Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

नैतदस्ति बलं व्यक्तं यत्राशीर्यत सा गदा । तां हरिः पतितां दृष्ट्वा अस्थाने प्रार्थनामिव

Transliteration

naitadasti balaṃ vyaktaṃ yatrāśīryata sā gadā | tāṃ hariḥ patitāṃ dṛṣṭvā asthāne prārthanāmiva

Translation

“Walang lantad na lakas sa pook na nabasag ang pamalong iyon.” Nang makita ni Hari na ito’y bumagsak, inakala niya na wari’y panalanging inihandog sa di nararapat na lugar.

Word by Word

• न: not
• न: Kriya-pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg.)

• अस्ति: is / exists
• अस्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• बलम्: strength
• बलम्: Pradhana (Predicate/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रथमा (predicate nominative)

• व्यक्तम्: manifest / evident
• व्यक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: व्यक्त (प्रातिपदिक/कृदन्त-रूप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (manifest/clear)

• यत्र: where
• यत्र: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: सम्बन्धबोधक अव्यय (relative adverb: where/when)

• आशीर्यत: was shattered / broke
• आशीर्यत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-शॄ (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग-सदृश (was shattered/broken)

• सा: that (she/it)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (fem. nom. sg.)

• गदा: mace
• गदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg.)

• ताम्: her/it (that mace)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (acc. sg.)

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (nom. sg.)

• पतिताम्: fallen
• पतिताम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पत् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म-विशेषण (fallen)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु) + क्त्वा
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वक्रिया (having seen)

• अस्थाने: in an improper place / out of place
• अस्थाने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन (loc. sg.)

• प्रार्थनाम्: a request / entreaty
• प्रार्थनाम्: Upamana (Object of comparison/उपमान-उपमेय)
• Type: Noun
• Root: प्रार्थना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (acc. sg.)

• इव: like / as if
• इव: Upama (Simile marker/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-निपात (particle of comparison)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: The shattered/fallen mace lies on the ground; Hari (Viṣṇu) looks upon it with a calm, discerning gaze, as if judging a misplaced offering.

Characters & Entities

• Hari
• Gadā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Power without proper place, method, and dharmic alignment becomes ineffective—like a prayer made without fitness or right context.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse uses ethical comparison rather than sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed; the verse indirectly teaches appropriateness (deśa-kāla-pātra) in spiritual acts like prayer.