Shloka 11
Putra-Bheda: Kṣetraja, Kṛtaka, Apasada, and Saṃskāra Determinations (पुत्रभेद-निर्णयः)
उत्पादनमपत्यस्य जातस्य परिपालनम् | प्रीत्यर्थ लोकयात्राया: पश्यत स्त्रीनिबन्धनम्
utpādanam apatyasya jātasya paripālanam | prītyarthaṃ lokayātrāyāḥ paśyata strīnibandhanam ||
Bhīṣma nói: “Hãy nhìn mối ràng buộc mà người phụ nữ tượng trưng trong đời sống thế gian: sinh thành con cái, nuôi dưỡng và che chở đứa trẻ khi đã chào đời, và gìn giữ cho nếp nhà tiếp tục vận hành vì tình thương và sự nối tiếp của cộng đồng.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma highlights the household’s ethical and social continuity: procreation, the careful rearing of children, and the affectionate bonds that sustain lokayātrā (the ongoing course of worldly life).
In Anushasana Parva’s instruction on dharma, Bhishma is explaining aspects of gṛhastha-life, pointing to women’s central role as a ‘bond’ that holds together family lineage, child-rearing duties, and the affectionate functioning of society.