Rig Veda 2.11.21: Mandala 2, Sukta 11, Mantra 21

Sukta 2.11

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely; hymn-level)

Samhita Patha (Devanagari)

नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

Recitation with translationRig Veda 2.11.21

Transliteration

nū́naṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhīyád indra dákṣiṇā maghónī | śíkṣā stotṛ́bhyo mā́ti dhag bhágo no bṛhád vadema vidáthe suvī́rāḥ ||

Translation

اب بیشک اے اندر، تیری سخاوتمند دکشنا گائک کی منتخب شدہ خواہش کے جواب میں نکلے۔ تعریف کرنے والوں کو سکھا اور عطا کر، ہمارا حصہ نہ جلنے دے، ہم مجلس میں وسیع کلام کریں، بہادر طاقتوں سے بھرپور۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नूनम्: now; indeed; surely
• नूनम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: नूनम् (अव्यय) < नून (प्रातिपदिक) अथवा नु (निपात) + ऊनम् (वृद्धि-निश्चयार्थ)

• सा: she/that (gift)
• सा: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: to you; for you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in return
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• वरम्: a choice gift; boon
• वरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)

• जरित्रे: to the singer/praiser
• जरित्रे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक; √गॄ/गिर् ‘to sing, praise’ से ‘स्तुतिकर्तृ’)

• दुहीयत्: may (she/it) yield; may give/milk out
• दुहीयत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √दुह् (दुहँ प्रपूरणे/दोहने)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• दक्षिणा: the priestly fee; gift
• दक्षिणा: Kartā
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)

• मघोनी: bountiful; generous
• मघोनी: Kartā
• Type: Adjective (substantive)
• Root: मघोनी (प्रातिपदिक; ‘मघवन्’/‘मघ’ ‘bounty’ से ‘उदार-दात्री’)

• शिक्षा: grant; bestow; teach (here: give)
• शिक्षा: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √शिक्ष् (शिक्षँ विद्योपादाने/अभ्यासे; वैदिके ‘प्रेरणे/दाने’)

• स्तोतृभ्यः: to the praisers
• स्तोतृभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: स्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)

• मातिम्: thought; inspiration; counsel
• मातिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)

• धक्: then; indeed; just
• धक्: —
• Type: Indeclinable
• Root: धक् (निपात/अव्यय; वैदिके ‘तदा/अथ/एव’ बलार्थकः)

• भगः: Bhaga (dispenser of fortune); good fortune
• भगः: Kartā
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• नः: for us; our
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• बृहद्वदेम: may we speak greatly/loftily
• बृहद्वदेम: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वद् (वदँ व्यक्तायां वाचि) + बृहत् (उपसर्गवत् पूर्वपद-विशेषण)

• विदथे: in the rite/assembly
• विदथे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक; ‘assembly/ritual session’)

• सुवीराः: possessing good heroes/sons; well-manned
• सुवीराः: Kartā
• Type: Adjective (substantive)
• Root: सुवीर (प्रातिपदिक; सु- + वीर)