Adhyaya 20

Verse 1

नारद उवाच । तं दृष्ट्वा दानवाः सर्वे क्रुद्धाः स्वैःस्वैर्बलैर्वृताः । सरघा इव माक्षिकं रुरुधुः सर्वतस्ततः

Wika ni Nārada: Nang makita siya, ang lahat ng Dānava ay nagngitngit, napalibutan ng kani-kanilang hukbo, at saka siya kinubkob sa lahat ng panig—gaya ng kuyog ng mga bubuyog na pumapalibot sa isang langaw.

Verse 2

पर्वताभे गजे भीमे मदस्राविणि दुर्दमे । सितचित्रपताके तु प्रभिन्नकरटामुखे

Sakay ng dambuhalang elepanteng tila bundok—nakapanghihilakbot, tumutulo ang likidong musth, at mahirap pasukuin—may puting bandilang may guhit, at ang mga sentido’y pumutok at umaagos (siya’y sumulong).

Verse 3

स्वर्णवर्णांचिते यद्वन्नगे दावाग्निसंवृते । आरुह्यजौ निमिर्दैत्यो हरिं प्रत्युद्ययौ बली

Gaya ng bundok na nababalutan ng gubat na kumikislap sa gintong kulay at napaliligiran ng apoy sa gubat, ang makapangyarihang Daitya na si Nimi ay sumakay (sa kanyang sasakyan) at sumugod laban kay Hari.

Verse 4

तस्यासन्दानवा रौद्रा गजस्य परिरक्षिणः । सप्तविंशतिकोट्यश्च किरीटकवचोज्जवलाः

Naroon ang mababangis na tagasunod na Dānava, mga bantay ng elepanteng iyon; dalawampu’t pitong koṭi ang bilang, nagniningning sa mga helmet at baluti.

Verse 5

अश्वमारुह्य शैलाभं हरिमाद्रवत् । पंचयोजनप्रग्रीवमुष्ट्रमास्थाय जंभकः

May isang sumakay sa kabayong kasinglaki ng bundok at dumaluhong kay Hari; at si Jaṃbhaka naman, nakasakay sa kamelyong ang leeg ay limang yojana ang haba, ay sumulong din.

Verse 6

शुम्भो मेषं समारुह्याव्रजद्द्वादशयोजनम् । अपरे दानवेन्द्राश्च यत्ता नानास्त्रापाणयः

Si Śumbha ay sumakay sa isang lalaking tupa at sumulong na waring tumatahak ng labindalawang yojana; at ang iba pang mga panginoon ng Dānava ay lumabas din, handa, tangan ang sari-saring sandata.

Verse 7

आजग्मुः समरे क्रुद्धा विष्णुमक्लिष्टकारिणम् । परघेण निमिर्दैत्यो मथनो मुद्गरेण च

Sa labanan, nagngangalit silang sumugod kay Viṣṇu, ang di-napapagod na tagaganap ng mga gawa. Si Daitya Nimi ay umatake gamit ang pamalong bakal, at si Mathana naman ay may malaking maso (gada).

Verse 8

शुम्भः शूलेन तीक्ष्णेन प्रासेन ग्रसनस्तथा । चक्रेण क्रथनः क्रुद्धो जंभः शक्त्या महारणे

Si Śumbha ay sumalakay gamit ang matalim na śūla; gayundin si Grasana na may prāsa (sibat). Si Krathana, sa galit, ay umatake gamit ang cakra; at si Jaṃbha sa dakilang labanan ay may śakti (panaog na sibat).

Verse 9

जघ्नुर्नारायणं शेषा विशिखैर्मर्मभेदिभिः । तान्यस्त्राणि प्रयुक्तानि विविशुः पुरुषोत्तमम्

Ang mga natitira ay tumama kay Nārāyaṇa ng mga palasong bumubutas sa mahahalagang bahagi. Ang mga sandatang pinakawalan ay bumaon sa Puruṣottama, ang Kataas-taasang Persona.

Verse 10

उपदेशा गुरोर्यद्वत्सच्छिष्यं बहुधेरिताः । ततः क्रुद्धो हरिर्गृह्य धनुर्बाणांश्च पुष्कलान्

Gaya ng tunay na alagad na paulit-ulit tumatanggap ng aral ng guro, gayon din ang maraming pangaral na inihagis. Pagkaraan, nagngalit si Hari at dinampot ang kanyang busog at saganang mga palaso.

Verse 11

ममर्द दैत्यसेनां तद्धर्ममर्थवचो यथा । निमिं विव्याध विंशत्या वाणैरनलवर्चसैः

Dinurog niya ang hukbo ng mga asura, gaya ng makahulugang salitang ayon sa dharma na pumapawi sa adharmang gawa; at tinuhog niya si Nimi ng dalawampung palasong nagliliyab na parang apoy.

Verse 12

मथनं दशभिश्चैव शुम्भं पंचभिरेव च । शतेन महिषं क्रुद्धो विव्याधोरसि माधवः

Si Mādhava, sa tindi ng poot, ay tumama kay Mathana ng sampung palaso, kay Śumbha ng lima, at tinuhog si Mahiṣa sa dibdib ng sandaang palaso.

Verse 13

जंभं द्वादशभिस्तीक्ष्णैः सर्वांश्चैकैक शोऽष्टभिः । तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा दानवाः क्रोधमूर्छिताः

Tinamaan niya si Jambha ng labindalawang matatalim na palaso, at ang bawat isa pa ay tig-walong palaso; sa pagkakita sa kanyang bilis at husay, ang mga Dānava ay napatigil at nalunod sa poot.

Verse 14

चक्रुर्गाढतरं यत्नमावृण्वाना हरिं शरैः । चिच्छेदाथ धनुर्ज्यां च निमिर्भल्लेन दानवः

Lalo pa nilang pinatindi ang pagsisikap, binabalot si Hari ng ulang-palaso; saka pinutol ng Dānava na si Nimi ang pisi ng busog sa pamamagitan ng palasong malapad ang ulo.

Verse 15

हस्ताच्चापं च संरंभाच्चिच्छेद महिषासुरः । षीडयामासा गरुडं जंभो बाणायुतैस्त्रिभिः

Sa bugso ng galit, pinutol ni Mahiṣāsura ang busog mula sa kamay (ni Hari); at pinahirapan ni Jambha si Garuḍa sa tatlumpung libong palaso.

Verse 16

भुजावस्य च विव्याध शंभो बाणायुतेन वै । ततो विस्मितचित्तस्तु गदां जग्राह माधवः

Tinuhog ni Śambha ang mga bisig sa sampung libong palaso; at si Mādhava, namangha ang loob, ay dinampot ang kaniyang pamalo.

Verse 17

तां प्राहिणोत्स वेगेन मथनाय महाहवे । तामाप्राप्तां निमिर्बाणैर्मुशलाभैः सहस्रशः

Inihagis niya iyon nang buong lakas upang durugin si Mathana sa dakilang labanan; paglapit nito, sinalubong ni Nimi ng libu-libong palasong wari’y mga pamalong bakal.

Verse 18

आहत्य पातयामास विनदन्कालमेघवत् । ततोंऽतरिक्षे हाहेति भूतानां जज्ञिरे कथाः

Sa pagdagok ay ibinagsak niya iyon, umuungal na parang maitim na ulap-bagyo; at sa himpapawid ay sumiklab ang sigaw na “Ay! Ay!” sa hanay ng mga nilalang.

Verse 19

नैतदस्ति बलं व्यक्तं यत्राशीर्यत सा गदा । तां हरिः पतितां दृष्ट्वा अस्थाने प्रार्थनामिव

“Walang lantad na lakas sa pook na nabasag ang pamalong iyon.” Nang makita ni Hari na ito’y bumagsak, inakala niya na wari’y panalanging inihandog sa di nararapat na lugar.

Verse 20

जग्राह मुद्गरं घोरं दिव्यरत्नपरिष्कृतम् । तं मुमोचातिवेगेन निमिमुद्दिश्य दानवम्

Sinunggaban niya ang nakapanghihilakbot na pamalo, pinalamutian ng makalangit na hiyas; at inihagis iyon nang ubod ng bilis, itinutudla sa dambuhalang si Nimi.

Verse 21

तमायांतं वियत्येव त्रयो दैत्या ह्यवारयन् । गदया दंभदैत्यस्तु ग्रसनः पट्टिशेन तु

Habang siya’y sumusulong sa himpapawid, hinarang siya ng tatlong daitya—si Dambha na may tungkod na pamalo (gada), at si Grasana na may paṭṭiśa, sandatang tila palakol.

Verse 22

शक्त्या च महिषो दैत्यो विनदंतो महाररवम् । निराकृतं तमालोक्य दुर्जनैः सुजनं यथा

At ang daitya na si Mahiṣa, umuungal sa napakalakas na sigaw, ay sumalakay gamit ang śakti (sibat); nang makita siyang napaurong, ito’y gaya ng mabuting tao na itinataboy ng masasama.

Verse 23

जग्राह शक्तिमुग्रोग्रां शतघंटामहास्वनाम् । जंभाय तां समुद्दिश्य प्राहिणोद्भीषणेरणे

Hinawakan niya ang isang sibat na lubhang mabagsik at nakapanghihilakbot, na umuugong na tila tunog ng sandaang kampana; at itinudla iyon kay Jambha sa gitna ng kakila-kilabot na labanan.

Verse 24

तामायान्तीमथालोक्य जंभोऽन्यस्य रथात्त्वरात् । आप्लुत्य लीलया गृह्णन्कामिनीं कामुको यथा

Nang makita niyang papalapit iyon, mabilis na lumundag si Jambha mula sa ibang karwahe at sinunggaban iyon na tila naglalaro—gaya ng mangingibig na dumadakma sa minamahal.

Verse 25

तयैव गरुडं मूर्ध्नि जघ्ने स प्रहसन्बली । ततो भूयो रथं प्राप्य घनुर्गृह्यभ्ययोजयत्

Sa mismong sandatang iyon, hinampas ng makapangyarihan ang ulo ni Garuḍa habang tumatawa; saka muling bumalik sa kanyang karwahe, kinuha ang pana at naghanda sa pagtirador.

Verse 26

विचेताश्चाभवद्युद्धे गरुडः शक्तिपीडितः । ततः प्रहस्य तं विष्णुः साधुसाध्विति भारत

Sa labang iyon, si Garuḍa, pinahirapan ng sibat, ay nawalan ng ulirat. Pagkaraan, tumawa si Viṣṇu at nagsabi sa kanya, “Magaling, magaling,” O Bhārata.

Verse 27

करस्पर्शेन कृतवान्विमोहं विनतात्मजम् । समाश्वास्य च तं वाग्भिः शक्तिं दृष्ट्वा च निष्फलाम्

Sa haplos ng kanyang kamay, inalis niya ang pagkalito ng anak ni Vinatā; at matapos aliwin siya sa mga salita, nakita niyang ang sibat ay naging walang bisa.

Verse 28

कुभार्यस्य यथा पुंसः सर्वंस्याच्चिंतितं वृथा । दृठसारमहामौर्वीमन्यां संयोजयत्ततः

Gaya ng lalaking may masamang asawa na nauuwi sa wala ang lahat ng balak, gayon din, nang makita niyang nabigo ang pagsisikap, ikinabit niya ang isa pang makapangyarihang pisi ng busog, matibay at matatag.

Verse 29

कृत्वा च तलनिर्घोषं रौद्रमस्त्रं मुमोच सः । ततोऽस्त्रतेजसा सर्वमाकाशं नैव दृश्यते

At matapos lumikha ng nakapanghihilakbot na ugong na parang malakas na palakpak, pinakawalan niya ang mabagsik na sandatang Raudra; at dahil sa ningas ng sandata, hindi na makita ang buong kalangitan.

Verse 30

भूमिर्दिशश्च विदिशो बामजालमया बुभुः । दृष्ट्वा तदस्त्रमाहात्म्यं सेनानीर्ग्रसनोऽसुरः

Ang lupa, ang mga dako at ang mga pagitan ng mga dako ay napuno ng isang lambat na bitag na umiikot pakaliwa. Nang makita ang kapangyarihan ng sandatang iyon, ang pinunong asura na si Grasana ay napasindak at nabagabag.

Verse 31

ब्राह्ममस्त्रं चकाराशु सर्वास्त्रविनिवारणम् । तेन तत्प्रशमं यातं रौद्रास्त्रं लोकभीषणम्

Agad niyang ginamit ang Sandatang Brāhma, ang panlaban na pumipigil sa lahat ng sandata; sa bisa nito, ang nakapanghihilakbot na Sandatang Raudra—na kinatatakutan ng mga daigdig—ay napatahimik.

Verse 32

अस्त्रे प्रतिहते तस्मिन्विष्णुर्दानवसूदनः । कालदंडास्त्रमकरोत्सर्वलोकभयंकरम्

Nang mapigil ang sandatang iyon, si Viṣṇu—ang tagapagpuksa sa mga Dānava—ay nagpakawala ng Sandatang Kāladaṇḍa, na sindak ng lahat ng daigdig.

Verse 33

संधीयमानेस्त्रे तस्मिन्मारुतः परुषो ववौ । चकंपे च मही देवी भिन्नाश्चांबुधयोऽभवन्

Habang pinasisimulan ang sandatang iyon, umihip ang marahas na hangin; nanginig ang Inang Daigdig, at maging ang mga karagatan ay nagkahiwa-hiwalay.

Verse 34

तदस्त्रमुग्रं दृष्ट्वा तु दानवा युद्धदुर्मदाः । चक्रुरस्त्राणि दिव्यानि नानारूपाणि संयुगे

Pagkakita sa mabangis na sandatang iyon, ang mga Dānava—lasing sa digmaan—ay lumikha at nagpakawala ng mga banal na sandata na sari-saring anyo sa labanan.

Verse 35

नारायणांस्त्रं ग्रसनस्तु चक्रे त्वाष्ट्रं निमिश्चास्त्रवरं मुमोच । ऐषीकमस्त्रं च चकार जंभो युद्धस्य दण्डास्त्र निवारणाय

Ginamit ni Grasana ang Sandatang Nārāyaṇa; pinakawalan ni Nimi ang dakilang Sandatang Tvāṣṭra; at inihanda ni Jambha ang Sandatang Aiṣīka upang hadlangan ang Sandatang Kāladaṇḍa, ang Pamalo ng Panahon, sa digmaan.

Verse 36

यावच्च संधानवशं प्रयांति नारायणादीनि निवारणाय । तावत्क्षणेनैव जघान कोटींदैत्येश्वराणां किल कालदंडः

Habang ang sandatang Nārāyaṇa at iba pa ay pinipigil at inihahanda bilang panlaban, sa mismong sandaling iyon, ang Kāladaṇḍa—ayon sa salaysay—ay lumupig ng isang krore na mga panginoon ng mga Daitya.

Verse 37

अनंतरं शांतभयं तदस्त्रं दैत्यास्त्रयोगेन च कालदण्डम् । शांतं तदालोक्य हरिः स्वमस्त्रं कोपेन कालानलतुल्यमूर्तिः

Di sumunod na sandali, ang sandatang yaon—na napawi na ang sindak—at maging ang Kāladaṇḍa ay napatahimik sa pamamagitan ng pagpapakawala ng mga sandata ng Daitya. Nang makita itong humupa, si Hari, na sa poot ay tulad ng apoy sa wakas ng panahon, ay kinuha ang sarili niyang sandata.

Verse 38

जग्राह चक्रं तपना युतप्रभमुग्रारमात्मानमिव द्वितीयम् । चिक्षेप सेनापतये ज्वलंतं चतुर्भूजः संयति संप्रगृह्य

Hinawakan ng Panginoong may apat na bisig ang kaniyang chakra, maningning sa ningning ng araw—na wari’y ikalawang sarili, mabagsik at di-mapipigil—at sa gitna ng labanan, mahigpit itong inangkin at inihagis ang nagliliyab na gulong sa pinunong kumander.

Verse 39

तदाव्रजच्चक्रमथो विलोक्य सर्वात्मना दैत्यवराः स्ववीर्यात् । नाशक्नुन्वारयितुं प्रचंडं दैवं यथा पूर्वमिवोपपन्नम्

Nang sumugod ang chakrang iyon, ang mga pangunahing Daitya, na lubos na umaasa sa sariling tapang, ay tumitig lamang; ngunit hindi nila napigil ang mabagsik na lakas ng tadhana, gaya rin ng dati.

Verse 40

तदप्रतर्क्यं नवहेतितुल्यं चक्रं पपात ग्रसनस्य कण्ठे । तद्रक्तधारा रुणघोरनाभि जगाम भूयोपि करं मुरारेः

Ang chakrang yaon, di-maarok ng isip—na parang sandatang bagong hasa—ay bumagsak sa leeg ni Grasana. At ang Sudarśana, na may nakapanghihilakbot na pusod, na nababalutan ng agos ng kaniyang dugo, ay muling nagbalik sa kamay ni Murāri (Viṣṇu).

Verse 41

चक्राहतः संयति दानवश्च पपात भूमौ प्रममार चापि । दैत्याश्च शेषा भृशशौकमापुः क्रोधं च केचित्पिपिषुर्भुजांश्च

Tinamaan ng diskus sa labanan, ang dānava ay bumagsak sa lupa at namatay. Ang mga natitirang daitya ay sinakmal ng matinding dalamhati—at ang ilan, sa poot, ay kinagat ang sarili nilang mga bisig.

Verse 42

ततो विनिहते दैत्ये ग्रसने बलनायके । निर्मर्यादमयुध्यंत हरिणा सह दानवाः

Pagkaraan, nang mapatay ang daitya na si Grasana—ang pinunò nila sa lakas—ang mga dānava ay lumaban kay Hari nang walang hangganan at walang pagpipigil.

Verse 43

पट्टिशैर्मुशलैः प्रासैग्नि दाभिः कणपैरपि । तीक्ष्णाननैश्च नाराचैश्चक्रैः शक्तिभिरेव च

Gamit ang mga palakol, pamalo, sibat, sandatang may apoy at mga palasong may tinik; gamit ang matutulis na palaso, mga diskus, at mga sibat na śakti—sa lahat ng uri ng sandata ay sinalakay nila Siya.

Verse 44

तदस्त्रजालं तैर्मुक्तं लब्धलक्षो जनार्दनः । एकैकं शतधा चक्रे बाणैरग्नि शिखोपमैः

Ang lambat ng mga sandatang pinakawalan nila—si Janārdana, na tumama sa ganap na puntirya, ay dinurog ang bawat isa sa sandaang piraso sa pamamagitan ng mga palasong gaya ng dila ng apoy.

Verse 45

जघान तेषां संक्रुद्धः कोटिकोटिं जनार्दनः । ततस्ते सहसा भूत्वा न्यपतन्केशवोपरि

Sa galit, pinabagsak ni Janārdana ang mga iyon—krore sa krore. Pagkaraan, bigla silang nagtipon at sumugod na bumagsak sa ibabaw ni Keśava.

Verse 46

गरुडं जगृहुः केचित्पादयोः शतशोऽसुराः । ललंबिरे च पक्षाभ्यां मुखे चान्ये ललंबिरे

May ilang asura—daan-daan ang bilang—ang humawak sa mga paa ni Garuḍa. Ang iba’y nakasabit sa kanyang mga pakpak, at ang iba pa’y kumapit na nakabitin sa kanyang tuka.

Verse 47

केशवस्यापि धनुषि भुजयोः शीर्ष एव च । ललंबिरे महादैत्या निनदंतो मुहुर्मुहुः

Ang mga dakilang daitya ay kumapit pa maging sa busog ni Keśava, sa kanyang mga bisig, at sa mismong ulo niya, na paulit-ulit na umuungal.

Verse 48

तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा सिद्धचारणवार्तिकाः । हाहेति मुमुचुर्नादसंबरे चास्तुवन्हरिम्

Nang masdan ang dakilang kababalaghan, ang mga Siddha, Cāraṇa, at mga tagapagbalita sa langit ay sumigaw, “Hā! Hā!”, at sa gitna ng ingay ay nagpuri kay Hari.

Verse 49

ततो हरिर्विनिर्धूय पातयामास तान्भुवि । यथा प्रबुद्धः पुरुषो दोषान्संसारसंभवान्

Pagkaraan, niyugyog ni Hari at inihagis sila sa lupa—gaya ng taong nagising na itinatakwil ang mga kapintasa’y bunga ng pag-iral sa sanlibutan.

Verse 50

विकोशं च ततः नंदकं खड्गमुत्तमम् । चर्म चाप्यमलं विष्णुः पदातिस्तानधावत

Pagkaraan, hinugot ni Viṣṇu ang kataas-taasang tabak na Nandaka, at kinuha rin ang kanyang kalasag na dalisay at walang dungis; saka siya sumugod nang nakalakad laban sa mga mandirigmang impanterya.

Verse 51

ततो मुहूर्तमात्रेण पद्मानि दश केशवः । चकर्त्त मार्गे बहुभिर्विचरन्दैत्यसत्तमान्

Pagkaraan, sa isang iglap, pinabagsak ni Keśava ang sampung pangkat na “Padma” sa daan ng digmaan, at habang sumusulong ay tinamaan ang maraming pangunahing daitya.

Verse 52

ततो निमिप्रभृतयो विनद्यासुरसत्तमाः । अधावंत महेष्वासाः केशवं पादचारिणम्

Pagkatapos, si Nimi at ang iba pa—mga pangunahing asura na umuungal, mga dakilang mamamana—ay sumugod kay Keśava na nakikipaglaban nang nakalakad.

Verse 53

गरुत्मांश्चाभ्ययात्तूर्णमारुरोह च तं हरिः । उवाच च गरुत्मंतं तस्मिंश्च तुमुले रणे

Dumating nang mabilis si Garutmān; at sumakay si Hari sa kanya. Sa gitna ng magulong labanan, nagsalita Siya kay Garuḍa.

Verse 54

अश्रांतो यदि तार्क्ष्यासि मथनं प्रति तद्व्रज । श्रांतश्चेच्च मुहूर्तं त्वं रणादपसृतो भव

“Kung hindi ka pa napapagod, O Tārkṣya, dumiretso ka patungo sa Mathana. Ngunit kung ikaw ay pagod, umurong ka muna sa labanan sa isang saglit.”

Verse 55

तार्क्ष्य उवाच । न मे श्रमोऽस्ति लोकेश किंचित्संस्मरतश्च मे । यन्मे सुतान्वाहनत्वे कल्पयामास तारकः

Sumagot si Tārkṣya: “O Panginoon ng mga daigdig, wala akong pagod; lalo na kapag naaalala ko kung paanong minsan ay pinilit ni Tāraka ang aking mga anak na maging mga sasakyang sinasakyan, mga hayop na pasan.”

Verse 56

इति ब्रवन्रणे दैत्यं मथनं प्रति सोऽगमत् । दैत्यस्तवभिमुखं दृष्ट्वा शंखचक्रगदाधरम्

Sa pagsasabi nito sa gitna ng labanan, siya ay nagtungo sa daitya na si Mathana. Nakita siya ng daitya na nakaharap—hawak ang kabibe, disko, at maso.

Verse 57

जघान भिंडिपालेन शितधारेण वक्षसि । तं प्रहारमचिंत्यैव विष्णुस्तस्मिन्महाहवे

Hinampas niya siya sa dibdib gamit ang matalim na bhindipala. Gayunpaman sa matinding labanang iyon, si Vishnu, na may hindi maarok na lakas, ay binalewala ang hampas na iyon.

Verse 58

जघान पंचभिर्बाणैर्गिरींद्रस्यापि भेदकैः । आकर्णकृष्टैर्दशभिः पुनर्विद्धः स्तनांतरे

Siya ay tumama gamit ang limang palaso na kayang humati kahit sa matayog na bundok; at muli siyang tinusok sa pagitan ng dibdib ng sampung palaso na hinila hanggang sa tainga.

Verse 59

विचेतनो मुहूर्तात्स संस्तभ्य मथनः पुनः । गृहीत्वा परिघं मूर्ध्नि जनार्दनमताडयत्

Si Mathana, na nawalan ng malay sandali, ay nakabawi muli; pagkatapos ay kumuha ng isang bakal na pamalo, hinampas niya si Janardana sa ulo.

Verse 60

विष्णुस्तेन प्रहारेण किंचिदाघूर्णितोऽभवत् । ततः कोपविवृत्ताक्षो गदां जग्राह माधवः

Sa hampas na iyon, si Vishnu ay nayanig at sandaling nahilo. Pagkatapos si Madhava, na ang mga mata ay nanlaki sa galit, ay hinawakan ang kanyang maso.

Verse 61

तया संताडयामास मथनं हृदये दृढम् । स पपात तथा भूमौ चूर्णितांगो ममार च

Gamit ang sandatang iyon, pinalo niya nang malakas si Mathana sa puso. Siya ay bumagsak sa lupa; durog ang mga limbs, siya ay namatay.

Verse 62

तस्मिन्निपतिते भूमौ मथने मथिते भृशम् । अवसादं युयुर्दैत्याः सर्वे ते युद्धमण्डले

Nang bumagsak si Mathana sa lupa, na durog na durog, ang lahat ng mga Daitya sa larangan ng digmaan ay nalubog sa kawalan ng pag-asa.

Verse 63

ततस्तेषु विषण्णेषु दानवेष्वतिमानिषु । चुकोप रक्तनयनो महिषो दानवेश्वरः

Pagkatapos, habang ang mga mapagmataas na Danava ay nanlumo, si Mahisa—ang panginoon ng mga Danava—ay nagalit, ang kanyang mga mata ay namula.

Verse 64

प्रत्युद्ययौ हरिं रौद्रः स्वबाहुबलमाश्रितः । रीक्ष्णधारेण शूलेन महिषो हरिमर्दयन्

Mabangis at umaasa sa lakas ng kanyang sariling mga bisig, sumugod si Mahisa kay Hari, na hinahampas siya gamit ang matalas na trident.

Verse 65

शक्त्या च गरुडं वीरो हृदयेऽभ्यहनद्दृढम् । ततो विवृत्य वदनं महामलगुहानिभम्

At gamit ang isang śakti (sibat), pinalo ng bayani si Garuda nang matatag sa puso. Pagkatapos, ibinuka ang kanyang bibig—tulad ng isang malawak at mabahong kuweba—

Verse 66

ग्रस्तुमैच्छद्रणे दैत्यः सगरुत्मंतमच्युतम् । अथाच्युतोऽपि विज्ञाय दानवस्य चिकीर्षितम्

Sa digmaan, ninais ng Daitya na lamunin si Acyuta kasama si Garuḍa. Ngunit si Acyuta, nang maunawaan ang balak ng Dānava,

Verse 67

वदनं पूरयामास दिव्यैस्त्रैर्महाबलः । स तैर्बाणैरभिहतो महिषोऽचलसंनिभः

Pinuno ng makapangyarihan ang bibig nito ng tatlong banal na palaso. Tinamaan ng mga palasong iyon, si Mahiṣa—gaya ng bundok—ay nasugatan.

Verse 68

परिवर्तितकायार्धः पपाताथ ममार च । महिषं पतितं दृष्ट्वा जीवयित्वा पुनर्हरिः

Nang mapihit ang kalahati ng katawan, siya’y bumagsak at namatay. Nang makita ni Hari si Mahiṣa na nalugmok, muli niya itong binuhay.

Verse 69

महिषं प्राह मत्तस्त्वं वधं नार्हसि दानव । योषिद्वध्यः पुरोक्तस्त्वं साक्षात्कमलयोनिना

Sinabi ni Hari kay Mahiṣa: “O Dānava, hindi ka nararapat mamatay sa aking kamay. Noon pa’y ipinahayag na ikaw ay papatayin ng isang babae—maging ng mismong Brahmā na isinilang sa lotus.”

Verse 70

उत्तिष्ठ गच्छ मन्मुक्तो द्रुतमस्मान्महारणात् । इत्युक्तो हरिणा तस्माद्देशादपगतोऽसुरः

“Bumangon ka at umalis—pinalaya na kita—lumayo ka agad sa dakilang larangan ng digmaan.” Sa gayong salita ni Hari (Viṣṇu), umurong ang asura mula roon.

Verse 71

तस्मिन्पराङ्मुखे दैत्ये महिषे शुंभदानवः । संदष्टौष्ठपुटाटोपो भृकुटीकुटिलाननः

Nang ang daitya na si Mahiṣa ay tumalikod, si Śuṃbha na dānava ay kumagat sa kanyang mga labi sa poot; ang mukha’y napilipit sa buhol na kunot-noo, nagngangalit sa galit.

Verse 72

निर्मध्य पाणिना पाणिं धनुरादाय भैरवम् । सज्जीकृत्य महाघोरान्मुमोच शतशः शरान्

Magkakapit-kamay, sinunggaban niya ang kakilakilabot na busog na Bhairava; inihanda at inunat ang pisi, saka pinakawalan ang daan-daang ubod-lupit na palaso.

Verse 73

स चित्रयोधी दृढमुष्टिपातस्ततश्व विष्णुं च दैत्यः । बाणैर्ज्वलद्वह्निशिखानिकाशैः क्षिप्तैरसंख्यैः प्रतिघाहीनैः

Ang daitya na iyon, isang kahanga-hangang mandirigma na may bagsik ng suntok, ay saka sinalakay pati si Viṣṇu—nagpapakawala ng di-mabilang na palasong nagliliyab na parang dila ng apoy, walang tigil sa pagwasak.

Verse 74

विष्णुश्च दैत्येंद्रशरार्दितो भृशं भुशुंडिमादाय कृतांततुल्याम् । तया मुखं चास्य पिपेष संख्ये शुंभस्य जत्रुं च धराधराभम्

Si Viṣṇu, na labis na tinamaan ng mga palaso ng hari ng mga asura, ay dumampot ng pamalong bhuśuṇḍī na wari’y si Kamatayan; sa gitna ng sagupaan, dinurog niya ang mukha nito at binasag ang mga butong balikat ni Śuṃbha na parang bundok.

Verse 75

ततस्त्रिभिः शंभुभुजं द्विषष्ट्या सूतस्य शीर्षं दशक्षिश्च केतुम् । विष्णुर्विकृष्टैः श्रवणावसानं दैत्यस्य बाणैर्ज्वलनार्कवर्णैः

Pagkaraan, si Viṣṇu ay umatras at humila, saka tumama sa pamamagitan ng mga palasong kasingliwanag ng apoy at araw: sa tatlo’y pinutol ang bisig ni Śaṃbhu, sa animnapu’t dalawa’y inihapay ang ulo ng kutsero, at sa sampu’y ibinagsak ang watawat.

Verse 76

स तैश्च विद्धो व्यथितो बभूव दैत्येश्वरो विस्रुतशोणिताक्तः । ततोऽस्य किंचिच्चलितस्य धैर्यादुवाच शंखांबुजसार्ङ्गपाणिः

Nasugatan ng mga hampas na iyon, ang panginoon ng mga Daitya ay nasaktan, nabahiran ng dumadaloy na dugo. Nang ang kanyang tapang ay bahagyang nayanig, ang May-hawak ng kabibe, lotus, at Sārṅga (Viṣṇu) ay nagsalita sa kanya.

Verse 77

योषित्सुवध्योऽसि रणं विभुंच शुंभाऽशुभ स्वल्पतरैरहोभिः । मत्तोर्हसि त्वं न वृथैव मूढ ततोऽपयातः स च शंभदानवः

“O sawing-palad na Shumbha, nararapat kang paslangin ng isang babae; at ang iyong lakas sa labanan ay magwawakas sa loob ng ilang araw. Hindi ka kapantay sa akin—huwag kang magsumikap nang walang saysay, O hangal.” Sa pagsasabi nito, ang Danava na si Shumbha ay umatras.

Verse 78

जम्भोऽथ तद्विष्णुमुखान्निशम्य जगर्ज चोच्चैः कृतसिंहनादः । प्रोवाच वाक्यं च सलीलमाजौ महाट्टहासेन जगद्विकंप्य

Pagkatapos si Jambha, sa pagkarinig ng mga salitang iyon mula sa bibig ni Viṣṇu, ay umungal nang malakas tulad ng isang leon; at sa labanan ay nagsalita siya nang pabiro, na yumanig sa mga mundo sa pamamagitan ng malakas na halakhak.

Verse 79

किमेभिस्ते जलावास दैत्यैर्हीनपराक्रमैः । मामासादय युद्धेऽस्मिन्यदि ते पौरुषं क्वचित्

“Anong silbi sa iyo, O Naninirahan sa Tubig, nitong mga Daitya na mahina ang tapang? Harapin mo ako sa labanang ito kung mayroon kang anumang pagkalalaki.”

Verse 80

यत्ते पूर्वं हता दैत्या हिरण्याक्षमुखाः किल । जंभस्तदाभवन्नैव पश्य मामद्य संस्थितम्

“Ang mga Danava na pinaslang mo noon—si Hiranyaksha at ang iba pa—ay hindi si Jambha. Tingnan mo ako ngayon, nakatayo sa iyong harapan!”

Verse 81

पश्य तालप्रती काशौ भुजावेतौ हरे मम । वक्षो वा वज्रकठिनं मयि प्रहर तत्सुखम्

Masdan, O Hari, ang dalawang bisig ko’y gaya ng matatayog na punong palma; at ang dibdib kong ito’y tigas na parang vajra. Hampasin mo ako—ayon sa iyong kalooban at ikasisiya!

Verse 82

इत्युक्तः केशवस्तेन सृक्किणी संलिहन्रुषा । मुमोच परिघंघोरं विरीणामपि दारणम्

Nang masabihan siya nang gayon, si Keśava—sa poot ay dinilaan ang mga sulok ng bibig—ay inihagis ang isang kakilakilabot na pamalong bakal, na kayang bumiyak kahit sa pinakamatitibay na mandirigma.

Verse 83

ततस्तस्याप्यनुपदं कालायसमयं दृढम् । मुमोच मुद्गरं विष्णुर्द्वितीयं पर्वतं यथा

Pagdaka, si Viṣṇu ay muling naghagis ng ikalawang sandata—isang matibay na mudgara na yari sa maitim na bakal—na wari’y ikalawang bundok na bumabagsak.

Verse 84

तदायुधद्वयं दृष्ट्वा जंभो न्यस्य रथे धनुः । आप्लुत्य परिघं गृह्य गरुडं तेन जघ्निवान्

Nang makita ang dalawang sandata, ibinaba ni Jambha ang kanyang busog sa karwahe, lumundag pasulong, sinunggaban ang pamalong bakal, at hinampas si Garuḍa gamit iyon.

Verse 85

द्वितीयं मुद्गरं चानु गृहीत्वा विनदन्रणे । सर्वप्राणेन गोविंदं तेन मूर्ध्नि जघान सः

Pagkaraan, kinuha rin niya ang ikalawang mudgara at umungal sa digmaan, saka hinampas ang ulo ni Govinda nang buong lakas.

Verse 86

ताभ्यां चातिप्रहाराभ्यामुभौ गरुडकेशवौ । मोहाविष्टौ विचेतस्कौ मृतकल्पाविवासताम्

Dahil sa dalawang mabibigat na hampas na iyon, kapwa sina Garuḍa at Keśava ay nabalot ng pagkahilo, nawalan ng ulirat, at nakahandusay na wari’y patay.

Verse 87

तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा जगर्जुर्दैत्यसत्तमाः । नैतान्हर्षमदोद्धूतानिदं सेहे जगत्तदा

Nang makita ang dakilang kababalaghan, umungal nang malakas ang mga pinunong Daitya; lasing sa galak at pagmamataas, halos di nila mapigil ang sarili—at sa sandaling iyon, waring di kayang tiisin ng daigdig ang kanilang pagdiriwang.

Verse 88

सिंहनादैस्तलोन्नाहैर्धनुर्नादैश्च बाणजैः । जंभं ते हर्षयामासुर्वासांस्यादुधुवुश्च ते

Sa mga ungol na tila leon, malalakas na sigaw, kalansing ng busog at ugong ng mga palaso, pinasaya nila si Jambha; at inalog nila ang kanilang mga kasuotan sa pagdiriwang.

Verse 89

शंखांश्च पूरयामासुश्चिक्षिपुर्देवता भृशम्

At ang mga Deva ay malakas na nagpatunog ng kanilang mga kabibe, at inihagis ang kanilang mga sandata nang buong lakas.

Verse 90

संज्ञामवाप्याथ महारणे हरिः सवैनतेयः परिरभ्य जंभम् । पराङ्मुखः संयुगादप्रधृष्यात्पलायनं वेगपरश्चकार

Pagkaraan, sa dakilang larangan ng digmaan, nagbalik-malay si Hari (Viṣṇu); kasama si Vainateya (Garuḍa), niyakap at sinunggaban niya si Jambha, at pagtalikod sa labanan—yamang hindi siya mapapanaig doon—ay mabilis na umurong.