Adhyaya 14

Verse 1

भीष्म उवाच । कथं त्रिपुरुषाज्जातो ह्यर्जुनः परवीरहा । कथं कर्णस्तु कानीनः सूतजः परिकीर्त्यते

Bhīṣma nói: Arjuna, kẻ diệt các dũng sĩ của địch, làm sao lại sinh ra từ ba người đàn ông? Và vì sao Karṇa lại được xưng là vừa kānīna (con sinh bởi thiếu nữ chưa lập gia thất) vừa là sūta-jā (sinh trong dòng dõi người đánh xe)?

Verse 2

वरं तयोः कथं भूतं निसर्गादेव तद्वद । बृहत्कौतूहलं मह्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति

Xin hãy nói cho ta biết: ân huệ liên quan đến hai người ấy đã thành tựu thế nào, như thể tự nhiên xảy ra ngay từ thuở ban đầu. Ta vô cùng hiếu kỳ; ngài thật xứng đáng để giải bày.

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । छिन्ने वक्त्रे पुरा ब्रह्मा क्रोधेन महता वृतः । ललाटे स्वेदमुत्पन्नं गृहीत्वा ताडयद्भुवि

Pulastya nói: Thuở xưa, khi (một kẻ nào đó) đã bị chém đứt khuôn mặt, Phạm Thiên Brahmā bị bao phủ bởi cơn đại nộ. Ngài nắm lấy mồ hôi hiện trên trán và nện xuống mặt đất.

Verse 4

स्वेदतः कुंडली जज्ञे सधनुष्को महेषुधिः । सहस्रकवची वीरः किंकरोमीत्युवाच ह

Từ mồ hôi của Thần linh sinh ra Kuṇḍalī—tay cầm cung, sở hữu đại thần khí, dũng sĩ khoác ngàn lớp giáp; rồi thưa: “Con phải làm gì để phụng sự Ngài?”

Verse 5

तमुवाच विरिंचस्तु दर्शयन्रुद्रमोजसा । हन्यतामेष दुर्बुद्धिर्जायते न यथा पुनः

Bấy giờ Viriñca (Phạm Thiên) nói, mạnh mẽ chỉ về Rudra: “Hãy diệt kẻ ác trí này, để nó không còn tái sinh nữa.”

Verse 6

ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा धनुरुद्यम्य पृष्ठतः । संप्रतस्थे महेशस्य बाणहस्तोतिरौद्रदृक्

Nghe lời Phạm Thiên, hắn giương cung từ sau lưng; tay cầm mũi tên, ánh mắt dữ dội tột cùng, liền tiến về phía Maheśa.

Verse 7

दृष्ट्वा पुरुषमत्युग्रं भीतस्तस्य त्रिलोचनः । अपक्रांतस्ततो वेगाद्विष्णोराश्रममभ्यगात्

Thấy người ấy hung tợn khôn cùng, Trilocana kinh hãi; liền vội vã lùi lại và lao nhanh đến tịnh thất của Viṣṇu.

Verse 8

त्राहित्राहीति मां विष्णो नरादस्माच्च शत्रुहन् । ब्रह्मणा निर्मितः पापो म्लेच्छरूपो भयंकरः

“Cứu con, cứu con, ôi Viṣṇu—đấng diệt kẻ thù—khỏi người này! Phạm Thiên đã tạo ra một kẻ tội lỗi, ghê rợn, mang hình dạng mleccha.”

Verse 9

यथा हन्यान्न मां क्रुद्धस्तथा कुरु जगत्पते । हुंकारध्वनिना विष्णुर्मोहयित्वा तु तं नरम्

“Ôi Chúa tể của thế gian, xin hãy khiến cho dù nổi giận hắn cũng không đánh con.” Rồi Viṣṇu, bằng âm vang tiếng “huṁ”, làm kẻ ấy mê muội.

Verse 10

अदृश्यः सर्वभूतानां योगात्मा विश्वदृक्प्रभुः । तत्र प्राप्तं विरूपाक्षं सांत्वयामास केशवः

Vô hình đối với mọi loài—tự tánh là Yoga, bậc Chủ tể thấy khắp vũ trụ—Keśava đến nơi ấy và an ủi Virūpākṣa.

Verse 11

ततस्स प्रणतो भूमौ दृष्टो देवेन विष्णुना । विष्णुरुवाच । पौत्रो हि मे भवान्रुद्र कं ते कामं करोम्यहम्

Bấy giờ, khi ông phủ phục trên đất, thần Viṣṇu trông thấy. Viṣṇu phán: “Hỡi Rudra, ngươi thật là cháu của Ta; ngươi muốn điều gì để Ta thành tựu cho?”

Verse 12

दृष्ट्वा नारायणं देवं भिक्षां देहीत्युवाच ह । कपालं दर्शयित्वाग्रे प्रज्वलंस्तेजसोत्कटम्

Thấy thần Nārāyaṇa, ông nói: “Xin ban cho ta vật thực bố thí.” Rồi đưa bát sọ ra phía trước, ông bừng cháy, rực rỡ dữ dội bởi quang lực chói lòa.

Verse 13

कपालपाणिं संप्रेक्ष्य रुद्रं विष्णुरचिन्तयत् । कोन्यो योग्यो भवेद्भिक्षुर्भिक्षादानस्य सांप्रतम्

Thấy Rudra cầm bát sọ trong tay, Viṣṇu trầm tư: “Ngay lúc này, còn ai khác xứng đáng làm vị khất sĩ để thọ nhận bố thí hơn người ấy?”

Verse 14

योग्योऽयमिति संकल्प्य दक्षिणं भुजमर्पयत् । तद्बिभेदातितीक्ष्णेन शूलेन शशिशेखरः

Xét rằng: “Người này xứng đáng”, ông dâng cánh tay phải; rồi Śaśiśekhara (Śiva) dùng cây tam xoa cực sắc đâm xuyên nó.

Verse 15

प्रावर्तत ततो धारा शोणितस्य विभोर्भुजात् । जांबूनदरसाकारा वह्निज्वालेव निर्मिता

Rồi từ cánh tay của bậc hùng lực ấy tuôn ra một dòng huyết—trông như vàng Jāmbūnada nóng chảy, tựa được tạo bởi những lưỡi lửa.

Verse 16

निपपात कपालांतश्शम्भुना सा प्रभिक्षिता । ऋज्वी वेगवती तीव्रा स्पृशंती त्वांबरं जवात्

Được Śambhu phóng vào hõm sọ của Ngài, nàng rơi xuống—thẳng, mau, và dữ dội—nhanh đến nỗi tưởng như chạm tới trời cao.

Verse 17

पंचाशद्योजना दैर्घ्याद्विस्ताराद्दशयोजना । दिव्यवर्षसहस्रं सा समुवाह हरेर्भुजात्

Dài năm mươi do-tuần và rộng mười do-tuần, nàng được mang trên cánh tay của Hari (Viṣṇu) suốt một nghìn năm trời.

Verse 18

इयंतं कालमीशोसौ भिक्षां जग्राह भिक्षुकः । दत्ता नारायणेनाथ कापाले पात्र उत्तमे

Trong suốt thời gian ấy, đấng Chúa Tể—dẫu mang hình tướng khất sĩ—vẫn thọ nhận vật thí; hỡi bậc Tôn Chủ, Nārāyaṇa đã dâng vào bát sọ thù thắng ấy.

Verse 19

ततो नारायणः प्राह शंभुं परमिदं वचः । संपूर्णं वा न वा पात्रं ततो वै परमीश्वरः

Bấy giờ Nārāyaṇa nói với Śambhu lời tối thượng này: “Dù người thọ nhận hoàn toàn xứng đáng hay chưa, Đấng Tối Thượng vẫn hành xử đúng theo đó.”

Verse 20

सतोयांबुदनिर्घोषं श्रुत्वा वाक्यं हरेर्हरः । शशिसूर्याग्निनयनः शशिशेखरशोभितः

Nghe lời của Hari vang rền như tiếng mây nặng nước, Hara (Śiva) đứng lặng; đôi mắt như trăng, như mặt trời, như lửa, và rực đẹp bởi vầng trăng trên đỉnh đầu—Chandrashekhara.

Verse 21

कपाले दृष्टिमावेश्य त्रिभिर्नेत्रैर्जनार्दनम् । अंगुल्या घटयन्प्राह कपालं परिपूरितम्

Ngài chăm chú nhìn vào bát sọ, và bằng ba con mắt nhìn Janārdana; rồi dùng ngón tay chỉnh lại và tuyên rằng: “Chiếc sọ này đã đầy trọn vẹn.”

Verse 22

श्रुत्वा शिवस्य तां वाणीं विष्णुर्धारां समाहरत् । पश्तोऽथ हरेरीशः स्वांगुल्या रुधिरं तदा

Nghe lời ấy của Śiva, Viṣṇu thu lại dòng chảy. Rồi vì Hari, ngay lúc ấy, Đấng Chúa Tể dùng chính ngón tay mình rút ra huyết đỏ.

Verse 23

दिव्यवर्षसहस्रं च दृष्टिपातैर्ममंथ सः । मथ्यमाने ततो रक्ते कलिलं बुद्बुदं क्रमात्

Và suốt một ngàn năm thiêng, Ngài chỉ bằng cái liếc mắt mà khuấy đảo. Khi khối huyết đỏ ấy đang bị khuấy, dần dần nổi lên lớp bọt đục và những bong bóng liên tiếp.

Verse 24

बभूव च ततः पश्चात्किरीटी सशरासनः । बद्धतूणीरयुगलो वृषस्कंधोङ्गुलित्रवान्

Rồi sau đó, Ngài hiện ra đội vương miện, mang cung; đôi ống tên được buộc chặt, vai rộng mạnh mẽ như bò đực, và đeo miếng bảo vệ ngón tay để bắn cung (aṅgulitra).

Verse 25

पुरुषो वह्निसंकाशः कपाले संप्रदृश्यते । तं दृष्ट्वा भगवान्विष्णुः प्राह रुद्रमिदं वचः

Trong chiếc sọ, hiện rõ một bậc Nhân Thần rực cháy như lửa. Thấy vậy, Đức Thế Tôn Viṣṇu liền nói những lời này với Rudra (Śiva).

Verse 26

कपाले भव को वाऽयं प्रादुर्भूतोऽभवन्नरः । वचः श्रुत्वा हरेरीशस्तमुवाच विभो शृणु

“Hỡi Bhava (Śiva), người nam này đã hiện ra trên chiếc sọ ấy rốt cuộc là ai?” Nghe lời của Hari (Viṣṇu), bậc Chúa Tể liền nói với Ngài: “Hỡi Đấng Đại Năng, xin lắng nghe.”

Verse 27

नरो नामैष पुरुषः परमास्त्रविदां वरः । भवतोक्तो नर इति नरस्तस्माद्भविष्यति

Bậc Nhân Thần này mang danh Nara, bậc tối thắng trong hàng người thông đạt các thượng khí. Vì ngài đã gọi là “Nara”, nên quả thật người ấy sẽ là Nara.

Verse 28

नरनारायणौ चोभौ युगे ख्यातौ भविष्यतः । संग्रामे देवकार्येषु लोकानां परिपालने

Cả Nara và Nārāyaṇa, hai vị ấy sẽ vang danh trong thời đại: nơi chiến trận, trong các công việc vì chư thiên, và trong việc hộ trì muôn cõi.

Verse 29

एष नारायणसखो नरस्तस्माद्भविष्यति । अथासुरवधे साह्यं तव कर्ता महाद्युतिः

Từ nhân duyên ấy, Ngài sẽ hóa sinh làm Nara, bạn hữu của Nārāyaṇa; và trong việc diệt trừ loài a-tu-la, bậc đại quang huy ấy sẽ trợ giúp cho ngươi.

Verse 30

मुनिर्ज्ञानपरीक्षायां जेता लोके भविष्यति । तेजोधिकमिदं दिव्यं ब्रह्मणः पंचमं शिरः

Trong cuộc khảo nghiệm về trí tuệ, vị hiền triết ấy sẽ là kẻ chiến thắng ở đời. Vật thiêng này rực sáng vượt bậc—chính là chiếc đầu thứ năm của Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 31

तेजसो ब्रह्मणो दीप्ताद्भुजस्य तव शोणितात् । मम दृष्टि निपाताच्च त्रीणि तेजांसि यानि तु

Từ quang diệm rực cháy của Phạm Thiên, từ huyết nơi cánh tay của ngươi, và từ cái rơi xuống của ánh nhìn ta—đó là ba ngọn lửa, ba nguồn quang lực đã sinh khởi.

Verse 32

तत्संयोगसमुत्पन्नः शत्रुं युद्धे विजेष्यति । अवध्या ये भविष्यंति दुर्जया अपि चापरे

Sinh từ sự kết hợp ấy, Ngài sẽ thắng kẻ thù trong chiến trận; và cả những kẻ về sau tưởng như bất khả sát, cùng những kẻ khác khó bề khuất phục, cũng đều bị đánh bại.

Verse 33

शक्रस्य चामराणां च तेषामेष भयंकरः । एवमुक्त्वा स्थितः शंभुर्विस्मितश्च हरिस्तदा

“Đối với Śakra (Indra) và chư vị bất tử (chư thiên), kẻ này thật đáng kinh hãi.” Nói vậy rồi, Śambhu (Śiva) vẫn đứng yên; và khi ấy Hari (Viṣṇu) vô cùng kinh ngạc.

Verse 34

कपालस्थः स तत्रैव तुष्टाव हरकेशवौ । शिरस्यंजलिमाधाय तदा वीर उदारधीः

Ngồi ngay đó trên chiếc sọ, vị dũng sĩ tâm trí cao thượng chắp tay (añjali) đặt lên đỉnh đầu, rồi tán thán cả Hara và Keśava.

Verse 35

किंकरोमीति तौ प्राह इत्युक्त्वा प्रणतः स्थितः । तमुवाच हरः श्रीमान्ब्रह्मणा स्वेन तेजसा

Chàng thưa: “Con phải làm gì?” Nói vậy rồi cúi lạy và đứng chắp tay cung kính. Khi ấy Hara uy nghi, rực sáng bởi chính tejas của mình, liền phán bảo chàng.

Verse 36

सृष्टो नरो धनुष्पाणिस्त्वमेनं तु निषूदय । इत्थमुक्त्वांजलिधरं स्तुवंतं शंकरो नरम्

“Một người đã được tạo ra, tay cầm cung—nay ngươi phải diệt kẻ ấy.” Nói vậy, Śaṅkara liền bảo với người đang đứng chắp tay (añjali) và tán tụng.

Verse 37

तथैवांजलिसंबद्धं गृहीत्वा च करद्वयम् । उद्धृत्याथ कपालात्तं पुनर्वचनमब्रवीत्

Rồi Ngài nắm lấy đôi tay chắp lại trong añjali của chàng, nhấc chàng lên khỏi chiếc sọ, và lại nói với chàng lần nữa.

Verse 38

स एष पुरुषो रौद्रो यो मया वेदितस्तव । विष्णुहुंकाररचितमोहनिद्रां प्रवेशितः

“Đây chính là kẻ dữ tợn mà Ta đã báo cho ngươi; hắn đã bị đưa vào giấc ngủ mê hoặc (mohanidrā) do huṃkāra thiêng của Viṣṇu tạo nên.”

Verse 39

विबोधयैनं त्वरितमित्युक्त्वान्तर्दधे हरः । नारायणस्य प्रत्यक्षं नरेणानेन वै तदा

Nói rằng: “Hãy mau đánh thức người ấy,” Hara (Śiva) liền ẩn mất. Khi ấy, nhờ người này mà Nārāyaṇa hiện ra trực tiếp trước mắt họ.

Verse 40

वामपादहतः सोपि समुत्तस्थौ महाबलः । ततो युद्धं समभवत्स्वेदरक्तजयोर्महत्

Dẫu bị đánh bằng bàn chân trái, kẻ ấy—đại lực vô song—vẫn đứng dậy trở lại. Rồi một trận đại chiến bùng nổ giữa Sveda và Rakta.

Verse 41

विस्फारितधनुः शब्दं नादिताशेषभूतलम् । कवचं स्वेदजस्यैकं रक्तजेन त्वपाकृतम्

Tiếng dây cung bật vang rền khắp cõi địa cầu. Và tấm giáp duy nhất của kẻ sinh từ mồ hôi khi ấy đã bị kẻ sinh từ huyết tháo bỏ.

Verse 42

एवं समेतयोर्युद्धे दिव्यं वर्षद्वयं तयोः । युध्यतोः समतीतं च स्वेदरक्तजयोर्नृप

Như vậy, khi hai bên giao chiến, tâu Đại vương, hai năm thiêng liêng đã trôi qua trong lúc Sveda và Rakta vẫn đánh nhau—đẫm mồ hôi và nhuốm máu.

Verse 43

रक्तजं द्विभुजं दृष्ट्वा स्वेदजं चैव संगतौ । विचिन्त्य वासुदेवोगाद्ब्रह्मणः सदनं परम्

Thấy Rakta sinh từ huyết có hai tay và Sveda sinh từ mồ hôi cũng ở cùng, Vāsudeva suy niệm rồi đi đến thánh cung tối thượng của Brahmā.

Verse 44

ससंभ्रममुवाचेदं ब्रह्माणं मधुसूदनः । रक्तजेनाद्य भो ब्रह्मन्स्वेदजोयं निपातितः

Trong cơn bối rối, Madhusūdana thưa với Phạm Thiên: “Hỡi Bà-la-môn, hôm nay kẻ sinh từ mồ hôi này đã bị kẻ sinh từ huyết đánh ngã.”

Verse 45

श्रुत्वैतदाकुलो ब्रह्मा बभाषे मधुसूदनम् । हरे द्यजन्मनि नरो मदीयो जीवतादयम्

Nghe vậy, Phạm Thiên bối rối và thưa với Madhusūdana: “Hỡi Hari, trong kiếp sau xin cho người của ta đây được sống lại—đó là lời cầu xin của ta.”

Verse 46

तथा तुष्टोऽब्रवीत्तं च विष्णुरेवं भविष्यति । गत्वा तयो रणमपि निवार्याऽऽह च तावुभौ

Bấy giờ, Viṣṇu hoan hỷ và phán: “Sẽ đúng như vậy.” Rồi Ngài đến nơi họ, ngăn cuộc giao chiến và dạy bảo cả hai.

Verse 47

अन्यजन्मनि भविता कलिद्वापरयोर्मिथः । संधौ महारणे जाते तत्राहं योजयामि वां

Trong một kiếp khác, khi đại chiến bùng lên vào thời khắc giao nhau giữa thời Kali và Dvāpara, khi ấy Ta sẽ khiến hai ngươi gặp nhau cho cuộc đối đầu ấy.

Verse 48

विष्णुना तु समाहूय ग्रहेश्वरसुरेश्वरौ । उक्ताविमौ नरौ भद्रौ पालनीयौ ममाज्ञया

Nhưng Viṣṇu triệu thỉnh Chúa tể các hành tinh và Chúa tể chư thiên, rồi phán: “Hai người hiền thiện này phải được che chở theo mệnh lệnh của Ta.”

Verse 49

सहस्रांशो स्वेदजोयं स्वकीयोंऽशो धरातले । द्वापरांतेवतार्योयं देवानां कार्यसिद्धये

Đây là Thái Dương ngàn tia; sinh từ mồ hôi, là phần của chính mình trên mặt đất. Vào cuối thời Dvāpara, Ngài sẽ thị hiện làm hóa thân để thành tựu công việc của chư thiên.

Verse 50

यदूनां तु कुले भावी शूरोनाम महाबलः । तस्य कन्या पृथा नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि

Trong dòng dõi nhà Yadu sẽ có một bậc đại lực tên là Śūra. Con gái ông tên Pṛthā, dung sắc vô song trên cõi đất.

Verse 51

उत्पत्स्यति महाभागा देवानां कार्यसिद्धये । दुर्वासास्तु वरं तस्यै मंत्रग्रामं प्रदास्यति

Bậc nữ nhân đại phúc ấy sẽ sinh ra để thành tựu công việc của chư thiên; và hiền thánh Durvāsā quả thật sẽ ban ân—trao cho nàng một tập hợp các thần chú linh thiêng.

Verse 52

मंत्रेणानेन यं देवं भक्त्या आवाहयिष्यति । देवि तस्य प्रसादात्तु तव पुत्रो भविष्यति

Hỡi Nữ Thần, với thần chú này, bất cứ vị thần nào được nàng chí thành thỉnh mời, nhờ ân sủng của vị thần ấy, nàng nhất định sẽ có một người con trai.

Verse 53

सा च त्वामुदये दृष्ट्वा साभिलाषा रजस्वला । चिंताभिपन्ना तिष्ठंती भजितव्या विभावसो

Và nàng—thấy Ngài lúc bình minh—lòng đầy khát vọng, đang trong kỳ nguyệt sự, đứng đó bị nỗi lo âu bao phủ. Hỡi Vibhāvasu (Agni), nàng đáng được tiếp nhận làm bạn phối ngẫu.

Verse 54

तस्या गर्भे त्वयं भावी कानीनः कुंतिनंदनः । भविष्यति सुतो देवदेवकार्यार्थसिद्धये

Trong thai nàng ấy, ngươi sẽ được thụ thai, hỡi con của Kuntī; như một người con sinh ngoài hôn phối, và người con ấy sẽ xuất hiện để thành tựu mục đích của công việc thiêng liêng của chư thiên.

Verse 55

तथेति चोक्त्वा प्रोवाच तेजोराशिर्दिवाकरः । पुत्रमुत्पादयिष्यामि कानीनं बलगर्वितम्

Nói rằng: “Hãy như vậy,” Mặt Trời—khối quang huy rực rỡ—tuyên bố: “Ta sẽ sinh ra một người con kānīna, kẻ tự hào vì sức mạnh của mình.”

Verse 56

यस्य कर्णेति वै नाम लोकः सर्वो वदिष्यति । मत्प्रसादादस्य विष्णो विप्राणां भावितात्मनः

Toàn thế gian quả thật sẽ gọi người ấy bằng danh xưng ‘Karṇa’. Hỡi Viṣṇu, nhờ ân phúc của ta, bậc có tâm hồn cao quý này sẽ được tôn kính giữa hàng brāhmaṇa.

Verse 57

अदेयं नास्ति वै लोके वस्तु किंचिच्च केशव । एवं प्रभावं चैवैनं जनये वचनात्तव

Hỡi Keśava, trong đời này không có vật gì đáng bị giữ lại mà không ban cho. Vì thế, theo chính lời Ngài, ta làm phát sinh nơi người ấy uy lực và hiệu năng như vậy.

Verse 58

एवमुक्त्वा सहस्रांशुर्देवं दानवघातिनम् । नारायणं महात्मानं तत्रैवांतर्दधे रविः

Nói xong như thế với Nārāyaṇa—Đấng Đại Ngã, vị Chúa diệt trừ loài Dānava—Sahasrāṁśu (Mặt Trời) liền ẩn mất ngay tại chỗ ấy.

Verse 59

अदर्शनं गते देवे भास्करे वारितस्करे । वृद्धश्रवसमप्येवमुवाच प्रीतमानसः

Khi Thần Mặt Trời đã lặn và bọn trộm đã bị ngăn giữ, người ấy lòng hoan hỷ cũng nói với Vṛddhaśravas như vầy.

Verse 60

सहस्रनेत्ररक्तोत्थो नरोऽयं मदनुग्रहात् । स्वांशभूतो द्वापरांते योक्तव्यो भूतले त्वया

Nhờ ân huệ của ta, người này sinh khởi từ huyết của Đấng Ngàn Mắt (Indra). Chàng là một phần bản thể của ta; đến cuối thời Dvāpara, ngươi hãy sai chàng xuống cõi đất.

Verse 61

यदा पांडुर्महाभागः पृथां भार्यामवाप्स्यति । माद्रीं चापि महाभाग तदारण्यं गमिष्यति

Khi Pāṇḍu đại phúc đức cưới được Pṛthā (Kuntī) làm vợ, lại cưới cả Mādrī nữa, hỡi bậc cao quý, bấy giờ chàng sẽ vào rừng.

Verse 62

तस्याप्यरण्यसंस्थस्य मृगः शापं प्रदास्यति । तेन चोत्पन्नवैराग्यः शतशृगं गमिष्यति

Ngay cả khi đang ở trong rừng, một con nai sẽ thốt lời nguyền rủa chàng; từ đó tâm ly dục (vairāgya) khởi lên, và chàng sẽ đến núi Śataśṛṅga.

Verse 63

पुत्रानभीप्सन्क्षेत्रोत्थान्भार्यां स प्रवदिष्यति । अनीप्संती तदा कुंती भर्त्तारं सा वदिष्यति

Mong có các con trai ‘sinh từ ruộng’ (nhờ niyoga), chàng sẽ nói với vợ mình. Nhưng Kuntī không muốn điều ấy, bấy giờ nàng sẽ thưa lại với phu quân.

Verse 64

नाहं मर्त्यस्य वै राजन्पुत्रानिच्छे कथंचन । दैवतेभ्यः प्रसादाच्च पुत्रानिच्छे नराधिप

Muôn tâu Đại vương, thiếp tuyệt chẳng mong cầu con trai từ một kẻ phàm nhân hữu tử. Muôn tâu bậc chúa tể loài người, thiếp chỉ nguyện có con nhờ ân sủng và sự gia hộ của chư thiên.

Verse 65

प्रार्थयंत्यै त्वया शक्र कुंत्यै देयो नरस्ततः । वचसा च मदीयेन एवं कुरु शचीपते

Hỡi Śakra (Đế Thích), vì Kuntī đang khẩn cầu Ngài, nên hãy ban cho nàng một bậc nam nhân. Và theo lời ta—hãy làm như vậy, hỡi phu quân của Śacī.

Verse 66

अथाब्रवीत्तदा विष्णुं देवेशो दुःखितो वचः । अस्मिन्मन्वंतरेऽतीते चतुर्विंशतिके युगे

Bấy giờ, Đấng Chúa tể chư thiên, lòng sầu muộn, thưa với Viṣṇu những lời này: “Trong Manvantara đã trôi qua ấy, vào thời đại thứ hai mươi bốn (yuga)…”

Verse 67

अवतीर्य रघुकुले गृहे दशरथस्य च । रावणस्य वधार्थाय शांत्यर्थं च दिवौकसाम्

Ngài giáng thế vào dòng Raghu, vào nhà của Daśaratha, (đến) để diệt Rāvaṇa và đem lại thái bình cho các cư dân cõi trời.

Verse 68

रामरूपेण भवता सीतार्थमटता वने । मत्पुत्रो हिंसितो देव सूर्यपुत्रहितार्थिना

Muôn tâu Đấng Tối Thượng, khi Ngài mang hình Rāma lang thang trong rừng để tìm Sītā, con trai của thần đã bị sát hại—bởi kẻ mưu cầu lợi ích cho con của Thần Mặt Trời (Sugrīva).

Verse 69

वालिनाम प्लवंगेंद्रः सुग्रीवार्थे त्वया यतः । दुःखेनानेन तप्तोहं गृह्णामि न सुतं नरम्

Vì vì lợi ích của Sugrīva mà ngươi đã giết Vāli, chúa tể loài khỉ, nên ta bị thiêu đốt bởi nỗi sầu này; bởi vậy, hỡi người, ta không nhận con trai của ngươi.

Verse 70

अगृह्णमानं देवेंद्रं कारणांतरवादिनम् । हरिः प्रोचे शुनासीरं भुवो भारावतारणे

Khi Indra, chúa tể chư thiên, không muốn nhận lời và cứ viện cớ khác, thì Hari liền nói với Śunāsīra về việc cất bớt gánh nặng của Địa Cầu.

Verse 71

अवतारं करिष्यामि मर्त्यलोके त्वहं प्रभो । सूर्यपुत्रस्य नाशार्थं जयार्थमात्मजस्य ते

Lạy Chúa Tể, con sẽ giáng thế nơi cõi người, để diệt trừ con trai của Thần Mặt Trời và để đem chiến thắng về cho con trai của Ngài.

Verse 72

सारथ्यं च करिष्यामि नाशं कुरुकुलस्य च । ततो हृष्टोभवच्छक्रो विष्णुवाक्येन तेन ह

“Ta cũng sẽ làm người đánh xe, và sẽ khiến dòng họ Kuru đi đến diệt vong.” Nghe lời Viṣṇu ấy, Śakra (Indra) vô cùng hoan hỷ.

Verse 73

प्रतिगृह्य नरं हृष्टः सत्यं चास्तु वचस्तव । एवमुक्त्वा वरं देवः प्रेषयित्वाऽच्युतः स्वयम्

Đón nhận người ấy trong niềm hoan hỷ, Đức Chúa phán: “Tathāstu—nguyện lời ngươi nói thành sự thật.” Ban ân huệ xong, Thần Acyuta sai người ấy lên đường, còn chính Ngài tiếp tục thánh ý.

Verse 74

गत्वा तु पुंडरीकाक्षो ब्रह्माणं प्राह वै पुनः । त्वया सृष्टमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

Bấy giờ Puṇḍarīkākṣa, Đấng mắt như hoa sen, đến gặp Phạm Thiên và lại nói: “Chính bởi ngài mà tất cả được tạo thành—trọn vẹn Tam giới, gồm cả loài động và loài bất động.”

Verse 75

आवां कार्यस्य करणे सहायौ च तव प्रभो । स्वयं कृत्वा पुनर्नाशं कर्तुं देव न बुध्यसे

Lạy Chúa tể, chúng con cả hai là kẻ trợ duyên cho ngài trong việc thành tựu công việc. Thế nhưng, khi ngài tự tay làm rồi, lạy Thần linh, ngài lại chẳng hiểu cách khiến nó chấm dứt hay hoàn nguyên trở lại.

Verse 76

कृतं जुगुप्सितं कर्म शंभुमेतं जिघांसता । त्वया च देवदेवस्य सृष्टः कोपेन वै पुमान्

Ngài đã làm một việc đáng ghê tởm khi toan giết Śambhu này. Và bởi cơn giận của ngài, từ cơn thịnh nộ của Đấng Thần của chư thần, quả thật đã sinh ra một người (một hữu thể).

Verse 77

शुद्ध्यर्थमस्य पापस्य प्रायश्चित्तं परं कुरु । गृह्णन्वह्नित्रयं देव अग्निहोत्रमुपाहर

Để tẩy sạch tội này, hãy làm lễ sám hối tối thượng. Lạy Thần, hãy thọ trì ba ngọn lửa thiêng và cử hành nghi lễ Agnihotra.

Verse 78

पुण्यतीर्थे तथा देशे वने वापि पितामह । स्वपत्न्या सहितो यज्ञं कुरुष्वास्मत्परिग्रहात्

Lạy Đấng Tổ phụ, tại thánh địa hành hương, hoặc nơi đất thiêng, hoặc ngay cả trong rừng—xin hãy cùng chính thê của ngài cử hành tế lễ, dùng những vật phẩm mà ngài đã thọ nhận từ chúng con làm tư lương.

Verse 79

सर्वे देवास्तथादित्या रुद्राश्चापि जगत्पते । आदेशं ते करिष्यंति यतोस्माकं भवान्प्रभुः

Hỡi Đấng Chúa Tể của thế gian! Tất cả chư thiên—cùng các Āditya và Rudra—sẽ phụng hành thánh lệnh của Ngài, vì Ngài chính là Thượng Chủ của chúng con.

Verse 80

एकोहि गार्हपत्योग्निर्दक्षिणाग्निर्द्वितीयकः । आहवनीयस्तृतीयस्तु त्रिकुंडेषु प्रकल्पय

Lửa Gārhapatya là một (chính); lửa Dakṣiṇāgni là thứ hai; và lửa Āhavanīya là thứ ba—hãy an lập ba ngọn lửa ấy trong ba hố lửa (kund).

Verse 81

वर्तुले त्वर्चयात्मानम्मामथो धनुराकृतौ । चतुःकोणे हरं देवं ऋग्यजुःसामनामभिः

Hãy thờ phụng Ta trong hình tròn; rồi tiếp đến trong hình như cây cung. Và trong hình bốn góc (vuông), hãy tôn thờ Thần Hara (Śiva) bằng các danh xưng của Ṛg, Yajus và Sāma Veda.

Verse 82

अग्नीनुत्पाद्य तपसा परामृद्धिमवाप्य च । दिव्यं वर्षसहस्रं तु हुत्वाग्नीन्शमयिष्यसि

Sau khi nhóm lên các ngọn lửa thiêng và nhờ khổ hạnh mà đạt phúc thịnh tối thượng, ngươi sẽ dâng cúng phẩm vào lửa suốt một ngàn năm cõi trời, rồi sẽ làm cho các ngọn lửa ấy tắt lặng.

Verse 83

अग्निहोत्रात्परं नान्यत्पवित्रमिह पठ्यते । सुकृतेनाग्निहोत्रेण प्रशुद्ध्यंति भुवि द्विजाः

Ở đây không dạy có pháp tẩy tịnh nào vượt hơn Agnihotra. Nhờ Agnihotra được cử hành viên mãn, các dvija (nhị sinh) trên cõi đất được thanh tịnh.

Verse 84

पंथानो देवलोकस्य ब्राह्मणैर्दशितास्त्वमी । एकोग्निः सर्वदा धार्यो गृहस्थेन द्विजन्मना

Những con đường dẫn đến cõi chư thiên đã được các Bà-la-môn chỉ bày. Người gia chủ thuộc hàng nhị sinh phải luôn gìn giữ một ngọn lửa thiêng (Agni).

Verse 85

विनाग्निना द्विजेनेह गार्हस्थ्यन्न तु लभ्यते । भीष्म उवाच । योऽसौ कपालादुत्पन्नो नरो नाम धनुर्द्धरः

Trong đời này, nếu không có lửa thiêng (Agni), người nhị sinh không thể đạt được lương thực và sự nuôi sống đúng với nếp sống gia chủ. Bhīṣma nói: “Vị cung thủ tên Nara, sinh ra từ một chiếc sọ…”

Verse 86

किमेष माधवाज्जात उताहो स्वेन कर्मणा । उत रुद्रेण जनितो ह्यथवा बुद्धिपूर्वकम्

Vị ấy sinh từ Mādhava (Viṣṇu) chăng, hay do chính nghiệp của mình mà hiện khởi? Hay do Rudra sinh ra—hoặc được tạo nên có chủ ý, với sự suy xét trước?

Verse 87

ब्रह्मन्हिरण्यगर्भोऽयमंडजातश्चतुर्मुखः । अद्भुतं पञ्चमं तस्य वक्त्रं तत्कथमुत्थितम्

Hỡi Bà-la-môn, Hiraṇyagarbha này—sinh từ trứng vũ trụ—là bậc bốn mặt. Vậy khuôn mặt thứ năm kỳ diệu ấy đã khởi lên cho Ngài bằng cách nào?

Verse 88

सत्वे रजो न दृश्येत न सत्वं रजसि क्वचित् । सत्वस्थो भगवान्ब्रह्मा कथमुद्रेकमादधात्

Trong sattva không thấy rajas; và trong rajas cũng chẳng bao giờ có sattva. Nếu Đức Brahmā chí tôn an trụ trong sattva, làm sao Ngài có thể mang lấy sự dâng trào (rajas)?

Verse 89

मूढात्मना नरो येन हंतुं हि प्रहितो हरं । पुलस्त्य उवाच । महेश्वरहरी चैतो द्वावेव सत्पथि स्थितौ

Pulastya nói: “Kẻ mê muội kia, bị sai đi để giết Hara (Śiva), hãy biết rằng Maheśvara (Śiva) và Hari (Viṣṇu) chính là hai Đấng ấy, cả hai đều an trụ trên Satpatha—con đường chân chính.”

Verse 90

तयोरविदितं नास्ति सिद्धासिद्धं महात्मनोः । ब्रह्मणः पंचमं वक्त्रमूर्द्ध्वमासीन्महात्मनः

Đối với hai bậc Đại Hồn ấy, không điều gì—dù khả đắc hay bất khả đắc—là không biết. Và nơi Đại Hồn Brahmā có khuôn mặt thứ năm, hướng lên phía trên.

Verse 91

ततो ब्रह्माभवन्मूढो रजसा चोपबृंहितः । ततोऽयं तेजसा सृष्टिममन्यत मया कृता

Rồi Brahmā trở nên mê lầm, lại càng phồng lên bởi rajas. Khi ấy, nhờ uy quang của chính mình, Ngài tưởng rằng: “Sáng tạo này là do ta làm ra.”

Verse 92

मत्तोऽन्यो नास्ति वै देवो येन सृष्टिः प्रवर्तिता । सह देवाः सगंधर्वाः पशुपक्षिमृगाकुलाः

Ngài nói: “Quả thật ngoài ta không có vị thần nào khác khiến tạo hóa này vận hành—cùng với chư thiên, các Gandharva, và muôn loài thú vật, chim chóc, cùng các loài dã thú.”

Verse 93

एवं मूढः स पंचास्यो विरिंचिरभवत्पुनः । प्राग्वक्त्रं मुखमेतस्य ऋग्वेदस्य प्रवर्तकम्

Vì thế, tuy mê lầm, Đấng năm mặt ấy lại trở thành Viriñci (Brahmā). Miệng hướng về phương Đông của Ngài trở thành khởi nguyên của Ṛgveda.

Verse 94

द्वितीयं वदनं तस्य यजुर्वेदप्रवर्तकम् । तृतीयं सामवेदस्य अथर्वार्थं चतुर्थकम्

Khuôn mặt thứ hai của Ngài khiến Yajurveda vận hành; khuôn mặt thứ ba là nguồn của Sāmaveda; và khuôn mặt thứ tư dành cho ý nghĩa cùng tông chỉ của Atharvaveda.

Verse 95

सांगोपांगेतिहासांश्च सरहस्यान्ससंग्रहान् । वेदानधीते वक्त्रेण पंचमेनोर्द्ध्वचक्षुषा

Với miệng thứ năm—ánh nhìn hướng thượng—Ngài học tụng các Veda cùng các phụ bộ (upāṅga), các Itihāsa, những giáo nghĩa huyền mật, và các bộ sưu tập được kết tập.

Verse 96

तस्याऽसुरसुराः सर्वे वक्त्रस्याद्भुतवर्चसः । तेजसा न प्रकाशंते दीपाः सूर्योदये यथा

Trước quang huy kỳ diệu nơi dung nhan Ngài, hết thảy chư thiên và a-tu-la đều không thể rạng ngời—như đèn dầu chẳng còn sáng khi mặt trời vừa mọc.

Verse 97

स्वपुरेष्वपि सोद्वेगा ह्यवर्तंत विचेतसः । न कंचिद्गणयेच्चान्यं तेजसा क्षिपते परान्

Ngay trong thành trì của chính mình, họ cũng đi lại trong xao động, tâm trí rối loạn. Họ chẳng coi ai khác đáng kể, và bằng sức nóng của uy lực, họ quật ngã kẻ khác.

Verse 98

नाभिगंतु न च द्रष्टुं पुरस्तान्नोपसर्पितुम् । शेकुस्त्रस्ताः सुरास्सर्वे पद्मयोनिं महाप्रभुम्

Kinh hãi, hết thảy chư thiên không thể đến gần, không thể dù chỉ nhìn, và cũng không thể tiến đến trước mặt Đấng Đại Quang Minh, Padmayoni (Phạm Thiên Brahmā).

Verse 99

अभिभूतमिवात्मानं मन्यमाना हतत्विषः । सर्वे ते मंत्रयामासुर्दैवता हितमात्मनः

Tự thấy mình như bị khuất phục, hào quang lu mờ, hết thảy chư thiên cùng nhau bàn luận điều gì là lợi ích cho chính mình.

Verse 100

गच्छामः शरणं शंभुं निस्तेजसोऽस्य तेजसा । देवा ऊचुः । नमस्तेसर्वसत्वेश महेश्वर नमोनमः

Bị hào quang của Ngài lấn át khiến chúng con trở nên vô quang, chúng con xin nương tựa Śambhu. Chư thiên thưa: “Kính lễ Ngài, Chúa tể muôn loài; ôi Maheśvara, chúng con cúi lạy Ngài hết lần này đến lần khác.”

Verse 101

जगद्योने परंब्रह्म भूतानां त्वं सनातनः । प्रतिष्ठा सर्वजगतां त्वं हेतुर्विष्णुना सह

Ôi thai tạng của vũ trụ, ôi Phạm Thiên Tối Thượng—Ngài là Đấng vĩnh hằng của muôn loài. Ngài là nền tảng nâng đỡ mọi thế giới, và cùng với Viṣṇu, Ngài chính là nguyên nhân (của tạo thành và tồn tại).

Verse 102

एवं संस्तूयमानोसौ देवर्षिपितृदानवैः । अंतर्हित उवाचेदं देवाः प्रार्थयतेप्सितम्

Được chư thiên, các thánh hiền cõi trời, các tổ tiên và các Dānava tán thán như vậy, Ngài—vẫn ẩn mình—phán: “Hỡi các thần, hãy cầu xin ân huệ như điều các ngươi mong muốn.”

Verse 103

देवा ऊचुः । प्रत्यक्षदर्शनं दत्वा देहि देव यथेप्सितम् । कृत्वा कारुण्यमस्माकं वरश्चापि प्रदीयताम्

Chư thiên thưa: “Bạch Đấng Thiêng Liêng, xin ban cho chúng con được trực kiến Ngài, rồi xin ban điều chúng con ước nguyện. Xin khởi lòng từ mẫn đối với chúng con và cũng ban cho một ân phúc.”

Verse 104

यदस्माकं महद्वीर्यं तेज ओजः पराक्रमः । तत्सर्वं ब्रह्मणा ग्रस्तं पंचमास्यस्य तेजसा

Bao nhiêu dũng lực, quang huy, sinh lực và uy mãnh chúng ta có—tất cả đều bị Phạm Thiên (Brahmā) nuốt trọn bởi hào quang của thân năm mặt.

Verse 105

विनेशुः सर्वतेजांसि त्वत्प्रसादात्पुनः प्रभो । जायते तु यथापूर्वं तथा कुरु महेश्वर

Muôn vẻ huy hoàng đều đã tiêu tan; nhờ ân điển của Ngài, ô Chúa tể, xin cho chúng lại sinh khởi như thuở trước. Xin Ngài hãy làm vậy, hỡi Maheśvara.

Verse 106

ततः प्रसन्नवदनो देवैश्चापि नमस्कृतः । जगाम यत्र ब्रह्माऽसौ रजोहंकारमूढधीः

Bấy giờ, với dung mạo an hòa—lại được chư thiên cúi lạy—Ngài đi đến nơi Phạm Thiên đang ở, kẻ có trí bị mê lầm bởi rajas và ngã mạn.

Verse 107

स्तुवंतो देवदेवेशं परिवार्य समाविशन् । ब्रह्मा तमागतं रुद्रं न जज्ञे रजसावृतः

Vừa tán dương Đấng Thần của các thần, họ vây quanh Ngài rồi tiến vào. Nhưng Phạm Thiên bị rajas che phủ nên chẳng nhận ra Rudra vừa đến.

Verse 108

सूर्यकोटिसहस्राणां तेजसा रंजयन्जगत् । तदादृश्यत विश्वात्मा विश्वसृग्विश्वभावनः

Bấy giờ, Đấng Tự Ngã của vũ trụ hiện ra—Đấng tạo dựng và nuôi dưỡng thế gian—chiếu rọi cõi đời bằng hào quang của muôn ức mặt trời.

Verse 109

सपितामहमासीनं सकलं देवमंडलम् । अभिगम्य ततो रुद्रो ब्रह्माणं परमेष्ठिनम्

Bấy giờ Rudra tiến đến đảnh lễ Phạm Thiên Brahmā, bậc Parameṣṭhin; trước Ngài, toàn thể hội chúng chư thiên, kể cả Pitāmaha, đều đang an tọa.

Verse 110

अहोतितेजसा वक्त्रमधिकं देव राजते । एवमुक्त्वाट्टहासं तु मुमोच शशिशेखरः

Ngài thưa: “Ôi thay, hỡi Thần! Dung nhan của Ngài rực sáng quá đỗi bởi tejas chói lòa.” Nói vậy xong, Śaśiśekhara (Śiva) liền bật tiếng cười vang dội.

Verse 111

वामांगुष्ठनखाग्रेण ब्रह्मणः पंचमं शिरः । चकर्त कदलीगर्भं नरः कररुहैरिव

Bằng mũi nhọn của móng ngón cái tay trái, Ngài chém đứt chiếc đầu thứ năm của Brahmā—như người đời dùng móng tay rạch mở lõi mềm của thân chuối.

Verse 112

विच्छिन्नं तु शिरः पश्चाद्भवहस्ते स्थितं तदा । ग्रहमंडलमध्यस्थो द्वितीय इव चंद्रमाः

Rồi chiếc đầu bị chặt ấy an trụ trong tay Bhava; ở giữa vòng các hành tinh, nó hiện ra như một vầng trăng thứ hai.

Verse 113

करोत्क्षिप्तकपालेन ननर्त च महेश्वरः । शिखरस्थेन सूर्येण कैलास इव पर्वतः

Với chiếc kapāla (bát sọ) được nâng trong tay, Mahādeva múa; và ngọn núi ấy, khi mặt trời ngự trên đỉnh, hiện ra tựa như núi Kailāsa.

Verse 114

छिन्ने वक्त्रे ततो देवा हृष्टास्तं वृषभध्वजम् । तुष्टुवुर्विविधैस्तोत्रैर्देवदेवं कपर्दिनम्

Bấy giờ, khi khuôn mặt đã bị chém đứt, chư thiên hoan hỷ, liền dùng muôn vàn thánh tụng mà tán dương Đấng mang cờ bò—Śiva, Thần của các thần, bậc Kapardin tóc bện.

Verse 115

देवा ऊचुः । नमः कपालिने नित्यं महाकालस्य कालिने । ऐश्वर्यज्ञानयुक्ताय सर्वभागप्रदायिने

Chư thiên thưa rằng: “Thường hằng đảnh lễ Kapālin; đảnh lễ Đấng là Thời của Mahākāla. Đảnh lễ bậc đầy đủ uy quyền và trí tuệ, ban phát mọi phần phước và công đức.”

Verse 116

नमो हर्षविलासाय सर्वदेवमयाय च । कलौ संहारकर्ता त्वं महाकालः स्मृतो ह्यसि

Đảnh lễ Ngài, bậc có lila là niềm hoan hỷ, và bậc hàm chứa mọi thần linh. Trong thời Kali, Ngài là đấng tác thành sự tiêu hoại; quả thật Ngài được tưởng niệm là Mahākāla.

Verse 117

भक्तानामार्तिनाशस्त्वं दुःखांतस्तेन चोच्यसे । शंकरोष्याशुभक्तानां तेन त्वं शंकरः स्मृतः

Ngài là đấng diệt trừ khổ nạn của các tín đồ; vì thế Ngài được gọi là ‘Duhkhānta’, sự chấm dứt của sầu khổ. Và vì Ngài ban điều cát tường cho những ai mau chóng khởi lòng sùng kính, nên Ngài được tưởng niệm là ‘Śaṅkara’.

Verse 118

छिन्नं ब्रह्मशिरो यस्मात्त्वं कपालं बिभर्षि च । तेन देव कपाली त्वं स्तुतो ह्यद्य प्रसीद नः

Vì Ngài đã chém đứt đầu của Brahmā nên mang giữ chiếc sọ; bởi thế, hỡi Đấng Thiêng, Ngài được tán dương là Kapālī. Hôm nay chúng con ca tụng Ngài—xin Ngài đoái thương chúng con.

Verse 119

एवं स्तुतः प्रसन्नात्मा देवान्प्रस्थाप्य शंकरः । स्वानि धिष्ण्यानि भगवांस्तत्रैवासीन्मुदान्वितः

Được tán dương như thế, Śaṅkara với tâm hồn an tịnh đã tiễn các chư thiên lên đường; và Đức Bhagavān, sau khi an lập các thánh xứ của chính Ngài, liền ở lại ngay nơi ấy trong niềm hỷ lạc.

Verse 120

विज्ञाय ब्रह्मणो भावं ततो वीरस्य जन्म च । शिरो नीरस्य वाक्यात्तु लोकानां कोपशांतये

Hiểu rõ ý định của Brahmā và rồi sự giáng sinh của bậc anh hùng ấy, từ lời truyền về ‘đấng không nước’ liền hiện ra một cái đầu, nhằm làm lắng dịu cơn phẫn nộ của các cõi.

Verse 121

शिरस्यंजलिमाधाय तुष्टावाथ प्रणम्य तम् । तेजोनिधि परं ब्रह्म ज्ञातुमित्थं प्रजापतिम्

Chắp tay đặt lên đỉnh đầu, ông liền ca tụng và cúi lạy Ngài—để theo cách ấy mà nhận biết Prajāpati, Đấng Brahman tối thượng, kho tàng của quang huy.

Verse 122

निरुक्तसूक्तरहस्यैरृग्यजुः सामभाषितैः । रुद्र उवाच । अप्रमेय नमस्तेस्तु परमस्य परात्मने

Nhờ những nghĩa huyền áo của các thánh ca và mật chỉ của Veda—được diễn đạt theo ngôn ngữ của Ṛg, Yajus và Sāman—Rudra thưa rằng: “Ôi Đấng vô lượng, xin đảnh lễ Ngài, Đấng Tối thượng, Chân Ngã tối cao.”

Verse 123

अद्भुतानां प्रसूतिस्त्वं तेजसां निधिरक्षयः । विजयाद्विश्वभावस्त्वं सृष्टिकर्ता महाद्युते

Ngài là nguồn sinh của mọi điều kỳ diệu, kho tàng quang minh vô tận. Nhờ chiến thắng, Ngài trở thành bản tính của vũ trụ; ôi Đấng rực rỡ vĩ đại, Ngài là Đấng tạo tác muôn loài.

Verse 124

ऊर्द्ध्ववक्त्र नमस्तेस्तु सत्वात्मकधरात्मक । जलशायिन्जलोत्पन्न जलालय नमोस्तु ते

Hỡi Đấng ngẩng mặt lên cao, con kính đảnh lễ Ngài—bản tính thuần thiện (sattva) và là Đấng nâng giữ địa cầu. Hỡi Đấng nằm trên nước, sinh từ nước và là nơi nương tựa của muôn dòng nước, con xin chí thành đảnh lễ Ngài.

Verse 125

जलजोत्फुल्लपत्राक्ष जय देव पितामह । त्वया ह्युत्पादितः पूर्वं सृष्ट्यर्थमहमीश्वर

Hỡi Đấng có đôi mắt như cánh sen nở rộ, chiến thắng thuộc về Ngài, ôi Đấng Tổ Phụ thiêng liêng (Brahmā)! Hỡi Īśvara, thuở trước chính Ngài đã sinh ra con vì mục đích kiến lập cuộc sáng tạo.

Verse 126

यज्ञाहुतिसदाहार यज्ञांगेश नमोऽस्तु ते । स्वर्णगर्भ पद्मगर्भ देवगर्भ प्रजापते

Con xin đảnh lễ Ngài, hỡi Đấng làm chủ các chi phần của tế lễ, Đấng luôn thọ dụng các lễ vật hiến cúng của yajña. Hỡi Prajāpati—Hiraṇyagarbha, Padmagarbha, Devagarbha—con xin chí thành đảnh lễ.

Verse 127

त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारः स्वधा त्वं पद्मसंभव । वचनेन तु देवानां शिरश्छिन्नं मया प्रभो

Ngài chính là yajña; Ngài chính là tiếng hô vaṣaṭ; Ngài chính là lễ svadhā, hỡi Đấng sinh từ hoa sen. Thế nhưng, ôi Prabhu, bởi lời con mà đầu của chư thiên đã bị chém lìa.

Verse 128

ब्रह्महत्याभिभूतोस्मि मां त्वं पाहि जगत्पते । इत्युक्तो देवदेवेन ब्रह्मा वचनमब्रवीत्

“Con bị đè nặng bởi tội brahmahatyā (sát hại Bà-la-môn); xin Ngài che chở con, hỡi Jagatpati.” Được Thần của các thần nói như vậy, Brahmā liền thốt ra những lời này.

Verse 129

ब्रह्मोवाच । सखा नाराणो देवः स त्वां पूतं करिष्यति । कीर्तनीयस्त्वया धन्यः स मे पूज्यः स्वयं विभुः

Phạm Thiên nói: “Thần thánh Nārāyaṇa là bạn hữu của ngươi; Ngài sẽ làm ngươi thanh tịnh. Hỡi bậc hữu phúc, hãy ca tụng vinh quang Ngài—Ngài thật đáng được tán dương. Chính Ngài là đối tượng thờ phụng của ta, tự thân là Đấng Chúa Tể.”

Verse 130

अनुध्यातोऽसि वै नूनं तेन देवेन विष्णुना । येन ते भक्तिरुत्पन्ना स्तोतुं मां मतिरुत्थिता

Chắc chắn ngươi đã được thần Viṣṇu nhớ đến và quán niệm; nhờ Ngài mà lòng bhakti của ngươi phát sinh, và ý chí ca tụng ta cũng khởi dậy.

Verse 131

शिरश्छेदात्कपाली त्वं सोमसिद्धांतकारकः । कोटीः शतं च विप्राणामुद्धर्तासि महाद्युते

Do việc chém đứt đầu, ngươi trở thành Kapālī, kẻ mang sọ, và là người thiết lập thánh pháp của Soma. Hỡi bậc rực sáng, ngươi là đấng cứu độ một trăm koṭi các brāhmaṇa.

Verse 132

ब्रह्महत्याव्रतं कुर्या नान्यत्किंचन विद्यते । अभाष्याः पापिनः क्रूरा ब्रह्मघ्नाः पापकारिणः

Nên thọ trì vrata sám hối cho tội sát hại brāhmaṇa; tuyệt nhiên không có phương cách nào khác. Kẻ sát hại brāhmaṇa là người tội lỗi và tàn bạo, không đáng đối thoại, và là kẻ gây điều ác.

Verse 133

वैतानिका विकर्मस्था न ते भाष्याः कथंचन । तैस्तु दृष्टैस्तथा कार्यं भास्करस्यावलोकनम्

Những kẻ chỉ làm các nghi lễ Veda mà vẫn dấn thân vào hành vi cấm kỵ thì tuyệt đối không nên trò chuyện. Gặp họ rồi, hãy hành xử cho phải—bằng cách hướng mắt về Bhāskara, tức Mặt Trời.

Verse 134

अंगस्पर्शे कृते रुद्र सचैलो जलमाविशेत् । एवं शुद्धिमवाप्नोति पूर्वं दृष्टां मनीषिभिः

Hỡi Rudra, khi đã xảy ra sự chạm thân, người ấy nên bước vào nước mà vẫn còn y phục; như vậy sẽ đạt sự thanh tịnh mà các bậc hiền triết thuở xưa đã thừa nhận.

Verse 135

स भवान्ब्रह्महन्तासि शुद्ध्यर्थं व्रतमाचर । चीर्णे व्रते पुनर्भूयः प्राप्स्यसि त्वं वरान्बहून्

Ngươi quả thật là kẻ sát hại một bà-la-môn; vì sự thanh tịnh, hãy thực hành một vrata (lời nguyện khổ hạnh). Khi vrata ấy được giữ trọn, ngươi sẽ lại nhận nhiều ân phúc.

Verse 136

एवमुक्त्वा गतो ब्रह्मा रुद्रस्तन्नाभिजज्ञिवान् । अचिंतयत्तदाविष्णुं ध्यानगत्या ततः स्वयं

Nói xong, Brahmā rời đi. Rudra không hiểu điều ấy; rồi bằng chính năng lực của mình, Ngài bước vào con đường thiền định và khi ấy bắt đầu quán niệm Viṣṇu.

Verse 137

लक्ष्मीसहायं वरदं देवदेवं सनातनम् । अष्टांगप्रणिपातेन देवदेवस्त्रिलोचनः

Đấng Tam Nhãn, Chúa tể chư thiên, đã phủ phục theo lễ bái aṣṭāṅga trước Đấng Thường Hằng—Chúa của chư thiên, Đấng ban ân, có Lakṣmī kề bên.

Verse 138

तुष्टाव प्रणतो भूत्वा शंखचक्रगदाधरम् । रुद्र उवाच । परं पराणाममृतं पुराणं परात्परं विष्णुमनंतवीर्यं

Sau khi cúi lạy, Ngài tán thán Đấng cầm ốc tù và, đĩa thần và chùy. Rudra nói: “Viṣṇu là bậc tối thượng trên mọi tối thượng—bất tử, Đấng Cổ Xưa; cao hơn cả cao nhất, dũng lực vô tận.”

Verse 139

स्मरामि नित्यं पुरुषं वरेण्यं नारायणं निष्प्रतिमं पुराणम् । परात्परं पूर्वजमुग्रवेगं गंभीरगंभीरधियां प्रधानम्

Con hằng tưởng niệm Đấng Puruṣa tối thượng, đáng tôn kính—Nārāyaṇa—vô song và nguyên thủy; vượt trên cả tối cao, là nguồn sinh đầu tiên của muôn loài, uy lực không gì cưỡng nổi, và là đối tượng quán niệm tối thắng của tâm trí thâm sâu.

Verse 140

नतोस्मि देवं हरिमीशितारं परात्परं धामपरं च धाम । परापरं तत्परमं च धाम परापरेशं पुरुषं विशालम्

Con cúi lạy Hari, Đấng Thần Linh, Chúa Tể tối thượng; vượt trên cả tối cao, là Dhāma tối thượng và nền tảng của mọi dhāma; vượt ngoài cả cao và thấp, là nơi nương tựa rốt ráo; là Chúa của mọi bậc cao thấp, Puruṣa bao la, trùm khắp.

Verse 141

नारायणं स्तौमि विशुद्धभावं परापरं सूक्ष्ममिदं ससर्ज । सदास्थितत्वात्पुरुषप्रधानं शांतं प्रधानं शरणं ममास्तु

Con tán dương Nārāyaṇa, Đấng có bản tính thanh tịnh tuyệt đối—vừa siêu việt vừa nội tại—Đấng đã tạo dựng vũ trụ vi tế này. Vì Ngài hằng trụ, Ngài là Puruṣa tối thượng, nguyên lý chủ đạo; an tịnh, nguyên sơ—xin Ngài là nơi nương tựa của con.

Verse 142

नारायणं वीतमलं पुराणं परात्परं विष्णुमपारपारम् । पुरातनं नीतिमतां प्रधानं धृतिक्षमाशांतिपरं क्षितीशम्

Con cúi lạy Nārāyaṇa—vô cấu và nguyên thủy—Viṣṇu, Đấng Tối Thượng vượt trên tối thượng, thăm thẳm vô biên, ngoài mọi giới hạn; Đấng Cổ Xưa, bậc đứng đầu trong hàng người sống theo chính đạo; bản tính là kiên định, nhẫn nhục và an hòa—Chúa Tể của địa cầu.

Verse 143

शुभं सदा स्तौमि महानुभावं सहस्रमूर्द्धानमनेकपादम् । अनंतबाहुं शशिसूर्यनेत्रं क्षराक्षरं क्षीरसमुद्रनिद्रम्

Con hằng ca ngợi Đấng cát tường, đại hùng lực—ngàn đầu, muôn chân; vô lượng tay, lấy trăng và mặt trời làm mắt; vừa là hữu hoại vừa là bất hoại, và an giấc trên Biển Sữa.

Verse 144

नारायणं स्तौमि परं परेशं परात्परं यत्त्रिदशैरगम्यम् । त्रिसर्गसंस्थं त्रिहुताशनेत्रं त्रितत्वलक्ष्यं त्रिलयं त्रिनेत्रम्

Con tán dương Nārāyaṇa—Đấng Tối Thượng, Chúa của muôn chúa, vượt trên mọi đỉnh cao—đến cả chư thiên cũng không thể đạt thấu. Ngài là chỗ nương của ba tầng sáng tạo; ba ngọn lửa tế tự là đôi mắt Ngài; là mục tiêu được nhận biết qua ba tattva; là sự tiêu dung của ba; và là Đấng Tam Nhãn.

Verse 145

नमामि नारायणमप्रमेयं कृते सितं द्वापरतश्च रक्तम् । कलौ च कृष्णं तमथो नमामि ससर्ज यो वक्त्रत एव विप्रान्

Con đảnh lễ Nārāyaṇa vô lượng—trắng trong thời Kṛta, đỏ trong thời Dvāpara, và đen trong thời Kali. Con lại đảnh lễ Ngài, Đấng đã tạo ra hàng Bà-la-môn từ chính miệng Ngài.

Verse 146

भुजांतरात्क्षत्रमथोरुयुग्माद्विशः पदाग्राच्च तथैव शूद्रान् । नमामि तं विश्वतनुं पुराणं परात्परं पारगमप्रमेयम्

Từ đôi tay Ngài sinh ra hàng Sát-đế-lỵ; từ đôi đùi Ngài sinh ra hàng Phệ-xá; và từ đầu ngón chân Ngài cũng sinh ra hàng Thủ-đà-la. Con đảnh lễ Đấng Cổ Xưa, thân là vũ trụ—vượt cả siêu việt, qua bờ bến xa nhất, vô lượng.

Verse 147

सूक्ष्ममूर्त्तिं महामूर्त्तिं विद्यामूर्त्तिममूर्तिकम् । कवचं सर्वदेवानां नमस्ये वारिजेक्षणम्

Con đảnh lễ Đấng Mắt Sen—vừa vi tế, vừa vĩ đại; hiện thân của minh triết thiêng (vidyā) mà vẫn vô tướng—Ngài là áo giáp hộ trì của hết thảy chư thiên.

Verse 148

सहस्रशीर्षं देवेशं सहस्राक्षं महाभुजम् । जगत्संव्याप्य तिष्ठंतं नमस्ये परमेश्वरम्

Con đảnh lễ Đấng Tối Thượng—Chúa tể chư thiên—ngàn đầu, ngàn mắt, tay lực hùng mạnh; Ngài trùm khắp toàn thể thế gian và đứng vững nâng đỡ muôn loài.

Verse 149

शरण्यं शरणं देवं विष्णुं जिष्णुं सनातनम् । नीलमेघप्रतीकाशं नमस्ये शार्ङ्गपाणिनम्

Con cúi lạy Đức Vishnu—Đấng là nơi nương tựa và ban sự nương tựa, luôn chiến thắng và vĩnh hằng; rạng ngời như mây mưa sẫm màu, tay cầm cung Śārṅga.

Verse 150

शुद्धं सर्वगतं नित्यं व्योमरूपं सनातनम् । भावाभावविनिर्मुक्तं नमस्ये सर्वगं हरिम्

Con cúi lạy Đức Hari—Đấng thanh tịnh, thấm khắp muôn nơi, thường hằng, mang bản tính như hư không và nguyên thủy; vượt ngoài cả hữu và vô, bao trùm tất cả.

Verse 151

न चात्र किंचित्पश्यामि व्यतिरिक्तं तवाच्युत । त्वन्मयं च प्रपश्यामि सर्वमेतच्चराचरम्

Ôi Acyuta, con chẳng thấy nơi đây có điều gì tồn tại tách rời khỏi Ngài; quả thật, toàn thể vũ trụ—động và tĩnh—con đều thấy thấm đẫm bởi Ngài.

Verse 152

एवं तु वदतस्तस्य रुद्रस्य परमेष्ठिनः । इतीरितेस्तेन सनातन स्वयं परात्परस्तस्य बभूव दर्शने

Khi Rudra, bậc Chúa Tể tối thượng, đang nói như vậy và lời ấy đã được tuyên bày, thì Đấng Vĩnh Cửu—tự thân là Đấng Siêu Việt, vượt cả siêu việt—hiện ra trước mặt ngài trong hình tướng khả kiến.

Verse 153

रथांगपाणिर्गरुडासनो गिरिं विदीपयन्भास्करवत्समुत्थितः । वरं वृणीष्वेति सनातनोब्रवीद्वरस्तवाहं वरदः समागतः

Bấy giờ Đấng Vĩnh Cửu—tay cầm đĩa thần và ngự trên Garuḍa—vươn dậy như mặt trời, chiếu rạng ngọn núi. Ngài phán: “Hãy chọn một ân huệ; Ta đến đây với tư cách Đấng ban ân, sẵn lòng ban cho ngươi điều mong cầu.”

Verse 154

इतीरिते रुद्रवरो जगाद ममातिशुद्धिर्भविता सुरेश । न चास्य पापस्य हरं हि चान्यत्संदृश्यतेग्र्यं च ऋते भवं तम्

Khi lời này được nói ra, Rudra vĩ đại đã trả lời: 'Hỡi chúa tể của các vị thần, tôi sẽ trở nên hoàn toàn thanh tịnh. Để loại bỏ tội lỗi này, không có phương thuốc tối cao nào khác được nhìn thấy—ngoại trừ Bhava (Shiva).'

Verse 155

ब्रह्महत्याभिभूतस्य तनुर्मे कृष्णतां गता । शवगंधश्च मे गात्रे लोहस्याभरणानि मे

Bị áp đảo bởi tội giết người Bà-la-môn, cơ thể tôi đã chuyển sang màu đen; mùi tử khí bám vào tay chân tôi, và đồ trang sức của tôi đã biến thành sắt.

Verse 156

कथं मे न भवेदेवमेतद्रूपं जनार्दनम् । किं करोमि महादेव येन मे पूर्विका तनूः

Làm sao Janardana lại không xuất hiện trước tôi trong hình dạng này? Tôi phải làm gì, hỡi Mahadeva, để cơ thể (trạng thái) trước đây của tôi có thể được phục hồi?

Verse 157

त्वत्प्रसादेन भविता तन्मे कथय चाच्युत । विष्णुरुवाच । ब्रह्मवध्या परा चोग्रा सर्वकष्टप्रदा परा

'Nhờ ân điển của ngài, điều đó sẽ thành hiện thực—hãy nói cho tôi biết điều đó, hỡi Acyuta.' Vishnu trả lời: 'Tội giết người Bà-la-môn là tội lỗi tày trời và khủng khiếp, và nó mang lại mọi loại đau khổ.'

Verse 158

मनसापि न कुर्वीत पापस्यास्य तु भावनाम् । भवता देववाक्येन निष्ठा चैषा निबोधिता

Người ta thậm chí không nên nuôi dưỡng ý nghĩ về tội lỗi này trong tâm trí. Qua lời tuyên bố thiêng liêng của ngài, quyết tâm kiên định này cũng đã được biết đến (và thiết lập).

Verse 159

इदानीं त्वं महाबाहो ब्रह्मणोक्तं समाचर । भस्मसर्वाणि गात्राणि त्रिकालं घर्षयेस्तनौ

Nay, hỡi bậc dũng lực, hãy làm đúng lời Phạm Thiên đã dạy: lấy tro thánh (bhasma) xoa khắp mọi chi thể trên thân, mỗi ngày ba thời.

Verse 160

शिखायां कर्णयोश्चैव करे चास्थीनि धारय । एवं च कुर्वतो रुद्र कष्टं नैव भविष्यति

Hãy mang xương nơi búi tóc trên đỉnh đầu, nơi đôi tai, và cả nơi bàn tay. Hỡi Rudra, người làm như vậy sẽ chẳng gặp khổ nạn.

Verse 161

संदिश्यैवं स भगवांस्ततोंऽतर्द्धानमीश्वरः । लक्ष्मीसहायो गतवान्रुद्रस्तं नाभिजज्ञिवान्

Dạy bảo như thế xong, đấng Bhagavān, bậc Chúa Tể, liền ẩn mất khỏi tầm mắt. Ngài ra đi cùng Lakṣmī, nhưng Rudra vẫn không nhận ra Ngài.

Verse 162

कपालपाणिर्देवेशः पर्यटन्वसुधामिमाम् । हिमवंतं समैनाकं मेरुणा च सहैव तु

Kapālapāṇi, Chúa tể của chư thiên (Śiva), đã du hành khắp cõi đất này—đến Himavān cùng Maināka, và cũng đến núi Meru.

Verse 163

कैलासं सकलं विंध्यं नीलं चैव महागिरिम् । कांचीं काशीं ताम्रलिप्तां मगधामाविलां तथा

Kailāsa, toàn dãy Vindhya, núi Nīla và Mahāgiri hùng vĩ; lại còn Kāñcī, Kāśī, Tāmraliptā, Magadhā và cả Āvilā nữa.

Verse 164

वत्सगुल्मं च गोकर्णं तथा चैवोत्तरान्कुरून् । भद्राश्वं केतुमालं च वर्षं हैरण्यकं तथा

Và ngài đã nhắc đến Vatsagulma và Gokarṇa, cùng cả các Kuru phương bắc; lại nữa Bhadrāśva và Ketumāla, và cả vùng đất mang tên Hiraṇyaka.

Verse 165

कामरूपं प्रभासं च महेंद्रं चैव पर्वतम् । ब्रह्महत्याभिभूतोसौ भ्रमंस्त्राणं न विंदति

Ông lang thang đến Kāmarūpa, đến Prabhāsa, và cả núi Mahendra; nhưng bị tội brahma-hatyā đè nặng, ông chẳng tìm được nơi nương tựa, cũng không thấy đường giải thoát.

Verse 166

त्रपान्वितः कपालं तु पश्यन्हस्तगतं सदा । करौ विधुन्वन्बहुशो विक्षिप्तश्च मुहुर्मुहुः

Đầy hổ thẹn, ông cứ nhìn mãi chiếc bát sọ luôn ở trong tay mình; hết lần này đến lần khác ông giũ mạnh đôi tay, rồi lại vung vẩy chúng trong cơn bấn loạn.

Verse 167

यदास्य धुन्वतो हस्तौ कपालं पतते न तु । तदास्य बुद्धिरुत्पन्ना व्रतं चैतत्करोम्यहम्

Khi ông giũ đôi tay mà chiếc bát sọ vẫn không rơi, bấy giờ trí hiểu bừng lên trong ông: “Ta sẽ thọ trì lời nguyện này.”

Verse 168

मदीयेनैव मार्गेण द्विजा यास्यंति सर्वतः । ध्यात्वैवं सुचिरं देवो वसुधां विचचार ह

“Chính theo con đường của ta, các dvija sẽ đi khắp mọi nơi.” Suy niệm như vậy rất lâu, vị thần ấy liền du hành khắp cõi đất.

Verse 169

पुष्करं तु समासाद्य प्रविष्टोऽरण्यमुत्तमम् । नानाद्रुमलताकीर्णं नानामृगरवाकुलम्

Đến Puṣkara, ngài bước vào khu rừng thượng diệu, dày đặc cây cối và dây leo muôn loại, vang dội tiếng kêu của các loài thú rừng khác nhau.

Verse 170

द्रुमपुष्पभरामोद वासितं यत्सुवायुना । बुद्धिपूर्वमिव न्यस्तैः पुष्पैर्भूषितभूतलम्

Nơi ấy thơm ngát bởi làn gió lành mang nặng hương hoa từ cây rừng; mặt đất như được trang sức bằng muôn cánh hoa, tựa hồ đã được đặt xuống một cách có chủ ý và đầy suy xét.

Verse 171

नानागधंरसैरन्यैः पक्वापक्वैः फलैस्तथा । विवेश तरुवृंदेन पुष्पामोदाभिनंदितः

Giữa những cụm cây được tán dương bởi hương hoa, ngài bước vào một lâm viên đầy trái quả—có quả chín, có quả xanh—mang muôn mùi hương và muôn vị khác nhau.

Verse 172

अत्राराधयतो भक्त्या ब्रह्मा दास्यति मे वरम् । ब्रह्मप्रसादात्संप्राप्तं पौष्करं ज्ञानमीप्सितम्

Tại đây, khi ta phụng thờ với lòng bhakti, Phạm Thiên (Brahmā) sẽ ban cho ta một ân huệ. Nhờ ân sủng của Phạm Thiên, ta đã đạt được tri kiến thiêng liêng Puṣkara như điều hằng cầu.

Verse 173

पापघ्नं दुष्टशमनं पुष्टिश्रीबलवर्द्धनम् । एवं वै ध्यायतस्तस्य रुद्रस्यामिततेजसः

Ngài là Đấng diệt trừ tội lỗi, hàng phục kẻ ác, và làm tăng trưởng puṣṭi (dưỡng nuôi), śrī (phúc lộc) cùng sức mạnh—quả thật, đó là quả báo cho người thiền niệm về Rudra có quang huy vô lượng.

Verse 174

आजगाम ततो ब्रह्मा भक्तिप्रीतोऽथ कंजजः । उवाच प्रणतं रुद्रमुत्थाप्य च पुनर्गुरुः

Bấy giờ Phạm Thiên, đấng sinh từ hoa sen, hoan hỷ vì lòng bhakti của Rudra mà đến. Ngài nâng Rudra đang phủ phục lên, rồi bậc Đạo sư tôn quý lại cất lời.

Verse 175

दिव्यव्रतोपचारेण सोहमाराधितस्त्वया । भवता श्रद्धयात्यर्थं ममदर्शनकांक्षया

Nhờ nghi lễ và sự phụng sự của lời thệ nguyện thiêng liêng ấy, ngươi đã thờ phụng Ta. Với śraddhā sâu dày, vì khát vọng lớn lao được darśana của Ta, ngươi đã làm như vậy.

Verse 176

व्रतस्था मां हि पश्यंति मनुष्या देवतास्तथा । तदिच्छया प्रयच्छामि वरं यत्प्रवरं वरम्

Những ai an trú trong vrata thì thấy được Ta—cả loài người lẫn chư thiên đều vậy. Thuận theo ước nguyện ấy, Ta ban cho ngươi ân phúc, ân phúc tối thượng.

Verse 177

सर्वकामप्रसिद्ध्यर्थं व्रतं यस्मान्निषेवितम् । मनोवाक्कायभावैश्च संतुष्टेनांतरात्मना

Vì thế, vrata này nên được hành trì để thành tựu mọi điều mong cầu—bởi người có nội ngã an mãn, và tự chế trong tâm, lời, thân cùng ý hướng.

Verse 178

कं ददामि च वै कामं वद भोस्ते यथेप्सितम् । रुद्र उवाच । एष एवाद्य भगवन्सुपर्याप्तो महा वरः

“Ta sẽ ban cho ngươi ân phúc nào, và ngươi mong cầu điều gì? Hãy nói đi, thưa hiền giả, đúng như ý ngươi.” Rudra thưa: “Bạch Bhagavan, hôm nay chỉ điều này thôi đã là đại ân—hoàn toàn đầy đủ.”

Verse 179

यद्दृष्टोसि जगद्वंद्य जगत्कर्तर्नमोस्तुते । महता यज्ञसाध्येन बहुकालार्जितेन च

Hỡi Đấng Tạo Hóa của thế gian, hỡi Đấng được toàn vũ trụ tôn kính—xin cúi đầu đảnh lễ Ngài. Nhờ đại tế lễ được thành tựu sau bao lâu khổ công, con đã được chiêm bái thánh nhan Ngài.

Verse 180

प्राणव्ययकरेण त्वं तपसा देव दृश्यते । इदं कपालं देवेश न करात्पतितं विभो

Hỡi Thần linh, Ngài được thấy nhờ khổ hạnh làm hao mòn cả hơi thở sinh mệnh. Hỡi Đấng Chúa của chư thiên, hỡi Đấng trùm khắp—chiếc bát sọ này vẫn chưa rơi khỏi tay Ngài, bậc Đại Năng.

Verse 181

त्रपाकरा ऋषीणां च चर्यैषा कुत्सिता विभो । त्वत्प्रसादाद्व्रतं चेदं कृतं कापालिकं तु यत्

Hỡi Vibhu, lối hành trì này thật đáng hổ thẹn và bị chê trách đối với các bậc ṛṣi. Thế nhưng nhờ ân sủng của Ngài, chính pháp nguyện này—Kāpālika-vrata—đã được thọ trì.

Verse 182

सिद्धमेतत्प्रपन्नस्य महाव्रतमिहोच्यताम् । पुण्यप्रदेशे यस्मिंस्तु क्षिपामीदं वदस्व मे

Đối với kẻ đã quy y, điều này đã được định. Nay xin hãy nói cho con về Đại Thệ (Mahāvrata) này, và xin chỉ rõ: ở miền đất phước lành nào con nên mau chóng thực hành—xin giảng cho con.

Verse 183

पूतो भवामि येनाहं मुनीनां भावितात्मनाम् । ब्रह्मोवाच । अविमुक्तं भगवतः स्थानमस्ति पुरातनम्

“Nhờ điều gì con được thanh tịnh—khi ở gần các bậc muni có tự ngã được hun đúc bởi quán niệm.” Phạm Thiên (Brahmā) nói: “Có một thánh địa cổ xưa của Bhagavān, mang tên Avimukta.”

Verse 184

कपालमोचनं तीर्थं तव तत्र भविष्यति । अहं च त्वं स्थितस्तत्र विष्णुश्चापि भविष्यति

Tại đó, vì ngươi sẽ xuất hiện một thánh địa (tīrtha) mang danh Kapālamocana. Tại đó, ta và ngươi sẽ an trú, và đức Viṣṇu cũng sẽ hiện diện nơi ấy.

Verse 185

दर्शने भवतस्तत्र महापातकिनोपि ये । तेपि भोगान्समश्नंति विशुद्धा भवने मम

Tại đó, chỉ nhờ được chiêm bái ngươi, ngay cả những kẻ mang trọng tội—họ cũng—được hưởng lạc phúc thiêng liêng, trở nên thanh tịnh trong thánh cư của Ta.

Verse 186

वरणापि असीचापि द्वे नद्यौ सुरवल्लभे । अंतराले तयोः क्षेत्रे वध्या न विशति क्वचित्

Hỡi người được chư thiên yêu mến, Varaṇā và Asī là hai dòng sông. Trong thánh địa nằm giữa hai dòng ấy, kẻ bị định phải chịu xử tử không bao giờ có thể bước vào.

Verse 187

तीर्थानां प्रवरं तीर्थं क्षेत्राणां प्रवरं तव । आदेहपतनाद्ये तु क्षेत्रं सेवंति मानवाः

Trong muôn tīrtha, ngươi là tīrtha tối thắng; trong muôn kṣetra, ngươi là kṣetra tối thượng. Từ thuở ban đầu cho đến khi thân này hoại diệt (chết), con người chuyên tâm phụng sự thánh địa ấy.

Verse 188

ते मृता हंसयानेन दिवं यांत्यकुतोभयाः । पंचक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रं दत्तं मया तव

Chết tại đó, họ thăng lên cõi trời bằng thiên xa có thiên nga làm vật kéo, không còn sợ hãi bốn phương. Một thánh vực rộng năm krośa đã được Ta ban cho ngươi.

Verse 189

क्षेत्रमध्याद्यदा गंगा गमिष्यति सरित्पतिम् । तदा सा महती पुण्या पुरी रुद्र भविष्यति

Khi sông Gaṅgā từ giữa thánh địa chảy về biển cả—chúa tể các dòng sông—thì nơi ấy sẽ trở thành thành đô vĩ đại và thánh thiện của Rudra.

Verse 190

पुण्या चोदङ्मुखी गंगा प्राची चापि सरस्वती । उदङ्मुखी योजने द्वे गच्छते जाह्नवी नदी

Gaṅgā thiêng liêng chảy về phương bắc, còn Sarasvatī chảy về phương đông; sông Jāhnavī cũng chảy hướng bắc suốt hai yojana.

Verse 191

तत्र वै विबुधाः सर्वे मया सह सवासवाः । आगता वासमेष्यंति कपालं तत्र मोचय

Chính tại đó, hết thảy chư thiên—cùng với ta và cùng Indra—đã đến và sẽ an trú. Ngay tại đó, hãy buông bỏ chiếc sọ ấy.

Verse 192

तस्मिंस्तीर्थे तु ये गत्वा पिण्डदानेन वै पितॄन् । श्राद्धैस्तु प्रीणयिष्यंति तेषां लोकोऽक्षयो दिवि

Nhưng ai đến thánh địa ấy, dùng lễ dâng piṇḍa và nghi thức śrāddha để làm thỏa lòng tổ tiên, người ấy sẽ được cõi trời bất hoại làm nơi an trú.

Verse 193

वाराणस्यां महातीर्थे नरः स्नातो विमुच्यते । सप्तजन्मकृतात्पापाद्गमनादेव मुच्यते

Tại Vārāṇasī, thánh địa tối thượng, người nào tắm gội sẽ được giải thoát; thậm chí chỉ cần đặt chân đến đó cũng được giải trừ tội lỗi tích tụ qua bảy đời.

Verse 194

तत्तीर्थं सर्वतीर्थानामुत्तमं परिकीर्तितम् । त्यजंति तत्र ये प्राणान्प्राणिनः प्रणतास्तव

Bến thánh ấy được tôn xưng là tối thượng trong mọi thánh địa hành hương. Những hữu tình cúi đầu đảnh lễ Ngài, một lòng sùng kính mà xả bỏ hơi thở tại đó, liền đạt đến cứu cánh tối thượng.

Verse 195

रुद्रत्वं ते समासाद्य मोदंते भवता सह । तत्रापि हि तु यद्दत्तं दानं रुद्र यतात्मना

Đạt đến địa vị Rudra, họ hoan hỷ cùng Ngài. Và ngay tại đó, ô Rudra, mọi bố thí do người tự chế, tâm điều phục mà dâng hiến, đều trở thành công đức chân thật.

Verse 196

स्यान्महच्च फलं तस्य भविता भावितात्मनः । स्वांगस्फुटित संस्कारं तत्र कुर्वंति ये नराः

Quả báo thật lớn sẽ đến với người có tâm được tu tập, tự chế. Những người nam tại đó thực hành nghi thức đã định, với chính thân mình được chuẩn bị và thanh tịnh theo đúng các saṃskāra.

Verse 197

ते रुद्रलोकमासाद्य मोदंते सुखिनः सदा । तत्र पूजा जपो होमः कृतो भवति देहिनां

Đến cõi Rudra, họ hoan hỷ, thường hằng an lạc. Tại đó, việc lễ bái, trì tụng (japa) và cúng lửa (homa) được xem như đã làm thay cho những chúng sinh mang thân.

Verse 198

अनंतफलदः स्वर्गो रुद्रभक्तियुतात्मनः । तत्र दीपप्रदाने तु ज्ञानचक्षुर्भवेन्नरः

Với người có tâm tràn đầy sùng kính Rudra, cõi trời ban quả báo vô tận. Và nhờ dâng cúng ngọn đèn tại đó, người ấy được “con mắt trí tuệ”, thấy biết chân lý.

Verse 199

अव्यंगं तरुणं सौम्यं रूपवंतं तु गोसुतम् । योङ्कयित्वा मोचयति स याति परमं पदम्

Ai đem ách vào rồi lại thả một bê đực không tì vết, trẻ trung, hiền hòa và dung mạo tuấn tú, người ấy đạt đến cảnh giới tối thượng (parama pada).

Verse 200

पितृभिः सहितो मोक्षं गच्छते नात्र संशयः । अथ किं बहुनोक्तेन यत्तत्र क्रियते नरैः

Cùng với các Pitṛ (tổ tiên), người ấy đạt đến giải thoát—điều này không chút nghi ngờ. Nói nhiều để làm gì? Người đời làm gì ở nơi ấy thì chính điều ấy trổ quả.