Rig Veda 5.69.1: Mandala 5, Sukta 69, Mantra 1

Sukta 5.69

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Mitra-Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (likely; long verse with multiple pādas—verify)

Samhita Patha (Devanagari)

त्री रोचना वरुण त्रीँरुत द्यून्त्रीणि मित्र धारयथो रजांसि । वावृधानावमतिं क्षत्रियस्यानु व्रतं रक्षमाणावजुर्यम् ॥

Recitation with translationRig Veda 5.69.1

Transliteration

trī́ rocanā́ varuṇa trī́ṃr utá dyū́n trī́ṇi mitra dhārayatho rájāṃsi | vāvṛdhānāv ámatiṃ kṣatríyasya ánu vratáṃ rákṣamāṇāv ajúryam ||

Translation

اے ورون، تم تین روشن عالم قائم رکھتے ہو، اور تین دن، اور تین فضا، اے متر۔ بڑھتے ہوئے، تم ناپائیدان قانون کی حفاظت کرتے ہو، اور ہم میں حکمران کے ناانصافانہ خیال کو نکال دیتے ہو تاکہ بادشاہت الہی حکم کی پیروی کرے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्री: three
• त्री: Karma
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)

• रोचनानि: luminous realms / lights
• रोचनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: रोचन- (प्रातिपदिक; √रुच् ‘दीप्तौ’ से)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: (सम्बोधन)
• Type: Noun (vocative)
• Root: वरुण- (देवनाम-प्रातिपदिक)

• त्रीन्: three
• त्रीन्: Karma
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)

• उत: and / also
• उत: (समुच्चय/अन्वय)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• द्यून्: days (bright days)
• द्यून्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्युन्- (प्रातिपदिक; ‘दिन/द्यौः’ से सम्बन्धित)

• त्रीणि: three
• त्रीणि: Karma
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि- (संख्या-प्रातिपदिक)

• मित्र: O Mitra
• मित्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun (vocative)
• Root: मित्र- (देवनाम-प्रातिपदिक)

• धारयथः: you two uphold / support
• धारयथः: Kartā
• Type: Verb
• Root: √धृ (धारणे)

• रजांसि: spaces / regions (realms)
• रजांसि: Karma
• Type: Noun
• Root: रजस्- (प्रातिपदिक)

• वावृधानौ: you two, growing / having grown strong
• वावृधानौ: Kartā
• Type: Participle (adjectival)
• Root: √वृध् (वर्धने) → वावृधान- (कृदन्त, परिपूर्ण/वर्धमान)

• अमतिम्: lack of right thought / folly
• अमतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अमति- (प्रातिपदिक; a- + मति ‘विचार’)

• क्षत्रियस्य: of the ruler / of the kṣatriya
• क्षत्रियस्य: (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: क्षत्रिय- (प्रातिपदिक)

• अनु: along / according to
• अनु: (अन्वय)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• व्रतम्: ordinance / sacred law
• व्रतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: व्रत- (प्रातिपदिक)

• रक्षमानौ: you two, protecting
• रक्षमानौ: Kartā
• Type: Participle (present, active)
• Root: √रक्ष् (पालने) → रक्षमान- (शतृ/वर्तमान कृदन्त)

• अजुर्यम्: unaging / undecaying
• अजुर्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अजुर्य- (प्रातिपदिक; a- + जुर्य ‘क्षय/जीर्ण’)