Adhyaya 20

Verse 1

। युधिष्ठिर उवाच । श्रुता मे विविधा धर्माः संहारास्त्वत्प्रसादतः । कृता देवेन सर्वेण ये च दृष्टास्त्वयानघ

Yudhiṣṭhira thưa: Nhờ ân huệ của ngài, con đã được nghe nhiều pháp (dharma) và những cuộc tiêu hoại (saṃhāra) do Đấng Thần Linh bao trùm muôn loài thực hiện—chính những việc mà ngài, bậc vô nhiễm, đã tận mắt chứng kiến.

Verse 2

साम्प्रतं श्रोतुमिच्छामि प्रभावं शार्ङ्गधन्वनः । त्वयानुभूतं विप्रेन्द्र तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

Nay con muốn được nghe về uy lực và vinh quang của Đấng cầm cung Śārṅga (Viṣṇu). Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, ngài đã tự mình trải nghiệm; xin ngài hãy thuật lại cho con.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रजासंहारलक्षणम् । यच्चिह्नं दृश्यते तत्र यथा कल्पो विधीयते

Thánh hiền Mārkaṇḍeya nói: Từ đây ta sẽ giảng về các dấu hiệu của sự Pralaya—sự tiêu hoại của muôn loài; khi ấy những điềm nào hiện ra, và chu kỳ Kalpa vận hành, được an bài theo trật tự ra sao.

Verse 4

उल्कापाताः सनिर्घाता भूमिकम्पस्तथैव च । पतते पांशुवर्षं च निर्घोषश्चैव दारुणः

Sao băng rơi kèm tiếng sấm; đất cũng rung chuyển. Bụi rơi như mưa, và tiếng gầm rền dữ dội vang lên.

Verse 5

यक्षकिन्नरगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः । सर्वे ते प्रलयं यान्ति युगान्ते समुपस्थिते

Các Yakṣa, Kinnara, Gandharva, Piśāca, loài mang tướng rắn, cùng Rākṣasa—hết thảy đều đi vào Pralaya khi yugānta, thời mạt của một kỷ nguyên, đã đến.

Verse 6

पर्वताः सागरा नद्यः सरांसि विविधानि च । वृक्षाः शेषं समायान्ति वल्लीजातं तृणानि च

Núi non, biển cả, sông ngòi và muôn loại hồ ao—cây cối cũng bị thu về chỉ còn phần dư; dây leo và cỏ dại cũng rơi vào cảnh còn lại ấy.

Verse 7

एवं हि व्याकुलीभूते सर्वौषधिजलोज्झिते । काष्ठभूते तु संजाते त्रैलोक्ये सचराचरे

Như vậy, khi mọi sự đều rối loạn—khi mọi thảo dược và nước đều bị xua tan—và khi tam giới, gồm cả loài động và loài bất động, hóa như gỗ khô,

Verse 8

यावत्पश्यामि मध्याह्ने स्नानकाल उपस्थिते । त्रैलोक्यं ज्वलनाकारं दुर्निरीक्षं दुरासदम्

Khi ta nhìn vào lúc giữa trưa, đúng khi thời khắc tắm gội đã đến, ta thấy ba cõi hiện thành hình lửa rực—khó bề nhìn thẳng, khó bề đến gần.

Verse 9

द्वौ सूर्यौ पूर्वतस्तात पश्चिमोत्तरयोस्तथा । तथैव दक्षिणे द्वौ च सूर्यौ दृष्टौ प्रतापिनौ

Hỡi người thân yêu, ở phương đông hiện ra hai mặt trời; cũng vậy ở phương tây và phương bắc; và ở phương nam nữa, hai mặt trời rực rỡ cũng được thấy.

Verse 10

द्वौ सूर्यौ नागलोकस्थौ मध्ये द्वौ गगनस्य च । इत्येते द्वादशादित्यास्तपन्ते सर्वतो दिशम्

Hai mặt trời ở nơi Nāga-loka; và hai nữa ở giữa tầng không. Thế là mười hai vị Āditya ấy thiêu đốt khắp mọi phương.

Verse 11

पृथिवीमदहन्सर्वां सशैलवनकाननाम् । नादग्धं दृश्यते किंचिदृते रेवां च मां तथा

Họ thiêu đốt trọn mặt đất—cùng núi non, rừng thẳm và lùm cây. Chẳng thấy gì còn nguyên vẹn, trừ sông Revā và cả ta nữa.

Verse 12

पृथिव्यां दह्यमानायां हविर्गन्धश्च जायते । ततो मे शुष्यते गात्रं तृषाप्येवं दुरासदा

Khi mặt đất đang bốc cháy, hương thơm của lễ vật tế tự (havis) dâng lên. Rồi thân ta khô kiệt, và cơn khát khó chịu đựng đã áp đảo ta.

Verse 13

न हि विन्दामि पानीयं शोषितं च दिवाकरैः । यावत्कमण्डलुं वीक्षे शुष्कं तत्रापि तज्जलम्

Ta không tìm được nước uống—tất cả đã bị nắng mặt trời hong khô. Và khi nhìn vào bình nước kamandalu của ta, ngay cả ở đó nước cũng đã cạn khô.

Verse 14

ततोऽहं शोकसंतप्तो विशेषात्क्षुत्तृषार्दितः । उत्पपात क्षितेरूर्ध्वं पश्यमानो दिवं प्रति

Bấy giờ ta bị nỗi sầu thiêu đốt—lại càng bị đói khát hành hạ—liền bật vọt khỏi mặt đất, ngước nhìn về cõi trời.

Verse 15

तावत्पश्यामि गगने गृहं शृङ्गारभूषितम् । ततस्तज्ज्ञातुकामोऽहं प्रस्थितो राजसत्तम

Khi ấy ta thấy giữa hư không một tòa lâu đài trang sức lộng lẫy. Khát khao biết đó là gì, ta liền lên đường hướng về đó, hỡi bậc vương thượng tối thắng.

Verse 16

प्राकारेण विचित्रेण कपाटार्गलभूषितम् । विचित्रशिखरोपेतं द्वारदेशमुपागतः

Nó được bao quanh bởi tường thành kỳ diệu, trang sức bằng cửa nẻo và then cài; lại có những đỉnh tháp lạ lùng, ta tiến đến nơi cổng vào.

Verse 17

षडशीतिसहस्राणि योजनानां समुच्छ्रये । तदर्धं तु पृथक्त्वेन काञ्चनं रत्नभूषितम्

Chiều cao của nó vươn đến tám mươi sáu nghìn do-tuần; bề ngang bằng một nửa như thế. Nó đứng riêng rẽ—rực sắc vàng, trang nghiêm bằng châu báu.

Verse 18

तत्र मध्ये परां शय्यां पश्यामि नृपसत्तम । शय्योपरि शयानं तु पुरुषं दिव्यमूर्धजम्

Ngay giữa nơi ấy, hỡi bậc vương giả tối thượng, ta thấy một long sàng tối thắng; và trên long sàng ấy có một Đấng Purusha với mái tóc thần diệu đang an nằm.

Verse 19

विकुञ्चिताग्रकेशान्तं समस्तं योजनायतम् । मुकुटेन विचित्रेण दीप्तिकान्तेन शोभितम्

Ngọn tóc của Ngài uốn lượn duyên dáng; toàn thân Ngài dài một do-tuần, và được trang nghiêm bởi vương miện kỳ diệu rực sáng với vẻ đẹp chói ngời.

Verse 20

श्यामं कमलपत्राभं सुप्रभं च सुनासिकम् । सिंहास्यमायतभुजं गल्लश्मश्रुवराङ्कितम्

Ngài mang sắc thẫm, đôi mắt như cánh sen, rạng ngời và mũi thanh tú; mặt tựa sư tử, tay dài, hai má điểm nét ria và râu đẹp đẽ.

Verse 21

त्रिवलीभङ्गसुभगं कर्णकुण्डलभूषितम् । विशालाभं सुपीनाङ्गं पार्श्वस्वावर्तभूषितम्

Ngài đẹp với những nếp gấp tri-vāli duyên dáng, trang sức bằng khuyên tai; thân hình rộng lớn, tứ chi đầy đặn, hai bên sườn điểm những vòng xoáy cát tường.

Verse 22

शोभितं कटिभागेन विभक्तं जानुजङ्घयोः । पद्माङ्किततलं देवमाताम्रसुनखाङ्गुलिम्

Eo Ngài rạng rỡ, các phần gối và ống chân phân minh; lòng bàn chân của vị Thần mang dấu hoa sen, và móng các ngón chân đỏ ánh như đồng.

Verse 23

मेघनादसुगम्भीरं सर्वावयवसुन्दरम् । शय्यामध्यगतं देवमपश्यं पुरुषोत्तमम्

Giọng Ngài trầm hùng như sấm mây, đẹp đẽ nơi mọi chi thể; ta đã được chiêm bái Đấng Purushottama tối thượng, vị Thần ngự giữa giường bệ.

Verse 24

शङ्खचक्रगदापाणिं शयानं दक्षिणेन तु । अक्षसूत्रोद्यतकरं सूर्यायुतसमप्रभम्

Ngài nằm an nhiên, tay cầm ốc tù và, đĩa thần và chùy; bên phải giơ tay nâng chuỗi hạt (akṣasūtra), rực sáng như mười ngàn mặt trời.

Verse 25

तं दृष्ट्वा भक्तिमान्देवं स्तोतुकामो व्यवस्थितः । जयेश जय वागीश जय दिव्याङ्गभूषण

Thấy Đức Chúa ấy, lòng tràn bhakti, người đứng sẵn muốn tán tụng: “Chiến thắng thay, hỡi Jayesha! Chiến thắng, hỡi Wagisha! Chiến thắng, Đấng có thân thể thiêng liêng trang sức bằng bảo vật cõi trời!”

Verse 26

जय देवपते श्रीमन्साक्षाद्ब्रह्म सनातन । तव लोकाः शरीरस्थास्त्वं गतिः परमेश्वर

Chiến thắng thay, hỡi Devapati vinh hiển! Ngài chính là Brahman vĩnh cửu. Muôn cõi đều ở trong thân Ngài; chỉ Ngài là nơi nương tựa tối thượng và đích đến rốt ráo, hỡi Parameshvara.

Verse 27

त्वदाधारा हि देवेश सर्वे लोका व्यवस्थिताः । त्वं श्रेष्ठः सर्वसत्त्वानां त्वं कर्ता धरणीधरः

Hỡi Devesha, muôn cõi nương tựa nơi Ngài mà an lập. Ngài là bậc tối thượng giữa mọi hữu tình; Ngài là Đấng tác tạo, là Dharaṇīdhara nâng đỡ địa cầu.

Verse 28

त्वं हौत्रमग्निहोत्राणां सूत्रमन्त्रस्त्वमेव च । गोकर्णं भद्रकर्णं च त्वं च माहेश्वरं पदम्

Ngài là lễ phẩm tư tế trong nghi lễ Agnihotra; chính Ngài là sūtra và cũng là mantra. Ngài là Gokarṇa và Bhadrakarṇa, và Ngài cũng là Māheśvara-pada—địa vị tối thượng của Śiva.

Verse 29

त्वं कीर्तिः सर्वकीर्तीनां दैन्यपापप्रणाशिनी । त्वं नैमिषं कुरुक्षेत्रं त्वं च विष्णुपदं परम्

Ngài là vinh quang của mọi vinh quang, đấng diệt trừ khốn cùng và tội lỗi. Ngài là Naimiṣa và Kurukṣetra; Ngài cũng là Viṣṇu-pada tối thượng—cõi ngự cao cả của Viṣṇu.

Verse 30

त्वया तु लीलया देव पदाक्रान्ता च मेदिनी । त्वया बद्धो बलिर्देव त्वयेन्द्रस्य पदं कृतम्

Ôi Chúa tể, chỉ bằng līlā của Ngài, mặt đất đã bị bước chân Ngài vượt qua. Chính Ngài đã trói Bali, hỡi Thần; chính Ngài đã khiến ngôi vị của Indra được vững lại.

Verse 31

त्वं कलिर्द्वापरं देव त्रेता कृतयुगं तथा । प्रलम्बदमनश्च त्वं स्रष्टा त्वं च विनाशकृत्

Ôi Thần chủ, Ngài là Kali và Dvāpara; Ngài cũng là Tretā và Kṛta-yuga. Ngài là đấng khuất phục Pralamba; Ngài là Đấng Sáng tạo, và cũng là đấng đem đến sự tan rã (pralaya).

Verse 32

त्वया वै धार्यते लोकास्त्वं कालः सर्वसंक्षयः । त्वया हि देव सृष्टास्ताः सर्वा वै देवयोनयः

Nhờ Ngài mà các thế giới được nâng đỡ; Ngài là Kāla, đấng làm tiêu tan muôn loài. Chính bởi Ngài, hỡi Chúa tể, mọi hàng chư thiên và các dòng giống thiên giới đều được tạo thành.

Verse 33

त्वं पन्थाः सर्वलोकानां त्वं च मोक्षः परा गतिः । ब्रह्मा त्वदुद्भवो देवो रजोरूपः सनातनः । रुद्रः क्रोधोद्भवोऽप्येवं त्वं च सत्त्वे व्यवस्थितः

Ngài là con đường của mọi cõi, và chính Ngài là Moksha—đích đến tối thượng. Từ Ngài mà Brahmā sinh khởi, vị thần vĩnh cửu mang bản tính rajas; cũng vậy, Rudra phát sinh từ cơn phẫn nộ. Nhưng Ngài an trụ vững vàng trong sattva.

Verse 34

एतच्चराचरं देव क्रीडनार्थं त्वया कृतम् । एवं संतप्तदेहेन स्तुतो देवो मया प्रभुः

Ôi Đức Thần, toàn thể tạo vật động và bất động này do Ngài tạo nên vì cuộc Līlā thiêng liêng. Vì thế, với thân thể bị khổ đau thiêu đốt, con đã tán dương Đấng Prabhu, bậc Chủ Tể.

Verse 35

भक्त्या परमया राजन्सर्वभूतपतिः प्रभुः । स्तुवन्वै तत्र पश्यामि वारिपूर्णांस्ततो घटान्

Muôn tâu Đại vương, với bhakti tối thượng, khi tán dương Prabhu—Đấng Chủ Tể của mọi loài—con bấy giờ thấy nơi ấy những vò nước đầy tràn đến miệng.

Verse 36

ततो मया विस्मृता या तृषा सा वर्धिता पुनः । उपासर्पं ततस्तस्य पार्श्वं वै पुरुषस्य हि

Rồi cơn khát mà con đã quên bẵng lại dâng lên lần nữa; vì vậy con tiến đến bên cạnh người đàn ông ấy.

Verse 37

पानीयं पातुकामेन चिन्तितं च मया पुनः । नापश्यत हि मां चैष सुप्तोऽपि न च बुध्यते

Vì muốn uống nước, con lại suy nghĩ phải làm sao. Nhưng người ấy không thấy con; dẫu đang ngủ, ông ta cũng chẳng tỉnh dậy.

Verse 38

यस्तु पापेन संमूढः सुखं सुप्तं प्रबोधयेत् । जायते तस्य पापस्य ब्रह्महत्याफलं महत्

Kẻ nào vì mê muội bởi tội lỗi mà đánh thức người đang ngủ yên an lạc, thì quả báo của tội ấy thật lớn lao, ngang với quả của tội sát hại Bà-la-môn.

Verse 39

एवं संचिन्त्यमाने तु द्वितीयो ह्यागतः पुमान् । नेक्षते जल्पते किंचिद्वामस्कन्धे मृगाजिनी

Khi ta đang suy niệm như vậy thì một người đàn ông thứ hai đến. Ông chẳng nhìn, chẳng nói lời nào; trên vai trái khoác một tấm da nai.

Verse 40

जटी कमण्डलुधरो दण्डी मेखलया वृतः । भस्मोन्मृदितसर्वाङ्गो महातेजास्त्रिलोचनः

Ông tóc bện chùm (jata), mang bình nước kamandalu, tay cầm gậy, thắt dây mekhala nơi eo; toàn thân bôi tro thiêng, rực rỡ đại quang minh, và có ba mắt.

Verse 41

यावत्तं स्तोतुकामोऽहमपश्यं स्वच्छचक्षुषा । तावत्सर्वाङ्गसम्भूत्यामहत्या रूपसम्पदा

Vừa khi ta muốn tán thán và nhìn ông bằng đôi mắt trong sáng, ngay khoảnh khắc ấy liền hiện ra—sinh từ mọi chi thể của ông—một hiện thân vĩ đại, rạng ngời mỹ lệ.

Verse 42

अपश्यं संवृतां नारीं सर्वाभरणभूषिताम् । दृष्ट्वा तां पतितो भूमौ जयस्वेति ब्रुवंस्ततः

Ta thấy một người nữ che mạng, trang sức đủ mọi bảo vật. Vừa thấy nàng, ta liền phủ phục xuống đất và cất lời: “Xin chiến thắng!”

Verse 43

जय रुद्राङ्गसम्भूते जयवाहिनि सनातनि । जय कौमारि माहेन्द्रि वैष्णवी वारुणी तथा

Khải hoàn thay Ngài, Đấng sinh từ chính thân thể của Rudra; khải hoàn thay Ngài, ô Đấng mang quyền năng vĩnh cửu. Khải hoàn thay Ngài trong hình tướng Kaumārī, trong hình tướng Māhendrī, trong hình tướng Vaiṣṇavī, và cũng như vậy trong hình tướng Vāruṇī.

Verse 44

जय कौबेरि सावित्रि जय धात्रि वरानने । तृष्णया तप्तदे हस्य रक्षां कुरु चराचरे

Khải hoàn thay Ngài trong hình tướng Kauberī; khải hoàn thay Ngài trong hình tướng Sāvitrī; khải hoàn thay Ngài, ô Dhātrī, bậc dung nhan mỹ lệ. Xin che chở cho con—thân này cháy bỏng vì khát—giữa muôn loài động và tĩnh.

Verse 45

श्रीदेव्युवाच । प्रसन्ना विप्रशार्दूल तव वाक्यैः सुशोभनैः । वर्तते मानसे यत्ते मया ज्ञातं द्विजोत्तम

Śrī Devī phán: “Hỡi bậc hổ trong hàng Bà-la-môn, Ta hoan hỷ trước những lời đẹp đẽ của ông. Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, điều ở trong tâm ông, Ta đã thấu rõ.”

Verse 46

शृणु विप्र ममाप्यस्ति व्रतमेतत्सुदारुणम् । स्त्रीलघुत्वान्मयारब्धं दुष्करं मन्दमेधया

“Hãy nghe, hỡi Bà-la-môn—Ta cũng có lời nguyện (vrata) vô cùng nghiêm khắc này. Vì sự nhẹ dạ, chòng chành của phận nữ, Ta đã khởi sự; quả thật lời nguyện này khó thay đối với kẻ trí mờ.”

Verse 47

यदि भावी च मे पुत्रो धर्मिष्ठो लोकविश्रुतः । विप्रस्य तु स्तनं दत्त्वा पश्चाद्दास्यामि बालके

“Nếu Ta sẽ sinh một người con trai—chí thành với Dharma và lừng danh trong thế gian—thì sau khi dâng bầu sữa của Ta cho vị Bà-la-môn, rồi sau đó Ta mới trao cho đứa trẻ.”

Verse 48

स मे पुत्रः समुत्पन्नो यथोक्तो मे महामुने । स्तनं पिब त्वं विप्रेन्द्र यदि जीवितुमिच्छसि

Hỡi bậc Đại Muni, con trai của ta nay đã ra đời đúng như ta đã nói. Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, nếu muốn được sống, hãy uống sữa từ bầu vú này.

Verse 49

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अकार्यमेतद्विप्राणां यस्त्विमं पिबते स्तनम् । पुनश्चैवोपनयनं व्रतसिद्धिं न गच्छति

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Việc ấy không thích hợp đối với hàng Bà-la-môn. Ai uống sữa từ bầu vú này phải thọ lễ Upanayana lại, và không đạt được sự viên mãn của lời nguyện (vrata).

Verse 50

ब्राह्मणत्वं त्रिभिर्लोकैर्दुर्लभं पद्मलोचने । संस्कारैः संस्कृतो विप्रो यैश्च जायेत तच्छृणु

Hỡi người mắt như hoa sen, địa vị Bà-la-môn khó được ngay cả trong ba cõi. Một vị vipra được thanh luyện bởi các saṃskāra; hãy lắng nghe những nghi lễ nào khiến người ấy thật sự thành Bà-la-môn.

Verse 51

प्रथमं चैव नारीषु संस्कारैर्बीजवापतम् । बीजप्रक्षेपणादेव बीजक्षेपः स उच्यते

Trước hết, trong các saṃskāra liên hệ đến người nữ có nghi thức ‘gieo hạt giống’ (bīja-vāpana). Vì chính là việc đặt hạt giống vào, nên gọi là ‘bīja-kṣepa’ (thả giống).

Verse 52

तदन्ते च महाभागे गर्भाधानं द्वितीयकम् । पुंसवनं तृतीयं तु सीमन्तं च चतुर्थकम्

Sau đó, hỡi bậc đại phúc, nghi lễ thứ hai là Garbhādhāna; thứ ba là Puṃsavana; và thứ tư là nghi thức Sīmanta.

Verse 53

पञ्चमं जातकर्म स्यान्नाम वै षष्ठमुच्यते । निष्क्रामः सप्तमश्चैव ह्यन्नप्राशनमष्टमम्

Thứ năm là Jātakarma; thứ sáu chính là lễ đặt tên (Nāmakaraṇa). Thứ bảy là Niṣkramaṇa (lần đầu ra ngoài), và thứ tám là Annaprāśana (lần đầu cho ăn thức ăn rắn).

Verse 54

नवमं वै चूडकर्म दशमं मौञ्जिबन्धनम् । ऐषिकं दार्विकं चैव सौमिकं भौमिकं तथा

Thứ chín là Cūḍākarman (lễ cạo tóc), và thứ mười là Mauñjī-bandhana (buộc đai cỏ muñja). Lại còn có các nghi lễ liên hệ đến củi thiêng (aiṣika), đến gỗ (dārvika), đến Soma (saumika) và đến đất (bhaumika).

Verse 55

पत्नीसंयोजनं चान्यद्दैवकर्म ततः परम् । मानुष्यं पितृकर्म स्याद्दशमाष्टासु शोभने

Nghi lễ kết hợp với người vợ (hôn phối) cũng là một saṃskāra khác; sau đó là các nghi lễ thiêng liêng dâng chư thiên. Kế tiếp là các nghi lễ của loài người và nghi lễ tổ tiên (pitṛ)—như vậy, theo sự đếm tính cát tường, chúng được kể trong mười và tám.

Verse 56

भूतं भव्यं तथेष्टं च पार्वणं च ततः परम्

Kế đến là các lễ cúng cho các loài hữu tình (bhūta), lễ cúng cát tường (bhavya), tế lễ iṣṭi, rồi sau đó là nghi thức pārvaṇa.

Verse 57

श्राद्धं श्रावण्यामाग्रयणं च चैत्राश्वयुज्यां दशपौर्णमास्याम् । निरूढपशुसवनसौत्रामण्यग्निष्टोमात्यग्निष्टोमाः

Śrāddha vào tháng Śrāvaṇa; nghi lễ Āgrayaṇa; và vào tháng Caitra cùng Āśvayuja, trong ngày rằm có lễ Daśa-paurṇamāsa—kèm các tế lễ Nirūḍha-paśu, Savana, Sautrāmaṇi, Agniṣṭoma và Atyagniṣṭoma.

Verse 58

षोडषीवाजपेयातिरात्राप्तोर्यामोदशवाजपेयाः । सर्वभूतेषु क्षान्तिरनसूया शौचमङ्गलमकार्पण्यमस्पृहेति

Cũng được kể vào đó các nghi lễ thiêng: Ṣoḍaśī, Vājapeya, Atirātra, Āptoryāma, cùng các nghi Oḍaśa và Vājapeya. Và các đức hạnh là: nhẫn nhục đối với mọi loài, không ác ý ganh ghét (an-asūyā), thanh tịnh (śauca), hạnh kiểm cát tường, rộng lòng không keo kiệt (akārpaṇya), và không tham cầu (aspṛhā).

Verse 59

एभिरष्टचत्वारिंशद्भिः संस्कारैः संकृतो ब्राह्मणो भवति

Nhờ được thanh luyện đúng pháp bởi bốn mươi tám saṃskāra này, người ấy trở thành một brāhmaṇa chân chính.

Verse 60

एवं ज्ञात्वा महाभागे न तु मां पातुमर्हसि । शिशुपेयं स्तनं भद्रे कथं वै मद्विधः पिबेत्

Biết như vậy rồi, hỡi phu nhân cao quý, nàng không nên cho ta bú. Này hiền nữ, bầu sữa này vốn dành cho hài nhi uống; kẻ như ta sao có thể uống được?

Verse 61

ममैतद्वचनं श्रुत्वा नारी वचनमब्रवीत्

Nghe lời ta nói như thế, người phụ nữ liền cất lời đáp lại.

Verse 62

यदि त्वं न पिबेः स्तन्यं पयो बालो मरिष्यति । श्रूयते त्रिषु लोकेषु वेदेषु च स्मृतिष्वपि । मुच्यते सर्वपापेभ्यो भ्रूणहत्या न मुञ्चति

Nếu ngươi không uống sữa này, hỡi đứa trẻ, thì hài nhi sẽ chết. Người ta vẫn nghe trong ba cõi—cả trong Veda và Smṛti—rằng có thể được giải thoát khỏi mọi tội lỗi, nhưng tội sát hại bào thai (bhrūṇa-hatyā) thì chẳng dễ tiêu trừ.

Verse 63

भवित्री तव हत्या च महाभागवतः पुनः । जन्मानि च शतान्यष्टौ क्लिश्यते भ्रूणहत्यया

Và cái chết của ngài quả thực sẽ lại xảy ra, hỡi người may mắn; vì tội giết thai nhi, người ta sẽ phải chịu đau khổ trong tám trăm kiếp.

Verse 64

मृतः शुनत्वं चाप्नोति वर्षाणां तु शतत्रयम् । ततस्तस्य क्षये जाते काकयोनिं व्रजेत्पुनः

Sau khi chết, người đó sẽ hóa kiếp làm chó trong ba trăm năm; khi thời hạn đó kết thúc, người đó lại sinh ra trong bụng của một con quạ.

Verse 65

तत्रापि च शतान्यष्टौ क्लिश्यते पापकर्मणि । वराहो दश जन्मानि तदन्ते जायते कृमिः

Ngay cả ở đó, trong tám trăm năm, kẻ làm điều ác vẫn bị hành hạ. Hắn sinh ra làm lợn rừng trong mười kiếp, và cuối cùng, hắn sinh ra làm giun.

Verse 66

ततश्चारोहिणीं प्राप्य गोगजाश्वनृजन्मभाक् । श्रूयते श्रुतिशास्त्रेषु वेदेषु च परंतप

Sau đó, đạt được 'con đường thăng tiến', người đó lần lượt sinh ra làm bò, voi, ngựa và người—như đã nghe trong các kinh Sruti, Shastra và Veda, hỡi người chinh phục kẻ thù.

Verse 67

सर्वपापाधिकं पापं बालहत्या द्विजोत्तम । बालहत्यायुतो विप्रः पच्यते नरके ध्रुवम्

Giết trẻ em là tội lỗi vượt xa mọi tội lỗi, hỡi người ưu tú nhất trong hàng hai lần sinh. Một Bà-la-môn bị ô uế bởi tội giết trẻ em chắc chắn sẽ bị nung nấu trong địa ngục.

Verse 68

वर्षाणि च शतान्यष्टौ प्राप्नोति यमयातनाम् । तस्मादल्पतरो दोषः पिबतो मे स्तनं तव

Người ấy phải chịu các hình phạt của Diêm Vương suốt tám trăm năm. Vì vậy, lỗi sẽ nhẹ hơn nếu ngươi uống sữa từ bầu ngực của ta.

Verse 69

तथैवापिबतः पापं जायते बहुवर्षिकम् । क्षुधातृषाविरामस्ते पुण्यं च पिबतः स्तनम्

Cũng vậy, nếu ngươi không uống thì tội lỗi sẽ sinh ra, kéo dài nhiều năm. Uống sữa nơi bầu ngực sẽ dứt đói khát cho ngươi, và phước đức (puṇya) cũng tăng trưởng nơi ngươi.

Verse 70

अतो न चेतः संदिग्धं कर्तव्यमिह कर्हिचित् । एहि विप्र यथाकामं बालार्थे पिब मे स्तनम्

Vì thế, chớ bao giờ để lòng ngươi nghi hoặc nơi đây. Hãy đến, hỡi vị vipra (Bà-la-môn); vì đứa trẻ, hãy tùy ý mà uống sữa nơi bầu ngực của ta.

Verse 71

ततोऽहं वचनं श्रुत्वा स्तनं पातुं समुद्यतः । न च तृप्तिं विजानामि पिबतः स्तनमुत्तमम्

Rồi, nghe lời nàng nói, ta liền khởi ý uống sữa nơi bầu ngực ấy. Thế nhưng, dẫu đang uống dòng sữa thượng diệu ấy, ta vẫn chẳng biết đến sự no thỏa.

Verse 72

त्रिंशद्वर्षसहस्राणि भारतैवं शतानि च । ततः प्रबुद्धोत्सङ्गेऽहं मायानिद्राविमोहितः

Suốt ba vạn năm—và cũng vậy thêm hàng trăm năm nữa, hỡi Bhārata—rồi ta tỉnh dậy trên lòng nàng, bị mê hoặc bởi giấc ngủ huyễn hóa, māyā-nidrā.

Verse 73

निद्राविगतमोहोऽहं यावत्पश्यामि पाण्डव । तावत्सुप्तं न पश्यामि न च तं बालकं विभो

Khi ảo mê của giấc ngủ đã rời khỏi ta, hỡi Pāṇḍava, trong lúc ta nhìn khắp bốn phương, ta chẳng thấy ai đang ngủ, cũng chẳng thấy đứa trẻ ấy, ôi bậc Chúa tể.

Verse 74

चतुरस्तांश्च वै कुम्भान् पश्यामि तत्र भारत । न च पश्यामि तां देवीं गता वै कुत्रचिच्च ते

Tại đó ta thấy bốn chiếc vò, hỡi Bhārata. Nhưng ta chẳng thấy vị Nữ Thần ấy; quả thật Người đã đi đến một nơi nào đó—mà ngay cả ngươi cũng không hay biết.

Verse 75

एवं विमृश्यमानस्य चिन्तयानस्य तिष्ठतः । ईषद्धसितया वाचा देवी वचनमब्रवीत्

Khi ông đứng đó, suy xét và chìm trong tư lự, Nữ Thần—với nụ cười thoảng nhẹ—đã cất lời dịu dàng mà nói rằng:

Verse 76

श्रीदेव्युवाच । कृष्णः स पुरुषः सुप्तो द्वितीयोऽप्यागतो हरः । ये चत्वारश्च ते कुम्भाः समुद्रास्ते द्विजोत्तम

Nữ Thần phán: “Đấng có sắc thẫm mà ngươi thấy nằm ngủ ấy là Kṛṣṇa (Viṣṇu). Vị thứ hai đến gần là Hara (Śiva). Và bốn chiếc vò kia, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, chính là bốn đại dương.”

Verse 77

यश्च बालस्त्वया दृष्टो ब्राह्मा लोकपितामहः । अहं च पृथिवी ज्ञेया सप्तद्वीपा सर्वता

“Và đứa trẻ mà ngươi đã thấy chính là Brahmā, Pitāmaha—đấng Tổ phụ của các thế giới. Còn Ta, hãy biết là chính Địa Cầu, khắp mọi nơi, cùng với bảy châu lục (dvīpa).”

Verse 78

या गता त्वां परित्यज्य भूतले सुप्रतिष्ठिता । इमां च प्रेक्षसे विप्र नर्मदां सरितां वराम्

Nàng đã ra đi, bỏ ngươi lại, nay an lập vững bền trên mặt đất. Và giờ đây, hỡi Bà-la-môn, ngươi đang chiêm ngưỡng Narmadā—bậc tối thượng trong các dòng sông.

Verse 79

सर्वसत्त्वोपकाराय बृहते पुण्यलक्षणा । रेवानदी तु विख्याता न मृता तेन नर्मदा

Vì lợi ích cho mọi hữu tình, rộng lớn và mang dấu ấn công đức, dòng sông này nổi danh là Revā. Nàng ‘không chết’—bởi thế được gọi là Narmadā.

Verse 80

एवं ज्ञात्वा शमं गच्छ स्वस्थो भव महामुने । इत्युक्त्वा मां तदा देवी तत्रैवान्तरधीयत

Biết như vậy, hãy đi đến sự an tịnh; hãy an trú vững vàng, hỡi bậc đại hiền. Nói với ta như thế xong, Nữ Thần liền ẩn mất ngay tại chỗ ấy.

Verse 81

एवं हि शेते भगवान्सत्त्वस्थः प्रलये सदा । सत्त्वरूपो महादेवो यदाधारे जगत्स्थितम्

Quả đúng như vậy, vào thời kỳ pralaya, Đấng Bhagavān luôn an nằm trong trạng thái sattva. Chính Mahādeva, có bản thể là sattva, là chỗ nương tựa nơi vũ trụ an trụ.

Verse 82

एवं मयानुभूतं तु दृष्टमाश्चर्यमुत्तमम् । सर्वपापहरं पुण्यं कथितं ते नरोत्तम

Như vậy, ta đã tự thân trải nghiệm và chứng kiến kỳ diệu tối thượng này. Thánh truyện công đức, có năng lực diệt trừ mọi tội lỗi, đã được ta thuật lại cho ngươi, hỡi bậc tối thắng trong loài người.

Verse 83

विष्णोश्चरितमित्युक्तं यत्त्वया परिपृच्छितम् । भूय एव महाबाहो किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

Hỡi bậc dũng sĩ tay mạnh, chuyện hạnh tích của đức Viṣṇu mà ngươi đã hỏi, nay đã được thuật lại như vậy. Giờ đây nữa—ngươi còn muốn nghe điều chi?