Shloka 10
Putra-Bheda: Kṣetraja, Kṛtaka, Apasada, and Saṃskāra Determinations (पुत्रभेद-निर्णयः)
स्त्रीप्रत्ययो हि वै धर्मो रतिभोगाश्ष केवला: । परिचर्या नमस्कारास्तदायत्ता भवन्तु व:
Bhīṣma uvāca: strīpratyayo hi vai dharmo ratibhogāś ca kevalāḥ | paricaryā namaskārās tadāyattā bhavantu vaḥ, mahārāja ||
Bhīṣma nói: “Quả thật, dharma đặt nền trên phụ nữ. Những lạc thú ái ân, sự phụng sự, và lễ bái cung kính—tất cả đều tùy thuộc nơi họ, hỡi đại vương. Vì vậy, hãy hướng sự hưởng thụ, chăm nom và kính lễ ấy với ý thức rằng chúng nương tựa vào phụ nữ; và hãy tôn kính phụ nữ như yếu tố thiết yếu để đời sống chính đạo được viên thành.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that dharma is sustained through women, and therefore men’s key aspects of household life—intimacy, service, and reverence—are dependent on women; ethically, it urges honoring and respecting women as integral to righteous living.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma addresses the king (Yudhiṣṭhira), teaching norms of conduct and social ethics; here he emphasizes the indispensable role of women in sustaining dharma and the duties of respect toward them.