
Inilalahad ng Kabanata 32 ang magkakaugnay na pangyayari tungkol sa buhay-ascetiko, pamamahalang maka-diyos, at sanhi-bungang karma. Pagkaalis ng mga deva, nanatili si Dadhīci, ang brāhmaṇa-rishi, sa mahigpit na tapas at lumipat sa hilaga upang manirahan sa isang āśrama sa pampang ng ilog. Ang kanyang tagapaglingkod na si Subhadrā, habang naliligo, ay di-sinasadyang nakatagpo ng itinapong bahag na may semilya at kalaunan ay natuklasang nagdadalang-tao; sa hiya, nanganak siya sa isang gubat ng aśvattha at nagwika ng sumpang may kundisyon laban sa di-kilalang may gawa. Samantala, lumapit ang mga lokapāla at si Indra kay Dadhīci upang bawiin ang mga sandatang ipinagkatiwala noon. Ipinaliwanag ni Dadhīci na nasipsip na niya ang bisa ng mga iyon at iminungkahi na ang mga sandata ay likhain mula sa kanyang mga buto. Kusang iniwan niya ang katawan alang-alang sa banal na tungkuling magtanggol. Kumuha ang mga deva ng limang banal na baka (Surabhī) upang linisin ang mga labi; dahil sa pagtatalo, nagkaroon ng sumpa kay Sarasvatī na nagsisilbing paliwanag sa mga kaugalian ng “di-kadalisayan” sa ritwal. Pagkaraan, ginawa ni Viśvakarman ang mga sandata ng mga lokapāla—vajra, cakra, śūla, at iba pa—mula sa mga buto ni Dadhīci. Nang maglaon, natagpuan ni Subhadrā ang bata na buhay; sinabi ng bata na ito’y pangangailangan ng karma at pinangalanang Pippalāda, sapagkat nabuhay sa katas ng aśvattha. Nang malaman niyang pinaslang ang kanyang ama para sa paggawa ng sandata, nagpasya siyang maghiganti at nagsagawa ng tapas upang lumikha ng mapanirang kṛtyā; mula sa kanyang hita lumitaw ang nilalang na nagliliyab na kaugnay ng apoy na Vāḍava. Humingi ng kanlungan ang mga deva; namagitan si Viṣṇu sa pamamagitan ng pag-aayos na “kainin nang paisa-isa,” upang ang nagngangalit na kapahamakan ay maging isang pinamamahalaang kaayusang kosmiko. Nagtatapos ang kabanata sa pangakong bunga: ang taimtim na pakikinig ay nag-aalis ng takot sa kasalanan at tumutulong sa kaalaman at paglaya.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततस्तेषु प्रयातेषु देवदेवेष्वसौ मुनिः । शतवर्षाणि तत्रस्थस्तपसे प्रस्थितो द्विजः
Wika ni Īśvara: Nang makaalis na ang mga diyos, ang pantas na muni ay nanatili roon; ang dwija ay nagsagawa ng tapas, ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay, sa loob ng sandaang taon.
Verse 2
आश्रमादुत्तरात्तस्माद्दिव्यां दिशमथो त्तराम् । सुभद्रापि महाभागा तस्य या परिचारिका
Mula sa hilagang panig ng ashram na iyon, patungo sa banal na hilagang dako, si Subhadrā na mapalad—ang kanyang tagapaglingkod—ay lumingon at sumunod din.
Verse 3
अस्त्रादानेऽसमर्था सा ऋषिं प्रोवाच भामिनी । नाहं नेतुं समर्थास्मि शस्त्राण्यालभ्य पाणिना
Dahil hindi niya maibigay ang mga sandata, nagsalita ang masidhing babae sa rishi: “Hindi ko kayang dalhin ang mga sandatang ito, kahit mahawakan ko na sa aking mga kamay.”
Verse 4
जलेन सह तद्वीर्यं पीतवान्स ऋषिस्ततः । आत्मसंस्थानि सर्वाणि दिव्यान्यस्त्राण्यसौ मुनिः । कारयित्वोत्तरामाशां जगाम तपसां निधिः
Pagkaraan, ininom ng rishi ang kapangyarihang iyon kasama ng tubig. At ang muni—kayamanan ng tapas—ay pinatimo sa kanyang sarili ang lahat ng banal na sandata, at pagkatapos ay nagtungo sa hilagang dako.
Verse 5
गंगाधरं शुक्लतनुं सर्प्पैराकीर्णविग्रहम् । शिववत्सुखदं पुंसामपश्यत्स हिमाचलम्
Namataan niya ang Himālaya—tagapagdala ng Gaṅgā, may puting katawan, at anyong napapalamutian ng mga ahas—na nagbibigay-ginhawa sa mga tao, na wari’y si Śiva mismo.
Verse 6
तथाश्रमं ददर्शोच्चैरश्वत्थैः परिपालितम् । चंद्रभागोपकंठस्थं समित्पुष्पकुशान्वितम्
Pagkaraan, nakita niya ang isang āśrama na maingat na binabantayan ng matatayog na punong aśvattha, nasa pampang ng Candrabhāgā, at may handog na mga sagradong panggatong, mga bulaklak, at damong kuśa.
Verse 7
स तस्मिन्मुनिशादूलो ह्यवसन्मुनिभिः सह । सुभद्रया च संयुक्तश्चंद्रश्चंद्रिकया यथा
Ang tigre sa mga pantas ay nanahan doon kasama ng iba pang mga muni; kaisa si Subhadrā, gaya ng buwan na kaisa ng liwanag ng buwan.
Verse 8
एकदा वसतस्तस्य सुभद्रा परिचारिका । स्नानार्थं यातुमारब्धा चतुर्थेऽह्नि रजस्वला
Minsan, habang siya’y naninirahan doon, si Subhadrā na tagapaglingkod—sa ikaapat na araw ng kanyang buwanang dalaw—ay nagsimulang umalis upang maligo.
Verse 9
व्रजन्त्या च तया दृष्टं कौपीनाच्छादनं पुनः । परि त्यक्तं विदित्वैवं दैवयोगाद्गृहाण सा
Habang siya’y naglalakad, muli niyang nakita ang isang kaupīna, panakip-baywang, na itinapon. Nang malaman niyang ito’y iniwan, pinulot niya iyon—dahil sa pagtatagpo ng tadhana.
Verse 10
परिधाय पुनः सा तु कौपीनं रेतसायुतम् । एकांते स्नातुमारब्धा जलाभ्याशे यथासुखम्
Isinuot niyang muli ang kaupīna, bagaman may bahid ng semilya; saka siya lumayo sa isang liblib na dako at nagsimulang maligo sa tabi ng tubig, ayon sa kanyang kaginhawaan.
Verse 11
ततो देवी यथाकाममकस्माद्वीक्षते हि सा । स्वोदरस्थं समुत्पन्नं गर्भं गुरुभरालसा
Pagkaraan, ang ginang, ayon sa nais niya, biglang tumingin at nakita ang pagbubuntis na sumibol sa sarili niyang sinapupunan; dahil sa bigat nito, siya’y nanghina at nanlupaypay.
Verse 12
शोचयित्वात्मनात्मानमगर्भाहमिहागता । तत्केन मन्दभागिन्या ममैवं दूषणं कृतम्
Nagluksa sa sarili, sinabi niya: “Dumating ako rito na hindi buntis. Sino ang nagdala ng kahihiyang ito sa akin—sa aba kong palad?”
Verse 13
लज्जाभिभूता सा तत्र प्रविश्याश्वत्थवाटिकाम् । तत्र तं सुषुवे गर्भमविज्ञाय कुतो ह्ययम्
Dinaig ng hiya, pumasok siya sa kakahuyan ng aśvattha. Doon mismo niya isinilang ang sanggol sa kanyang sinapupunan, na di man lamang nalalaman: “Saan ito nagmula?”
Verse 14
पुनरेव हि सा स्नात्वा अविज्ञायात्मदुष्कृतम् । शापं दातुं समारब्धा गर्भकर्त्तरि दुःसहम्
Muli, matapos maligo, at hindi pa rin nalalaman ang sariling pagkukulang, sinimulan niyang bigkasin ang isang kakila-kilabot na sumpa laban sa nagpasimula ng pagbubuntis na iyon.
Verse 15
ज्ञानाद्वा यदि वाज्ञानाद्येनेयं दूषणा कृता । सोऽद्यैव पंचतां यातु यद्यहं स्यां पतिव्रता
Maging sinadya man o hindi, sinumang nagdulot ng dungis na ito—nawa’y mamatay siya sa araw ding ito, kung ako’y tunay na asawang tapat sa aking kabiyak.
Verse 16
यद्यहं मनसा वापि कामये नापरं पतिम् । एतेन सत्यवाक्येन यातु जारः स्वयं क्षयम्
Kung kahit sa isip ko man ay hindi ko ninanais ang ibang asawa maliban sa sarili kong asawa—sa bisa ng salitang katotohanang ito, nawa’y ang mapangalunyang mangingibig ay agad mapahamak sa sarili niyang kapahamakan.
Verse 17
एवं शप्त्वा तु तं देवी ह्यज्ञात्वा गर्भकारिणम् । पुनर्यातुं समारब्धा तद्दधीचिनिकेतनम्
Sa gayon ay isinumpa siya ng ginang na diyosa, bagaman hindi niya nalalaman kung sino ang tunay na nagpasimula ng pagdadalang-tao; saka siya naghanda muling bumalik sa tahanan ni Dadhīci.
Verse 18
तत्र चार्कप्रतीकाशं गर्भमुत्सृज्य सा तदा । प्राप्ता तपोवनं रम्यं यत्रासौ मुनिपुंगवः
Doon ay iniwan niya ang sanggol na nagniningning na parang araw; pagkatapos ay narating niya ang marikit na gubat ng pag-aayuno at pagninilay, na tinitirhan ng pinakadakilang pantas.
Verse 19
अत्रांतरे सर्वदेवा लोकपाला महाबलाः । अस्त्राणां कारणार्थाय मुनेराश्रममागताः
Samantala, dumating sa ermitanyo ng pantas ang lahat ng mga diyos at ang makapangyarihang mga tagapagbantay ng mga daigdig, upang hanapin ang dahilan at paraan ng pagkamit ng mga sandatang banal.
Verse 20
उवाच तं मुनिं शक्रो न्यासो यस्तव सुव्रत । दत्तोऽस्माभिस्तु शस्त्राणां तानि क्षिप्रं प्रयच्छ नः
Sinabi ni Śakra sa pantas: “O ikaw na may banal na panata, ang ipinaubayang imbakan ng mga sandata na ipinagkatiwala namin sa iyo—ibigay mo sa amin agad ang mga sandatang iyon.”
Verse 21
ऋषिराह पुरा यत्र स्थापि तानि ममाश्रमे । तत्रैव तानि तिष्ठंति न चानीतानि वासव
Sumagot ang rishi: “O Vāsava, kung saan sila noon inilagak sa aking ashram, doon lamang sila nananatili; hindi sila dinala rito.”
Verse 22
यत्तु तेषां बलं वीर्यं संग्रामे शत्रुसूदन । तन्मया पीतमखिलं सह तोयेन वासव
“Ngunit tungkol sa lakas at bisa nila sa digmaan, O tagapagpuksa ng kaaway—O Vāsava—iniinom ko na ang lahat, nang lubos, kasama ng tubig.”
Verse 23
एवं स्थिते मयाऽस्त्राणि यदि देयानि तेऽनघ । ततोस्थीनि प्रयच्छामि तदाकाराणि सुव्रत
“Kung sa ganitong kalagayan ay dapat ngang ibigay sa iyo ang aking mga sandata, O walang sala—kung gayon ay iaalay ko ang aking sariling mga buto, O may marangal na panata, sa mismong mga anyong iyon.”
Verse 24
एवमुक्तः सहस्राक्षस्तमाह मुनिसत्तमम् । नान्येषु तद्बलं रौद्रं यत्तु तेषु व्यवस्थितम्
Nang masabihan nang gayon, nagsalita si Sahasrākṣa (Indra) sa pinakadakilang muni: “Ang mabagsik na kapangyarihang nakatatag sa mga sandatang iyon ay wala sa alinmang iba.”
Verse 25
यस्मात्तेषु विनिक्षिप्य सहस्रांशं स्वतेजसाम् । अस्माकं दत्तवान्रुद्रो रक्षार्थं जगतां शिवः
“Sapagkat si Rudra—Śiva, ang Mapalad na Tagapangalaga ng mga daigdig—ay naglagay sa mga sandatang iyon ng sanlibong bahagi ng sariling nagniningas na kaliwanagan, at ipinagkaloob iyon sa amin upang ipagsanggalang ang sangnilikha.”
Verse 26
तद्वयं तानि सर्वाणि गृहीत्वा च व्यवस्थिताः । लोकस्य रक्षणार्थाय संज्ञेयं तेन लोकपाः
Kaya nga, matapos naming tanggapin ang lahat ng sandatang iyon at tumayong handa sa tungkulin, inialay namin ang sarili sa pag-iingat sa sanlibutan; kaya kami tinatawag na mga Lokapāla, mga Tagapangalaga ng mga daigdig.
Verse 27
अमीषामपि शस्त्राणा मुत्तमं वज्रमिष्यते । तद्धारणाद्यतोऽस्माकं देवराजत्वमिष्यते
Sa mga sandatang ito, ang vajra ang itinuturing na pinakadakila. Sapagkat sa pagdadala nito, ang aming paghahari bilang Devarāja, hari ng mga diyos, ay napagtitibay at kinikilala.
Verse 28
वज्रादप्युत्तमं चक्रं यत्तद्विष्णुपरिग्रहे । दैत्यदानवसंघानां तदायत्तो जयोऽभवत्
Ngunit higit pa sa vajra ang cakra, ang banal na diskong nasa pagkakahawak ni Viṣṇu; sa kanya nakasalalay ang tagumpay laban sa mga hukbo ng Daitya at Dānava.
Verse 29
तस्मात्तानि यथास्माभिः प्राप्यते मुनिसत्तम । तथा कुरुष्व संचिन्त्य कार्यं कार्यविदां वर
Kaya nga, O pinakadakilang muni, matapos pagnilayan nang mabuti, gawin mo ang nararapat upang ang mga sandatang iyon ay aming makamtan—O pinakapanguna sa mga nakaaalam ng dapat gawin.
Verse 30
एवमुक्ते मुनिः प्राह तं शक्रं पुरतः स्थितम् । तत्प्राप्त्यर्थमुपायं तु कथयामि तवापरम्
Nang masabi ito, sumagot ang pantas sa Śakra na nakatayo sa harap niya: “Sasabihin ko sa iyo ang isa pang paraan upang makamtan ang mga iyon.”
Verse 31
यान्येतानि ममास्थीनि यूयं तैस्तानि सर्वशः । निर्मापयध्वं शस्त्राणि तदाकाराणि सर्वशः
“Gamitin ninyo ang mga buto kong ito at ipahubog ang lahat ng sandata nang lubos—gawin ang mga iyon sa bawat paraan ayon sa mismong anyong yaon.”
Verse 32
एतानि तत्समुत्थानि तेषामप्यधिकं बलम् । साधयिष्यति भवतां संग्रामे यन्ममेहितम्
“Ang mga sandatang lilitaw mula sa (mga butong) ito ay magkakaroon ng lakas na higit pa sa kanila; sa digmaan, tutuparin nito para sa inyo ang aking nilalayon.”
Verse 33
तमुवाच ततः शक्रो दधीचिं तपसोनिधिम् । प्राणहारं प्रकर्तुं ते नाहं शक्तो यमिच्छसि
Pagkaraan, nagsalita si Śakra (Indra) kay Dadhīci, ang kayamanan ng pag-aayuno at pagninilay: “Hindi ko kayang kunin ang iyong buhay, gaya ng nais mong gawin ko.”
Verse 34
न चामृतस्य तेऽस्थीनि ग्रहीतुं शक्तिरस्ति नः । तस्मात्सर्वं समालोच्य यत्कर्तव्यं तदुच्यताम्
“Ni wala rin kaming kapangyarihang kunin ang iyong mga buto—na ginawang walang-kamatayan ng iyong pag-aayuno. Kaya, matapos pag-isipan ang lahat, sabihin mo kung ano ang nararapat gawin.”
Verse 35
एवमुक्तो मुनिः प्राह एतदेव कलेवरम् । त्यजामि स्वयमेवाहं देव कार्यार्थसिद्धये
Nang masabi ito, sinabi ng pantas: “Ako mismo ang tatalikod sa katawang ito, upang matupad ang layunin ng gawain ng mga deva.”
Verse 36
अध्रुवं सर्वदुःखानामाश्रयं सुजुगुप्सितम् । यदा ह्येतत्तदा युक्तः परित्यागोऽस्य सांप्रतम्
Ang katawang ito ay di-mananatili, kanlungan ng lahat ng pagdurusa, at marapat na ituring na kasuklam-suklam. Yamang gayon, ang pagtalikod dito ngayon ay tunay na angkop.
Verse 37
अस्य त्यागेन मे दुःखं संसारोत्थं न जायते । यस्माज्जन्मांतरे जातो मृतोपि हि भवेत्पुनः
Sa pagtalikod dito, walang dalamhating mula sa saṃsāra ang sisibol sa akin. Sapagkat ang isinilang sa ibang kapanganakan, kahit mamatay, ay muling isisilang din.
Verse 38
भार्या भगिनी दुहिता स्वकर्मफलयोजनात् । जाता तेनैव संसारे रतिकार्ये जुगुप्सिता
Dahil sa pagkakagapos ng bunga ng sariling karma, sa ikot na ito ng saṃsāra ang iisang nilalang ay nagiging asawa, kapatid na babae, o anak na babae; ang pagkakasangkot na iyon ay kahiya-hiya kapag hinahabol lamang para sa pita ng laman.
Verse 39
यस्माच्च स्वयमेवैतद्वपुस्त्यजति वै ध्रुवम् । तस्मादस्य परित्यागो वरः कार्योऽचिरात्स्वयम्
At yamang ang katawang ito ay tiyak na kusang bibigay at lilisan, kaya mas mainam na talikdan ito ng sarili—agad at may malinaw na pasya.
Verse 40
एवं पुरंदरस्याग्रे संकीर्त्य स महामुनिः । दधीचिः प्राणसंहारं कृतवान्सत्वरं तदा
Matapos ipahayag nang gayon sa harap ni Purandara (Indra), ang dakilang pantas na si Dadhīci ay agad na isinagawa ang pag-urong at pagtipon ng hiningang-buhay (prāṇa).
Verse 41
गतासुं तं विदित्वैवं विबुधास्तत्कलेवरम् मां । सशोणितनिर्मुक्तं कथं कार्यं व्यचिंतयन्
Nang malaman ng mga diyos na siya’y pumanaw na, pinag-isipan nila kung ano ang nararapat gawin sa kanyang katawan, na ngayo’y wala nang dugo.
Verse 42
ततस्तदस्थिशुद्ध्यर्थमुवाचेदं सुरेश्वरः । गौरीणां कर्कशा जिह्वा ता एतदुत्खिदंत्विति
Pagkaraan, upang dalisayin ang mga butong iyon, sinabi ng Panginoon ng mga diyos: “Hayaan ang magagaspang na dila ng mga Gaurī ang kumayod at maglinis nito.”
Verse 43
ततस्तैर्विबुधैर्नंदा यदा लोकेषु संस्थिता । ध्याता तदोपयाता सा सखीभिः परिवारिता
Pagkatapos, nang pagnilayan ng mga diyos si Nandā—na nakatatag sa mga daigdig—agad siyang lumapit, napapaligiran ng kanyang mga kasamang inang-baka.
Verse 44
नंदा सुभद्रा सुरभिः सुशीला सुमनास्तथा । इति गोमातरः पंच गोलोकाच्च समागताः
Sina Nandā, Subhadrā, Surabhī, Suśīlā, at Sumanā—kaya nga, limang inang-baka—ay dumating mula sa Goloka.
Verse 45
ऊचुस्तान्विबुधान्सर्वानस्माभिर्यत्प्रयोजनम् । कर्त्तव्यं तत्करिष्यामः कथ्यतां सुविचारितम्
Sinabi nila sa lahat ng mga diyos: “Anuman ang kailangan ninyo sa amin—anumang dapat gawin—gagawin namin. Ipaabot ninyo nang malinaw, matapos ang maingat na pagninilay.”
Verse 46
देवा ऊचुः । यदेतदृषिणा त्यक्तं स्वयमेव कलेवरम् । एतन्मांसादिनिर्मुक्तं क्रियतामस्थिपंजरम्
Wika ng mga diyos: “Ang katawang ito na kusang iniwan ng ṛṣi—na ngayo’y wala na ang laman at iba pa—gawin nawa itong balangkas ng mga buto.”
Verse 47
तत्कृत्वा गर्हितं कर्म देवादेशात्सुदारुणम् । पुनः पितामहं द्रष्टुं गतास्ताः सुरसत्तमाः
Matapos gawin ang mabagsik na gawaing iyon—bagaman sinisisi—dahil ito’y utos ng mga diyos, ang mga pinakadakila sa mga makalangit ay muling nagtungo upang makita si Pitāmaha (Brahmā).
Verse 48
ततस्तु दारुणं कर्म यच्च ताभिरनुष्ठितम् । पितामहस्य तत्सर्वं समाचख्युर्यथातथम्
Pagkaraan, isinalaysay nila kay Pitāmaha, ayon sa nangyari, ang mabigat na gawaing kanilang isinagawa.
Verse 49
तच्छ्रुत्वा विबुधान्सर्वान्समाहूय पितामहः । सर्वगात्रेष्वस्पृशत सुरभीः शुद्धिकाम्यया
Nang marinig ito, tinipon ni Pitāmaha ang lahat ng mga diyos; at sa pagnanais ng paglilinis, hinipo niya si Surabhī sa lahat ng bahagi ng kanyang katawan.
Verse 50
तास्तु तैर्विबुधैः स्पृष्टाः सुपूताः समवस्थिताः । मुखमेकं परं तासां न स्पृष्टमशुचि स्मृतम्
Ngunit nang mahawakan ng mga diyos ang mga inang-bakang iyon, sila’y lubos na nalinis at muling tumayong gaya ng dati; datapwat may isang bahagi—ang bibig—na hindi hinipo, sapagkat ito’y inalaalang marumi.
Verse 51
अपवित्रं भवेत्तासां मुखमेकं जुगुप्सितम् । शेषं शरीरं सर्वासां विशिष्टं तु सुरैः कृतम्
Para sa kanila, ang bibig lamang ang itinuturing na marumi at dapat iwasan; datapwat ang nalalabing bahagi ng katawan nilang lahat ay ginawang napakahusay at natatangi ng mga diyos.
Verse 52
सरस्वत्या तु ताः प्रोक्ता भवंत्यो ब्रह्मघातिकाः । अन्यथा कारणात्कस्मान्न स्पृष्टममरैर्मुखम्
Ngunit ipinahayag ni Sarasvatī na sila’y nagiging “mamamatay ng isang brāhmaṇa”; kung hindi gayon, sa anong dahilan hindi hinipo ng mga walang-kamatayan ang kanilang bibig?
Verse 53
ततस्ताभिस्तु सा प्रोक्ता देवी तत्र सरस्वती । नैतत्ते वचनं युक्तं वक्तुमेवंविधं मुखम्
Pagkaraan, doon ay nagsalita ang Diyosa Sarasvatī sa kanila: “Hindi nararapat sa inyo ang magsambit ng gayong mga salita—ni ang bibig na tulad ng sa inyo ay dapat maglabas ng pananalitang ganyan.”
Verse 54
अस्माकमेव हृदयमनेन वचसा त्वया । निर्दग्धं येन तस्मात्त्वमचिराद्दाहमाप्स्यसि
“Sa mismong mga salitang ito, sinunog mo ang aming mga puso; kaya’t di magtatagal, ikaw man ay daranas ng pagliyab.”
Verse 55
शापं दत्त्वा ततस्तस्याः सरस्वत्यास्तु तास्तदा । गोलोकं गतवत्यस्तु सुरभ्यः सुरपूजिताः
Matapos magpataw ng sumpa kay Sarasvatī, ang mga Surabhī—na pinararangalan ng mga diyos—ay umalis at nagtungo sa Goloka.
Verse 56
आहूय विश्वकर्माणं तक्षाणं सुरसत्तमाः । अस्माकं कुरु शस्त्राणि तमाहुर्युद्धकारणात्
Tinawag ng mga pinakadakilang diyos si Viśvakarmā, ang banal na panday, at sinabi sa kanya: “Gumawa ka ng mga sandata para sa amin,” alang-alang sa nalalapit na digmaan.
Verse 57
एतद्वचनमाकर्ण्य तानि पूतैर्नवैर्दृढैः । अस्त्राणि कारयामास दर्धोचेरस्थिसंचयैः
Nang marinig ang mga salitang iyon, ipinagawa niya ang mga sandatang yaon—bago, matibay, at dalisay—mula sa natipong mga buto ni Dadhīci.
Verse 58
प्रमाणाकारयुक्तानि देवानां तानि संयुगे । अजेयानि यथा चासंस्तथा चासौ विनिर्ममे
Hinubog niya ang mga iyon na may wastong sukat at anyo para sa mga diyos sa digmaan—upang maging di-matatalo; gayon nga niya ito nilikha.
Verse 59
वज्रमिंद्रस्य शक्तिं च वह्नेर्दंडं यमस्य च । खड्गं तु निऋतेः पाशं सम्यक्चक्रे प्रचेतसः
Para kay Indra, ginawa niya ang Vajra, ang kulog na sandata; para kay Agni, ang Śakti, ang sibat; para kay Yama, ang Daṇḍa, ang tungkod; para kay Nirṛti, ang tabak; at para kay Varuṇa (Pracetas), ang Pāśa, ang panilo—lahat ay nilikha nang ganap na wasto.
Verse 60
वायोर्ध्वजं कुबेरस्य गदां गुर्वीं च निर्ममे । विश्वकर्मा तथा शूलमीशानस्य च निर्ममे
Para kay Vāyu, gumawa siya ng watawat; para kay Kubera, isang makapangyarihang pamalo; at si Viśvakarmā ay lumikha rin ng Śūla, ang trident, para kay Īśāna (Śiva).
Verse 61
गृहीत्वैतानि वै देवाः शस्त्राण्यस्त्रबलं तदा । विजेतुं च ततो दैत्यान्दानवांश्च गतास्तदा
Kinuha ng mga diyos ang mga sandatang iyon at ang lakas ng kanilang mga astra, at saka sila naglakbay upang lupigin ang mga Daitya at Dānava.
Verse 62
अत्रांतरे सुभद्रापि दधीचेरौर्ध्वदैहिकम् । कृत्वा तैर्मुनिभिः सार्धमन्वेष्टुं सा गता सुतम्
Samantala, si Subhadrā ay nagsagawa rin ng mga huling ritwal para kay Dadhīci, at kasama ang mga pantas ay umalis upang hanapin ang kanyang anak.
Verse 63
अश्वत्थवाटिकायां च तमपश्य न्मनोरमम् । दृष्ट्वा रोदिति जीवंतं मुक्त्वा बाष्पमथाचिरम्
At sa kakahuyan ng mga punong aśvattha, nakita niya siya—kaakit-akit pagmasdan. Nang makita ang bata na buhay ngunit umiiyak, siya man ay agad napaluha.
Verse 64
अंबेत्याभाष्य तेनोक्ता मा रोदीस्त्वं यशस्विनि । सर्वं पुराकृतस्यैतत्फलं तव ममापि हि
Tinawag niya siyang “Ina,” at sinabi, “Huwag kang lumuha, O marangal. Ang lahat ng ito ay bunga ng mga gawa noong una—iyo, at tunay na akin din.”
Verse 65
यद्यथा यत्र येनेह कर्म जन्मांतरार्जितम् । तदवश्यं हि भोक्तव्यं त्यज शोकमतोऽखिलम्
Anumang karma na naipon sa ibang mga kapanganakan—kanino man, saan man, at sa anumang paraan—tiyak na mararanasan ang bunga nito. Kaya talikdan ang lahat ng dalamhati.
Verse 66
मत्परित्यागलज्जा च न ते कार्येह सुन्दरि । फलं पुराकृतस्यैतद्भोक्तव्यं तन्मयापि हि
O marikit, huwag kang mahiya rito dahil iniwan mo ako. Ito ang bunga ng mga gawa noong unang panahon, at ako man ay dapat ding magtiis nito.
Verse 68
बालेनाभिहिता सा तु ध्यात्वा देवं जनार्द्दनम् । कृतांजलिरुवाचेदं कथ्यतां मे सुनिश्चितम्
Nang siya’y kausapin ng bata, nagmuni-muni siya sa Panginoong Janārdana. Nakapagdaupang-palad, sinabi niya: “Ipahayag mo sa akin nang tiyak ang katotohanang ito.”
Verse 69
न विजानाम्यहं तथ्यं कस्यायं वीर्यसंभवः । तस्मात्कथय देवेश मम ते निश्चितं वचः
“Hindi ko nalalaman ang katotohanan—sa kaninong kapangyarihan isinilang ang batang ito? Kaya, O Panginoon ng mga diyos, sabihin mo sa akin ang iyong tiyak at pasyang salita.”
Verse 70
आहोक्ते मातरं कृष्णः सुभद्रां वै जनार्द्दनः । दधीचेस्तन यश्चायं भर्तुस्ते क्षेत्रसंभवः
Pagkaraan, nagsalita si Janārdana—si Kṛṣṇa—sa kanyang ina na si Subhadrā: “Ang batang ito ay anak ni Dadhīci, at sumibol sa banal na kṣetra na kaugnay ng iyong asawa.”
Verse 71
तस्योत्पत्तिं विदित्वैवं सुभद्रा हृष्टमानसा । बालमंके समारोप्य अरोदीदार्तया गिरा
Nang malaman ni Subhadrā ang pinagmulan ng bata, nagalak ang kanyang puso. Inilagay niya ang sanggol sa kanyang kandungan at umiyak, nanginginig ang tinig sa tindi ng damdamin.
Verse 72
आह बालक उत्पन्नः शोकस्य वद कारणम् । अथोक्तः स्तन्यरहितं कथं ते जीवितं धृतम्
Sinabi niya, “O bata, ngayong ikaw ay isinilang, sabihin mo ang sanhi ng iyong dalamhati.” Pagkaraan ay itinanong niya, “Kung walang gatas ng ina, paano napanatili ang iyong buhay?”
Verse 73
यस्माच्चतुर्विधा सृष्टिर्जीवानां ब्रह्मणा कृता । जरायुजांडजोद्भिज्ज स्वेदजाश्च तथा स्मृताः
Sapagkat nilikha ni Brahmā ang mga nilalang na may buhay sa apat na uri: yaong isinilang sa sinapupunan, yaong mula sa itlog, yaong sumisibol mula sa lupa, at yaong ipinanganganak mula sa halumigmig—gaya ng naaalala sa kasulatan.
Verse 74
नरस्त्रीनपुंसकाख्याश्च जातिभेदा जरायुजाः । चतुष्पदाश्च पशवो ग्राम्याश्चारण्यजास्तथा
Ang mga lalaki, babae, at yaong tinatawag na ikatlong kasarian—bagaman iba-iba ayon sa kapanganakan—ay pawang isinilang sa sinapupunan. Gayundin ang mga hayop na may apat na paa, maging alaga sa nayon o yaong nasa gubat.
Verse 75
अण्डजाः पक्षिणः सर्वे मीनाः कूर्मसरीसृपाः । स्वेदजा मत्कुणा यूका दंशाश्च मशकास्तथा
Ang lahat ng ibon ay mula sa itlog; gayundin ang mga isda, pagong, at mga gumagapang na reptilya. Ang mula sa pawis ay mga surot at kuto, pati mga insektong nangangagat at mga lamok.
Verse 76
उद्भिज्जाः स्थावराः प्रोक्तास्तृणगुल्मलता दयः । अन्येऽप्येवं यथायोगमंतर्भूताः सहस्रशः
Ang mga isinilang sa pagsibol ay tinatawag na mga “di-nakakilos” (sthāvara): mga damo, palumpong, baging, at iba pang katulad. Sa gayon ding paraan, libu-libong iba pang anyo ay kabilang ayon sa nararapat nilang kalagayan.
Verse 77
अण्डजाः पक्षपातेन जीवंति शिशवो भुवि । ऊष्मणा स्वेदजाः सर्वे उद्भिज्जाः सलिलेन हि
Ang mga supling ng mga nilikhang ipinanganak sa itlog ay nabubuhay sa lupa sa pag-aaruga ng mga magulang na may pakpak. Ang lahat ng ipinanganak sa pawis ay nabubuhay sa init, at ang mga sumisibol ay tunay na nabubuhay sa tubig.
Verse 78
समुदायेन भूतानां पञ्चानामुद्भिजं भुवि । जरायुजाश्च स्तन्येन विना जीवितुमक्षमाः
Sa kabuuan ng limang uri ng nilalang, ang mga sumisibol ay umuunlad sa lupa; at ang mga ipinanganak sa sinapupunan ay hindi makabubuhay kung walang gatas.
Verse 79
विना तेन कथं पुत्र त्वया प्राणा विधारिताः । तां तथा जननीं प्राह स च बाष्पाविलेक्षणाम्
“Kung wala iyon, anak ko, paano mo napanatili ang hininga ng buhay?” Gayon niya kinausap ang kanyang ina, na ang mga mata’y nalalambungan ng luha.
Verse 80
अश्वत्थफलनिर्यासपानात्प्राणा मया धृताः । गौणं तदा तया तस्य पिप्पलादेति कल्पि तम्
Sinabi niya, “Sa pag-inom ng katas-dagta mula sa bunga ng punong aśvattha (pippala), napanatili ko ang hininga ng buhay.” Kaya’t noon ay ibinigay sa kanya ang pangalawang pangalan na ‘Pippalāda’.
Verse 81
नाम तेन जगत्यस्मिन्नित्यं ख्यातं महात्मनः । तत्रस्थैर्मुनिभिस्तस्य कृताः सर्वैर्यथाक्रमम्
Sa pangalang iyon, ang dakilang kaluluwa ay laging naging tanyag sa mundong ito. At ang mga pantas na naninirahan doon ay nagsagawa para sa kanya ng lahat ng ritwal, ayon sa wastong pagkakasunod-sunod.
Verse 82
संस्काराः पिप्पलादस्य वेदोक्ता वेद पारगैः । षडंगोपांगसंयुक्ता वेदास्तेन समुद्धृताः । तदाश्रमनिवासिभ्यो मुनिभ्यश्च सुपुष्कलाः
Para kay Pippalāda, isinagawa ng mga pantas na bihasa sa Veda ang mga saṃskāra na itinakda ng Veda. Taglay ang anim na Vedāṅga at mga kaagapay na disiplina, napag-aralan at naihayag niya ang mga Veda; at sa mga muni na naninirahan sa āśrama, siya’y naging lubhang kapaki-pakinabang.
Verse 83
पुनस्तत्र स्थितश्चासौ दृष्ट्वा मुनिकुमारकान् । स्वपित्रंकगतान्प्राह जननीं तां शुचिस्मिताम्
Pagkaraan, nanatili siyang muli roon at nakita ang mga batang muni na nakaupo sa kandungan ng kanilang mga ama. Kaya nagsalita siya sa kanyang ina, na may ngiting malinis at banayad.
Verse 84
पिता मे कुत्र भद्रं ते सुभद्रे कथय स्फुटम् । तदेकांतस्थितो येन बालक्रीडां करोम्यहम्
“Nasaan ang aking ama? Pagpapala sa iyo—O Subhadrā, sabihin mo nang malinaw, upang makapanatili ako sa isang liblib na dako at maipagpatuloy ang aking paglalarong parang bata.”
Verse 85
एवं सा जननी तेन यदा पृष्टा तपस्विनी । तदा रोदितुमारब्धा नोत्तरं किञ्चिदब्रवीत्
Kaya nang tanungin siya ng anak, ang inang mapag-aske ay nagsimulang umiyak at walang naibigay na anumang sagot.
Verse 86
रुदन्तीं तां समालोक्य कुद्धोऽसौ मुनिदारकः । किमसौ कुत्सितः कश्चिद्येन नाख्यासि तं मम
Nang makita niyang umiiyak ang ina, nagalit ang batang anak ng muni: “Hamakin ba ang aking ama kaya hindi mo siya sinasabi sa akin?”
Verse 87
इत्युक्ते सुतमाहैवं विबुधैस्ते पिता हतः । कोपं त्यजस्व भद्रं ते दधीचिः कथितो मया
Nang masabi iyon, sinabi ng ina sa anak: “Ang iyong ama ay pinaslang ng mga deva. Iwaksi mo ang poot—pagpapala sa iyo. Nasabi ko na: siya ay si Dadhīci.”
Verse 88
कोपवह्निप्रदीप्तात्मा प्राह तां जननीं पुनः । किमपकृतं सुराणां मत्पित्रा कथयस्व तत्
Sa pusong naglalagablab sa apoy ng poot, muli niyang sinabi sa ina: “Anong kasalanan ang ginawa ng aking ama sa mga deva? Isalaysay mo sa akin.”
Verse 89
सुभद्रोवाच । शस्त्राणां कारणान्मूढैर्हतोऽसौ मुनिपुंगवः प्र । यच्छन्नपि चान्यानि तदाकाराणि सुव्रत
Sinabi ni Subhadrā: “Dahil sa mga sandata, ang dakilang muni—toro sa mga pantas—ay pinaslang ng mga nalilinlang. O ikaw na may banal na panata, kahit itinago niya, hinanap pa rin nila ang iba’t ibang anyo ng mga sandatang iyon.”
Verse 90
श्रुत्वैतद्वचनं सोऽपि मुनिरुग्रतपास्तदा । पिता मे यो हतो देवैस्तेषां कृत्यां महाबलाम्
Nang marinig ang mga salitang ito, ang muni na may mabagsik na pag-aayuno ay nagpasya: “Yamang ang aking ama’y pinaslang ng mga deva, ibabangon ko laban sa kanila ang isang makapangyarihang kṛtyā, isang mapanirang ritwal.”
Verse 91
उत्थाप्य पातयिष्यामि मूर्द्ध्नि प्राणापहारिकाम् । पितामहमहं मुक्त्वा नैव हन्यो भवेद्यदि
“Ibabangon ko ito at ibabagsak sa kanilang mga ulo, tagapuksa ng buhay; maliban na lamang kung palalayain ko ang kanilang ninuno, walang sinuman sa kanila ang mananatiling di napinsala.”
Verse 92
अन्यान्प्रमथयिष्यामि कृत्याशस्त्रेण संगतान् । शरणं यदि यास्यंति गीर्वाणा मद्भयातुराः । तथापि पातयिष्यामि तेनैव सह संगतान्
Dudurugin ko ang iba na nagsasama-sama, sa pamamagitan ng sandata ng Kṛtyā. Kahit na ang mga diyos—na puno ng takot sa akin—ay maghanap ng kanlungan, ibabagsak ko pa rin ang mga nakikiisa sa kanila.
Verse 93
मत्वैवं तमृषिं कुद्धं सर्वे ते सुरसत्तमाः । ब्रह्माणं शरणं प्राप्ता भयेन महताऽर्द्दिताः
Sa pagkaunawa na ang pantas na iyon ay galit na galit sa ganitong paraan, ang lahat ng mga pangunahing diyos—na dinapuan ng matinding takot—ay naghanap ng kanlungan kay Brahma.
Verse 94
तांस्तस्य शरणं प्राप्ताञ्ज्ञात्वा देवः कृपान्वितः । तत्रैव गत्वा त्वरितं प्राह देवाञ्जनार्द्दनः
Sa pagkaalam na sila ay naghanap ng kanlungan sa kanya, ang mahabaging Panginoong Janārdana ay pumunta doon kaagad at mabilis na nagsalita sa mga diyos.
Verse 95
भवतां रक्षणोपायश्चिंतितोऽत्र मयाऽधुना । तेन तां मोहयिष्यामि कृत्यां हंतुमुपस्थिताम्
Ako ngayon ay nakaisip dito ng paraan para sa inyong proteksyon. Sa pamamagitan ng planong iyon ay lilituhin ko ang Kṛtyā na iyon na dumating na handang pumatay.
Verse 96
अत्रांतरे पिप्पलादः पितुर्वैरमनुस्मरन् । हंतुं सुरान्व्यवसितः प्रविवेश हिमाचलम्
Samantala, si Pippalāda—na inaalala ang alitan tungkol sa kanyang ama—ay nagpasyang patayin ang mga diyos at pumasok sa Himalaya.
Verse 97
श्रुत्वा तदप्रियं वाक्यं मातुर्वक्त्राद्विनिर्गतम् । पिप्पलादः पुनर्यातस्तस्मात्स्थानाद्धिमाचलम्
Nang marinig ang di-kanais-nais na mga salitang lumabas sa bibig ng kanyang ina, muling umalis si Pippalāda mula roon patungong Himācala.
Verse 98
स्वर्गसोपानवत्पुंसां स्थलीभूतमिवांबरम् । शेषस्याभोगसंकाशं प्राप्तोऽसौ तुहिनाच लम्
Narating niya ang Tuhinācala (ang niyebeng bundok), kung saan ang langit ay wari’y naging matibay na lupa—gaya ng hagdan patungong langit para sa tao—malawak at nakabuka na tila mga likaw ni Śeṣa.
Verse 99
प्रतिज्ञां कुरुते यत्र स्थितः स्थाणुरिवाचलः । हंतारो ये मम पितुस्तान्हनिष्यामि चारणात्
Doon, nakatindig siyang di-kumikilos na parang haligi sa bundok, at nanata: “Ang pumatay sa aking ama—papatayin ko silang lahat, walang palya.”
Verse 100
कृत्याशस्त्रेण सकलानमर त्वेन गर्वितान् । तस्मिन्स्थितः प्रकुपितः शिवायतनसंसदि
Sa tindi ng poot, nanatili siya roon sa kapulungan sa dambana ni Śiva, na may layong gamitin ang sandatang Kṛtyā upang pabagsakin ang lahat ng palalo sa kanilang diumano’y kawalang-kamatayan.
Verse 101
अत्रस्थः साधयिष्यामि तां कृत्यां चिंतयन्हृदि । कृत्यां वा साधयिष्यामि यास्ये वा यमसादनम्
“Dito ko maisasakatuparan ang Kṛtyā,” wika niya sa puso. “Alinman ay matagumpay kong maitatatag ang Kṛtyā, o tutungo ako sa tahanan ni Yama (kamatayan).”
Verse 102
निर्द्वन्द्वो निर्भयो भूत्वा निराहारो ह्यहर्निशम् । सव्येन पाणिना सव्यं निर्मथ्योरुमहं पुनः
Malaya mula sa pag-aalinlangan at takot, nag-aayuno araw at gabi, muli niyang sinimulang kuskusin ang kanyang kaliwang hita gamit ang kaliwang kamay.
Verse 103
तस्मा दुत्पादयिष्यामि महाकृत्यामिति स्थितः । संवत्सरे तस्य गते ऊरुगात्राद्विनिःसृता
Desidido, "Mula rito ay ilalabas ko ang isang dakilang Kṛtyā," at nang lumipas ang isang taon, lumabas siya mula sa kanyang hita.
Verse 104
वडवा गुरुभारार्त्ता वाडवेनान्विता तदा । ऊरो र्निर्गत्य सा तस्मात्सुषुवे सुमहाबलम्
Pagkatapos ang inahing kabayo (Vaḍavā), na nahihirapan sa mabigat na pasanin at kasama ang apoy ng Vaḍava, ay lumabas mula sa kanyang hita; at mula roon ay isinilang niya ang isa na may labis na lakas.
Verse 105
वडवा स्वोदराद्गर्भं ज्वालामालासमाकुलम् । विमुच्य तमृषेस्तस्य पुरो गर्भं समुज्जवलम्
Inilabas ng inahing kabayo mula sa kanyang sariling tiyan ang isang sanggol na napapaligiran ng mga kuwintas ng apoy—nagniningning at nagliliyab—inilalagay ang nagniningning na 'sinapupunan' sa harap ng pantas.
Verse 106
पुनर्गता क्वापि तदा न ज्ञाता मुनिना हि सा । वडवानलो नरस्तस्याः स गर्भो निःसृतस्तदा
Pagkatapos siya ay umalis muli patungo sa kung saan, at hindi alam ng pantas kung saan siya nagpunta. Sa oras na iyon, ang sanggol na iyon—na may katangian ng Vaḍavānala—ay lumabas bilang isang lalaki.
Verse 107
कल्पांत इव भूतानां कालाग्निरिव वर्चसा । विद्युत्पुञ्जप्रतीकाशं तं दृष्ट्वा पुरतः स्थितम्
Nang makita niyang nakatayo sa harap—nagniningning na wari apoy ni Kāla sa dulo ng isang kalpa, anyong parang kumpol ng kidlat—namasdan ng rishi ang nakapanghihilakbot na liwanag.
Verse 108
स चापि विस्मितोऽत्यंतं किमेतदिति चिंतयन् । ततस्तेन पुरःस्थेन वाडवेन च वह्निना
Siya man ay lubhang namangha, nag-iisip, “Ano ito?” Pagkaraan, sa pamamagitan ng Vaḍava-apoy na nakatayo sa harap—ng naglalagablab na apoy na iyon—siya ay tinawag at kinausap.
Verse 109
ऋषिः प्रोक्तः पिप्पलादः साधितोऽहं त्वया बलात् । इदानीं ते मया कार्यं कर्त्तव्यं यत्समाहितम्
Wika ng rishi, “Ako si Pippalāda. Napilit at napasailalim ako sa iyo sa pamamagitan ng lakas. Ngayon, may gawaing dapat kong gawin para sa iyo—anumang matibay mong ipinasiya.”
Verse 110
करिष्यामीह तत्सर्वम साध्यमपि साध्यताम् । स्वोरुं निर्मथ्य जनितो येन संवत्सरादहम् । तातोरुणा विहीनोऽपि करिष्ये त्वत्समीहितम्
“Dito ay gagawin ko ang lahat ng iyon; maging ang wari’y di-makakaya ay maging makakaya. Sapagkat ako’y isinilang sa pag-ukit at pag-ikot sa sarili kong hita sa loob ng isang taon. Kaya kahit mawalan ng hita, tutuparin ko ang iyong ninanais.”
Verse 111
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य मुनिः कोपसमन्वितः । प्रोवाच विबुधान्सर्वान्मद्दत्तान्भक्षय स्वयम्
Pagkarinig sa kanyang mga salita, napuno ng poot ang rishi at sinabi sa lahat ng mga deva: “Lamunin mo mismo ang lahat ng mga diyos—yaong ibinigay ko sa iyo!”
Verse 112
पितुर्वधात्क्रोधकृतावधानं मत्वा सुरा रौद्रमतीव घोरम् । समेत्य सर्वे पुरुषं पुराणं समाश्रितास्ते सहसा सभार्याः
Nang malaman nilang dahil sa pagpaslang sa kanyang ama, ang kanyang pag-iisip ay tinangay ng poot—lubhang mabagsik at nakapanghihilakbot—nagtipon ang lahat ng mga deva at agad na sumilong sa Sinaunang Purusha, kasama ang kanilang mga kabiyak.
Verse 113
स तान्समाश्वास्य सुरान्वरिष्ठं कोपानलं तत्र ययौ प्रहृष्टः । दृष्ट्वा च तं वै रविपुंजकाशमुवाच विष्णुर्वचनं वरिष्ठम्
Matapos payapain ang mga deva, masayang nagtungo roon si Viṣṇu sa “apoy ng poot” na pinakamatindi. At nang makita niya iyon na nagniningning na tila kumpol ng mga araw, nagsalita si Viṣṇu ng mga salitang pinakadakila.
Verse 114
अहं सुरेशान तवैव पार्श्वं विसर्जितो जातभयैश्च देवैः । मत्तः शृणु त्वं वचनं हि पथ्यं यच्चारणानां भवतोऽपि पथ्यम्
O Panginoon ng mga deva, ang mga deva na tinamaan ng takot ay nagsugo sa akin sa iyong piling. Dinggin mo ang payong mapagpagaling; ito’y kapaki-pakinabang para sa iyo at para rin sa mga Cāraṇa.
Verse 115
ज्ञातं बलं ते विबुधैरचिंत्यं विनाशनं चात्मवतां ह्यवश्यम् । एवं स्थिते कुरु वाक्यं सुराणामेकैकमद्धि प्रतिवासरं त्वम्
Alam ng mga pantas ang iyong di-maaarok na kapangyarihan, at na ang pagkapuksa kahit ng makapangyarihan ay maaari ngang mangyari. Kaya sa kalagayang ito, dinggin ang hiling ng mga deva: kainin sila isa-isa, araw-araw.
Verse 116
मुख्यानां कोटयस्त्रिंशत्सुराणां बलशालिनाम् । कथं तु भक्षणं तेषां युगपत्त्वं करिष्यसि
May tatlumpung krore ng mga pangunahing deva na makapangyarihan—paano mo sila makakain nang sabay-sabay?
Verse 117
तस्मादेकैकशस्तेषां कर्त्तव्यं भक्षणं त्वया । नैकेन भवता शक्या विधातुं भक्षणक्रिया
Kaya nga, kainin mo sila nang paisa-isa; hindi mo magagawa ang paglamon nang sabay-sabay sa lahat.
Verse 118
तथा च पांडुरोगित्वं हुतभुक्प्राप्तवान्पुरा । अतिभक्षणं न युक्तं तस्मात्कुरु मतिं मम
Bukod pa riyan, noong una ang Diyos ng Apoy (Hutabhuk) ay tinamaan ng sakit na pamumutla; hindi nararapat ang labis na paglamon. Kaya tanggapin mo ang payo ko.
Verse 119
तथा च युगपत्तेषु भक्षितेषु पुनस्त्वया । प्रत्यहं भक्षणोपायश्चिंतितव्यो बुभुक्षया
At kung lalamunin mo silang lahat nang sabay-sabay, kung gayon dahil sa gutom ay kailangan mong mag-isip ng bagong paraan ng pagkain araw-araw.
Verse 121
तत्करिष्यायहं सर्वमाहैवं स जनार्दनः । एकैकशः स विबुधान्भक्षयिष्यति वाडवः
“Gagawin ko ang lahat ng iyon,” wika ni Janārdana. Kaya ang Vāḍava ay lalamon sa mga diyos nang paisa-isa.
Verse 122
ततः सुराः सुरेशानं तं विष्णुममितौजसम् । प्रणम्याहुर्यथायुक्तं शोभनं भवता कृतम्
Pagkaraan, yumukod at nagpatirapa ang mga diyos sa Viṣṇu na may di-masukat na kaningningan, at nagsabi nang nararapat: “Ang ginawa mo ay angkop—tunay na marangal.”
Verse 123
भूयोऽद्य पुनरेवास्य दोषस्योपशमक्रियाम् । कर्तुं त्वमेव शक्तोऽसि नान्यस्त्राता दिवौक साम्
Kahit ngayon, sa araw na ito muli, ikaw lamang ang may kapangyarihang magsagawa ng lunas upang mapayapa ang pagkukulang na ito; para sa mga nananahan sa langit, wala nang ibang tagapagligtas.
Verse 124
ततः पीतांबरधरः शंखचक्रगदाधरः । युष्मद्भयं हरिष्यामि तत्सुरानाह माधवः
Pagkatapos, si Mādhava na nakasuot ng dilaw at may hawak na kabibe, diskos, at pamalo, ay nagsabi sa mga diyos: “Aalisin ko ang inyong takot.”
Verse 125
श्रुत्वैतद्विबुधाः सर्वे हर्षेणोत्फुल्ल लोचनाः
Nang marinig ito, ang lahat ng mga diyos ay nagalak; ang kanilang mga mata’y parang namukadkad sa tuwa.
Verse 126
ततस्तान्विबुधान्दृष्ट्वा प्रोवाच स तु वाडवः । किमिदानीं मया कार्यं भवतां कथ्यतां हि तत्
Pagkatapos, nang makita ang mga diyos na iyon, nagsalita si Vāḍava: “Ano ang dapat kong gawin ngayon? Sabihin ninyo nang malinaw ang dapat gawin para sa inyo.”
Verse 127
अत्रान्तरे विश्व तनुर्महौजा विमोहयंस्तं ज्वलनं स्वबुद्ध्या । प्रोवाच पूर्वं विहिता यदापस्ता भक्षयस्वेति महानुभावः
Samantala, ang makapangyarihang may anyong sansinukob, sa sariling karunungan ay nilito ang naglalagablab na apoy at nagpahayag: “Yamang ang mga Tubig ay naitalaga na noon pa, lamunin mo ang mga Tubig na iyon.”
Verse 128
एतद्व्यवसितं विष्णोर्यः शृणोति समाहितः । सोऽतिचारभयान्मुक्तो ज्ञानं मुक्तिमवाप्नुयात्
Ang sinumang may nakatuong isip na nakikinig sa pasiya ni Viṣṇu ay napapalaya sa takot sa paglabag, at nakakamit ang banal na kaalaman at kalayaan (mokṣa).