Rig Veda 2.19.6: Mandala 2, Sukta 19, Mantra 6
Sukta 2.19
Rishi: Gṛtsamada
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
स रन्धयत्सदिवः सारथये शुष्णमशुषं कुयवं कुत्साय । दिवोदासाय नवतिं च नवेन्द्रः पुरो व्यैरच्छम्बरस्य ॥
Transliteration
sá randhayat sa-dívaḥ sā́rathaye śúṣṇam aśúṣaṃ kúyavaṃ kútsāya | divódāsāya navatíṃ ca návéndraḥ puró vyàirac chámbarasya ||
Translation
اس نے ششنا، سوکھنے والے، اور کویاوا کو کوتس کے لیے، جو آسمانی کا رتھ چلاتا ہے، زیر کر دیا۔ دیوداس کے لیے، اندر نے شمبر کے ننانوے قلعوں کو توڑ دیا۔
Word by Word
सःhe (Indra)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
रन्धयत्subdued, brought under control
रन्धयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootरन्ध् (रन्धयति) धातु
सदिवःaccompanied by heaven / with the sky
सदिवः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootस-दिव् (उपसर्ग/पूर्वपद ‘स’ + दिव्/दिवस् ‘द्यौः/स्वर्ग’)
सारथयेto the charioteer
सारथये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसारथि (प्रातिपदिक)
शुष्णम्Śuṣṇa
शुष्णम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootशुष्ण (प्रातिपदिक; दैत्यनाम)
अशुषम्un-drying, not withering (i.e., vigorous)
अशुषम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-शुष (प्रातिपदिक; ‘अ’ नञ् + शुष ‘सूखापन/बल’)
कुयवम्Kuyava
कुयवम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootकुयव (प्रातिपदिक; दस्यु/असुरनाम)
कुत्सायfor Kutsa
कुत्साय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootकुत्स (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)
दिवोदासायfor Divodāsa
दिवोदासाय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootदिवोदास (प्रातिपदिक; राजनाम)
नवतिम्ninety
नवतिम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeNumeral
Rootनवति (संख्याप्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
नवnine
नव:
कर्म (विशेषणम्)
TypeNumeral
Rootनव (संख्याप्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पुरःfortresses, strongholds
पुरः:
कर्म
TypeNoun
Rootपुर्/पुरा (प्रातिपदिक ‘पुर्’)
विapart, asunder
वि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग)
ऐरच्छत्broke through, pierced
ऐरच्छत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋच्छ्/अर्च्छ् (ऋच्छति/अर्च्छति) धातु
शम्बरस्यof Śambara
शम्बरस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun (proper)
Rootशम्बर (प्रातिपदिक; दस्युनाम)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.