Rig Veda 8.41.5: Mandala 8, Sukta 41, Mantra 5

Sukta 8.41

Devata: Varuṇa (seer-king, knower of secret names)

Samhita Patha (Devanagari)

यो धर्ता भुवनानां य उस्राणामपीच्या वेद नामानि गुह्या । स कविः काव्या पुरु रूपं द्यौरिव पुष्यति नभन्तामन्यके समे ॥

Recitation with translationRig Veda 8.41.5

Transliteration

yo dhartā bhuvanānāṃ ya usrāṇām apīcyā veda nāmāni guhyā | sa kaviḥ kāvyā puru rūpaṃ dyaur iva puṣyati nabhantām anyake same ||

Translation

وہ جہانوں کا تھامنے والا ہے؛ وہ چھپی ہوئی صبح کی روشنیوں کے خفیہ ناموں کو جانتا ہے۔ وہ رشی شاعر، اپنی شاعرانہ طاقت سے بہت سی شکلیں پروان چڑھاتا ہے جیسے آسمان خود، روشنیاں ایک اور یکسانی میں چمکیں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः) / विशेष्य-सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धर्ता: the supporter, sustainer
• धर्ता: कर्तृ
• Type: Noun (agent) / Epithet
• Root: धृ (धारणे) → धर्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• भुवनानाम्: of the worlds / beings
• भुवनानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of’
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक; √भू)

• यः: who
• यः: कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उस्राणाम्: of the dawn-lights / ruddy (cows, rays)
• उस्राणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: उस्र (प्रातिपदिक)

• अपिच्य: the hidden (thing)
• अपिच्य: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अपिच्य (प्रातिपदिक; ‘hidden/secret’, Vedic)

• वेद: knows
• वेद: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (ज्ञाने)

• नामानि: names
• नामानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• गुह्या: secret, hidden
• गुह्या: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक; √गुह् ‘to hide’)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कविः: seer, poet
• कविः: कर्तृ (सम्बोधन/विशेषणार्थेऽपि)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• काव्या: poetic works / inspired utterances
• काव्या: कर्म (पुष्यति इत्यस्य)
• Type: Noun (collective/abstract) / Adjective
• Root: काव्य (प्रातिपदिक)

• पुरु: much, many
• पुरु: विशेषण (रूपम् इति)
• Type: Indeclinable (used adjectivally)
• Root: पुरु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)

• रूपम्: form, appearance
• रूपम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)

• द्यौः: heaven, sky
• द्यौः: उपमान-कर्तृ (इव-उपमेयस्य)
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: उपमा-सूचक
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• पुष्यति: nourishes, makes thrive
• पुष्यति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पुष् (पोषणे/वर्धने)

• नभन्ताम्: let them shine / let them burst forth
• नभन्ताम्: क्रिया (आशीः/विधि)
• Type: Verb
• Root: नभ् (दीप्तौ/नभने; वैदिक) अथवा नभ् (to shine/flash)

• अन्यके: in another (place/condition)
• अन्यके: अधिकरण
• Type: Adjective/Noun
• Root: अन्यक (प्रातिपदिक; ‘other/another’, वैदिक)

• समे: in sameness / in the level (state)
• समे: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (locative)
• Root: सम (प्रातिपदिक)