Adhyaya 26

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चविंशो ऽध्यायः इन् रेए निछ्त् ज़ुल्äस्सिगे ज़ेइछेन्: व्यास उवाच अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्ममनुत्तमम् / ब्रह्मणाभिहितं पूर्वमृषीणां ब्रह्मवादिनाम्

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa—thuộc Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā của phần sau—chương hai mươi lăm kết thúc. Vyāsa nói: “Nay ta sẽ giảng bày pháp tối thượng của bố thí (dāna), xưa kia do Brahmā tuyên thuyết cho các bậc ṛṣi, những vị luận về Brahman.”

Verse 2

अर्थानामुदिते पात्रे श्रद्धया प्रतिपादनम् / दानमित्यभिनिर्दिष्टं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

Việc dâng hiến tài vật của mình, với lòng tin (śraddhā), đến người thọ nhận xứng đáng được gọi là “dāna” (bố thí); nó ban quả cả hưởng thụ thế gian lẫn giải thoát.

Verse 3

यद् ददाति विशिष्टेभ्यः श्रद्धया परया युतः / तद् वै वित्तमहं मन्ये शेषं कस्यापि रक्षति

Bất cứ điều gì người ta đem cho người xứng đáng, với niềm tin tối thượng—chỉ điều ấy ta xem là của cải chân thật; phần còn lại chỉ là giữ hộ cho kẻ khác mà thôi.

Verse 4

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं त्रिविधं दानमुच्यते / चतुर्थं विमलं प्रोक्तं सर्वदानोत्तमोत्तमम्

Bố thí được nói có ba loại: thường nhật (nitya), theo duyên sự (naimittika), và do ước muốn (kāmya). Lại có loại thứ tư gọi là ‘vimala’—bố thí thanh tịnh—được tuyên dạy là tối thượng trong mọi sự cho đi.

Verse 5

अहन्यहनि यत् किञ्चिद् दीयते ऽनुपकारिणे / अनुद्दिश्य फलं तस्माद् ब्राह्मणाय तु नित्यकम्

Bất cứ chút gì được cho mỗi ngày đối với người không thể báo đáp—không nhắm cầu quả báo—thì nên dâng đều đặn cho một Brāhmaṇa như một bố thí thường hằng, hằng nhật.

Verse 6

यत् तु पापोपशान्त्यर्थं दीयते विदुषां करे / नैमित्तिकं तदुद्दिष्टं दानं सद्भिरनुष्ठितम्

Còn bố thí nào được trao vào tay bậc học giả nhằm làm lắng dịu, sám trừ tội lỗi, thì được gọi là ‘naimittika’—bố thí theo duyên cớ—do người hiền đức thực hành.

Verse 7

अपत्यविजयैश्वर्यस्वर्गार्थं यत् प्रदीयते / दानं तत् काम्यमाख्यातमृषिभिर्धर्मचिन्तकैः

Bố thí nào được làm với mục đích cầu con cái, chiến thắng, quyền uy, hay cõi trời, thì các bậc ṛṣi—những người suy tư về dharma—tuyên gọi là ‘kāmya-dāna’, bố thí do ham cầu quả báo.

Verse 8

यदीश्वरप्रीणनार्थं ब्रह्मवित्सु प्रदीयते / चेतसा धर्मयुक्तेन दानं तद् विमलं शिवम्

Khi bố thí được dâng cho những bậc tri Brahman để làm đẹp lòng Đấng Chúa Tể (Īśvara), với tâm hợp cùng dharma, thì bố thí ấy trở thành ‘vimala’—không tì vết và cát tường—thanh tịnh như chính Śiva.

Verse 9

दानधर्मं निषेवेत पात्रमासाद्य शक्तितः / उत्पत्स्यते हि तत्पात्रं यत् तारयति सर्वतः

Nên thực hành pháp bố thí, gặp được người thọ nhận xứng đáng và tùy theo khả năng của mình; vì chính người thọ nhận xứng đáng ấy xuất hiện để, bằng mọi cách, trở thành phương tiện giải thoát cho người bố thí.

Verse 10

कुटुम्बभक्तवसनाद् देयं यदतिरिच्यते / अन्यथा दीयते यद्धि न तद् दानं फलप्रदम्

Sau khi chu cấp cho gia đình—thức ăn và y phục—phần còn dư mới nên đem bố thí. Còn của cho đi theo cách khác, tức bỏ bê bổn phận ấy, thì không phải là bố thí đem lại quả phúc tâm linh.

Verse 11

श्रोत्रियाय कुलीनाय विनीताय तपस्विने / वृत्तस्थाय दरिद्राय प्रदेयं भक्तिपूर्वकम्

Hãy bố thí với lòng sùng kính và tôn kính: cho vị Śrotriya thông hiểu Veda, cho người thuộc dòng dõi và hạnh kiểm cao quý, cho người khiêm nhu, cho bậc khổ hạnh, và cho người nghèo sống bằng phương tiện chính đáng.

Verse 12

यस्तु दद्यान्महीं भक्त्या ब्राह्मणायाहिताग्नये / स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

Nhưng ai với lòng sùng kính mà hiến tặng đất đai cho một Brāhmaṇa āhitāgni—người duy trì các lửa tế tự—thì đạt đến cảnh giới tối thượng; đến đó rồi không còn sầu muộn.

Verse 13

इक्षुभिः संततां भुमिं यवगोधूमशलिनीम् / ददाति वेदविदुषे यः स भूयो न जायते

Ai hiến tặng cho bậc thông hiểu Veda một khoảnh đất trồng dày mía, lại phì nhiêu lúa gạo, lúa mạch và lúa mì—người bố thí ấy không còn tái sinh nữa (được giải thoát).

Verse 14

गोचर्ममात्रामपि वा यो भूमिं संप्रयच्छति / ब्राह्मणाय दरिद्राय सर्वपापैः प्रमुच्यते

Ai bố thí đất—dù chỉ bằng diện tích một tấm da bò—cho một bà‑la‑môn nghèo, người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 15

भूमिदानात् परं दानं विद्यते नेह किञ्चन / अन्नदानं तेन तुल्यं विद्यादानं ततो ऽधिकम्

Trong đời này không có bố thí nào cao hơn bố thí đất. Bố thí thức ăn ngang với nó, còn bố thí tri thức thì cao hơn nữa.

Verse 16

यो ब्राह्मणाय शान्ताय शुचये धर्मशालिने / ददाति विद्यां विधिना ब्रह्मलोके महीयते

Ai theo đúng nghi thức mà ban truyền tri thức thiêng liêng cho một bà‑la‑môn an tịnh, thanh khiết, chuyên tâm nơi dharma, người ấy được tôn vinh trong cõi Phạm Thiên.

Verse 17

दद्यादहरहस्त्वन्नं श्रद्धया ब्रह्मचारिणे / सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मणः स्थानमाप्नुयात्

Nếu mỗi ngày người ta với lòng tín kính dâng thức ăn cho một brahmacārin (học trò Veda giữ giới), người ấy được giải thoát mọi tội và đạt đến cõi Phạm Thiên.

Verse 18

गृहस्थायान्नदानेन फलं प्राप्नोति मानवः / आममेवास्य दातव्यं दत्त्वाप्नोति परां गतिम्

Con người đạt phước nhờ bố thí thức ăn cho người gia chủ. Nên dâng món ăn vừa nấu mới; nhờ sự dâng ấy mà đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 19

वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / उपोष्य विधिना शान्तः शुचिः प्रयतमानसः

Vào ngày rằm tháng Vaiśākha, sau khi giữ trai giới đúng pháp, người ấy nên kính cúng bảy—hoặc ít nhất năm—vị Bà-la-môn, an tịnh, thanh khiết và tâm ý điều phục.

Verse 20

पूजयित्वा तिलैः कृष्णैर्मधुना न विशेषतः / गन्धादिभिः समभ्यर्च्य वाचयेद् वा स्व्यं वदेत्

Sau khi cúng bằng mè đen, và cũng bằng mật ong, không phân biệt riêng, lại dâng hương thơm cùng các phẩm vật khác cho đúng phép; rồi hoặc thỉnh người tụng kinh, hoặc tự mình tụng đọc.

Verse 21

प्रीयतां धर्मराजेति यद् वा मनसि वर्तते / यावज्जीवकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

Chỉ cần trong tâm khởi lên ý niệm: “Nguyện Dharmarāja (Yama), Chúa tể công lý, được hoan hỷ”, thì mọi tội lỗi tích tụ suốt đời liền tiêu tan ngay trong khoảnh khắc ấy.

Verse 22

कृष्णाजिने तिलान् कृत्त्वा हिरण्यं मधुसर्पिषी / ददाति यस्तु विप्राय सर्वं तरति दुष्कृतम्

Ai đặt mè lên tấm da linh dương đen rồi bố thí cho một vị Bà-la-môn, lại kèm vàng, mật ong và bơ sữa (ghee), người ấy vượt qua mọi nghiệp ác.

Verse 23

कृतान्नमुदकुम्भं च वैशाख्यां च विशेषतः / निर्दिश्य धर्मराजाय विप्रेभ्यो मुच्यते भयात्

Ai dâng thức ăn đã nấu chín và bình nước—đặc biệt trong tháng Vaiśākha—rồi hồi hướng lễ thí ấy lên Dharmarāja (Yama), thì nhờ bố thí cho các Bà-la-môn mà được giải thoát khỏi sợ hãi.

Verse 24

सुवर्णतिलयुक्तैस्तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / तर्पयेदुदपात्रैस्तु ब्रह्महत्यां व्यपोहति

Bằng cách dâng tarpaṇa (rưới nước cúng) cho bảy—hoặc ít nhất năm—vị Bà-la-môn, dùng bình nước có mè trộn vàng, người ấy trừ diệt tội brahmahatyā (tội sát hại Bà-la-môn).

Verse 25

माघमासे तु विप्रस्तु द्वादश्यां समुपोषितः / शुक्लाम्वरधरः कृष्णैस्तिलैर्हुत्वा हुताशनम्

Vào tháng Māgha, một vị Bà-la-môn nên giữ chay đúng pháp vào ngày Dvādaśī; mặc y phục trắng, sau khi nhóm lửa tế tự cho trang nghiêm, hãy dâng mè đen vào ngọn lửa thiêng.

Verse 26

प्रदद्याद् ब्राह्मणेभ्यस्तु तिलानेव समाहितः / जन्मप्रभृति यत्पापं सर्वं तरति वै द्विजः

Với tâm ý an định, hãy đem mè bố thí cho các Bà-la-môn; nhờ công đức ấy, người “nhị sinh” chắc chắn vượt qua mọi tội lỗi tích tụ từ khi sinh ra.

Verse 27

अमावस्यामनुप्राप्य ब्राह्मणाय तपस्विने / यत्किचिद् देवदेवेशं दद्याच्चोद्दिश्य शङ्करम्

Khi đến ngày Amāvasyā (ngày sóc), hãy dâng một lễ vật—tùy khả năng—cho một vị Bà-la-môn khổ hạnh, và hồi hướng cúng dường lên Śaṅkara, Đấng Thần của các thần, Chúa tể chư thiên.

Verse 28

प्रीयतामीश्वरः सोमो महादेवः सनातनः / सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

Nguyện Chúa Soma—Mahādeva, Đấng Vĩnh Hằng—hoan hỷ. Tội lỗi tích tụ qua bảy đời liền bị tiêu tan ngay trong khoảnh khắc ấy.

Verse 29

यस्तु कृष्णचतुर्दश्यां स्नात्वा देवं पिनाकिनम् / आराधयेद् द्विजमुखे न तस्यास्ति पुनर्भवः

Nhưng ai vào ngày mười bốn của nửa tháng tối (Kṛṣṇa-caturdaśī), tắm gội rồi thờ phụng Đấng Pinākin (Śiva), với nghi lễ được cử hành qua miệng bậc nhị sinh (vị Bà-la-môn chủ lễ), thì người ấy không còn tái sinh nữa.

Verse 30

कृष्णाष्टम्यां विशेषेण धार्मिकाय द्विजातये / स्नात्वाभ्यर्च्य यथान्यायं पादप्रक्षालनादिभिः

Đặc biệt vào ngày Kṛṣṇāṣṭamī, người nhị sinh sống theo chánh pháp nên tắm gội rồi thờ phụng đúng nghi thức, thực hiện các lễ thường lệ như rửa chân và những sự phụng sự liên hệ.

Verse 31

प्रीयतां मे महादेवो दद्याद् द्रव्यं स्वकीयकम् / सर्वपापविनिर्मुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम्

“Nguyện Mahādeva (Śiva) hoan hỷ với con; nguyện Ngài ban cho con của cải thật sự thuộc về con (tài sản chính đáng). Thoát khỏi mọi tội lỗi, người ấy đạt đến cảnh giới tối thượng.”

Verse 32

द्विजैः कृष्णचतुर्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः / अमावास्यायां भक्तैस्तु पूजनीयस्त्रिलोचनः

Các bậc nhị sinh nên thờ phụng Trilocana (Śiva) vào ngày mười bốn nửa tháng tối (kṛṣṇa-caturdaśī) và, đặc biệt hơn nữa, vào ngày mồng tám tối (kṛṣṇāṣṭamī); và vào ngày không trăng (amāvāsyā) thì các tín đồ cũng phải thờ phụng Ngài.

Verse 33

एकादश्यां निराहारो द्वादश्यां पुरुषोत्तमम् / अर्चयेद् बाह्मणमुखे स गच्छेत् परमं पदम्

Nhịn ăn vào ngày Ekādaśī, và đến ngày Dvādaśī thì thờ phụng Puruṣottama qua “miệng” của một vị Bà-la-môn (như hiện thân sống của nghi lễ); người ấy sẽ đạt đến Cõi Tối Thượng.

Verse 34

एषा तिथिर्वैष्णवीं स्याद् द्वादशी शुक्लपक्षके / तस्यामाराधयेद् देवं प्रयत्नेन जनार्दनम्

Tithi này được gọi là ngày thánh Vaiṣṇava—Dvādaśī của nửa tháng sáng. Vào ngày ấy, phải hết lòng tinh tấn thờ phụng Đức Chúa Janārdana.

Verse 35

यत्किञ्चिद् देवमीशानमुद्दिश्य ब्राह्मणे शुचौ / दीयते विष्णवे वापि तदनन्तफलप्रदम्

Bất cứ vật gì—dù nhỏ—được bố thí cho một brāhmaṇa thanh tịnh, với tâm dâng lên Īśāna (Đấng Chúa) hay cũng dâng lên Viṣṇu, đều trở thành nguồn ban quả phúc vô tận.

Verse 36

यो हि यां देवतामिच्छेत् समाराधयितुं नरः / ब्राह्मणान् पूजयेद् यत्नात् सतस्यां तोषयेत् ततः

Quả thật, người nào muốn làm hài lòng vị thần nào, trước hết phải hết lòng kính lễ các brāhmaṇa; rồi sau đó mới làm thỏa nguyện chính vị thần ấy.

Verse 37

द्विजानां वपुरास्थाय नित्यं तिष्ठन्ति देवताः / पूज्यन्ते ब्राह्मणालाभे प्रतिमादिष्वपि क्वचित्

Các thần linh thường hằng ngự trong chính thân của người “hai lần sinh” (dvija). Khi không có brāhmaṇa để cúng kính, đôi khi các Ngài được thờ phụng nơi tượng hình và những phương tiện tương tự.

Verse 38

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तत् तत् फलमभीप्सता / द्विजेषु देवता नित्यं पूजनीया विशेषतः

Vì thế, ai mong cầu những quả báo tương ứng, phải dốc hết mọi nỗ lực mà luôn thờ kính thần tính hiện diện nơi các dvija—đặc biệt và nhất là như vậy.

Verse 39

विभूतिकामः सततं पूजयेद् वै पुरन्दरम् / ब्रह्मवर्चसकामस्तु ब्रह्माणं ब्रह्मकामुकः

Người luôn cầu phú quý và vinh quang chủ quyền thì nên thờ Purandara (Indra). Còn người khát vọng brahma-varcas—hào quang linh thiêng, rạng ngời Veda—thì nên thờ Brahmā, chuyên tâm đạt sự cao quý của bậc Bà-la-môn.

Verse 40

आरोग्यकामो ऽथ रविं धनकामो हुताशनम् / कर्मणां सिद्धिकामस्तु पूजयेद् वै विनायकम्

Người cầu sức khỏe nên thờ Ravi (Mặt Trời). Người cầu tài lộc nên thờ Hutāśana (Agni, Thần Lửa). Còn người mong thành tựu trong công việc và nghi lễ thì nên thờ Vināyaka (Gaṇeśa), đấng trừ chướng ngại.

Verse 41

भोगकामस्तु शशिनं बलकामः समीरणम् / मुमुक्षुः सर्वसंसारात् प्रयत्नेनार्चयेद्धरिम्

Người ham hưởng thụ nên thờ Thần Trăng. Người cầu sức mạnh nên thờ Thần Gió. Nhưng người cầu giải thoát khỏi toàn bộ vòng luân hồi thì phải chí thành nỗ lực thờ Hari.

Verse 42

यस्तु योगं तथा मोक्षमन्विच्छेज्ज्ञानमैश्वरम् / सोर्ऽचयेद् वै विरूपाक्षं प्रयत्नेनेश्वरेश्वरम्

Nhưng ai tìm Yoga và giải thoát, cùng tri kiến giúp làm chủ (aiśvara), thì nên chí thành nỗ lực thờ Virūpākṣa—Đấng Chúa tể của các chúa tể.

Verse 43

ये वाञ्छन्ति महायोगान् ज्ञानानि च महेश्वरम् / ते पूजयन्ति भूतेशं केशवं चापि भोगिनः

Những ai khao khát các đại pháp Yoga, tri kiến giải thoát, và hướng về Maheśvara—những người thọ hưởng các mục tiêu đời sống—thì thờ Bhūteśa và cũng thờ Keśava.

Verse 44

वारिदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षय्यमन्नदः / तिलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम्

Người bố thí nước được sự mãn nguyện; người bố thí thức ăn được hạnh phúc bất hoại. Người dâng hạt mè được con cháu như ý; người dâng đèn được thị lực tối thượng (ánh sáng soi).

Verse 45

भूमिदः सर्वमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः / गृहदो ऽग्र्याणि वेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम्

Người bố thí đất được mọi sự; người bố thí vàng được thọ mạng dài lâu. Người bố thí nhà được những nơi ở tối thắng; người bố thí bạc được dung sắc tuyệt hảo.

Verse 46

वासोदश्चन्द्रसालोक्यमश्विसालोक्यमश्वदः / अनडुदः श्रियं पुष्टां गोदो व्रध्नस्य विष्टपम्

Người bố thí y phục được cõi của Mặt Trăng; người bố thí ngựa được cõi của đôi Aśvin. Người bố thí bò đực được phú quý sung mãn; người bố thí bò được thiên giới của Vradhna.

Verse 47

यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः / धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्मसात्म्यताम्

Người bố thí xe cộ và giường nằm được người vợ hiền; người ban sự vô úy được quyền uy và sự che chở. Người bố thí ngũ cốc được an lạc bền lâu; người ban tri kiến Brahma được hợp nhất với Brahman.

Verse 48

धान्यान्यपि यथाशक्ति विप्रेषु प्रतिपादयेत् / वेदवित्सु विशिष्टेषु प्रेत्य स्वर्गं समश्नुते

Theo khả năng của mình, nên đem ngũ cốc bố thí cho các bậc Bà-la-môn hiền triết—nhất là những vị ưu tú, thông đạt Veda; sau khi qua đời, người ấy được lên cõi trời.

Verse 49

गवां घासप्रदानेन सर्वपापैः प्रमुच्यते / इन्धनानां प्रदानेन दीप्ताग्निर्जायते नरः

Nhờ dâng cỏ, thức ăn cho bò, người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi; nhờ dâng củi đốt, người ấy được ban ngọn lửa nội tâm cát tường rực sáng.

Verse 50

फलमूलानि शाकानि भोज्यानि विविधानि च / प्रदद्याद् ब्राह्मणेभ्यस्तु मुदा युक्तः सदा भवेत्

Nên dâng trái cây, củ rễ, rau và các món ăn lành mạnh đa dạng cho các Bà-la-môn; luôn kết hợp với niềm hoan hỷ, hãy giữ lòng vui tươi trong việc bố thí.

Verse 51

औषधं स्नेहमाहारं रोगिणे रोगशान्तये / ददानो रोगरहितः सुखी दीर्घायुरेव च

Người đem thuốc men, dầu/ghī và thức ăn bổ dưỡng cho người bệnh để dập yên bệnh khổ, sẽ được không bệnh tật, an lạc và thật sự trường thọ.

Verse 52

असिपत्रवनं मार्गं क्षुरधारासमन्वितम् / तीव्रितापं च तरति छत्रोपानत्प्रदो नरः

Người bố thí dù che và giày dép sẽ vượt qua con đường nơi rừng lá gươm, sắc như lưỡi dao cạo, và thoát khỏi sự thiêu đốt khốc liệt của nó.

Verse 53

यद् यदिष्टतमं लोके यच्चापि दयितं गृहे / तत्तद् गुणवते देयं तदेवाक्ष्यमिच्छता

Điều gì được quý nhất ở đời, và điều gì yêu nhất trong nhà—người cầu công đức bất hoại hãy đem chính những thứ ấy mà bố thí cho bậc xứng đáng, có đức hạnh.

Verse 54

अपने विषुवे चैव ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः / संक्रान्त्यादिषु कालेषु दत्तं भवति चाक्षयम्

Bố thí được dâng vào lúc chí và phân, vào khi nhật thực nguyệt thực—lại vào các thời khắc thiêng như saṅkrānti (chuyển nhật) và những dịp thanh tịnh khác—thì công đức trở thành akṣaya, không hề tiêu mất.

Verse 55

प्रयागादिषु तीर्थेषु पुण्येष्वायतनेषु च / दत्त्वा चाक्षयमाप्नोति नदीषु च वनेषु च

Bố thí tại các thánh địa như Prayāga, và tại những nơi thờ tự thanh tịnh—lại bố thí bên bờ sông, thậm chí trong rừng—thì đạt được công đức akṣaya, không cạn kiệt.

Verse 56

दानधर्मात् परो धर्मो भूतानां नेह विद्यते / तस्माद् विप्राय दातव्यं श्रोत्रियाय द्विजातिभिः

Đối với muôn loài trong đời này, không có pháp nào cao hơn pháp bố thí. Vì thế, hàng “nhị sinh” nên dâng tặng cho Bà-la-môn—đặc biệt cho vị śrotriya, người thông Veda và an trú trong kỷ luật thánh.

Verse 57

स्वगायुर्भूतिकामेन तथा पापोपशान्तये / मुमुक्षुणा च दातव्यं ब्राह्मणेभ्यस्तथान्वहम्

Vì mong cầu thọ mạng và phú quý cho mình, để làm lắng dịu tội lỗi, và cũng bởi người khát vọng giải thoát (mumukṣu)—nên bố thí cho các Bà-la-môn, ngày ngày không gián đoạn.

Verse 58

दीयमानं तु यो मोहाद् गोविप्राग्निसुरेषु च / निवारयति पापात्मा तिर्यग्योनिं व्रजेत् तु सः

Nhưng kẻ nào vì mê muội mà ngăn trở vật đang được bố thí—dù dâng cho bò, cho Bà-la-môn, cho lửa thiêng Agni, hay cho chư thiên—kẻ tâm ác ấy ắt rơi vào loài súc sinh.

Verse 59

यस्तु द्रव्यार्जनं कृत्वा नार्चयेद् ब्राह्मणान् सुरान् / सर्वस्वमपहृत्यैनं राजा राष्ट्रात् प्रवासयेत्

Nhưng kẻ nào sau khi tích lũy của cải mà không tôn kính và cúng dường các Bà-la-môn cùng chư thiên—nhà vua nên tịch thu toàn bộ tài sản của người ấy và trục xuất khỏi vương quốc.

Verse 60

यस्तु दुर्भिक्षवेलायामन्नाद्यं न प्रयच्छति / म्रियमाणेषु विप्रेषु ब्राह्मणः स तु गर्हितः

Nhưng vị Bà-la-môn nào, vào lúc nạn đói, không bố thí lương thực và sự nuôi sống—khi các Bà-la-môn học giả đang hấp hối—thì thật đáng trách và bị khiển trách.

Verse 61

न तस्मात् प्रतिगृह्णीयुर्न विशेयुश्च तेन हि / अङ्कयित्वा स्वकाद् राष्ट्रात् तं राजा विप्रवासयेत्

Vì thế, không ai nên nhận bất cứ lễ vật nào từ người ấy, cũng không nên giao du hay hòa lẫn với người ấy. Nhà vua, sau khi đóng dấu ô nhục, nên trục xuất khỏi lãnh thổ của mình.

Verse 62

यस्त्वसद्भ्यो ददातीह स्वद्रव्यं धर्मसाधनम् / स पूर्वाभ्यधिकः पापी नरके पच्यते नरः

Nhưng kẻ nào ở đời này đem của cải của mình cho kẻ không xứng đáng, tưởng đó là phương tiện của chánh pháp—người ấy càng thêm tội lỗi; kẻ ấy bị thiêu đốt trong địa ngục.

Verse 63

स्वाध्यायवन्तो ये विप्रा विद्यावन्तो जितेन्द्रियाः / सत्यसंयमसंयुक्तास्तेभ्यो दद्याद् द्विजोत्तमाः

Những Bà-la-môn chuyên cần tự học Veda, đầy đủ chân học, đã chế ngự các căn—được trang nghiêm bởi chân thật và tự chế—đối với những bậc ấy, người ưu tú nhất trong hàng nhị sinh nên bố thí.

Verse 64

सुभुक्तमपि विद्वांसं धार्मिकं भोजयेद् द्विजम् / न तु मूर्खमवृत्तस्थं दशरात्रमुपोषितम्

Dẫu đã ăn no, vẫn nên thí thực cho bậc nhị sinh học rộng và sống theo dharma; còn kẻ ngu si, hạnh kiểm xấu thì chớ cúng dường—dẫu có nhịn ăn mười đêm cũng vậy.

Verse 65

सन्निकृष्टमतिक्रम्य श्रोत्रियं यः प्रयच्छति / स तेन कर्मणा पापी दहत्यासप्तमं कुलम्

Ai bỏ qua vị śrotriya (Bà-la-môn thông Veda) xứng đáng và ở gần mà đem lễ thí sang nơi khác, do chính nghiệp ấy mà thành kẻ mang tội, khiến dòng tộc suy vong đến bảy đời.

Verse 66

यदिस्यादधिको विप्रः शीलविद्यादिभिः स्वयम् / तस्मै यत्नेन दातव्यं अतिक्रम्यापि सन्निधिम्

Nếu có một vị Bà-la-môn vượt trội nhờ hạnh kiểm, học vấn và các đức hạnh khác, thì phải chí tâm cúng dường vị ấy—dẫu có phải đi qua những người chỉ vì ở gần.

Verse 67

यो ऽर्चितं प्रतिगृह्णीयाद् दद्यादर्चितमेव च / तावुभौ गच्छतः स्वर्गं नरकं तु विपर्यये

Ai thọ nhận vật đã được hiến cúng trang nghiêm, và ai cũng chỉ dâng cho vật đã được hiến cúng như thế—cả hai đều đạt cõi trời. Còn làm ngược lại (nhận hay cho vật chưa được thánh hóa) thì dẫn đến địa ngục.

Verse 68

न वार्यपि प्रयच्छेत नास्तिके हैतुके ऽपि च / पाषण्डेषु च सर्वेषु नावेदविदि धर्मवित्

Người hiểu dharma chớ ban dù chỉ một ngụm nước cho kẻ vô thần (nāstika), dẫu hắn giỏi biện luận; cũng vậy, chớ cho bất kỳ kẻ pāṣaṇḍa nào, hay người không thông Veda.

Verse 69

अपूपं च हिरण्यं च गामश्वं पृथिवीं तिलान् / अविद्वान् प्रतिगृह्णानो भस्मी भवति काष्ठवत्

Kẻ vô học, không xứng đáng mà nhận lễ vật—bánh, vàng, bò ngựa, ruộng đất hay hạt mè—ắt chuốc lấy diệt vong, hóa thành tro như khúc gỗ.

Verse 70

द्विजातिभ्यो धनं लिप्सेत् प्रशस्तेभ्यो द्विजोत्तमः / अपि वा जातिमात्रेभ्यो न तु शूद्रात् कथञ्चन

Bậc nhị sinh tối thượng nên cầu tài vật từ những nhị sinh đáng kính; nếu bất đắc dĩ, có thể từ người chỉ là nhị sinh theo huyết thống—nhưng tuyệt đối không bao giờ từ một Śūdra.

Verse 71

वृत्तिसङ्कोचमन्विच्छेन्नेहेत धनविस्तरम् / धनलोभे प्रसक्तस्तु ब्राह्मण्यादेव हीयते

Hãy tìm một kế sinh nhai tiết chế và khiêm nhường, chớ mưu cầu mở rộng của cải. Kẻ đắm chìm trong lòng tham tài vật thì tự đánh mất chính phẩm hạnh Bà-la-môn.

Verse 72

वेदानधीत्य सकलान् यज्ञांश्चावाप्य सर्वशः / न तां गतिमवाप्नोति सङ्कोचाद् यामवाप्नुयात्

Dẫu học trọn các Veda và thọ hưởng quả báo của mọi tế lễ, người ấy vẫn không đạt đến cảnh giới tối thượng lẽ ra có thể đạt—vì tâm trí co hẹp, lòng dạ chật chội.

Verse 73

प्रतिग्रहरुचिर्न स्यात् यात्रार्थं तु समाहरेत् / स्थित्यर्थादधिकं गृह्णन् ब्राह्मणो यात्यधोगतिम्

Bà-la-môn chớ ưa thích việc nhận của; chỉ nên gom góp điều cần cho cuộc hành trình của đời sống. Nếu nhận quá mức cần cho sự duy trì, Bà-la-môn sẽ sa xuống cảnh giới thấp.

Verse 74

यस्तु याचनको नित्यं न स स्वर्गस्य भाजनम् / उद्वेजयति भूतानि यथा चौरस्तथैव सः

Nhưng kẻ luôn sống bằng việc xin xỏ thì không xứng đáng thọ hưởng cõi trời; vì người ấy làm chúng sinh bất an, hệt như kẻ trộm—quả đúng như vậy.

Verse 75

गुरून् भृत्यांश्चोज्जिहीर्षुरर्चिष्यन् देवतातिथीन् / सर्वतः प्रतिगृह्णीयान्न तु तृप्येत् स्वयं ततः

Vì muốn nâng đỡ các bậc thầy và người nương tựa, và mong kính thờ chư thiên cùng tiếp đãi khách, người ta có thể nhận phẩm vật cúng dường từ mọi phương; nhưng không nên tự mãn hay buông theo sự thỏa thích cá nhân từ việc nhận ấy.

Verse 76

एवं गृहस्थो युक्तात्मा देवतातिथिपूजकः / वर्तमानः संयातात्मा याति तत् परमं पदम्

Như vậy, người gia chủ có tâm điều phục trong yoga, chuyên kính thờ chư thiên và tiếp đãi khách, sống với tâm ý được nhiếp phục, sẽ đạt đến Cảnh Giới Tối Thượng ấy.

Verse 77

पुत्रे निधाय वा सर्वं गत्वारण्यं तु तत्त्ववित् / एकाकी विचरेन्नित्यमुदासीनः समाहितः

Hoặc, sau khi giao phó mọi sự cho con trai, bậc tri chân lý nên vào rừng, sống mãi một mình—buông xả, vô tư, và an trú trong định tâm vững bền.

Verse 78

एष वः कथितो धर्मो गृहस्थानां द्विजोत्तमाः / ज्ञात्वानुतिष्ठेन्नियतं तथानुष्ठापयेद् द्विजान्

Đây là dharma của người gia chủ đã được nói cho các ông, hỡi những bậc tối thắng trong hàng nhị sinh. Đã hiểu rồi, hãy thực hành đều đặn, và cũng khiến các nhị sinh khác thực hành như vậy.

Verse 79

इति देवमनादिमेकमीशं गृहधर्मेण समर्चयेदजस्त्रम् / समतीत्य स सर्वभूतयोनिं प्रकृतिं याति परं न याति जन्म

Vì vậy, hãy không ngừng thờ phụng Đấng Chúa Tể duy nhất, vị Thần vô thủy, bằng chính bổn phận của đời sống gia thất. Vượt qua Prakṛti—cội nguồn sinh thành của muôn loài—người ấy đạt đến Tối Thượng và không còn trở lại sinh tử.