Rig Veda 4.33.6: Mandala 4, Sukta 33, Mantra 6

Sukta 4.33

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Rbhus (with Tvaṣṭṛ)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सत्यमूचुर्नर एवा हि चक्रुरनु स्वधामृभवो जग्मुरेताम् । विभ्राजमानाँश्चमसाँ अहेवावेनत्त्वष्टा चतुरो ददृश्वान् ॥

Recitation with translationRig Veda 4.33.6

Transliteration

satyám ūcuḥ nárā evā́ hí cakrúr ánu svadhā́m ṛbhávo jagmur etā́m | ví-bhrājamānāṃś camasā́m ahéva ā́venat tváṣṭā catúro dadṛ́śvān ||

Translation

طاقتوروں نے سچ بولا، کیونکہ واقعی انہوں نے کام کیا - اپنے وجود کے قانون کی پیروی کرتے ہوئے ربھو اس تکمیل تک پہنچے - توشٹ نے دیکھ کر پہچان لیا جیسے ایک ہی دن میں چار پیالے روشنی سے چمک رہے ہوں۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सत्यम्: truly; the truth
• सत्यम्: Karma (वाच्यस्य/उक्तस्य विषयः; adverbial accusative)
• Type: Noun (used adverbially)
• Root: सत्य (प्रातिपदिक; < सत् ‘being’ + -य)

• ऊचुः: they said/spoke
• ऊचुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)

• नरः: the men (heroes)
• नरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• एव: indeed; just
• एव: (निपात; बल/निश्चयार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• हि: for; indeed
• हि: (निपात; हेत्वर्थ/समर्थन)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• चक्रुः: they made/did
• चक्रुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• अनु: after; following
• अनु: (क्रियाविशेषण; अनुगमन/अनुसार)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वधाम्: their own ordinance/power; proper place/portion
• स्वधाम्: Karma (अनु + गम्/जग्मुः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक)

• ऋभवः: the Rbhus (artisan-gods)
• ऋभवः: Kartā
• Type: Noun (proper/collective)
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक)

• जग्मुः: they went
• जग्मुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• एताम्: this (one); this (path/way)
• एताम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विभ्राजमानान्: shining forth; radiant
• विभ्राजमानान्: Karma (ददृश्वान् इत्यस्य)
• Type: Adjective/Participle
• Root: वि-भ्राज् (धातु) → विभ्राजमान (वर्तमानकृदन्त)

• चमसान्: cups; bowls (for Soma)
• चमसान्: Karma
• Type: Noun
• Root: चमस (प्रातिपदिक)

• अह: as it were
• अह: (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अह (निपात; वैदिक)

• एव: indeed; just
• एव: (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• अवेनत्: he worked/strived; he fashioned
• अवेनत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वन्/वेन् (धातु; वैदिक ‘to strive/seek, to work/serve’)

• त्वष्टा: Tvaṣṭṛ (the divine artisan)
• त्वष्टा: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: त्वष्टृ (प्रातिपदिक; देवता)

• चतुरः: four
• चतुरः: Karma
• Type: Adjective (numeral)
• Root: चतुर् (प्रातिपदिक)

• ददृश्वान्: having seen; seeing (perfect participle)
• ददृश्वान्: Kartā
• Type: Participle (perfect active)
• Root: दृश् (धातु) → ददृश्वस्/ददृश्वान् (कृदन्त; लिट्-परिप्रयोग)