Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

Devanagari script

एवं सर्वत्रगामित्वं तेषां वीक्ष्य दिवौकसः । प्रविष्टाः सागरं भीता ऊचुर्वाक्यं च तं पुनः

Transliteration

evaṃ sarvatragāmitvaṃ teṣāṃ vīkṣya divaukasaḥ | praviṣṭāḥ sāgaraṃ bhītā ūcurvākyaṃ ca taṃ punaḥ

Translation

Nang makita ang kakayahan nilang makapunta sa lahat ng dako, ang mga naninirahan sa langit (mga diyos) ay natakot at pumasok sa karagatan; at muli nilang sinabi ang mga salitang iyon sa kanya (sa Karagatan).

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रकारवाचक) = indeclinable 'thus/in this way'

• सर्वत्रगामित्वम्: their ability to go everywhere
• सर्वत्रगामित्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्वत्र + गामित्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन = Neuter, Accusative singular; अव्ययीभावः: सर्वत्र (अव्यय) + गामित्व (going-ness)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन = Genitive plural

• वीक्ष्य: having seen
• वीक्ष्य: Hetu (Cause/Reason/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: वीक्ष् (धातु) → वीक्ष्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive) = 'having observed/seeing'

• दिवौकसः: the heaven-dwellers (gods)
• दिवौकसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिव् + ओकस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन = Masculine, Nominative plural; तत्पुरुषः: दिवि ओकः यस्य/दिवि ओकः (heaven-dwellers)

• प्रविष्टाः: entered
• प्रविष्टाः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: प्र + विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन = Masculine nominative plural; क्रियार्थे: 'entered'

• सागरम्: the ocean
• सागरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन = Masculine, Accusative singular

• भीताः: afraid
• भीताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भी (धातु) → भीत (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन = Masculine nominative plural; 'afraid'

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन = Perfect, 3rd person plural; 'said'

• वाक्यम्: words/speech
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन = Neuter, Accusative singular

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय) = conjunction 'and'

• तम्: to him/that (one)
• तम्: Sampradana (Addressee/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन = Masculine, Accusative singular (pronoun)

• पुनः: again
• पुनः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (पुनरावृत्ति) = indeclinable adverb 'again'

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa (Samudra-sannidhi)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: The gods, startled by all-reaching mobility, plunge into the vast ocean, then address the Ocean-deity with folded hands from within the waters’ shimmering depths.

Characters & Entities

• Divaukasaḥ (Devas)
• Sāgara (Ocean)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When fear arises from neglected duty, even the powerful seek shelter—showing the need for righteous resolution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Prabhāsa-kṣetra māhātmya context continues, extending the sacred narrative to the oceanic domain near the tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it narrates the devas’ flight and appeal to Sāgara.