Rig Veda 5.3.11: Mandala 5, Sukta 3, Mantra 11
Sukta 5.3
Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.3)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमङ्ग जरितारं यविष्ठ विश्वान्यग्ने दुरिताति पर्षि । स्तेना अदृश्रन्रिपवो जनासोऽज्ञातकेता वृजिना अभूवन् ॥
Transliteration
tvám aṅgá jaritā́raṃ yaviṣṭha víśvāny agne duritā́ti parṣi | stenā́ adṛśran ripávo jánāso 'jñātaketā vṛjinā́ abhūvan ||
Translation
اے سب سے نوجوان اگنی، تو گلوکار کو تمام مشکل راستوں سے پار لے جاتا ہے۔ چور نظر آ گئے؛ دشمن لوگ، جن کا ارادہ نامعلوم تھا، ٹیڑھی طاقتیں پائے گئے۔
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अङ्गindeed, surely
अङ्ग:
—
TypeIndeclinable
Rootअङ्ग (निपात)
जरितारम्the singer/praiser
जरितारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √गॄ/गृ ‘स्तु’ → ‘जर्’ परम्परया ‘स्तोतृ’)
यविष्ठO youngest (Agni)
यविष्ठ:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootयुव (प्रातिपदिक) → यविष्ठ (श्रेष्ठतमा-तुल्य; अतिशयार्थक)
विश्वानिall (things)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective/Substantive
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
दुरितातिfrom/over (all) distress, from sin
दुरिताति:
अपादान
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootदुरित (प्रातिपदिक) + -आति (अव्ययीभाव/तद्धित; ‘से/से होकर’)
पर्षिyou carry across, save
पर्षि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पॄ (पॄ/पॢ) ‘पारयति, तारयति’
स्तेनाःthieves
स्तेनाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्तेन (प्रातिपदिक)
अदृश्रन्appeared, were seen
अदृश्रन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√दृश् ‘दर्शने’ (aorist stem with augment a-)
रिपवःenemies
रिपवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
जनासःpeoples, men
जनासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) / जनास् (वैदिक बहुवचन-प्रातिपदिक)
अज्ञातकेताःof unknown intent/sign, unrecognized
अज्ञातकेताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअ-ज्ञात (√ज्ञा क्त) + केतु (प्रातिपदिक)
वृजिनाःcrooked, wicked
वृजिनाः:
कर्तृ
TypeAdjective/Substantive
Rootवृजिन (प्रातिपदिक)
अभूवन्became, were
अभूवन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू ‘भवति’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.