Yamavākya (The Words of Yama)

Verse 1

यम उवाच । श्रृणु मे वचनं नाथ पितामह पितामह । मरणादधिकं देव यत्प्रतापस्य खंडनम् ॥ १ ॥

Yama nói: Bạch Chúa tể, bạch Đấng Tổ Phụ—Đấng Tổ Phụ, xin lắng nghe lời con. Ôi bậc Thiên linh, điều đau đớn hơn cả cái chết là sự tan vỡ của uy nghi và oai lực (tapas) của mình.

Verse 2

निस्पृहो नाचरेद्यस्तु नियोगं पद्मसंभव । अन्धकूपे निपतति स चाशु नरके ध्रुवम् ॥ २ ॥

Bạch Đấng sinh từ hoa sen (Brahmā), ai tuy không tham cầu tư lợi mà vẫn không thực hành bổn phận đã được kinh điển truyền dạy, kẻ ấy rơi vào giếng mù; và chắc chắn chẳng bao lâu sẽ sa vào địa ngục.

Verse 3

नियोगी न नियोगं यः करोति कमलासन । प्रभोर्वित्तं समश्नाति स भवेत्काष्ठकीटकः ॥ ३ ॥

Bạch Đấng ngự tòa sen (Brahmā), người được cắt đặt làm kẻ thừa ủy mà không thi hành việc được giao, lại còn tiêu dùng của cải của chủ mình, kẻ ấy sẽ hóa thành loài sâu đục gỗ.

Verse 4

योऽश्नाति लोभाद्वित्तानि प्रजाभ्यो वा महीपतेः । नियोगी नरकं याति यावत्कल्पशतत्रयम् ॥ ४ ॥

Kẻ nào vì lòng tham mà chiếm dùng của cải của dân chúng hoặc của nhà vua—dù là quan chức được bổ nhiệm—kẻ ấy sẽ đọa địa ngục suốt ba trăm kiếp (kalpa).

Verse 5

आत्मकार्यपरो यस्तु स्वामिनं च विलुंपति । भवेद्वेश्मनि मंदात्मा आखुः कल्पशतत्रयम् ॥ ५ ॥

Kẻ chỉ mưu lợi riêng mà trộm cướp của chủ mình—người tâm trí u mê ấy sẽ sinh làm chuột trong nhà suốt ba trăm kiếp kalpa.

Verse 6

नियोगी यस्तु वै भूत्वा आत्मवेश्मनि भोक्ष्यति । भृत्यान्वै कर्मकरणे राज्ञो मार्जारतां व्रजेत् ॥ ६ ॥

Kẻ đã được bổ nhiệm làm quan (niyogī) mà tự ý hưởng dùng cho mình trong nhà mình, lại sai khiến tôi tớ của vua làm việc riêng—người ấy sẽ đọa vào thân phận mèo.

Verse 7

सोऽहं देव तवादेशात् प्रजा धर्मेण शासयन् । पुण्येन पुण्यकर्तारं पापं पापेन कर्मणा ॥ ७ ॥

“Vì vậy, lạy Chúa Tể, theo mệnh lệnh của Ngài, con cai trị muôn dân đúng theo dharma—lấy công đức mà thưởng người làm công đức, và lấy quả báo tội lỗi mà đáp kẻ tạo tội, đúng như nghiệp của họ.”

Verse 8

सम्यग्विचार्य मुनिभिर्घर्मशास्त्रादिभिर्विभो । कल्पादौ वर्तमानस्य यावद्यावद्दिनं तव ॥ ८ ॥

Ô Đấng bao trùm khắp, các bậc hiền triết đã suy xét đúng đắn dựa theo các Dharma-śāstra và những thẩm quyền liên hệ, rồi tuyên định ‘ngày’ của Ngài dài bao lâu—đặc biệt đối với kalpa hiện tại ngay từ buổi đầu.

Verse 9

सोऽहं त्वदीयेन विभो नियोगेनैव शक्नुयाम् । कर्तुं रुक्मांगदेनाद्य पराभूतो हि भूभुजा ॥ ९ ॥

Vì vậy, ô Đấng bao trùm khắp, chỉ nhờ mệnh lệnh và sự sai phái của Ngài con mới có thể hành động; bởi hôm nay con quả thật đã bị vua Rukmāṅgada đánh bại.

Verse 10

भयाद्यस्य जगन्नाथ पृथिवी सागरांबरा । न भुंक्ते वासरे विष्णोः सर्वपापप्रणाशने ॥ १० ॥

Ôi Đấng Chúa tể của vũ trụ! Vì sợ uy lực của Ngài, trái đất—được biển cả bao phủ như áo choàng—không thọ thực vào ngày của Viṣṇu, ngày tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 11

विहाय सर्वधर्मांस्तु विहाय पितृपूजनम् । विहाय देवपूजां च तीर्थस्नानादिकव्सक्रियाम् ॥ ११ ॥

Từ bỏ mọi bổn phận tôn giáo khác—từ bỏ việc thờ cúng tổ tiên, từ bỏ cả việc thờ các thần, và từ bỏ những nghi lễ như tắm ở các bến thiêng—(hãy nương tựa độc nhất nơi con đường tối thượng đang được truyền dạy).

Verse 12

योगसांख्यावुभौ त्यक्त्वा ज्ञानं ज्ञेयं च मानद । त्यक्त्वा स्वाध्यायहोमांश्च कृत्वा पापानि भूरिशः ॥ १२ ॥

Ôi bậc ban danh dự! Từ bỏ cả Yoga lẫn Sāṅkhya—thậm chí từ bỏ tri thức và đối tượng của tri thức—lại còn bỏ việc học Veda và các lễ hiến cúng (homa), người ấy phạm vô số tội lỗi.

Verse 13

प्रयांति वैष्णवं लोकमुपोष्य हरिवासरम् । मनुजाः पितृभिः सार्द्धं तथैव च पितामहैः ॥ १३ ॥

Giữ chay (upavāsa) trong ngày thánh của Hari, con người sẽ đi về cõi Vaishnava, cõi của Viṣṇu—cùng với cha mình và cũng cùng với các bậc ông nội.

Verse 14

तेषामपीह पितरः पितॄणां पितरस्तथा । तथा मातामहा यांति मातुर्ये जनकादयः ॥ १४ ॥

Ngay tại đây, các bậc cha của họ—và cả cha của các Pitṛ ấy nữa—đều được thọ hưởng (công đức của lễ cúng). Cũng vậy, các ông ngoại cũng được thọ hưởng: những vị thuộc bên mẹ, bắt đầu từ cha của mẹ và các bậc tiếp theo.

Verse 15

तेषामपि जनेतारो जनितॄणां हि पूर्वजाः । एतद्दुःखं पुनर्देव मम मर्मविभेदनम् ॥ १५ ॥

Ngay cả họ cũng có người sinh thành; và chính những kẻ sinh thành ấy cũng có tổ tiên. Nỗi sầu này lại nữa, ô Lạy Chúa, xuyên thấu tận cốt lõi sinh mệnh của con.

Verse 16

प्रियायाः पितरो यांति मार्जयित्वा लिपिं मम । पितॄणां बीजतो यस्माद्धात्र्या कुक्षौ धृतो यतः ॥ १६ ॥

Sau khi xóa bỏ khế ước ghi chép của con, tổ tiên của người yêu dấu đạt đến cảnh giới cao. Bởi con đã được mang trong bụng người vú nuôi, vì hạt giống thuộc về các Pitṛ (Tổ linh).

Verse 17

यदेकः कुरुते कर्म तदेकेनैव भुज्यते । ततोऽन्यस्य कृतं ब्रह्मन्बीजं धात्रीसमुद्भवम् ॥ १७ ॥

Việc gì một người làm, chính người ấy một mình thọ lấy quả báo. Vì thế, ô Bà-la-môn, “hạt giống” của nghiệp phát sinh từ hành vi của chính mình, không do việc của kẻ khác.

Verse 18

तारयेत्स उभौ पक्षौ यत्पिंडो यस्य विग्रहः । न भार्याया भवेद्वीजं न भार्या कुक्षिधारिणी ॥ १८ ॥

Chỉ người ấy mới cứu độ được cả hai dòng—tổ tiên và con cháu—vì thân này được kết thành từ chính phần cúng tổ (piṇḍa) ấy. Không có vợ thì không có hạt giống; không có vợ thì cũng không có dạ mang thai để cưu mang con.

Verse 19

कथं तस्या जगन्नाथ पक्षो याति परं पदम् । जामातुः पुण्यमाहात्म्यत्तेन मे शिरसो रुजा ॥ १९ ॥

Ô Jagannātha, Chúa tể muôn loài, làm sao “phía” của nàng lại đạt đến địa vị tối thượng? Chính do uy lực thánh thiện của công đức nơi chàng rể mà nỗi đau đầu này khởi lên trong con.

Verse 20

न मे प्रयोजनं देव नियोगेनेदृशेन वै । एकादश्युपवासी यः स मां त्यक्त्वा व्रजेद्धरिम् ॥ २० ॥

Ôi Lạy Chúa, con chẳng cần mệnh lệnh như thế. Ai giữ chay ngày Ekādaśī—xin người ấy rời bỏ con và chỉ đi về với Hari (Viṣṇu) mà thôi.

Verse 21

कुलत्रयं समुद्धृत्य आत्मना सह पद्मज । त्यक्त्वा तु मामकं मार्गं प्रयाति हरिमंदिरम् ॥ २१ ॥

Ôi Padmaja (Phạm Thiên), người ấy nâng cứu ba đời trong dòng tộc, cùng chính bản thân mình; rồi lìa bỏ con đường của ta mà tiến về thánh cư của Hari.

Verse 22

न यज्ञैस्तादृशैर्देव गतिं प्राप्नोति मानवः । न तीर्थैर्नापि दानैर्वा न व्रतैर्विष्णुवर्जितैः ॥ २२ ॥

Ôi Deva, con người chẳng đạt cứu cánh tối thượng nhờ những tế lễ như thế; cũng chẳng nhờ hành hương, bố thí hay các giới nguyện—nếu vắng bóng Viṣṇu.

Verse 23

न जले पावके वापि मृतः प्राप्नोति तां गतिम् । योगेन संप्रणष्टो वा भृगुपातेन वा विधे ॥ २३ ॥

Ôi Vidhe (Phạm Thiên), kẻ chết trong nước hay trong lửa chẳng đạt cảnh giới ấy; cũng không phải kẻ diệt vong do ép rút thần thức bằng yoga, hay kẻ chết vì gieo mình xuống vực thẳm.

Verse 24

तादृशीं न गतिं याति यादृशीं वैष्णवव्रती । गतिं मतिमतां श्रेष्ठ सत्यमेतदुदीरितम् ॥ २४ ॥

Ôi bậc trí tuệ tối thượng, chẳng ai đạt được cảnh giới như cảnh giới của người giữ giới nguyện Vaiṣṇava; đây chính là chân thật đã được tuyên thuyết.

Verse 25

हरेर्दिने धातृफलांगलिप्तो विमुक्तवांछारसभोजनो नरः । प्रयाति लोके धरणीधरस्य विदुष्टकर्मापि मनुष्यजन्मा ॥ २५ ॥

Vào ngày thánh của Hari, người nào xoa thân bằng bột trái dhātṛ (āmalakī) và ăn uống với lòng ham vị đã được chế ngự, sẽ đạt đến cõi của Dharaṇīdhara (Viṣṇu)—dẫu sinh làm người mà trước kia từng tạo nghiệp đáng chê trách.

Verse 26

सोऽहं निराशो भुवि हीनकर्मा तवागतः पादसरोजयुग्मम् । विज्ञप्ति मात्राभयदाप्तिकालं कुरुष्व सर्गस्थितिनाशहेतोः ॥ २६ ॥

Con—kẻ tuyệt vọng, công đức mỏng manh nơi cõi đời—đã đến nương tựa đôi chân sen của Ngài. Ôi Đấng là nguyên nhân của tạo hóa, gìn giữ và tiêu hoại, xin ban cho con thời khắc và cơ duyên để đạt sự vô úy, dù chỉ nhờ lời khẩn bạch khiêm cung này.

Verse 27

मास्युस्तदा पापकृतो विहीना यन्मामकैर्भूतगणैर्मनुष्याः । नियंत्रिताः श्रृंखलरज्जुबंधनैः समीपगा मे वशगा भवेयुः ॥ २७ ॥

Khi ấy, xin cho kẻ tạo tội đừng được thoát khỏi hình phạt; để loài người bị chính các đoàn chúng của ta chế ngự, trói bằng xiềng xích và dây thừng, bị dẫn đến gần và phải quy phục dưới quyền ta.

Verse 28

भग्नस्तु मार्गो रवितापयुक्तो यद्विष्णुसंघैरतितीव्रहस्तैः । विमुच्य कुंभीं सकलो जनौघः प्रयाति तद्धाम परात्परस्य ॥ २८ ॥

Con đường ấy—bị sức nóng mặt trời thiêu đốt—được các đoàn tùy tùng của Viṣṇu, với sức mạnh phi thường, phá mở; và khi được giải thoát khỏi địa ngục Kumbhī, toàn thể quần chúng liền tiến về thánh cảnh tối thượng của Đấng Tối Thượng.

Verse 29

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे यमवाक्यं नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४ ॥

Như vậy kết thúc Chương thứ Tư, mang tên “Yamavākya (Lời của Yama)”, trong phần Uttara-bhāga (Hậu phần) của Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa.