Verse 72

सुवर्णं रजतं वापि ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिर । ददाति तोयमध्यस्थः सोऽग्निष्टोमफलं लभेत्

Hỡi Yudhiṣṭhira, ai đứng giữa dòng nước mà bố thí vàng hay bạc cho các Bà-la-môn, người ấy đạt công đức ngang với tế lễ Agniṣṭoma.

Verse 73

अष्टम्यांवा चतुर्दश्यां निराहारो वसेत्तु यः । नर्मदेश्वरमासाद्य प्राप्नुयाज्जन्मनः फलम्

Ai ở đó mà giữ trai giới, nhịn ăn vào ngày mồng tám hoặc ngày mười bốn âm lịch, rồi đến chiêm bái Narmadeśvara, người ấy đạt quả chân thật của kiếp người.

Verse 74

अग्निप्रवेशं यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । तस्य व्याधिभयं न स्यात्सप्तजन्मसु भारत

Tâu đức vua, hỡi Bhārata, ai thực hành agnipraveśa tại thánh địa ấy thì trong bảy đời không còn sợ bệnh tật.

Verse 75

अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोके भविष्यति

Tâu đức vua, ai tại thánh địa ấy thực hành anāśaka—tuyệt thực hoàn toàn—thì đạo lộ trở nên bất hồi, và sẽ đạt đến cõi Rudra (Rudraloka).

Verse 76

एष ते विधिरुद्दिष्टस्तस्योत्पत्तिर्नरोत्तम । पुराणे विहिता तात संज्ञा तस्य तु विस्तरात्

Hỡi bậc nhân kiệt, nghi thức này đã được giảng rõ cho ngươi; nguồn gốc của nó, hỡi người thân yêu, cùng danh xưng của nó đều được nêu trong Purāṇa một cách tường tận.

Verse 77

एतं कीर्तयते यस्तु नर्मदेश्वरसम्भवम् । भक्त्या शृणोति च नरः सोऽपि स्नानफलं लभेत्

Ai tụng kể câu chuyện về sự hiển lộ của Narmadeśvara này, và ai lắng nghe với lòng sùng kính, người ấy cũng đạt công đức như tắm gội tại thánh địa tīrtha.