Rig Veda 5.3.10: Mandala 5, Sukta 3, Mantra 10
Sukta 5.3
Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.3)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
भूरि नाम वन्दमानो दधाति पिता वसो यदि तज्जोषयासे । कुविद्देवस्य सहसा चकानः सुम्नमग्निर्वनते वावृधानः ॥
Transliteration
bhū́ri nā́ma vándamāno dadhāti pitā́ vaso yádi tát joṣáyāse | kúvid devásya sáhasā cakānáḥ sumnám agnír vanate vāvṛdhānáḥ ||
Translation
جو تعظیم میں جھکتا ہے وہ نام میں بھلائی قائم کرتا ہے، اگر تو اسے قبول کرے، اے بھلائی کے باپ۔ یقیناً، دیوتا کی طاقت میں خوش ہو کر، اگنی بڑھتا ہوا فضل اور اندرونی خوشی حاصل کرتا ہے۔
Word by Word
भूरिmuch, abundant(ly)
भूरि:
विशेषणम् (कर्म/फल-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
नामname, renown
नाम:
कर्म (दधाति—‘नाम’ स्थापयति/ददाति)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
वन्दमानःpraising, worshipping
वन्दमानः:
कर्तृ (दधाति-कर्तुः विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjectival)
Rootवन्द् (धातु) → वन्दमान (शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त)
दधातिplaces, bestows, establishes
दधाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
पिताfather
पिता:
कर्तृ (अन्तर्निहित-क्रियायाः/सम्बोधनार्थ-भावः) / विशेषणम् (अग्नेः)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
वसोO good one / O wealthy one (Vasu)
वसो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
यदिif
यदि:
सम्बन्ध/उपपद (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
तत्that
तत्:
कर्म (जोṣयासे—‘तत्’ = तत् कर्म/तत् कार्यम्)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जोṣयासेyou favor, you take pleasure in, you approve
जोṣयासे:
क्रिया
TypeVerb
Rootजुष् (धातु) / जोषय् (णिच्-प्रयोगः)
कुवित्whether indeed? perhaps?
कुवित्:
वाक्य-प्रकार (प्रश्न/संभावना)
TypeIndeclinable
Rootकु + वित् (निपात/अव्यय)
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध (सहसा—देवस्य सहसा)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सहसाby strength, with might
सहसा:
करण (by might/force)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
चकानःrejoicing, exulting
चकानः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeParticiple (Perfect/Middle, Vedic)
Rootकन्/कन (धातु; ‘कनति/कनते’ → ‘चकान’ परिपूर्ण/आनन्दित)
सुम्नम्favor, grace, good will
सुम्नम्:
कर्म (वनते—सुम्नं प्राप्नोति)
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ (वनते)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वनतेwins, obtains
वनते:
क्रिया
TypeVerb
Rootवन् (धातु) ‘to win, gain’
वावृधानःgrowing strong, ever-increasing
वावृधानः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeParticiple (Vedic intensive/perfect-like)
Rootवृध् (धातु) → वावृधान (परिपूर्ण/वेदिक-परफेक्ट/वर्धमानार्थक कृदन्त)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
