Rig Veda 8.62.2: Mandala 8, Sukta 62, Mantra 2
Sukta 8.62
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
अयुजो असमो नृभिरेकः कृष्टीरयास्यः । पूर्वीरति प्र वावृधे विश्वा जातान्योजसा भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
Transliteration
ayujó ásamo nṛ́bhir ékaḥ kṛṣṭī́r ayā́syaḥ | pūrvī́r áti prá vāvṛdhe víśvā jātā́ny ójasā bhadrā́ índrasya rātáyaḥ ||
Translation
بغیر جوتے، مردوں میں بے مثال، اکیلا، نہ تھکا ہوا، وہ بہت سی قوموں سے بڑھ گیا ہے۔ اس نے پہلی حدوں سے آگے بڑھا ہے، اپنی طاقت سے اس نے سب پیدا شدہ چیزوں پر قابو پالیا ہے، اندرا کے تحفے مبارک ہیں۔
Word by Word
अयुजःunpaired, unmatched
अयुजः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअयुज् (प्रातिपदिक; न-समास/नञ्-तत्पुरुष: अ- + युज् ‘युक्त’)
असमःunequalled
असमः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअसम (प्रातिपदिक; न-समास/नञ्-तत्पुरुष: अ- + सम ‘equal’)
नृभिःwith men, by men (warriors)
नृभिः:
Karaṇa (सह/साधनभाव: ‘men/warriors’ as company/means)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
एकःone, alone
एकः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootएक (प्रातिपदिक)
कृष्टीःpeoples, tribes
कृष्टीः:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
अयास्यःunwearied, untiring
अयास्यः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअयास्य (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: अ- + यास्य ‘to be wearied/effort’)
पूर्वीःthe former (ones), earlier (deeds/gifts)
पूर्वीः:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootपूर्वी (प्रातिपदिक; ‘former/earlier’)
अतिbeyond, exceedingly
अति:
—
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (अव्यय/उपसर्ग)
वावृधेhas grown, has increased
वावृधे:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√वृध् (वृधँ वर्धने)
विश्वाall (things)
विश्वा:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
जातानिborn (beings/things)
जातानि:
Karma (विश्वा जातानि = ‘all born things’)
TypeParticiple (past passive) used as noun
Root√जन् (जनीँ प्रादुर्भावे) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
ओजसाby strength, with might
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
भद्राःauspicious, good
भद्राः:
Kartā (विशेषणरूपेण ‘रातयः’)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
रातयःgifts, bestowals
रातयः:
Kartā
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक; ‘gift, giving’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
