Rig Veda 4.2.16: Mandala 4, Sukta 2, Mantra 16

Sukta 4.2

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni

Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अधा यथा नः पितरः परासः प्रत्नासो अग्न ऋतमाशुषाणाः । शुचीदयन्दीधितिमुक्थशासः क्षामा भिन्दन्तो अरुणीरप व्रन् ॥

Recitation with translationRig Veda 4.2.16

Transliteration

adhā́ yáthā naḥ pitáraḥ párāsaḥ pratnā́so agne ṛtám āśuṣāṇā́ḥ | śucī́d ayan dī́dhitim uktha-śā́saḥ kṣā́mā bhindánto aruṇī́r ápa vran ||

Translation

تب، جیسے ہمارے پرانے باپ، قدیم لوگ، سچائی کے طالب تھے، ویسے ہی، اے اگنی، پاک، کلام کا اعلان کرتے ہوئے، انہوں نے چمکدار شعلہ لایا، زمین کو کھولتے ہوئے، انہوں نے سرخ روشنیاں نکالیں اور انہیں آزاد کیا۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अधा: then, thereafter
• अधा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध

• यथा: as, just as
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• पितरः: the fathers, forefathers
• पितरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पितृ

• परासः: former, earlier
• परासः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक) / परा

• प्रत्नासः: ancient, of old
• प्रत्नासः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रत्न

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि

• ऋतम्: the ṛta (truth/cosmic order)
• ऋतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऋत

• आशुषाणाः: hastening, eager
• आशुषाणाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: आ-शु (धातु: शु/श्वि ‘to hasten’)

• शुचीदयन्: they made (it) shine / they illumined
• शुचीदयन्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: शुचि + दय (धातु: दय् ‘to shine/illumine’ in Vedic usage) अथवा ‘to make bright’

• दीधितिम्: brightness, flaming radiance
• दीधितिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दीधिति (from √धा/√धि with intens./noun ‘brightness, flame, thought’)

• उक्थशासः: reciters/chanters of hymns
• उक्थशासः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Noun (compound)
• Root: उक्थ + शास (शास ‘praise/recitation’)

• क्षामाः: the earths/grounds (lands)
• क्षामाः: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्षामा

• भिन्दन्तः: splitting, cleaving
• भिन्दन्तः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: भिद्

• अरुणीः: the ruddy (dawns/cows), the red ones
• अरुणीः: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: अरुणी

• अप: away, off
• अप: —
• Type: Indeclinable (preverb) / particle
• Root: अप

• व्रन्: they drove away / they turned aside
• व्रन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु: वृ ‘to cover/ward off’ → ‘to drive/turn away’ in Vedic) अथवा √व्र (rare) ; here as finite verb