Rig Veda 9.61.6 — Mandala 9, Sukta 61, Mantra 6

Sukta 9.61

Rishi: RV 9 Pavamāna tradition; specific attribution requires Anukramaṇī.

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (to be verified)

Samhita Patha (Devanagari)

स नः पुनान आ भर रयिं वीरवतीमिषम् । ईशानः सोम विश्वतः ॥

Transliteration

sá naḥ punāná ā́ bhara rayíṃ vī́ravatīm íṣam | ī́śānaḥ soma viśvátas ||

Translation

Purifying yourself, bring to us the plenitude (rayi) and the increase rich in heroic power; O Soma, master from every side, govern and fill our whole being.

Word by Word

• सः: he (that one = Soma)
• सः: कर्तृ (वाक्य-कर्ता; सोमः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• नः: for us / to us
• नः: सम्प्रदान (अस्मभ्यं/अस्माकम्—हितार्थे)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुनानः: purifying (himself), being purified
• पुनानः: कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √पू (पूञ् शौचने) + शानच्

• आ: hither, towards (us)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• भर: bring!
• भर: क्रिया (आहर्तृ-क्रिया; कर्म = रयिम्)
• Type: Verb
• Root: √भृ (भृञ् धारणे/आहरणे)

• रयिम्: wealth, riches
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• वीरवतीम्: rich in heroes/men (abounding in warriors)
• वीरवतीम्: कर्म-विशेषणम् (रयिम् विशेषयति)
• Type: Adjective
• Root: वीरवत् (प्रातिपदिक; वीर + वत्) → स्त्री. वीरवती

• इषम्: nourishment, vigor, refreshment
• इषम्: कर्म (रयिम् इव समुच्चितम्)
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, strength, nourishment’)

• ईशानः: ruling, sovereign
• ईशानः: कर्तृ (सोमस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: √ईश् (ईशँ ऐश्वर्ये) + शानच्

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• विश्वतः: from all sides, on every side
• विश्वतः: अधिकरण/अपादान-भाव (दिशा/परिसर-निर्देशः)
• Type: Indeclinable (adverb) / Ablatival adverb
• Root: विश्व (सर्व) + तस् (तद्धित-अव्यय)