Rig Veda 2.19.5: Mandala 2, Sukta 19, Mantra 5

Sukta 2.19

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Indra (with solar imagery: Sūrya, Etaśa)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स सुन्वत इन्द्रः सूर्यमा देवो रिणङ्मर्त्याय स्तवान् । आ यद्रयिं गुहदवद्यमस्मै भरदंशं नैतशो दशस्यन् ॥

Recitation with translationRig Veda 2.19.5

Transliteration

sá sunvatá índraḥ sū́ryam ā́ devó riṇáṅ mártyāya stavā́n | ā́ yád rayíṃ gúhad avadyám asmai bhárad áṃśaṃ ná ét aśo daśasyán ||

Translation

دبانے والے کے لیے، اندر دیوتا ستائش کرنے والے فانی کے لیے سورج کو قریب لاتا ہے۔ اور جب وہ اسے چھپی ہوئی فراوانی لاتا ہے، بغیر عیب کے، وہ اسے حصے کے طور پر اٹھاتا ہے، جیسے ایتاشا خدمت میں حصہ لاتا ہے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• सुन्वते: to the Soma-presser
• सुन्वते: Sampradāna
• Type: Verb (participle used substantively)
• Root: √सु (सुनोति ‘to press (Soma)’)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सूर्यमाः: the sun(-like) one
• सूर्यमाः: Kartā
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: सूर्यमास्/सूर्यमा (प्रातिपदिक; ‘sun-like/solar one’)

• देवः: the god
• देवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• रिणङ्: he harmed/struck
• रिणङ्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ऋ (ऋणक्ति/रिणक्ति ‘to injure, harm’)

• मर्त्याय: for the mortal
• मर्त्याय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)

• स्तवान्: having praised
• स्तवान्: Kartā
• Type: Participle
• Root: √स्तु (स्तौति ‘to praise’)

• आ: towards, hither
• आ: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• यत्: which/that (when)
• यत्: Karma
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → यत्

• रयिम्: wealth
• रयिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• गुहत्: hiding (it)
• गुहत्: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Participle (converbial)
• Root: √गुह् (गूहति ‘to hide’)

• अवद्यम्: blameworthy, faulty
• अवद्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अवद्य (प्रातिपदिक) / अवद्- (निन्द्य) ‘blameworthy’

• अस्मै: to him
• अस्मै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्मै

• भरत्: he brought
• भरत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरति ‘to bring, bear’)

• अंशम्: a share, portion
• अंशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अंश (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: (निषेधः)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-निपात)

• एतशः: Etaśa (the swift one/steed)
• एतशः: Kartā
• Type: Noun
• Root: एतश (प्रातिपदिक; ‘swift/bay (horse)’, esp. of the Sun)

• दशस्यन्: showing favor / serving
• दशस्यन्: Kartā
• Type: Participle
• Root: √दशस्/√दश (वैदिक ‘to show favor, to be gracious/serve’)