Adhyaya 29

Verse 1

ईश्वर उवाच । अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्सागरस्य तटे शुभे । यत्राऽसौ वाडवो मुक्तः सरस्वत्या वरानने

Sinabi ni Īśvara: “Pagkaraan, magtungo sa Agnitīrtha sa mapalad na pampang ng karagatan, O marikit ang mukha; doon pinalaya ni Sarasvatī ang Vāḍava, ang apoy sa ilalim ng dagat.”

Verse 2

दक्षिणे सोमनाथस्य सर्वपापप्रणाशनम् । तीर्थं त्रैलोक्यविख्यातं पद्मकं नाम नामतः

Sa timog ng Somanātha ay may isang tīrtha na pumupuksa sa lahat ng kasalanan, bantog sa tatlong daigdig, na tinatawag na Padmaka.

Verse 3

धन्वंतरशते प्रोक्तं सोमेशाज्जलमध्यगम् । कुण्डं पापहरं प्रोक्तं शतहस्तप्रमाणतः । तत्र स्नानं प्रकुर्वीत विगाह्य निधिमंभसाम्

Sa loob ng sandaang tīrtha ni Dhanvantari, binanggit ang isang banal na lawa (kuṇḍa) na nag-aalis ng kasalanan, nasa gitna ng tubig malapit kay Someśa (Somanātha), na may sukat na sandaang dangkal. Lumusong at lumubog sa kayamanang tubig na iyon, at magsagawa roon ng paliligo ng ritwal.

Verse 4

आदौ कृत्वा तु वपनं सोमे श्वरसमीपतः । शंकरं मनसा ध्यायन्केशांस्तत्र परित्यजेत् । समुत्तार्य ततः केशान्भूयः स्नानं समाचरेत्

Una, magsagawa muna ng banal na pag-aahit ng buhok malapit kay Someśvara; habang minumuni sa isip si Śaṅkara, iwan ang buhok doon. Pagkaraan, matapos tipunin at alisin ang buhok, magsagawa muli ng paliligo ng ritwal.

Verse 5

यत्किंचित्कुरुते पापं मनुष्यो वृत्तिकर्शितः । तदेव पर्वतसुते सर्वं केशेषु तिष्ठति

Anumang kasalanang magawa ng tao—dahil sa bigat ng paghihirap sa kabuhayan—O Anak na Babae ng Bundok, ang lahat ng iyon ay sinasabing nananahan sa buhok.

Verse 6

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन केशांस्तत्र विनिक्षिपेत् । तदेव सोमनाथाग्रे कृत्वा तु द्विगुणं फलम्

Kaya nga, sa buong pagsisikap ay ilagak ang buhok doon; at ang paggawa ng gayong gawain sa harap ni Somanātha ay nagbubunga ng dobleng gantimpala.

Verse 7

अग्नितीर्थसमीपस्थं कपर्द्दिद्वारमध्यगम् । तत्रैव द्विगुणं ज्ञेयमन्यत्रैकगुणं स्मृतम्

Sa Kaparddi-dvāra na malapit sa Agnitīrtha, ang gantimpala ng kabanalan ay dapat kilalaning doble; sa iba pang dako, ito’y inaalalang iisa lamang.

Verse 8

क्षुरकर्म न शस्तं स्याद्योषितां तु वरानने । सभर्तृकाणां तत्रैव विधिं तासां शृणुष्व मे

O marikit ang mukha, ang pag-ahit gamit ang labaha ay hindi itinuturing na nararapat para sa mga babae. Ngayon pakinggan mo sa akin ang natatanging tuntunin na susundin doon para sa mga babaeng may asawa.

Verse 9

सर्वान्केशान्समुद्धृत्य च्छेदयेदंगुलद्वयम् । ततो देवान्विधानेन तर्प्पयेत्पितृदेवताः

Tipunin ang lahat ng buhok at putulin ito sa habang dalawang daliri; pagkatapos, ayon sa itinakdang ritwal, magsagawa ng tarpaṇa upang bigyang-kasiyahan ang mga deva at ang mga diyos ng mga ninuno.

Verse 10

मुण्डनं चोपवासश्च सर्वतीर्थेष्वयं विधिः

Ang mundana (ritwal na pagkalbo) at upavāsa (pag-aayuno)—ito ang itinakdang pagtalima sa lahat ng tīrtha.

Verse 11

गंगायां भास्करे क्षेत्रे मातापित्रोर्गुरौ मृते । आधाने सोमपाने च वपनं सप्तसु स्मृतम्

Ang vapana (pag-ahit) ay itinuturo na nararapat sa pitong pagkakataon: sa Gaṅgā, sa Bhāskara-kṣetra, sa pagpanaw ng ina o ama o guro, sa ritwal ng pagtatatag ng banal na apoy (ādhāna), at sa ritwal ng pag-inom ng Soma.

Verse 12

अश्वमेधसहस्राणां सहस्रं यः समाचरेत् । नासौ तत्फलमाप्नोति वपनाद्यच्च लभ्यते

Kahit magsagawa ang tao ng sanlibong ulit na sanlibong handog na Aśvamedha, hindi niya matatamo ang bunga na nakukuha sa banal na pag-aahit ayon sa tuntunin sa tīrtha.

Verse 13

विना मन्त्रेण यस्तत्र देवि स्नानं समाचरेत् । समाप्नोति क्वचिच्छ्रेयो मुक्त्वैकं पर्ववासरम्

O Devī, ang sinumang maligo roon nang walang mantra ay maaaring magtamo ng kaunting kabutihan kung minsan; ngunit sa banal na araw ng parvan, maging iyon ay nawawala.

Verse 14

विना मंत्रं विना पर्व क्षुरकर्म विना नरैः । कुशाग्रेणापि देवेशि न स्प्रष्टव्यो महोदधिः

Kung walang mantra, walang wastong parvan, at walang ritwal ng pag-aahit na isinasagawa ng mga lalaki—O Ginang ng mga Diyos, huwag man lamang hipuin ang dakilang karagatan, kahit dulo ng damong kuśa.

Verse 15

एवं स्नात्वा विधानेन दत्त्वाऽर्घ्यं च महोदधौ । संपूज्य पुष्पगंधैश्च वस्त्रैः पुण्यानुलेपनैः

Kaya nito, matapos maligo ayon sa tuntunin at maghandog ng arghya sa dakilang karagatan, sambahin ito nang ganap sa pamamagitan ng mga bulaklak, pabango, mga kasuotan, at mga banal na pahid na mapalad.

Verse 16

हिरण्मयं यथाशक्त्या निक्षिपेत्तत्र कंकणम्

Ayon sa sariling kakayahan, maglagay roon ng isang pulseras na ginto bilang handog.

Verse 17

एवं कृत्वा विधानं तु स्पर्शयेल्लवणोदधिम् । मन्त्रेणानेन देवेशि ततः सांनिध्यतां व्रजेत्

Pagkatapos maisagawa nang ganap ang itinakdang ritwal, dapat hipuin ang maalat na karagatan; sa pamamagitan ng mantrang ito, O Ginang ng mga Diyos, saka makakamtan ang sāṃnidhya, ang banal na paglapit.

Verse 18

ॐ नमो विष्णुगुप्ताय विष्णुरूपाय ते नमः । सांनिध्ये भव देवेश सागरे लवणाम्भसि

“Oṃ. Pagpupugay kay Viṣṇugupta; pagpupugay sa Iyo na may anyo ni Viṣṇu. O Panginoon ng mga Diyos, magpakapiling (ipagkaloob ang sāṃnidhya) sa dagat na maalat na ito.”

Verse 19

अग्निश्च रेतो मृडया च देहो रेतोधा विष्णुरमृतस्य नाभिः । एतद्ब्रुवन्पार्वति सत्यवाक्यं ततोऽवगाहेत्तु पतिं नदीनाम्

“Si Agni ang binhi; ang katawan ay nahuhubog sa mapagpalang kapangyarihan ni Śiva; si Viṣṇu ang tagapagdala ng binhing iyon at ang pusod ng walang-kamatayang amṛta.” Sa pagsambit ng mga salitang tunay na ito, O Pārvatī, saka lumusong sa tubig—panginoon ng mga ilog—para sa paglilinis na paliligo.

Verse 20

ॐ नमो रत्नगर्भाय मन्त्रेणानेन भामिनि । कंकणं प्रक्षिपेत्तत्र ततः स्नायाद्यदृच्छया

“Oṃ, pagpupugay kay Ratnagarbha (Ang Sinapupunang Hiyas)!”—sa mantrang ito, O marilag na ginang, ihulog doon ang isang pulseras, at saka maligo ayon sa itinakdang ritwal.

Verse 21

ततश्च तर्पयेद्देवान्मनुष्यांश्च पितामहान् । तिलमिश्रेण तोयेन सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

Pagkatapos, taglay ang wastong pananampalataya, dapat maghandog ng tarpaṇa—pagbubuhos na alay—sa mga diyos, sa mga tao, at sa mga ninuno, gamit ang tubig na hinaluan ng linga, nang nararapat.

Verse 22

आजन्मशतसाहस्रं यत्पापं कुरुते नरः । सकृत्स्नात्वा व्यपोहेत सागरे लवणाम्भसि

Anumang kasalanang nagawa ng tao sa daan-daang libong kapanganakan—sa minsang pagligo lamang sa dagat na maalat, ito’y naihuhulog at nawawala.

Verse 23

वृषभस्तत्र दातव्यः प्रवृत्ते क्षुरकर्मणि । आत्मप्रकृतिदानं च पीतवस्त्रं तथैव च

Doon, kapag sinimulan ang ritwal ng pag-aahit, dapat magbigay-dana ng isang toro; gayundin, maghandog ayon sa sariling kakayahan, at magbigay rin ng kasuotang dilaw.

Verse 24

अनेन विधिना तत्र सम्यक्स्नानं समाचरेत् । स्पर्शयेद्वाडवं तेजश्चान्यथा दोषभाग्भवेत्

Sa pamamaraang ito, dapat isagawa roon ang banal na pagligo nang wasto. Dapat ding (sa ritwal) hipuin ang ningning ng apoy na Vāḍava; kung hindi, magkakamit ng pagkukulang.

Verse 25

वरः शापश्च तस्यायं पुरा दत्तो यथा द्विजैः

Ganyan ang biyaya at sumpa na noon ay ipinagkaloob dito, ayon sa ginawa ng mga pantas na Brahmana.

Verse 26

देव्युवाच । कुत्र कुत्र महादेव जलस्नानाद्विशुध्यति । किमर्थं सागरे दोषः प्राप्यते कौतुकं महत्

Wika ng Diyosa: «O Mahādeva, saang-saang dako nagiging dalisay ang tao sa pagligo sa tubig? At bakit sinasabing may pagkukulang kapag sa dagat? Ito’y malaking kababalaghan sa akin.»

Verse 27

यत्र गंगादयः सर्वा नद्यो विश्रांतिमागताः । यत्र विष्णुः स्वयं शेते यत्र लक्ष्मीः स्वयं स्थिता

Doon, ang Ilog Gaṅgā at lahat ng iba pang ilog ay dumating upang magpahinga; doon, si Viṣṇu mismo ang nakahimlay; doon, si Lakṣmī mismo ang naroroon—

Verse 28

किमर्थं वरशापं तु तस्य दत्तं द्विजैः पुरा । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि महान्मे संशयोऽत्र वै

Sa anong dahilan ibinigay noon ng mga pantas na brāhmaṇa (dvija) ang biyaya at sumpang iyon sa kanya? Isalaysay mo sa akin ang lahat nang may ganap na paglalatag; sapagkat isang malaking pag-aalinlangan ang sumibol sa akin dito.

Verse 29

ईश्वर उवाच । दीर्घसत्रं पुरा देवि प्रारब्धं सुरसत्तमैः । प्रभासं तीर्थमासाद्य सम्यक्छ्रद्धा समन्वितैः

Wika ni Īśvara: “O Devī, noong unang panahon, ang pinakadakila sa mga diyos ay nagsimula ng isang mahabang pagtitipon ng paghahandog (dīrgha-satra). Pagdating sa banal na tawiran ng Prabhāsa, isinagawa nila iyon na may ganap na pananampalataya at paggalang.”

Verse 30

ततः सत्रावसाने तु दत्त्वा दानमनेकधा । सर्वस्वं ब्राह्मणेन्द्राणां प्रभासक्षेत्रवासिनाम्

Pagkaraan, sa pagtatapos ng pagtitipong handog na iyon, nagkaloob sila ng mga dāna sa sari-saring paraan—oo, maging ang lahat ng kanilang pag-aari—sa mga pinakadakilang brāhmaṇa na naninirahan sa banal na kṣetra ng Prabhāsa.

Verse 31

तावदन्ये द्विजास्तत्र दक्षिणार्थं समागताः । देशीयास्तत्र वास्तव्याः शतशोऽथ सहस्रशः

Samantala, dumating din doon ang iba pang mga dvija upang humingi ng dakṣiṇā (kabayaran sa handog). Sila’y mga taga-roon na naninirahan sa lupain, dumarating nang daan-daan at maging libu-libo.

Verse 32

प्रार्थनाभङ्गभीताश्च ततो देवाः सवासवाः । प्रणष्टास्तान्सुरान्दृष्ट्वा ब्राह्मणाश्चानुवव्रजुः

Sa takot na mabigo ang mga kahilingan ng mga brāhmaṇa, ang mga diyos—kasama si Indra—ay naglaho. Nang makita ng mga brāhmaṇa na naglaho ang mga diyos, sumunod sila sa kanilang bakas.

Verse 33

खेचरत्वं पुरा देवि ह्यासीदग्रभुवां महत् । तेन यांति द्रुतं सर्वे यत्र यत्र सुरालयाः

O Devī, noong unang panahon ang mga pinakadakilang nilalang ay may dakilang kapangyarihang makalakad sa himpapawid. Sa kakayahang iyon, mabilis silang nakararating saanman naroroon ang mga tahanan ng mga diyos.

Verse 34

एवं सर्वत्रगामित्वं तेषां वीक्ष्य दिवौकसः । प्रविष्टाः सागरं भीता ऊचुर्वाक्यं च तं पुनः

Nang makita ang kakayahan nilang makapunta sa lahat ng dako, ang mga naninirahan sa langit (mga diyos) ay natakot at pumasok sa karagatan; at muli nilang sinabi ang mga salitang iyon sa kanya (sa Karagatan).

Verse 35

शरणं ते वयं प्राप्ता ब्राह्मणेभ्यो भयं गताः । नास्ति वित्तं च दानार्थं तस्माद्रक्ष महोदधे

Lumapit kami sa iyo upang magkubli, sapagkat kami’y natatakot sa mga brāhmaṇa. Wala na kaming kayamanan para sa pag-aalay ng dāna; kaya ingatan mo kami, O dakilang Karagatan.

Verse 36

एकतः क्रतवः सर्वे समाप्तवरदक्षिणाः । एकतो भयभीतस्य प्राणिनः प्राणरक्षणम् । विशेषतश्च देवानां रक्षणं बहुपुण्यदम्

Sa isang panig naroon ang lahat ng mga sakripisyo, ganap na may mararangal na handog; sa kabilang panig naroon ang pagliligtas sa buhay ng nilalang na nanginginig sa panganib. At lalo na, ang pag-iingat sa mga diyos ay nagkakaloob ng saganang kabutihang-loob at gantimpalang banal.

Verse 37

समुद्र उवाच । ब्राह्मणेभ्यो न भीः कार्या कथंचित्सुरसत्तमाः । अहं वो रक्षयिष्यामि प्रविशध्वं ममोदरे

Wika ng Karagatan: “O pinakamainam sa mga diyos, huwag kayong mangamba sa mga brāhmaṇa sa anumang paraan. Ako ang mag-iingat sa inyo—pumasok kayo sa aking sinapupunan, sa aking kalaliman.”

Verse 38

ततस्ते विबुधाः सर्वे तस्य वाक्येन हर्षिताः । प्रविष्टा गह्वरां कुक्षिं तस्यैव भय वर्ज्जिताः

Kaya’t ang lahat ng mga diyos, nagalak sa kanyang mga salita, ay pumasok sa malalim na sinapupunang tila yungib; at doon sila’y napawi ang takot.

Verse 39

समुद्रोऽपि महत्कृत्वा निजरूपं च भूरिशः । जलजाञ्जीवसंघातान्धृत्वा तीरसमीपतः

Maging ang Karagatan ay pinalaki nang lubha ang sariling anyo, tinipon ang napakaraming nilalang-dagat, at pinanatili sila malapit sa pampang.

Verse 40

ततश्चक्र उपायं स ब्राह्मणानां निपातने । मत्स्यानामामिषं पक्त्वा महान्नेन च गोपितम्

Pagkaraan, nagbalak siya ng isang pakana upang ibagsak ang mga brāhmaṇa: niluto niya ang laman ng isda at itinago sa ilalim ng malaking bunton ng kanin at pagkain.

Verse 41

अथोवाच द्विजान्सर्वान्प्रणिपत्य कृतांजलिः । प्रसादः क्रियतां विप्रा मुहूर्त्तं मम सांप्रतम्

Pagkatapos, yumukod siya sa lahat ng dalawang-ulit-na-isinilang, nakatiklop ang mga kamay, at nagsabi: “O mga kagalang-galang na brāhmaṇa, mahabag kayo sa akin ngayon—ipagkaloob ninyo sa akin ang sandaling ito.”

Verse 42

आतिथ्यग्रहणादेव दीनस्य प्रणतस्य च । युष्मदर्थं मया सम्यगेतत्पाकं समावृतम् । क्रियतां भोजनं भूयो गंतव्यमनु नाकिनाम्

Sa pagtanggap lamang sa pagkamapagpatuloy ng isang dukha at nakayukong sumasamba, inihanda ko nang wasto ang pagkaing ito para sa inyo. Mangyaring kumain; at pagkatapos ay magpatuloy kayo kasama ng mga diyos.

Verse 43

अथ ते ब्राह्मणा मत्वा समुद्रं श्रद्धयान्वितम् । बाढमित्येव तं प्रोच्य बुभुजुः स्वर्णभाजने

Pagkaraan, ang mga brāhmaṇa, sa pag-aakalang ang Karagatan ay puspos ng pananampalataya, ay sumagot, “Gayon na nga,” at kumain mula sa mga sisidlang ginto.

Verse 44

न व्यजानंत तन्मांसं गुप्तं स्वादु क्षुधार्द्दिताः

Dahil sa matinding gutom, hindi nila nakilala ang nakatagong karne, sapagkat masarap ang lasa nito.

Verse 45

ततस्तृप्ताश्च ते विप्रा ब्राह्मणा विगतक्षुधः । आशीर्वादं ददुः सर्वे ब्राह्मणाः शंसित व्रताः

Pagkaraan, ang mga brāhmaṇa ay nabusog at nawala ang gutom; at silang lahat—mga brāhmaṇa na bantog sa kanilang mga panata at disiplina—ay nagkaloob ng mga pagpapala.

Verse 46

भोजनांतो ब्राह्मणानां प्राणांतः क्षत्रजन्मनाम् । आशीविषाणां सर्पाणां कोपो ज्ञेयो मृतावधिः । प्रेरयामास देवान्वै गम्यतामित्युवाच तान्

“Ang pagtatapos ng pagkain ng isang brāhmaṇa ay tulad ng pagtatapos ng buhay para sa mga isinilang sa angkan ng kṣatriya; at ang poot ng mga ahas na makamandag ay dapat malaman na tumatagal hanggang kamatayan.” Kaya’t hinimok niya ang mga diyos, na sinasabi, “Tayo’y umalis na.”

Verse 47

ततो देवाः सगंधर्वा गच्छंतः शीघ्रगा वियत् । गच्छतस्तांस्ततो दृष्ट्वा ब्राह्मणास्तत्र वंदिता

Pagkaraan, ang mga diyos, kasama ang mga gandharva, ay mabilis na naglakbay sa kalangitan; nang makita silang lumisan, ang mga brāhmaṇa roon ay naghandog ng mapitagang pagpupugay.

Verse 48

दक्षिणार्थं समुत्पेतुः सुरानुद्दिश्य पृष्ठतः

Sila’y tumindig sa likuran, nakatuon sa mga diyos, upang lumapit alang-alang sa pagtanggap ng dakṣiṇā (handog na kaloob).

Verse 49

ततः प्रपतिता भूमौ द्विजास्ते सहसा पुनः । अभक्ष्यभक्षणात्ते वै ब्राह्मणा मांसभक्षणात्

Pagkaraan, ang mga brāhmaṇa na ‘dalawang ulit na isinilang’ ay biglang bumagsak muli sa lupa—sapagkat kumain sila ng ipinagbabawal, ang pagkain ng karne.

Verse 50

निष्कृतिं तां परिज्ञाय समुद्रस्य रुषान्विताः । ददुः शापं महादेवि रौद्रं रौद्रवपुर्द्धराः

Nang maunawaan nilang ang ‘pagbabayad-sala’ na iyon ay tunay na gawa ng Karagatan, sila—punô ng poot, O Mahādevī—ay nagwika ng mabagsik na sumpa, taglay ang anyong nagngangalit.

Verse 51

यस्मादभक्ष्यं मांसं वै ब्राह्मणानां परं स्मृतम् । त्वयोपहृतमस्माकं सुगुप्तं भक्ष्यसंयुतम्

Sapagkat ang karne ay kinikilalang lubos na ipinagbabawal para sa mga brāhmaṇa; ngunit dinala mo iyon sa amin, maingat na itinago at inihalo sa mga pagkaing maaaring kainin.

Verse 52

एकतः सर्वमांसानि मत्स्यमांसं तथैकतः । एकतः सर्वपापानि परदारास्तथैकतः

Sa isang panig ay lahat ng uri ng laman, at sa kabila ay laman ng isda lamang; sa isang panig ay lahat ng kasalanan, at sa kabila ay ang kasalanang lumapit sa asawa ng iba lamang.

Verse 53

एवं वयं विजानन्तो यदि मांसस्य दूषणम् । तथापि वंचिताः सर्वे अपरीक्षितकारिणः

Bagaman batid naming mabuti ang kapintasan ng pagkain ng laman, gayon pa man kaming lahat ay nadaya, sapagkat kumilos nang walang wastong pagsusuri.

Verse 54

यस्मात्पापमते क्रूरं त्वया वै वञ्चिता वयम् । मांसस्य भक्षणात्तस्मादपेयस्त्वं भविष्यसि

Sapagkat ikaw, malupit na may masamang hangarin, ay tunay na nandaya sa amin; kaya dahil sa pagkain ng laman na ito, ikaw ay magiging “hindi nararapat inumin” (ang iyong tubig ay di na angkop inumin).

Verse 55

अस्पृश्यस्त्वं द्विजेंद्राणामन्येषां च नृणां भुवि । तवोदकेन ये मर्त्त्याः करिष्यंति कुबुद्धयः

Ikaw ay magiging marumi at di dapat hipuin ng mga pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, at gayundin ng iba pang tao sa lupa. Yaong mga hangal na mortal na gagamit ng iyong tubig—

Verse 56

स्नानं ते नरकं घोरं प्रयास्यंति न संशयः । कृतघ्नानां च ये लोका ये लोकाः पापकर्मिणाम्

Sa pagligo sa iyo, sila’y mapapasa impiyernong kakila-kilabot—walang alinlangan—sa mga daigdig ng mga walang utang-na-loob at sa mga daigdig ng mga gumagawa ng masamang gawa.

Verse 57

तांस्तवोदक संस्पर्शाल्लप्स्यंते मानवा भुवि

Sa pagdampi sa iyong banal na tubig, ang mga tao sa lupa ay makakamtan ang gayunding kapalaran.

Verse 58

ईश्वर उवाच । एवं शप्तः समुद्रस्तैर्ब्राह्मणैर्वरवर्णिनि । ततो वर्षसहस्रं तु ह्यस्पृश्यः संबभूव ह

Wika ni Īśvara: “O ginang na may magandang kutis, nang sumpain ng mga brāhmaṇa na yaon, ang Karagatan ay tunay na naging ‘di-dapat hipuin’ sa loob ng sanlibong taon.”

Verse 59

ततस्त्रासाकुलो भूत्वा सर्वांस्तानिदमब्रवीत् । देवकार्यमिदं विप्रा मया कृतमबुद्धिना

Pagkaraan, nabalot ng takot at pagkabagabag, sinabi niya sa kanilang lahat: “O mga brāhmaṇa, ito’y gawa para sa kapakanan ng mga deva, subalit nagawa ko ito nang mangmang, walang wastong pag-unawa.”

Verse 60

बुभूषता परं धर्मं शरणागतसंभवम् । कामात्क्रोधाद्भयाल्लोभाद्यस्त्यजेच्छरणागतम्

Para sa nagnanais magtaguyod ng pinakamataas na dharma—na isinilang sa pag-iingat sa mga humihingi ng kanlungan—sinumang dahil sa pita, galit, takot, o kasakiman ay tumalikod sa dumudulog, siya’y marapat hatulan.

Verse 61

सत्याद्वापि स विज्ञेयो महापातककारकः । युष्मद्भीत्या समायाताः स्वर्गिणः शरणं मम

Kahit pa alang-alang sa katotohanan, ang gayong tao’y dapat makilalang gumagawa ng malaking kasalanan, kung tatalikuran niya ang mga, dahil sa takot sa inyo, ay lumapit sa akin upang magkanlong—kahit sila’y mga nananahan sa langit.

Verse 62

ते मया रक्षिताः सम्यग्यथाशक्त्या ह्युपायतः । शोषयिष्येऽहमात्मानं यस्माच्छप्तः प्रकोपतः

“Maingat ko silang napangalagaan nang wasto, ayon sa aking makakaya at sa angkop na paraan. Ngunit sapagkat ako’y isinumpa sa galit, ngayo’y patutuyuin ko ang aking sariling pagkatao.”

Verse 63

भवद्भिर्नोत्सहे स्थातुं जनस्पर्शविनाकृतः । एवमुक्त्वा ततो देवि समुद्रः सरितांपतिः । आत्मानं शोषयामास दुःखेन महता स्थितः

“Hindi ako makapananatili sa inyong harapan, sapagkat ako’y napagkaitan ng pagdampi sa mga nilalang na may buhay.” Pagkasabi nito, O Diyosa, ang Karagatan—panginoon ng mga ilog—ay nagsimulang patuyuin ang sarili, nananatili sa napakalaking dalamhati.

Verse 64

ततो देवगणाः सर्वे स्थलाकारं महार्णवम् । शनैःशनैः प्रपश्यंतो भयेन महताऽन्विताः

Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga deva ay dahan-dahang namasdan ang dakilang karagatan na nagiging anyong tuyong lupa, na punô ng matinding pangamba.

Verse 65

ऊचुर्गत्वा तु लोकेशं देवदेवं पितामहम् । अस्मत्कृते द्विजैः शप्तः सागरो ब्राह्मणोत्तमैः

Sila’y lumapit sa Panginoon ng mga daigdig—si Pitāmaha, ang Diyos ng mga diyos—at nagsabi: “Dahil sa amin, ang Karagatan ay isinumpa ng pinakadakilang mga brāhmaṇa.”

Verse 66

स शोषयति चात्मानं दुःखेन महतान्वितः । समुद्राज्जलमादाय प्रवर्षंति बलाहकाः

“Siya’y pinatutuyo ang sarili, dinudurog ng napakalaking dalamhati. At ang mga ulap ng ulan, kumukuha ng tubig mula sa karagatan at ibinubuhos ito bilang ulan.”

Verse 67

ततः संजायते सस्यं सस्याद्यज्ञा भवंति च । यज्ञैः संजायते तृप्तिः सर्वेषां त्रिदिवौकसाम्

Mula sa ulan na iyon, sumisibol ang mga pananim; mula sa pananim, nagkakaroon ng mga yajña (handog na sakripisyo). At mula sa yajña, sumisilang ang kasiyahan ng lahat ng nananahan sa langit.

Verse 68

एवं तस्य विनाशेन नाशोऽस्माकं भविष्यति । तस्मात्त्वं रक्ष तं गत्वा यथा शोषं न गच्छति

Kaya nga, sa pagkawasak niya, darating din ang aming pagkapahamak. Kaya humayo ka at ingatan siya, upang hindi siya tuluyang matuyo at maubos.

Verse 69

यथा तुष्यंति विप्रास्ते तथा नीतिर्विधीयताम्

Itatag ang wastong landas ng pag-uugali, upang ang mga brāhmaṇa na iyon ay lubos na masiyahan.

Verse 70

देवानां वचनाद्ब्रह्मा गत्वा सागरसन्निधौ । समुद्रार्थे ययाचे तान्ब्राह्मणान्क्षेत्रवासिनः

Sa utos ng mga diyos, nagtungo si Brahmā sa pampang ng karagatan at, alang-alang sa dagat, nakiusap sa mga brāhmaṇa na naninirahan sa banal na pook na iyon.

Verse 71

ब्रह्मोवाच । प्रसादः क्रियतामस्य सागरस्य द्विजोत्तमाः । यथा पवित्रतां याति मद्वाक्यात्क्रियतां तथा

Wika ni Brahmā: “O pinakamainam sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang), ipagkaloob ninyo ang inyong biyaya sa karagatang ito. Kumilos ayon sa aking pakiusap, upang ito’y magtamo ng kadalisayan.”

Verse 72

प्रदास्यति स युष्मभ्यं रत्नानि विविधानि च

Ipagkakaloob niya sa inyo ang sari-saring hiyas at mga batong mahalaga rin.

Verse 73

यूयं भविष्यथात्यंतं भूमिदेवा इति क्षितौ । नाम्ना मद्वचनान्नूनं सत्यमेतन्मयोदितम्

Sa ibabaw ng lupa, tunay na makikilala kayo bilang “mga diyos sa lupain”; sa aking salita ito’y tiyak—ang katotohanang ito ang aking ipinahahayag.

Verse 74

ब्राह्मणा ऊचुः । नान्यथा कर्तुमिच्छामस्तव वाक्यं जगत्पते । न च मिथ्याऽत्मनो वाक्यं प्रमाणं चात्र वै भवान्

Wika ng mga brāhmaṇa: “O Panginoon ng sanlibutan, hindi namin nais kumilos nang salungat sa iyong salita. Ang sariling pananalita ay hindi dapat maging kasinungalingan—at dito, tunay na ikaw mismo ang patunay at kapangyarihan.”

Verse 76

तन्नो वाक्यात्सुरश्रेष्ठ हितं वा यदि वाहितम् । परं स्याज्जगतां श्रेयः सर्वेषां च दिवौकसाम् । तथा कुरु जगन्नाथ अस्माकं हितकारणम्

O pinakamainam sa mga diyos, kung mula sa aming pahayag ay may kabutihang maihahatid, nawa’y maging pinakamataas na kapakanan ito para sa mga daigdig at sa lahat ng nananahan sa langit. O Panginoon ng sansinukob, gawin mo ayon dito—para rin sa aming ikabubuti.

Verse 77

नान्यथा शक्यते कर्त्तुं द्विजानां वचनं हि तत् । ब्राह्मणाः कुपिता नूनं भस्मीकुर्युः स्वतेजसा

Hindi ito magagawa nang iba, sapagkat iyon ang salita ng mga dvija (dalawang ulit na isinilang). Kapag nagalit ang mga brāhmaṇa, tiyak na gagawin nilang abo (ang lahat) sa sariling ningning na espirituwal.

Verse 78

देवान्कुर्युरदेवांश्च तस्मात्तान्नैव कोपयेत् । यस्मादेव तव स्पर्शस्त्रिधा मेध्यो भविष्यति

Kaya nilang gawing di-diyos ang mga diyos; kaya huwag silang galitin. Sapagkat sa mismong paghipo mo, ang karagatan ay magiging tatlong ulit na nagpapadalisay, karapat-dapat sa mga banal na ritwal.

Verse 79

पर्वकाले च संप्राप्ते नदीनां च समागमे । सेतुबंधे तथा सिंधौ तीर्थेष्वन्येषु संयुतः

Kapag dumarating ang mga panahong pangpista at sa mga tagpuan ng mga ilog—sa Setubandha, sa karagatan, at sa iba pang mga banal na tawiran—(siya/iyon) ay natatagpuang kasama roon.

Verse 80

इत्येवमादिसर्वेषु मध्येऽन्यत्र न कर्मणि । यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । तत्फलं तव तोयस्य स्पर्शादेव भविष्यति

Kaya nga, sa gitna ng lahat ng banal na pagsasagawa, wala nang ibang gawa na katulad nito: anumang gantimpalang kabanalan sa lahat ng banal na tawiran at anumang gantimpala sa lahat ng paghahandog—ang mismong bunga ring iyon ay lilitaw sa paghipo lamang sa iyong mga tubig.

Verse 81

गयाश्राद्धे तु यत्पुण्यं गोग्रहे मरणेन च । तत्फलं तव तोयस्य स्पर्शादेव भविष्यति

Anumang kabanalang bunga ang nakukuha sa pagsasagawa ng śrāddha sa Gayā, at anumang bunga ang nakukuha sa pagpanaw sa Go-graha—ang gayong bunga rin ay darating sa paghipo lamang sa iyong tubig.

Verse 82

अपेयस्त्वं तथा भावि स्वादमात्रेण केवलम् । गंडूषमपि पीतं च तोयस्याशुभनाशनम्

Ikaw rin ay ituturing na hindi nararapat inumin—tanging tikim lamang. Gayunman, kahit isang munting lagok na ipinangmumog, ang tubig na iyon ay pumupuksa sa lahat ng di-mapalad.

Verse 84

यावत्त्वं तिष्ठसे लोके यावच्चद्रार्कतारकाः । तवोदकामृतैस्तृप्तास्तावत्स्थास्यंति पूर्वजाः

Hangga’t ikaw ay nananatili sa daigdig, at hangga’t nananatili ang buwan, araw, at mga bituin, gayon din katagal mananatiling tinutustusan ang iyong mga ninuno—nasisiya sa tubig mong handog na tila amrita.

Verse 86

यात्रायामथवान्यत्र पर्वकाले शशिग्रहे । अत्र स्नास्यति यः सम्यक्सागरे लवणांभसि । अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्स्यति मानवः

Maging sa panahon ng paglalakbay-pananampalataya o sa ibang pagkakataon—sa araw ng kapistahan o sa paglalaho ng buwan—sinumang maligo rito nang wasto sa maalat na tubig-dagat ay magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng sanlibong Aśvamedha.

Verse 87

श्रीसोमेशसमुद्रस्य अंतरे ये मृता नराः । पापिनोऽपि गमिष्यंति स्वर्गं निर्धूतकल्मषाः

Yaong mga mamamatay sa loob ng banal na saklaw ng dagat ni Śrī Someśa—kahit makasalanan—ay tutungo sa langit, naiwawaksi ang lahat ng dungis ng kasalanan.

Verse 88

एवं भविष्यति सदा तव मद्वचनाद्विभो । प्रयच्छस्व द्विजेंद्राणां रत्नानि विविधानि च

Ganyan nga ang mangyayari magpakailanman, O makapangyarihan, ayon sa aking salita. Kaya ipagkaloob mo sa mga pinakadakilang dvija ang iba’t ibang hiyas bilang banal na handog.

Verse 89

माघे मासि च यः स्नायान्नैरंतर्येण भावितः । पौंडरीकफलं तस्य दिवसेदिवसे भवेत्

At sinumang maligo sa buwan ng Māgha nang tuluy-tuloy at may pusong debosyon—sa kanya, ang bunga ng Pauṇḍarīka (dakilang gantimpala) ay sisibol araw-araw.

Verse 90

ईश्वर उवाच । पितामहवचः श्रुत्वा बाढमित्येव सागरः । ब्राह्मणेभ्यः सुरत्नानि ददौ श्रद्धा समन्वितः

Wika ni Īśvara: Nang marinig ng Karagatan ang mga salita ni Pitāmaha (Brahmā), sumagot siya, “Mangyari nawa,” at taglay ang pananampalataya, nagkaloob siya ng mahuhusay na hiyas sa mga brāhmaṇa.

Verse 91

ब्राह्मणैर्ब्रह्मणो वाक्यमशेषं समनुष्ठितम् । क्षुरकर्म तथा कृत्वा स्नानं सर्वेऽपि चक्रिरे

Ganap na tinupad ng mga brāhmaṇa ang utos ni Brahmā; at matapos isagawa ang ritwal ng pag-aahit (kṣura-karma), silang lahat ay nagsagawa ng banal na paliligo.

Verse 92

एवं पवित्रतां प्राप्तस्तीर्थत्वं लव णोदधिः । तस्य मध्ये महादेवि लिंगानां पंचकोटयः

Sa gayon, ang Dagat na Maalat ay nagkamit ng kadalisayan at naging isang tīrtha, banal na tawiran. At sa loob nito, O Mahādevī, may limang koṭi ng mga liṅga ni Śiva.

Verse 93

भविष्यति नृणां लोके तव सौख्यविवर्द्धनम् । पितॄणां तव तोयेन यः करिष्यति तर्पणम् । पूर्वोक्तेन विधानेन तस्य पुण्यफलं शृणु

Sa daigdig ng mga tao, ito’y magpapalago ng iyong kaligayahan. Sinumang gumamit ng iyong tubig upang magsagawa ng tarpaṇa para sa mga Pitṛ ayon sa paraang naunang sinabi—pakinggan ngayon ang bungang-pala ng kanyang kabutihan.

Verse 94

मध्ये तु प्रावृतं सर्वमस्मिन्मन्वंतरे प्रिये । चक्रमैनाकयोर्मध्ये दिशि दक्षिणमुच्यते

Minamahal, sa Manvantara na ito, ang lahat ng nasa gitna ay sinasabing natatakpan at napapaloob. Sa pagitan ng Cakra at Maināka, ang dakong iyon ay tinatawag na timog na panig.

Verse 95

शातकुम्भमये कुम्भे धनुषायुतविस्तृते । तत्र कुंभस्य मध्यस्थो वडवानलसंज्ञितः

Sa isang gintong banga (kumbha) na lawak na umaabot sa sampung libong haba ng busog, doon—sa pinakagitna ng banga—naroroon ang tinatawag na Vaḍavānala, ang “apoy ng babaeng kabayo”.

Verse 96

सूचीवक्त्रो महाकायः स जलं पिबते सदा । एतदंतरमासाद्य अग्नितीर्थं प्रचक्षते

May bibig na tila karayom at napakalaking katawan, lagi nitong iniinom ang mga tubig. Pagdating sa bahaging ito, ipinahahayag itong Agni-tīrtha, ang banal na tawiran ng Apoy.

Verse 97

तस्य मध्ये महासारं वाडवं यत्र वै मुखम् । श्रीसोमेशाद्दक्षिणतो धन्वंतरशतावधि । उत्तरान्मानसात्पूर्वं यावदेव कृतस्मरम्

Sa gitna nito naroon ang makapangyarihang diwa—ang pook na tunay na kinaroroonan ng bibig ng Vaḍava, ang apoy sa ilalim ng dagat. Ito’y nasa timog ng Śrī-Someśa sa layong isang daang dhanvantara; at mula sa Mānasā patungong hilaga, umaabot sa silangan hanggang Kṛtasmarā.

Verse 98

एतद्गोप्यं वरारोहे न देयं यस्य कस्यचित् । ब्रह्मघ्नोपि विशुध्येत श्रुत्वैतन्नात्र संशयः

Ito’y isang lihim, O marikit ang balakang; hindi ito dapat ibigay kung kani-kanino. Kahit ang pumatay ng isang brāhmaṇa ay malilinis sa pagdinig nito—walang pag-aalinlangan.

Verse 99

एवं शापो वरो दत्तः सागरस्य यथा द्विजैः । पूर्वं रुष्टैस्ततस्तुष्टैस्तत्सर्वं कथितं मया

Kaya nito, nang ang mga dvija (dalawang ulit na isinilang) ay unang nagalit at pagkaraan ay nalugod, ipinagkaloob nila sa Karagatan ang sumpa at ang biyaya. Ang buong salaysay na ito’y naipahayag ko na.