Adhyaya 20

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकोनविशो ऽध्यायः सूत उवाच त्रिधन्वा राजपुत्रस्तु धर्मेणापालयन्महीम् / तस्य पुत्रो ऽभवद् विद्वांस्त्रय्यारुण इति स्मृतः

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa—thuộc Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā, phần Pūrvabhāga—(kết thúc lời kết chương 19). Sūta nói: Hoàng tử Tridhanvā cai trị cõi đất theo dharma; và con trai của ngài, bậc học giả, được biết đến với danh xưng Trayyāruṇa.

Verse 2

तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः / भार्या सत्यधना नाम हरिश्चन्द्रमजीजनत्

Ngài có một người con trai dũng mãnh tên là Satyavrata. Vợ của Satyavrata, tên Satyadhanā, đã sinh ra Hariścandra.

Verse 3

हरिश्चन्द्रस्य पुत्रो ऽभूद् रोहितो नाम वीर्यवान् / हरितो रोहितस्याथ धुन्धुस्तस्य सुतो ऽभवत्

Hariścandra có một người con trai tên Rohita, vị anh hùng đầy dũng lực. Con của Rohita là Harita; và con của Harita là Dhundhu.

Verse 4

विजयश्च सुदेवश्च धुन्धुपुत्रौ बभूवतुः / विजयस्याभवत् पुत्रः कारुको नाम वीर्यवान्

Dhundhu có hai người con trai—Vijaya và Sudeva. Từ Vijaya sinh ra một người con tên Kāruka, bậc dũng sĩ đầy uy lực.

Verse 5

कारुकस्य वृकः पुत्रस्तस्माद् बाहुरजायत / सगरस्तस्य पुत्रौऽभूद् राजा परमधार्मिकः

Kāruka có con trai tên Vṛka; từ Vṛka sinh ra Bāhu. Và con của Bāhu là Sagara, vị vua lừng danh là bậc chí công chí thiện.

Verse 6

द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा / ताभ्यामाराधितः प्रादादौर्वाग्निर्वरमुत्तमम्

Vua Sagara cũng có hai hoàng hậu—Prabhā và Bhānumatī. Được cả hai chí thành thờ phụng, hiền thánh Aurva—hiện thân như ngọn lửa thiêng Aurvāgni—ban cho họ một ân phúc tối thượng.

Verse 7

एकं भानुमती पुत्रमगृह्णादसमञ्जसम् / प्रभा षष्टिसहस्त्रं तु पुत्राणां जगृहे शुभा

Bhānumatī sinh một người con duy nhất—Asamañjasa. Còn phu nhân Prabhā, bậc hiền thục cát tường, sinh ra sáu vạn người con trai.

Verse 8

असमञ्सस्य तनयो ह्यंशुमान् नाम पार्थिवः / तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात् तु भगीरथः

Con trai của Asamañjasa là vị vua Aṃśumān. Con của ngài là Dilīpa; và từ Dilīpa sinh ra Bhagīratha.

Verse 9

येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता / प्रसादाद् देवदेवस्य महादेवस्य धीमतः

Nhờ ân phúc của bậc Đại Thần Mahādeva, Thần của các thần, đấng trí tuệ—sau khi hành khổ hạnh—sông Bhāgīrathī Gaṅgā đã được dẫn xuống cõi đời.

Verse 10

भगीरथस्य तपसा देवः प्रीतमना हरः / बभार शिरसा गङ्गां सोमान्ते सोमभूषणः

Vui lòng trước khổ hạnh của Bhagiratha, Chúa Hara (Śiva) đã đội sông Gaṅgā trên đỉnh đầu—đấng có vầng Trăng làm trang sức nơi búi tóc.

Verse 11

भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूव ह / नाभागस्तस्य दायादः सिन्धुद्वीपस्ततो ऽभवत्

Nghe nói con trai của Bhagīratha tên là Śruta. Người thừa tự của ông là Nābhāga, và về sau trong dòng ấy sinh ra Sindhudvīpa.

Verse 12

अयुतायुः सुतस्तस्य ऋतुपर्णस्तु तत्सुतः / ऋतुपर्णस्य पुत्रो ऽभूत् सुदासो नाम धार्मिकाः / सौदासस्तस्य तनयः ख्यातः कल्माषपादकः

Con trai ông là Ayutāyu; con của Ayutāyu là Ṛtuparṇa. Ṛtuparṇa có người con chính trực tên Sudāsa; và con của Sudāsa nổi danh là Saudāsa, cũng được gọi là Kalmāṣapāda.

Verse 13

वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके / अश्मकं जनयामसा तमिक्ष्वाकुकुलध्वजम्

Bấy giờ, hiền thánh Vasiṣṭha rực rỡ đại quang minh, trong “kṣetra” (người phối ngẫu) của Kalmāṣapāda, đã sinh ra Aśmaka—người trở thành ngọn cờ của dòng Ikṣvāku.

Verse 14

अश्मकस्योत्कलायां तु नकुलो नाम पार्थिवः / स हि रामभयाद् राजा वनं प्राप सुदुः खितः

Tại xứ Utkalā thuộc Aśmaka, có một vị vua tên Nakula. Vì sợ Rāma, nhà vua ấy đau khổ sâu nặng rồi đi vào rừng.

Verse 15

विभ्रत् स नारीकवचं तस्माच्छतरथो ऽभवत् / तस्माद् बिलिबिलिः श्रीमान्वृद्धशर्माचतत्सुतः

Mang “nārī-kavaca” — áo giáp hộ thân của nữ giới — từ ông sinh ra Śataratha. Từ Śataratha lại xuất hiện Bilibili rạng rỡ; và Vṛddhaśarman cũng là con của ông ấy.

Verse 16

तस्माद् विश्वसहस्तस्मात् खट्वाङ्ग इति विश्रुतः / दीर्घबाहुः सुतस्तस्य रघुस्तस्मादजायत

Từ Viśvasaha sinh ra người nổi danh là Khaṭvāṅga. Con của ông là Dīrghabāhu; và từ Dīrghabāhu sinh ra Raghu.

Verse 17

रघोरजः समुत्पन्नो राजा दशरथस्ततः / रामो दाशरथिर्वोरो धर्मज्ञो लोकविश्रुतः

Từ dòng vương tộc của Raghu xuất hiện vua Daśaratha. Và từ đó sinh ra Rāma, người con anh hùng của Daśaratha—bậc am tường dharma, danh vang khắp các cõi.

Verse 18

भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश्च महाबलः / सर्वे शक्रसमा युद्धे विष्णुशक्तिसमन्विताः / जज्ञे रावणनाशार्थं विष्णुरंशेन विश्वकृत्

Bharata, Lakṣmaṇa và Śatrughna đại lực—tất cả đều ngang Indra nơi chiến trận và được ban năng lực của Viṣṇu—đã ra đời. Và Đấng Tạo Hóa của thế gian cũng giáng sinh như một phần của Viṣṇu để diệt trừ Rāvaṇa.

Verse 19

रामस्य सुभगा भार्या जनकस्यात्मजा शुभा / सीता त्रिलोकविख्याता शीलौदार्यगुणान्विता

Sītā—hiền thê cát tường của Rāma, ái nữ tốt lành của vua Janaka—lừng danh khắp ba cõi, đầy đủ đức hạnh của nết na cao quý và lòng quảng đại.

Verse 20

तपसा तोषिता देवी जनकेन गिरीन्द्रजा / प्रायच्छज्जानकीं सीतां राममेवाश्रिता पतिम्

Hài lòng trước khổ hạnh của vua Janaka, Nữ thần—ái nữ của Chúa tể núi non—đã ban Jānakī Sītā, người chỉ nương tựa nơi Rāma và nhận Ngài làm phu quân duy nhất.

Verse 21

प्रीतश्च भगवानीशस्त्रिशूली नीललोहितः / प्रददौ शत्रुनाशार्थं जनकायाद्भुतं धनुः

Hài lòng, Đấng Thế Tôn Īśa—Rudra sắc xanh-đỏ, tay cầm tam xoa—đã ban cho vua Janaka một cây cung kỳ diệu, để diệt trừ kẻ thù.

Verse 22

स राजा जनको विद्वान् दातुकामः सुतामिमाम् / अघोषयदमित्रघ्नो लोके ऽस्मिन् द्विजपुङ्गवाः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, vua Janaka hiền trí, mong gả ái nữ này, đã cho loan báo khắp thế gian; vị diệt thù ấy truyền cáo mọi nơi.

Verse 23

इदं धनुः समादातुं यः शक्नोति जगत्त्रये / देवो वा दानवो वापि स सीतां लब्धुमर्हति

Ai trong ba cõi có thể nhấc lấy cây cung này—dù là chư thiên hay cả loài a-tu-la—người ấy xứng đáng đoạt được Sītā.

Verse 24

विज्ञाय रामो बलवान् जनकस्य गृहं प्रभुः / भञ्जयामास चादाय गत्वासौ लीलयैव हि

Biết rõ sự việc, Đức Rāma—Đấng Chúa tể hùng lực—đến nhà vua Janaka; cầm lấy cây cung và bẻ gãy nó, quả thật như chỉ đùa chơi mà thôi.

Verse 25

उद्ववाह च तां कन्यां पार्वतीमिव शङ्करः / रामः परमधर्मात्मा सेनामिव च षण्मुखः

Rồi Rāma—bậc có bản tính là Chánh pháp tối thượng—kết hôn với thiếu nữ ấy như Śaṅkara cưới Pārvatī; và đưa nàng đi như Skanda (Ṣaṇmukha) dẫn quân đội của mình.

Verse 26

ततो बहुतिथे काले राजा दशरथः स्वयम् / रामं ज्येष्ठं सुतं वीरं राजानं कर्तुमारभत्

Rồi sau một thời gian dài, chính vua Daśaratha bắt đầu việc tấn phong Rāma—người con trưởng anh dũng—lên ngôi vua.

Verse 27

तस्याथ पत्नी सुभगा कैकेयी चारुभाषिणी / निवारयामास पतिं प्राह संभ्रान्तमानसा

Bấy giờ hoàng hậu của ông, Kaikeyī—người phúc lành, lời nói dịu ngọt—đã ngăn chồng lại và, với tâm trí xao động, nói với vua.

Verse 28

मत्सुतं भरतं वीरं राजानं कर्तुमर्हसि / पूर्वमेव वरो यस्माद् दत्तो मे भवता यतः

Ngài nên lập con trai thiếp, Bharata dũng mãnh, làm vua; vì trước đây chính ngài đã ban cho thiếp ân huệ ấy rồi.

Verse 29

स तस्या वचनं श्रुत्वा राजा दुः खितमानसः / बाढमित्यब्रवीद् वाक्यं तथा रामो ऽपि धर्मवित्

Nghe lời nàng, nhà vua—tâm trí nặng trĩu sầu đau—đáp: “Được vậy.” Cũng như thế, Rāma, bậc am tường dharma, cũng thuận theo.

Verse 30

प्रणम्याथ पितुः पादौ लक्ष्मणेन सहाच्युतः / ययौ वनं सपत्नीकः कृत्वा समयमात्मवान्

Rồi bậc Bất Thoái (Acyuta) cúi lạy dưới chân phụ vương, cùng với Lakṣmaṇa, và lên đường vào rừng với hiền thê; vị anh hùng tự chế đã giữ trọn lời thệ ước.

Verse 31

संवत्सराणां चत्वारि दश चैव महाबलः / उवास तत्र मतिमान् लक्ष्मणेन सह प्रभुः

Suốt mười bốn năm, vị Chúa tể hùng lực và sáng suốt ấy đã cư ngụ nơi đó cùng với Lakṣmaṇa.

Verse 32

कदाचिद् वसतो ऽरण्ये रावणो नाम राक्षसः / परिव्राजकवेषेण सीतां हृत्वा ययौ पुरीम्

Một lần, khi họ đang ở trong rừng, một rākṣasa tên Rāvaṇa, giả dạng kẻ du phương khất sĩ, đã bắt cóc Sītā rồi trở về thành của hắn.

Verse 33

अदृष्ट्वा लक्ष्मणो रामः सीतामाकुलितेन्द्रियौ / दुः खशोकाभिसंतप्तौ बभूवतुररिन्दमौ

Không thấy Sītā, Rāma và Lakṣmaṇa—những bậc khuất phục kẻ thù—trở nên rối loạn các giác quan, bị thiêu đốt bởi sầu khổ và bi thương.

Verse 34

ततः कदाचित् कपिना सुग्रीवेण द्विजोत्तमाः / वानराणामभूत् सख्यं रामस्याक्लिष्टकर्मणः

Rồi vào một lúc nọ, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, Rāma—đấng có công hạnh không hề mỏi mệt—kết tình bằng hữu với Sugrīva, chúa tể loài vānara, nhờ đó được liên minh cùng toàn thể binh chúng vānara.

Verse 35

सुग्रीवस्यानुगो वीरो हनुमान् न्म वानरः / वायुपुत्रौ महातेजा रामस्यासीत् प्रियः सदा

Vị vānara anh hùng tên Hanumān là tùy tướng của Sugrīva. Là con của thần Gió Vāyu, rực rỡ đại quang minh, ngài luôn được Rāma yêu mến.

Verse 36

स कृत्वा परमं धैर्यं रामाय कृतनिश्चयः / आनयिष्यामि तां सीतामित्युक्त्वा विचचार ह

Ngài khơi dậy dũng lực tối thượng, quyết chí vì đại sự của Rāma; tuyên ngôn: “Ta sẽ đưa Sītā trở về,” rồi liền lên đường hành động.

Verse 37

महीं सागरपर्यन्तां सीतादर्शनतत्परः / जगाम रावणपुरीं लङ्कां सागरसंस्थिताम्

Một lòng mong được thấy Sītā, ngài vượt khắp mặt đất đến tận bờ đại dương, rồi đi đến Laṅkā—thành của Rāvaṇa—nằm giữa biển cả.

Verse 38

तत्राथ निर्जने देशे वृक्ष्मूले शुचिस्मिताम् / अपश्यदमलां सीतां राक्षसीभिः समावृताम्

Tại đó, nơi hoang vắng, dưới gốc cây, ngài trông thấy Sītā thanh khiết—nụ cười vẫn hiền hòa—bị các nữ rākṣasī vây quanh bốn phía.

Verse 39

अश्रुपूर्णेक्षणां हृद्यां संस्मरन्तीमनिन्दिताम् / राममिन्दीवरश्यामं लक्ष्मणं चात्मसंस्थितम्

Với đôi mắt đẫm lệ, nàng—trong sạch không tì vết, lòng dịu hiền—không ngừng tưởng nhớ Rāma, đen thẫm như sen xanh, và Lakṣmaṇa, vững vàng, an trú tự tâm.

Verse 40

निवेदयित्वा चात्मानं सीतायै रहसि स्वयम् / असंशयाय प्रददावस्यै रामाङ्गुलीयकम्

Rồi trong chốn kín đáo, tự mình bày tỏ thân phận với Sītā; để nàng dứt mọi nghi ngờ, chàng trao cho nàng chiếc nhẫn của Rāma.

Verse 41

दृष्ट्वाङ्गुलीयकं सीता पत्युः परमशोभनम् / मेने समागतं रामं प्रीतिविस्फारितेक्षणा

Thấy chiếc nhẫn ấn tuyệt mỹ của phu quân, Sītā—đôi mắt nở rộng vì hoan hỷ—tin rằng Rāma quả thật đã đến.

Verse 42

समाश्वास्य तदा सीतां दृष्ट्वा रामस्य चान्तिकम् / नयिष्ये त्वां महाबाहुरुक्त्वा रामं ययौ पुनः

Bấy giờ chàng an ủi Sītā; thấy Rāma ở gần, vị dũng sĩ tay mạnh nói: “Ta sẽ đưa nàng đến với Người an toàn,” rồi lại trở về bên Rāma.

Verse 43

निवेदयित्वा रामाय सीतादर्शनमात्मवान् / तस्थौ रामेण पुरतो लक्ष्मणेन च पूजितः

Sau khi bẩm báo với Rāma về việc đã thấy Sītā, bậc tự chủ ấy đứng trước Rāma, lại được Lakṣmaṇa cũng kính lễ tôn vinh.

Verse 44

ततः स रामो बलवान् सार्धं हनुमता स्वयम् / लक्ष्मणेन च युद्धाय बुद्धिं चक्रे हि रक्षसाम्

Bấy giờ, Rāma hùng lực—cùng chính Hanumān và Lakṣmaṇa—đã quyết định con đường chiến trận để giao chiến với bọn rākṣasa.

Verse 45

कृत्वाथ वानरशतैर्लङ्कामार्गं महोदधेः / सेतुं परमधर्मात्मा रावणं हतवान् प्रभुः

Rồi Ngài—bậc Chúa tể chí thành với dharma—khiến hàng trăm vānaras mở lối qua đại dương đến Laṅkā, dựng nên cây Setu, và hạ sát Rāvaṇa.

Verse 46

सपत्नीकं च ससुतं सभ्रातृकमरिदमः / आनयामास तां सीतां वायुपुत्रसहायवान्

Với con của Thần Gió làm trợ duyên, bậc hàng phục kẻ thù đã đưa Sītā trở về, cùng với người vợ chung, con trai và người anh em của nàng.

Verse 47

सेतुमध्ये महादेवमीशानं कृत्तिवाससम् / स्थापयामास लिङ्गस्थं पूजयामास राघवः

Giữa cây Setu, Rāghava (Rāma) đã an vị Mahādeva—Īśāna, Đấng khoác da thú—hiện diện dưới dạng liṅga, và chí thành lễ bái Ngài.

Verse 48

तस्य देवो महादेवः पार्वत्या सह शङ्करः / प्रत्यक्षमेव भगवान् दत्तवान् वरमुत्तमम्

Vì Ngài, Mahādeva—Śaṅkara—cùng với Pārvatī đã hiện ra trực tiếp, và Đấng Bhagavān ban cho phúc ân tối thượng.

Verse 49

यत् त्वया स्थापितं लिङ्गं द्रक्ष्यन्तीह द्विजातयः / महापातकसंयुक्तास्तेषां पापं विनश्यतु

Nguyện cho tội lỗi của những bậc nhị sinh (dvija) khi chiêm bái tại đây Liṅga do ngươi an lập—dẫu mang gánh đại trọng tội—đều được tiêu trừ.

Verse 50

अन्यानि चैव पापानि स्नातस्यात्र महोदधौ / दर्शनादेव लिङ्गसल्य नाशं यान्ति न संशयः

Người tắm tại đây trong Đại Hải thì các tội khác cũng được diệt trừ; và chỉ cần chiêm kiến (dấu thánh/nơi thánh) này, nỗi khổ như gai nhọn gắn với Liṅga cũng được nhổ bỏ—không còn nghi ngờ.

Verse 51

यावत् स्थास्यन्ति गिरयो यावदेषा च मेदिनी / यावत् सेतुश्च तावच्च स्थास्याम्यत्र तिरोहितः

Chừng nào núi non còn bền vững, chừng nào đất này còn tồn tại, và chừng nào Setu thiêng liêng còn đứng vững—chừng ấy ta sẽ ngự tại đây, ẩn khuất khỏi tầm mắt phàm tục.

Verse 52

स्नानं दानं जपः श्राद्धं भविष्यत्यक्ष्यं कृतम् / स्मरणादेव लिङ्गस्य दिनपापं प्रणश्यति

Tắm gội, bố thí, trì tụng thần chú và lễ śrāddha cho tổ tiên đều trở nên bất hoại trong quả báo; và chỉ cần tưởng niệm Liṅga, tội lỗi tích tụ trong một ngày liền tiêu tan.

Verse 53

इत्युक्त्वा भगवाञ्छंभुः परिष्वज्य तु राघवम् / सनन्दी सगणो रुद्रस्तत्रैवान्तरधीयत

Nói xong, Đức Thế Tôn Śambhu ôm lấy Rāghava; rồi Rudra, cùng Nandī và các đoàn tùy tùng, liền ẩn mất ngay tại chỗ ấy.

Verse 54

रामो ऽपि पालयामास राज्यं धर्मपरायणः / अभिषिक्तो महातेजा भरतेन महाबलः

Rāma cũng trị vì vương quốc, trọn lòng nương theo Dharma. Vị anh hùng đại lực, rực rỡ đại quang minh ấy, được Bharata—bậc dũng mãnh—làm lễ quán đảnh tôn lập làm vua.

Verse 55

विशेषाढ् ब्राह्मणान् सर्वान् पूजयामसचेश्वरम् / यज्ञेन यज्ञहन्तारमश्वमेधेन शङ्करम्

Vì thế, với lòng tôn kính đặc biệt, chúng tôi kính lễ tất cả các Bà-la-môn—và cùng với họ, kính lễ cả Đấng Chúa Tể. Bằng tế lễ (yajña), chúng tôi thờ phụng Śaṅkara, Đấng vừa nâng đỡ vừa có thể kết thúc tế lễ; đặc biệt, qua Aśvamedha, chúng tôi chí thành tán dương Ngài.

Verse 56

रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यभिविश्रुतः / लवश्च सुमहाभागः सर्वतत्त्वार्थवित् सुधीः

Rāma sinh một người con trai lừng danh tên Kuśa; và (người con) Lava nữa—phúc đức lớn lao—bậc hiền trí, sáng suốt phân minh, thấu hiểu ý nghĩa của mọi tattva và chân nghĩa của chúng.

Verse 57

अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तत्सुतो ऽभवत् / नलस्तु निषधस्याभून्नभस्तमादजायत

Từ Kuśa sinh ra Atithi; con của ông là Niṣadha. Từ Niṣadha sinh ra Nala, và từ Nala sinh ra Nabhas.

Verse 58

नभसः पुण्डरीकाख्यः क्षेमधन्वा च तत्सुतः / तस्य पुत्रो ऽभवद् वीरो देवानीकः प्रतापवान्

Từ Nabhas sinh ra người tên Puṇḍarīka; con của ông là Kṣemadhanvan. Từ đó lại sinh một người con anh dũng—Devānīka—lừng danh bởi uy lực và oai phong.

Verse 59

अहीनगुस्तस्य सुतो सहस्वांस्तत्सुतो ऽभवत् / तस्माच्चन्द्रावलोकस्तु तारापीडस्तु तत्सुतः

Từ Ahīnagu sinh ra một người con tên Sahasvān; rồi con của Sahasvān lại tiếp nối ra đời. Từ đó xuất hiện Candrāvaloka, và con của Candrāvaloka là Tārāpīḍa.

Verse 60

तारापीडाच्चन्द्रगिरिर्भानुवित्तस्ततो ऽभवत् / श्रुतायुरभवत् तस्मादेते इक्ष्वाकुवंशजाः / सर्वे प्राधान्यतः प्रोक्ताः समासेन द्विजोत्तमाः

Từ Tārāpīḍa sinh ra Candragiri; từ Candragiri lại xuất hiện Bhānuvitta. Từ Bhānuvitta sinh ra Śrutāyu. Như vậy, họ đều là hậu duệ của dòng Ikṣvāku. Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, tất cả những nhân vật chính yếu ấy đã được ta tóm lược mà nói.

Verse 61

य इमं शृणुयान्नित्यमिक्ष्वाकोर्वंशमुत्तमम् / सर्वपापविनिर्मुक्तो स्वर्गलोके महीयते

Ai thường xuyên lắng nghe dòng phả hệ cao quý của Ikṣvāku này sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và được tôn vinh nơi cõi trời.