Adhyaya 49

Verse 1

अपन क्रा छा अं क्ााज षट्चत्वारिशो5 ध्याय: स्त्रियोंके वस्त्रा भूषणोंसे सत्कार करनेकी आवश्यकताका प्रतिपादन भीष्म उवाच प्राचेतसस्य वचन कीर्तयन्ति पुराविद: । यस्या: किंचिन्नाददते ज्ञातयो न स विक्रय:

Bhīṣma nói: “Hỡi Yudhiṣṭhira, những bậc hiền triết am tường cổ tục thường dẫn lại lời của Pracetas (Dakṣa Prajāpati) như sau. Nếu thân tộc của một thiếu nữ nhận của cải dành cho y phục và trang sức của nàng, mà tự họ không lấy một phần nào cho mình, thì đó không phải là ‘bán’ thiếu nữ. Ấy chỉ là sự tôn vinh dành cho nàng—một việc làm đặt nền trên lòng từ mẫn—và mọi thứ nhận được nhân danh nàng phải được dâng trả trọn vẹn cho chính nàng.”

Verse 2

अर्हणं तत्कुमारीणामानृशंस्यतमं च तत्‌ । सर्व च प्रतिदेयं स्थात्‌ कन्‍्यायै तदशेषत:

Bhīṣma nói: “Đó là sự tôn vinh xứng đáng dành cho các thiếu nữ, và quả thật là con đường giàu lòng từ mẫn nhất. Và bất cứ điều gì đã nhận được cũng phải trao trả trọn vẹn cho thiếu nữ ấy—không để sót lại phần nào.”

Verse 3

पितृभिभ्भ्रातृभिश्चापि श्वशुरैरथ देवरै: । पूज्या भूषयितव्याश्न॒ बहुकल्याणमीप्सुभि:

Bhīṣma nói: “Những ai cầu mong nhiều điều cát tường thì cha, anh em, cha chồng và em chồng phải tôn kính và điểm trang cho người tân nương—đón tiếp cung kính, và dùng y phục cùng trang sức mà làm lễ tôn vinh.”

Verse 4

यदि वै स्त्री न रोचेत पुमांसं न प्रमोदयेत्‌ । अप्रमोदात्‌ पुन: पुंस: प्रजनो न प्रवर्धते

Bhīṣma nói: “Nếu người nữ không thấy người nam đáng thuận lòng và không làm cho chàng hoan hỷ, thì do sự thiếu vắng niềm vui hòa hợp ấy, dòng con cháu của người nam không thể hưng thịnh.”

Verse 5

स्त्रियों यत्र च पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवता:

Bhīṣma nói: “Nơi nào phụ nữ được tôn kính và đối đãi bằng lòng kính trọng, nơi ấy các thần lực hoan hỷ và an trú trong sự mãn nguyện.”

Verse 6

तदा चैतत्‌ कुलं नास्ति यदा शोचन्ति जामय:

Bhīṣma nói: “Khi nữ nhân trong một dòng tộc bị bỏ mặc trong sầu khổ, thì dòng tộc ấy coi như đã mất. Khi con dâu và con gái vì chịu khổ đau và bị lãng quên mà chìm trong bi ai, nền móng của gia tộc sụp đổ. Những nhà cửa mà họ nguyền rủa trong cơn uất hận sẽ trở nên hoang tàn, như thể bị chính nghiệp của mình hủy diệt. Ôi bậc chúa tể của cõi đất! Những mái nhà thiếu phúc lộc và điềm lành ấy chẳng thể rạng rỡ danh giá, cũng không thể tăng trưởng.”

Verse 7

जामीश पप्तानि गेहानि निकृत्तानीव कृत्यया । नैव भान्ति न वर्धन्ते श्रिया हीनानि पार्थिव

Bhīṣma nói: “Khi nữ nhân trong một nhà—con gái và con dâu—bị dồn vào nỗi sầu vì khổ đau, thì dòng tộc ấy nghiêng về diệt vong. Những ngôi nhà mà họ nguyền rủa trong cơn chán chường sẽ hóa hoang phế, như bị chém đổ bởi một nghi lễ ác độc. Ôi bậc quân vương! Nhà cửa thiếu phúc lộc chẳng thể rạng danh, cũng không tăng trưởng sức mạnh.”

Verse 8

स्त्रिय: पुंसां परिददे मनुर्जिगमिषुर्दिवम्‌ । अबला: स्वल्पकौपीना: सुहृद: सत्यजिष्णव:

Bhīṣma nói: “Khi Manu sắp lên cõi trời, ngài giao phó phụ nữ cho sự chăm nom của đàn ông. Ngài tuyên rằng phụ nữ thân thể yếu mềm, sống giản dị, vốn có lòng thiện ý, và hướng về chân thật—mong chinh phục cõi của sự thật (tức chuyên tâm nơi chân lý). Vì thế, họ đáng được tôn kính. Đàn ông phải kính trọng và che chở phụ nữ, bởi phúc lợi của xã hội và sự thành tựu của dharma đều nương tựa nơi họ.”

Verse 9

ईर्षवो मानकामाश्च चण्डाश्न सुहृदो5बुधा: । स्त्रियस्तु मानमर्हन्ति ता मानयत मानवा:

Bhīṣma nói: “Phụ nữ có thể ghen tuông, ham danh dự, dễ nổi giận, thân tình như bạn hữu, và nhiều khi đơn sơ chân chất. Nhưng phụ nữ vẫn đáng được tôn kính. Vì vậy, hỡi loài người, hãy kính trọng họ.”

Verse 10

स्त्रीप्रत्ययो हि वै धर्मो रतिभोगाश्ष केवला: । परिचर्या नमस्कारास्तदायत्ता भवन्तु व:

Bhīṣma nói: “Quả thật, dharma đặt nền trên phụ nữ. Những lạc thú ái ân, sự phụng sự, và lễ bái cung kính—tất cả đều tùy thuộc nơi họ, hỡi đại vương. Vì vậy, hãy hướng sự hưởng thụ, chăm nom và kính lễ ấy với ý thức rằng chúng nương tựa vào phụ nữ; và hãy tôn kính phụ nữ như yếu tố thiết yếu để đời sống chính đạo được viên thành.”

Verse 11

उत्पादनमपत्यस्य जातस्य परिपालनम्‌ | प्रीत्यर्थ लोकयात्राया: पश्यत स्त्रीनिबन्धनम्‌

Bhīṣma nói: “Hãy nhìn mối ràng buộc mà người phụ nữ tượng trưng trong đời sống thế gian: sinh thành con cái, nuôi dưỡng và che chở đứa trẻ khi đã chào đời, và gìn giữ cho nếp nhà tiếp tục vận hành vì tình thương và sự nối tiếp của cộng đồng.”

Verse 12

विदेहराजदुहिता चात्र श्लोकमगायत

Bhīṣma nói: “Tại đây, ái nữ của vua xứ Videha đã cất lên một kệ về bổn phận của người phụ nữ. Con gái của Janaka, vua Videha, đã nêu ý chính rằng: đối với người nữ, không có sự bắt buộc phải làm các lễ tế tự, nghi thức śrāddha (cúng tổ tiên), hay việc nhịn ăn; dharma của nàng là tận tâm phụng sự chồng. Chính nhờ sự tận hiến ấy mà phụ nữ đạt thắng lợi nơi cõi trời.”

Verse 13

नास्ति यज्ञक्रिया काचिन्न श्राद्धं नोपवासकम्‌ | धर्म: स्वभर्तशुश्रूषा तया स्वर्ग जयन्त्युत

Bhishma nói: “Đối với người nữ, không có nghi lễ tế tự nào là bắt buộc; không có śrāddha, cũng không có việc nhịn ăn phải làm. Dharma của nàng là tận tâm hầu hạ chính người chồng của mình; chỉ bằng điều ấy mà phụ nữ quả thật đạt đến cõi trời.”

Verse 14

पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने । पुत्राश्न॒ स्थाविरे भावे न स्त्री स्वातन्त्रयमहति

Bhīṣma nói: “Thuở ấu thơ, người phụ nữ được cha che chở; khi tuổi trẻ, được chồng che chở; và lúc tuổi già, được các con trai che chở. Vì vậy, người phụ nữ không được xem là thích hợp cho sự tự chủ độc lập.”

Verse 15

श्रिय एता: स्त्रियो नाम सत्कार्या भूतिमिच्छता । पालिता निगृहीता च श्री: स्त्री भवति भारत

Bhīṣma nói: “Phụ nữ, như thể, là hiện thân của phú quý. Vì vậy, ai cầu mong an lạc và thịnh vượng thì nên tôn kính họ. Khi họ được che chở và cũng được gìn giữ đúng mực trong khuôn phép của dharma, thì chính phú quý ngự trong gia thất qua người phụ nữ ấy, hỡi Bhārata.”

Verse 46

पूज्या लालयितव्याश्ष स्त्रियो नित्यं जनाधिप । नरेश्वर! यदि स्त्रीकी रुचि पूर्ण न की जाय तो वह अपने पतिको प्रसन्न नहीं कर सकती और उस अवस्थामें उस पुरुषकी संतानवृद्धि नहीं हो सकती। इसलिये सदा ही स्त्रियोंका सत्कार और दुलार करना चाहिये

Bhīṣma nói: “Hỡi bậc chúa tể loài người, phụ nữ phải luôn được tôn kính và chăm sóc bằng tình thương dịu dàng. Nếu những ước muốn và khuynh hướng của người nữ không được thỏa, nàng không thể vui lòng với chồng; và trong tình trạng ấy, dòng dõi của người đàn ông cũng không thể hưng thịnh nhờ con cái. Vì vậy, hỡi hậu duệ Bharata, hãy không ngừng dành cho phụ nữ sự kính trọng và âu yếm. Phụ nữ chính là Lakṣmī của gia thất. Người đàn ông cầu thịnh vượng phải biết tôn vinh họ cho phải đạo; khi gìn giữ và che chở họ trong khuôn phép gia đình, người nữ trở thành hiện thân của Śrī (phúc lộc).”

Verse 56

अपूजिताश्च यत्रैता: सर्वास्तित्राफला: क्रिया: । जहाँ स्त्रियोंका आदर-सत्कार होता है वहाँ देवतालोग प्रसन्नतापूर्वक निवास करते हैं तथा जहाँ इनका अनादर होता है वहाँकी सारी क्रियाएँ निष्फल हो जाती हैं

Bhīṣma dạy rằng: việc tôn kính phụ nữ là thước đo quyết định của chính pháp: nơi nào phụ nữ được kính trọng và được tôn vinh đúng lễ, các thần lực hoan hỷ ngự trú; còn nơi nào họ bị khinh mạn, mọi nghi lễ, bổn phận và mọi công việc đều trở nên vô hiệu, không kết quả chân thật.

Verse 113

सम्मान्यमानाश्ैता हि सर्वकार्याण्यवाप्स्यथ । 'संतानकी उत्पत्ति

Bhīṣma nói: “Nếu các ngươi tôn kính những người phụ nữ ấy, các ngươi sẽ đạt thành công trong mọi việc. Hãy biết rằng: việc sinh con, việc nuôi dưỡng và che chở đứa trẻ khi đã ra đời, và việc điều hành đời sống gia đình cùng xã hội một cách êm thuận, vui hòa—tất cả đều tùy thuộc nơi phụ nữ. Vì vậy, nếu các ngươi dành cho phụ nữ sự kính trọng xứng đáng, mọi mục tiêu và bổn phận của các ngươi sẽ được viên thành.”