Adhyaya 23

Verse 1

ऑपन--माज बछ। अि>-छऋाज एकविशो< ध्याय: अष्टावक्र और उत्तरदिशाका संवाद

Yudhiṣṭhira thưa: “Bạch tổ phụ rực rỡ uy quang, vì sao người đàn bà ấy lại không sợ lời nguyền của vị hiền triết chói sáng phi thường? Và bậc tôn kính Aṣṭāvakra đã trở về từ đó bằng cách nào? Xin người kể cho con tất cả.”

Verse 2

भीष्म उवाच अष्टावक्रोडन्वपृच्छत्‌ तां रूपं विकुरुषे कथम्‌ | नचानृतं ते वक्तव्यं ब्रूहि ब्राह्मणगकाम्यया

Bhīṣma nói: Aṣṭāvakra hỏi người đàn bà ấy: “Vì sao bà cứ luôn biến đổi hình dạng như vậy? Và nếu bà mong được một người như ta—một bà-la-môn—kính trọng và chấp nhận, thì chớ nói dối; hãy nói sự thật.”

Verse 3

रूयुवाच द्यावापृथिव्योर्यत्रैषा काम्या ब्राह्मणसत्तम | शृणुष्वावहितः सर्व यदिदं सत्यविक्रम

Người đàn bà nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng bà-la-môn! Dù ở cõi trời hay cõi người—nơi nào có nam và nữ cư trú—thì khát vọng kết hợp lẫn nhau vẫn luôn tồn tại. Hỡi người dũng mãnh trong chân thật, hãy lắng nghe chăm chú: ta sẽ nói rõ nguyên nhân của cuộc ‘trò diễn’ biến hóa hình dạng này.”

Verse 4

जिज्ञासेयं प्रयुक्ता मे स्थिरीकर्तु तवानघ । अव्युत्थानेन ते लोका जिता: सत्यपराक्रम

Nàng nói: “Hỡi người vô tội, ta làm việc ấy chỉ để thử thách và khiến ngươi thêm vững chí. Hỡi bậc ‘lưỡng sinh’ dũng mãnh trong chân thật, vì ngươi không rời bỏ quyết tâm, không lệch khỏi bổn phận, nên ngươi đã chinh phục các cõi phúc đức.”

Verse 5

उत्तरां मां दिशं विद्धि दृष्टं सत्रीचापलं च ते । स्थविराणामपि स्त्रीणां बाधते मैथुनज्वर:

Nàng nói: “Hãy biết ta đang chỉ cho ngươi về phương Bắc. Ngươi đã tận mắt thấy sự chao đảo, bất định của người đàn bà. Ngay cả những phụ nữ tuổi già cũng bị cơn ‘sốt’ của dục vọng—nỗi dày vò do ham muốn ái ân—không ngừng quấy nhiễu.”

Verse 6

(अविश्वासान्न व्यसनी नातिसक्तो5प्रवासक: । विद्वान्‌ सुशील: पुरुष: सदार: सुखमश्षुते ।।

Bhīṣma nói: Người đàn ông biết dè dặt mà không dễ tin, nên không sa vào thói nghiện; không bám chấp quá mức; không sống phiêu bạt xa nhà; lại có học và có hạnh—người ấy, sống cùng vợ mình, sẽ hưởng được an lạc. Nay Phạm Thiên (Brahmā) và chư thiên cùng với Indra đều hài lòng về ngươi. Hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, việc ngươi đến đây đã thành tựu; vị hiền triết hào hiệp—cha của cô gái ấy—đã sai ngươi đến để ta ban lời giáo huấn, và ta đã làm xong cả rồi.

Verse 7

प्रेषितस्तेन विप्रेण कन्यापित्रा द्विजर्षभ । तवोपदेशं कर्तु वै तच्च सर्व कृतं मया

Bhishma nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, ta được vị Bà-la-môn ấy—thân phụ của thiếu nữ—sai đến để truyền lời giáo huấn cho ngươi. Toàn bộ sứ mệnh ấy, nay ta đã hoàn thành.”

Verse 8

क्षेमैर्गमिष्यसि गृहं श्रमश्न न भविष्यति । कन्यां प्राप्स्यसि तां विप्र पुत्रिणी च भविष्यति

“Nay ngươi sẽ trở về nhà bình an, dọc đường không phải chịu nhọc nhằn hay khổ sở. Ngươi sẽ được người thiếu nữ đã được chọn ấy, và nhờ ngươi nàng nhất định sẽ sinh con.”

Verse 9

काम्यया पृष्टवांस्त्वं मां ततो व्याह्मतमुत्तमम्‌ । अनतिक्रमणीया सा कृत्स्नौलेकैस्त्रिभि: सदा

Bhishma nói: “Vì ngươi hỏi ta với lòng ham biết, nên ta đã giảng giải sự việc ấy rành rẽ và trọn vẹn. Mệnh lệnh ấy vốn không thể bị vượt qua—dẫu bởi muôn loài trong cả ba cõi.”

Verse 10

गच्छस्व सुकृतं कृत्वा कि चान्यच्छोतुमिच्छसि । यावद्‌ ब्रवीमि विप्रर्षे अष्टावक्र यथातथम्‌

“Hãy đi đi, sau khi đã làm nên công đức. Ngươi còn muốn nghe điều gì nữa? Hãy nói, hỡi Aṣṭāvakra, bậc hiền triết tối thượng—chừng nào ta còn có thể nói, ta sẽ kể cho ngươi mọi điều đúng như thật.”

Verse 11

ऋषिणा प्रसादिता चास्मि तव हेतोर्दविजर्षभ | तस्य सम्माननार्थ मे त्वयि वाक्‍्यं प्रभाषितम्‌

Bhishma nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, chính vì ngươi mà vị hiền triết ấy đã hài lòng và ban ân cho ta. Bởi vậy, để tôn kính ngài, ta đã nói với ngươi những lời này.”

Verse 12

भीष्म उवाच श्रुत्वा तु वचनं तस्या: स विप्र: प्राउजलि: स्थित: । अनुज्ञातस्तया चापि स्वगृहं पुनरात्रजत्‌

Bhishma nói: Nghe lời nàng, vị Bà-la-môn ấy đứng trước mặt nàng, chắp tay cung kính. Rồi, sau khi được nàng cho phép, ông lại trở về nhà mình—nêu rõ kỷ luật đạo hạnh của sự khiêm cung, tự chế và kính trọng quyền uy chính đáng.

Verse 13

गृहमागत्य विश्रान्त: स्वजनं परिपृच्छय च । अभ्यगच्छच्च तं विप्रं न्‍्यायत: कुरुनन्दन,कुरुनन्दन! घर आकर उन्होंने विश्राम किया और स्वजनोंसे पूछकर वे न्यायानुसार फिर ब्राह्मण वदान्यके घर गये

Bhishma nói: Trở về nhà, nghỉ ngơi, rồi hỏi han người nhà xong, ông lại đi lần nữa—hành xử theo lẽ công bằng—đến gặp vị Bà-la-môn ấy, hỡi niềm vui của dòng Kuru. Câu kệ nhấn mạnh sự trở về với chính đạo một cách thận trọng: nghỉ ngơi và tham khảo trước, rồi mới có ý thức chọn đi theo điều phải lẽ và phép tắc đối với vị khách học giả.

Verse 14

पृष्टश्न तेन विप्रेण दृष्ट॑ त्वेतन्निदर्शनम्‌ । प्राह विप्रं तदा विप्र: सुप्रीतेनान्‍्तरात्मना

Bhishma nói: Khi vị Bà-la-môn ấy hỏi ông về điều ông đã chứng kiến như một minh chứng, thì vị Bà-la-môn kia—lòng dạ vô cùng hoan hỷ—bắt đầu thuật lại cho vị Bà-la-môn ấy mọi điều mình đã thấy ở nơi đó, trong mạch chuyện của chuyến đi. Đoạn này đặt việc hỏi han cung kính và lời kể chân thật như một phần của hạnh dharma.

Verse 15

भवता समनुज्ञात: प्रास्थितो गन्धमादनम्‌ । तस्य चोत्तरतो देशे दृष्टं मे दैवतं महत्‌

Bhishma nói: “Được ngài cho phép, tôi lên đường đến Gandhamādana. Và ở vùng phía bắc của nơi ấy, tôi đã thấy một đấng thần linh vĩ đại.”

Verse 16

तया चाहमनुज्ञातो भवांश्वापि प्रकीर्तित: । श्रावितश्नापि तद्वाक्यं गृहं चाभ्यागत: प्रभो:

Bhishma nói: “Nhờ nàng cho phép, tôi được cáo lui đúng phép; và ngài cũng được nàng nhắc đến với lời tán dương. Nghe chính miệng nàng nói những lời ấy, tôi trở về nhà, thưa ngài.”

Verse 17

“महर्षश!ी आपकी आज्ञा पाकर मैं उत्तर दिशामें गन्ध-मादनपर्वतकी ओर चल दिया। उससे भी उत्तर जानेपर मुझे एक महती देवीका दर्शन हुआ। उसने मेरी परीक्षा ली और आपका भी परिचय दिया। प्रभो! फिर उसने अपनी बात सुनायी और उसकी आज्ञा लेकर मैं अपने घर आ गया” ।।

“Bạch bậc đại hiền! Nhận được mệnh lệnh của ngài, tôi lên đường về phương Bắc, hướng tới núi Gandhamādana. Đi xa hơn nữa về phía Bắc, tôi được diện kiến một vị Đại Nữ Thần. Người thử thách tôi và cũng tỏ rõ danh tính của ngài. Rồi, ôi chúa thượng, Người truyền đạt lời nhắn của mình; và sau khi xin phép Người, tôi trở về nhà.” Khi ấy vị Bà-la-môn nói: “Hãy cưới con gái ta, cử hành nghi lễ đúng phép theo điềm tinh tú, vào chòm sao cát tường; bởi ngài quả là bậc xứng đáng nhất.”

Verse 18

भीष्म उवाच अष्टावक्रस्तथेत्युक्त्वा प्रतिगृह्मु च तां प्रभो । कन्यां परमथधर्मात्मा प्रीतिमांश्नाभवत्‌ तदा

Bhīṣma nói: “Ôi chúa thượng, sau đó Aṣṭāvakra, bậc có tâm hồn chí thiện, nói ‘Được như vậy’ rồi nhận cô gái ấy làm vợ. Ngay lúc ấy, ngài tràn ngập niềm hoan hỷ lớn lao.”

Verse 19

कन्यां तां प्रतिगृहौव भार्या परमशो भनाम्‌ । उवास मुदितस्तत्र स्वाश्रमे विगतज्वर:

Bhīṣma nói: Khi đã nhận cô gái ấy—rực rỡ bậc nhất—làm vợ, nỗi lo và cơn “nóng” trong lòng của vị hiền triết liền lắng xuống. Tâm hoan hỷ, ngài sống tại đó, trong đạo tràng của mình, cùng nàng, lòng đã an định.

Verse 20

इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें अष्टावक्र और उत्तरदिशाका संवादविषयक बीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Như vậy kết thúc chương thứ hai mươi trong phần Dāna-dharma thuộc Anuśāsana Parva của bộ Mahābhārata tôn kính, thuật lại cuộc đối thoại giữa Aṣṭāvakra và phương Bắc (Uttaradiśā).

Verse 21

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि अष्टावक्रदिक्संवादे एकविंशो<5ध्याय:

Đây là lời kết: chương thứ hai mươi mốt trong Anuśāsana Parva của Śrī Mahābhārata, thuộc phần Dāna-dharma, trong cuộc đối thoại giữa Aṣṭāvakra và các phương (Dik), đã khép lại.