Adhyaya 48

Verse 1

व्यास उवाच । शृणु सूत महाभाग यथा स्कंदेन भाषितः । महामहोत्सवः शंभोः पृच्छते कुंभसंभवे

Wika ni Vyāsa: Makinig ka, O pinagpalang Sūta, sa sinabi ni Skanda—kung paanong ang dakilang pagdiriwang ni Śambhu ay itinatanong sa harap ng pantas na isinilang sa banga (Agastya).

Verse 2

स्कंद उवाच । निशामय महाप्राज्ञ शंभु प्रावेशिकीं कथाम् । त्रैलोक्यानंदजननीं महापातकतंकिनीम्

Wika ni Skanda: Dinggin mong mabuti, O dakilang pantas, ang salaysay ng banal na pagpasok ni Śambhu—na nagdudulot ng galak sa tatlong daigdig at nagpapanginig sa malalaking kasalanan.

Verse 3

मंदरादागतः शंभुश्चैत्रे दमनपर्वणि । प्राप्याप्यानंदगहनमितश्चेतश्चचार ह

Dumating si Śambhu mula sa Mandara; at sa buwan ng Caitra, sa araw ng pagdiriwang ng Damanaka, nang marating Niya ang masukal na gubat ng kaligayahan, Siya’y naglakad-lakad dito at doon ayon sa Kanyang kalooban.

Verse 4

मोक्षलक्ष्मीविलासेथ प्रासादे सिद्धिमागते । देवो विरजसः पीठादंतर्गेहं विवेश ह

Pagkaraan, sa palasyong tinatawag na ‘Mokṣa-Lakṣmī-Vilāsa,’ na pook ng pagkakamit ng siddhi, pumasok ang Panginoon sa mga silid-loob mula sa luklukan ng Virajā.

Verse 5

ऊर्जशुक्लप्रतिपदि बुधराधासमायुजि । चंद्रे सप्तमराशिस्थे शेषेषूच्चग्रहेषु च

Sa Pratipadā, ang unang araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Ūrja, nang si Budha (Mercury) ay kasama ng Rādhā (isang nakṣatra), at ang Candra (Buwan) ay nasa ikapitong rasi—samantalang ang iba pang mga planeta’y nasa mataas na kalagayan din—

Verse 6

वाद्यमानेषु वाद्येषु प्रसन्नासु हरित्सु च । ब्राह्मणानां श्रुतिरव न्यक्कृतान्यरवांतरे

Habang tinutugtog ang mga instrumento at payapa ang luntiang mga kakahuyan, umangat ang tunog ng Veda mula sa mga Brāhmaṇa, nilamon ang iba pang ingay sa pagitan.

Verse 7

प्रतिशब्दित भूर्लोक भुवर्लोकांतराध्वनि । सर्वं प्रमुदितं चासीच्छंभोः प्रावेशिकोत्सवे

Nang umalingawngaw sa lahat ng dako ang mga landas sa pagitan ng Bhūrloka at Bhuvarloka, napuspos ng galak ang lahat sa mapalad na pagpasok-seremonya ni Śambhu.

Verse 8

चारणास्तु स्तुतिं कुर्युर्जर्हृषुर्देवतागणाः

Naghandog ng mga himno ng papuri ang mga Cāraṇa, at ang mga pangkat ng mga diyos ay nanginig sa labis na kagalakan.

Verse 9

ववुर्गंधवहा वाता ववृषुः कुसुमैर्घनाः । सर्वे मंगलनेपथ्याः सर्वे मंगलभाषिणः

Umihip ang mababangong simoy, at ang mga ulap ay nagpaulan ng mga bulaklak. Lahat ay nakabihis ng mapalad na kasuotan, at lahat ay nagsalita ng mga salitang pagpapala.

Verse 10

स्थावरा जंगमाः सर्वे जाता आनंदमेदुराः । सुरासुरेषु सर्वेषु गंधर्वेषूरगेषु च

Lahat ng nilalang—nakapirmi man o gumagalaw—ay napuspos ng kaligayahang banal; maging sa mga deva at asura, at sa mga Gandharva at Nāga rin.

Verse 11

विद्याधरेषु साध्येषु किन्नरेषु नरेषु च । स्त्रीपुंजातेषु सर्वेषु रेजुश्चत्वार एव च

Sa mga Vidyādhara, sa mga Sādhya, sa mga Kinnara, at maging sa mga tao—sa lahat ng pamayanang babae at lalaki—ang karilagan ay nagningning sa lahat ng dako, sa bawat paraan.

Verse 12

निष्प्रत्यूहं च नितरां पुरुषार्थाः पदेपदे । धूपधूमभरैर्व्योम यद्रक्तं तु तदा मुने

O pantas, ang mga layunin ng buhay ng tao ay natamo nang walang sagabal sa bawat hakbang; at noon, ang langit ay waring namumula dahil sa siksik na ulap ng usok ng insenso.

Verse 13

नाद्यापि नीलिमानंतं परित्यजति कर्हिचित् । नीराजनाय ये दीपास्तदा सर्वे प्रबोधिताः

Kahit noon, ang malalim na pagkabughaw ay hindi lumisan kailanman; at ang lahat ng ilawang para sa ārati (nīrājana) ay sinindihan at nagningning nang maningning.

Verse 14

तेषां ज्योतींषि खेद्यापि राजंते तारकाच्छलात् । प्रतिसौधं पताकाश्च नानाकारा विचित्रिताः

Ang kanilang mga ilaw ay nagningning na wari’y mga bituin; at sa bawat mansiyon, itinaas ang mga bandilang sari-saring anyo, pinalamutian nang maringal.

Verse 15

रम्यध्वजप्रभाधौता रेजुः प्रति शिवालयम् । क्वचिद्गायंति गीतज्ञाः क्वचिन्नृत्यंति नर्तकाः

Nilinisan ng ningning ng magagandang watawat, ang mga daang patungo sa bawat templo ni Śiva ay kumikislap. Sa ilang dako, umaawit ang mga bihasa sa awit; sa iba naman, sumasayaw ang mga mananayaw.

Verse 16

चतुर्विधानि वाद्यानि वाद्यंते च क्वचित्क्वचित् । प्रत्यध्वं चंदनरसच्छटा पिच्छिलभूमयः

Sa ilang dako, tinutugtog ang apat na uri ng mga instrumentong pangmusika; at sa bawat daan, ang wisik ng paste ng sandalwood ay nagpakintab sa lupa, ginawang makinis at banayad na madulas, na kaaya-aya sa paglalakad.

Verse 17

हरित श्वेत मांजिष्ठ नील पीत बहुप्रभाः । प्रत्यंगणं शुभाकारा रंगमालाश्चकाशिरे

Ang mga kuwintas ng bulaklak na nagliliwanag sa sari-saring kulay—luntian, puti, mapulang manjistha, bughaw at dilaw—ay kumikislap sa mapalad na ganda, na nag-aadorno sa bawat looban at panloob na pook.

Verse 18

रत्नकुट्टिमभूभागा गोपुराग्रेषु रेजिरे । सुधोज्ज्वला हर्म्यमालाः सौधनामप्रपेदिरे

Ang mga sahig na may mosaik na inukitan ng mga hiyas ay kumikislap sa tuktok ng mga tarangkahang gopura; at ang hanay ng mga mansiyon na nagniningning sa puting palitada ay tunay na karapat-dapat tawaging mga palasyong gusali.

Verse 19

अचेतनान्यपि तदा चेतनानीव संबभुः । यानि कानीह कीर्त्यंते मंगलानि घटोद्भव

Noon, maging ang mga bagay na walang malay ay wari’y nagkaroon ng kamalayan; sapagkat ang lahat ng mapalad na palatandaan na binabanggit dito ay hayag na hayag, O Isinilang sa Banga (Ghatoḍbhava).

Verse 20

तेषामेव हि सर्वेषां तत्तु जन्मदिवाभवत् । आगत्य देवदेवोथ मुक्तिमंडपमाविशत्

Tunay nga, para sa kanilang lahat, ang araw na iyon ay wari’y pagsikat ng isang araw ng kapanganakan; saka dumating ang Diyos ng mga diyos at pumasok sa Muktimaṇḍapa, ang Bulwagan ng Paglaya.

Verse 21

अथाभिषिक्तश्चतुराननेन महर्षिवृंदैः सह देवदेवः । शुभासनस्थः सहितो भवान्या कुमारवृंदैः परितो वृतश्च

Pagkaraan, ang Diyos ng mga diyos ay pinarangalan sa seremonyal na abhiṣeka ng Apat-na-mukhang Brahmā, kasama ang mga pulutong ng dakilang mga rishi. Nakaupo sa mapalad na trono, kasama si Bhavānī, siya’y napalibutan sa lahat ng panig ng mga pangkat ng kabataang banal na tagapaglingkod.

Verse 22

रत्नैरसंख्यैर्बहुभिर्दुकूलैर्माल्यैर्विचित्रैर्लसदिष्टगंधैः । अपूपुजन्देवगणा महेशं तदा मुदाते च महोरग्रेंद्राः

Taglay ang di-mabilang na hiyas, saganang mariringal na kasuotan, at mga kahanga-hangang kuwintas ng bulaklak na may mabangong samyo, sinamba ng mga pangkat ng diyos si Maheśa. Noon din, maging ang mga dakilang hari ng ahas ay nagalak.

Verse 23

रत्नाकरैश्चापि गिरींद्रव्यैर्यथा स्वमन्यैरपि पुण्यधीभिः । संपूजितः कुंभज तत्र शंभुर्नीराजितो मातृगणैरथेशः

O Kumbhaja, doon ay marapat na sinamba si Śambhu sa pamamagitan ng mga kayamanang mula sa karagatang-hiyas at mga handog mula sa maharlikang kabundukan, pati ng iba pang alay na dinala ng mga may kabanalan. Pagkaraan, pinarangalan din ang Panginoon sa nīrājana (ārati) ng mga pangkat ng mga Ina (Mātṛgaṇa).

Verse 24

संतोष्य सर्वान्प्रथमं मुनींद्रान्स्वैस्वैर्हृदिस्थैश्च चिराभिलाषैः । ब्रह्माणमाभाष्य शिवोथ विष्णुं जगाद सर्वामरवृंदवंद्यः

Una, pinalugod ni Śiva ang lahat ng mga panginoong rishi sa pagtupad sa matagal nang mga ninanais na nakatago sa kanilang puso. Pagkaraan, matapos kausapin si Brahmā, siya na iginagalang ng lahat ng mga amara ay nagsalita kay Viṣṇu.

Verse 25

इतो निषीदेति समानपूर्वं त्वं मे समस्तप्रभुतैकहेतुः । दूरेपि तिष्ठन्निकटस्त्वमेव त्वत्तो न कश्चिन्मम कार्यकर्ता

“Maupo ka rito, sa lugar na nararapat sa iyo. Ikaw lamang ang iisang sanhi ng lahat ng aking pagka-Panginoon. Kahit nakatayo ka sa malayo, tunay kang malapit; bukod sa iyo, wala nang sinumang tumutupad sa aking mga gawain.”

Verse 26

त्वया दिवोदास नरेंद्रवर्यः सदूपदेशैश्च तथोपदिष्टः । यथा स सिद्धिं परमामवाप समीहितं मे निखिलं च सिद्धम्

Sa pamamagitan mo, si Haring Divodāsa—pinakamainam sa mga pinuno—ay wastong tinuruan sa pamamagitan ng dakilang payo; kaya’t natamo niya ang pinakamataas na tagumpay. Gayon din, ang lahat ng aking ninanais ay ganap na natupad.

Verse 27

विष्णो वरं ब्रूहि य ईप्सितस्ते नादेयमत्रास्ति किमप्यहो ते । इदं मयाऽनंदवनं यदाप्तं हेतुस्तु तत्रत्वमसौ गणेशः

O Viṣṇu, sabihin mo ang biyayang ninanais mo; dito’y tunay na walang anumang hindi maipagkakaloob sa iyo. Na aking natamo ang Ānandavana—ang sanhi nito’y ang iyong pag-iral doon, at gayundin si Gaṇeśa.

Verse 28

जगुर्गंधर्वनिकरा ननृतुश्चाप्सरोगणाः

Umawit ang mga pangkat ng Gandharva, at sumayaw ang mga pulutong ng Apsaras.

Verse 29

श्रुत्वेति वाक्यं जगदीशितुश्च प्रोवाच विष्णुर्वरदं महेशम् । यदि प्रसन्नोसि पिनाकपाणे तदा पदाद्दूरमहं न ते स्याम्

Nang marinig ang mga salita ng Panginoon ng sanlibutan, nagsalita si Viṣṇu kay Maheśa, ang tagapagkaloob ng biyaya: “Kung ikaw ay nalulugod, O may hawak ng busog na Pināka, nawa’y hindi ako kailanman mapalayo sa iyong mga paa.”

Verse 30

श्रुत्वेति वाक्यं मधुसूदनस्य जगाद तुष्टो नितरां पुरारिः । सदा मुरारे मम सन्निधौ त्वं तिष्ठस्व निर्वाणरमाश्रयेत्र

Nang marinig ang mga salita ni Madhusūdana, nagsalita ang Kaaway ng Tatlong Lungsod (Śiva), lubhang nalugod: “O Murāri, manatili ka magpakailanman sa aking piling—dito, ang tahanan ng ligaya ng paglaya (nirvāṇa).”

Verse 31

आदावनाराध्य भवंतमत्र यो मां भजिष्यत्यपि भक्तियुक्तः । समीहितं तस्य न सेत्स्यति ध्रुवं परात्परान्मेंबुज चक्रपाणे

O Panginoong may tangan sa lotus at cakra, higit sa pinakamataas: sinumang narito na hindi muna sumamba sa Iyo, at sumamba sa akin kahit may debosyon, ang ninanais niya ay tiyak na hindi magtatagumpay.

Verse 32

सर्वत्र सौख्यं मम मुक्तिमंडपे संतिष्ठमानस्य भवेदिहाच्युत । न तत्तु कैलासगिरौ सुनिर्मले न भक्तचेतस्यपि निश्चलश्रियि

O Acyuta, sa sinumang tumitindig sa aking Bulwagan ng Paglaya, sumisibol ang ligaya sa lahat ng dako rito. Ngunit hindi gayon kahit sa malinis na Bundok Kailāsa, kahit sa debotong may matatag na isip at di-natitinag na kapalaran.

Verse 33

निमेषमात्रं स्थिरचित्तवृत्तयस्तिष्ठंति ये दक्षिणमंडपेत्र मे । अनन्यभावा अपि गाढमानसा न ते पुनर्गर्भदशामुपासते

Yaong may matatag na daloy ng isip na tumitindig kahit isang kisap-mata sa aking Timog na Pabilyon dito—nag-iisang layon at malalim ang hangarin—hindi na muling papasok sa kalagayan ng sinapupunan (muling pagsilang).

Verse 34

संस्नाय ये चक्रसरस्यगाधे समस्ततीर्थैक शिरोविभूषणे । क्षणं विशंतीह निरीहमानसा निरेनसस्ते मम पार्षदा हि

Yaong naliligo sa malalim na tubig ng Cakra-sarasa—na parang korona, ang pangunahing hiyas sa lahat ng tīrtha—at pagkatapos ay pumasok dito kahit sandali na may isip na walang pagnanasa, sila’y nagiging walang kasalanan at tunay na nagiging mga kasamahan kong tagapaglingkod.

Verse 35

स्मरंति ये मामपवर्गमंडपे किंचिद्यथाशक्ति ददत्यपि स्वम् । शृण्वंति पुण्याश्च कथाः क्षणं स्थिरास्ते कोटिगोदानफलं भजंति

Yaong umaalaala sa akin sa Pabilyon ng Paglaya, at nagbibigay kahit kaunti mula sa sarili ayon sa kaya, at nakikinig—matatag kahit sandali—sa mga banal na salaysay, sila’y tumatamo ng bunga na katumbas ng pag-aalay ng sampung milyong baka.

Verse 36

उपेंद्रतप्तानि तपांसि तैश्चिरं स्नाता हि ते चाखिलतीर्थसार्थकैः । स्नात्वेह ये वै मणिकर्णिका ह्रदे समासते मुक्तिजनाश्रयेक्षणम्

Dahil sa kanila, ang mga pag-aayuno at pagtitika na tulad ng kay Upendra ay wari’y naisagawa nang matagal; tunay, para bang naligo sila sa bisa ng lahat ng tīrtha na magkakasama. Pagkaligo rito sa lawa ng Maṇikarṇikā, ang sinumang umupo kahit sandali sa kanlungan ng mga naghahangad ng mokṣa ay nagkakamit ng kapangyarihang nagpapabanal na iyon.

Verse 37

तीर्थानि संतीह पदेपदे हरे तुला क्व तेषां मणिकर्णिकायाः । कतीहनो संति शुभाश्च मंडपाः परंपरोमुक्तिरमाश्रयोयम्

O Hari, sa Kāśī na ito ay may mga tīrtha sa bawat hakbang—ngunit ano ang maihahambing sa Maṇikarṇikā? At kay rami ng mga mapalad na maṇḍapa rito! Ang pook na ito mismo ang kanlungan kung saan ang mokṣa ay nakakamit nang sunod-sunod at di napuputol.

Verse 38

कैवल्यमंडपस्यास्य भविष्ये द्वापरे हरे । लोके ख्यातिर्भवित्रीयमेष कुक्कुटमंडपः

O Hari, sa hinaharap—sa panahon ng Dvāpara—ang Kaivalya-maṇḍapa na ito ay magiging tanyag sa daigdig sa pangalang “Kukkuṭa-maṇḍapa.”

Verse 39

हरिरुवाच । भालनेत्रसमाख्याहि कथं निर्वाणमंडपः । तथा ख्यातिमसौ गंता यथा देवेन भाषितम्

Wika ni Hari: “Paano nakikilala ang Nirvāṇa-maṇḍapa sa pangalang ‘Bhālanetra’? At paano nito matatamo ang mismong kasikatan na ipinahayag ng Deva?”

Verse 40

देवदेव उवाच । महानंदो द्विजो नाम भविष्योत्र चतुर्भुज । अग्रवेदीसमाचारस्त्यक्ततीर्थप्रतिग्रहः

Sinabi ni Devadeva: “O Caturbhuja, sa hinaharap sa pook na ito ay lilitaw ang isang Brāhmaṇa na nagngangalang Mahānanda—tagasunod ng gawi ng pinakadakilang disiplina ng Veda, at tumalikod sa pagtanggap ng mga handog na may kaugnayan sa tīrtha.”

Verse 41

अदांभिकोऽक्रूरमनाः सदैवातिथिवल्लभः । अथ यौवनमासाद्य पितर्युपरते स हि

Siya’y walang pagkukunwari, maamo ang kalooban, at laging mahilig magparangal sa mga panauhin. Ngunit nang sumapit sa kabataan—pagkaraan ng pagpanaw ng kanyang ama—

Verse 42

विषमेषु शरैस्तीव्रैः कारितस्त्वपदे पदम् । जहार कस्यचिद्भार्या मैत्रीं कृत्वा तु तेन वै

Sa mga sandaling mapanganib, tinamaan ng matatalim na palaso, siya’y naitulak mula sa isang pagkakamali tungo sa isa pa. Pagkaraan—matapos munang makipagkaibigan sa isang lalaki—tinangay niya ang asawa ng lalaking iyon.

Verse 43

तया च प्रेरितोऽपेयं पपौ चापि विमोहितः । अभक्ष्यभक्षणरुचिरभून्मदनमोहितः

Sa udyok niya, ininom niya ang hindi dapat inumin; at sa pagkahibang, ininom pa niya iyon nang hayagan. Dahil sa pagkalito ng pagnanasa, nagkaroon siya ng hilig sa pagkain ng ipinagbabawal.

Verse 44

वैष्णवान्धनिनो दृष्ट्वा क्षणं वैष्णववेषभृत् । शैवान्निंदति मूढात्मा नरकत्राणकारणम्

Nang makita ang mayayamang Vaiṣṇava, nagsuot siya ng anyong Vaiṣṇava sandali lamang; ngunit ang mangmang na iyon ay nilait ang mga Śaiva—kaya’t ginawa niyang impiyerno ang tinatawag niyang ‘daan ng pagliligtas.’

Verse 45

शिवभक्तान्समालोक्य किंचिच्च परिदित्सुकान् । गर्हयेद्वैष्णवान्सर्वाञ्शैवलिंगोपजीवकः

Nang makita ang mga deboto ni Śiva na naghahanap kahit kaunting tulong, siya—bagaman nabubuhay sa paglilingkod sa liṅga ni Śiva—ay patuloy na pumupuna sa lahat ng Vaiṣṇava.

Verse 46

इति पाखंडधर्मज्ञः संध्यास्नानपराङ्मुखः । विशालतिलकः स्रग्वी शुद्धधौतांबरोज्वलः

Kaya nga, bagaman bihasa sa landas ng pagkukunwari, tumalikod siya sa tungkulin ng panalanging sandhyā sa dapithapon at sa banal na pagligo. Gayunman, may malapad siyang tilaka, may suot na mga kuwintas ng bulaklak, at nagniningning sa kasuotang malinis at bagong laba.

Verse 47

शिखी चोपग्रहकरः सर्वेभ्योऽसत्प्रतिग्रही । तस्यापत्यद्वयं जातमुन्मत्तपथवर्तिनः

Si Śikhī man ay nabubuhay din sa mumunting pakinabang at tumatanggap ng mga handog na di nararapat mula kanino man. Sa kanya’y isinilang ang dalawang anak, na sumunod sa landas na walang bait at naliligaw.

Verse 48

एवं तस्य प्रवृत्तस्य कश्चित्पर्वतदेशतः । समागमिष्यति धनी तीर्थयात्रार्थसिद्धये

Habang siya’y ganyan ang ginagawa, may isang mayamang lalaki na darating mula sa lupain ng kabundukan, upang magtamo ng katuparan sa layon ng kanyang paglalakbay-pananampalataya sa mga banal na tīrtha.

Verse 49

स्नात्वा स चक्रसरसि कथयिष्यति चेति वै । अहमस्ति धनोदित्सुर्जात्या चांडालसत्तमः

Pagkaligo niya sa Cakrasarasa, ipahahayag niya: “May yaman ako at nais kong magbigay ng dāna; subalit sa kapanganakan, ako’y isang Cāṇḍāla.”

Verse 50

अस्ति कश्चित्प्रतिग्राही यस्मै दद्यामहं धनम् । इति तस्य वचः श्रुत्वा कैश्चिच्चांगुलिसंज्ञया

“Mayroon bang tatanggap na maaaring tumanggap upang maibigay ko ang yamang ito?” Nang marinig ang kanyang salita, may ilang tao ang nagturo sa pamamagitan ng kumpas ng daliri, na waring itinuturo ang isang tao.

Verse 51

उद्दिष्ट उपविष्टोसौ यो जपेद्ध्यानमुद्रया । एष प्रतिग्रहं त्वत्तो ग्रहीष्यति न चेतरः

“Ang nakaupo roon, na itinuro naming siya nga, na bumubulong ng mga mantra sa mudrā ng pagninilay—siya ang tatanggap ng handog mula sa iyo, at hindi ang iba.”

Verse 52

इति तेषां वचः श्रुत्वा स गत्वा तत्समीपतः । दंडवत्प्रणिपत्याथ तं बभाषे तदांत्यजः

Nang marinig ang kanilang mga salita, lumapit siya sa taong iyon; saka siya nagpatirapa nang tuwid na parang tungkod (daṇḍavat), at ang itinuring na mababa ay nagsalita sa kanya.

Verse 53

मामुद्धर महाविप्र तीर्थं मे सफलीकुरु । किंचिद्वस्त्वस्ति मे तत्त्वं गृहाणानुग्रहं कुरु

“Iahon mo ako, O dakilang Brāhmaṇa; gawing mabunga ang aking paglalakbay sa tīrtha. May kaunti akong yaman—tanggapin mo at pagkalooban ako ng biyaya.”

Verse 54

अथाक्षमालिकां कर्णे कृत्वा ध्यानं विसृज्य च । कियद्धनं तवास्तीह पप्रच्छ करसंज्ञया

Pagkaraan, isinabit niya ang rosaryo (akṣamālā) sa may tainga at itinigil ang pagninilay; saka siya nagtanong sa pamamagitan ng kumpas ng kamay: “Gaano karaming yaman ang dala mo rito?”

Verse 55

तस्य संज्ञां स वै बुद्ध्वा प्रोवाचाति प्रहृष्टवत् । संतृप्तिर्यावता ते स्यात्तावद्दास्यामि नान्यथा

Nang maunawaan niya ang kumpas, sumagot siya nang labis na masaya: “Magbibigay ako nang kasindami ng ikalulugod mo—hindi kukulang doon.”

Verse 56

इति तद्वचनं श्रुत्वा त्यक्त्वा मौनमुवाच ह । सानंदः स महानंदो निःस्पृहोस्मि प्रतिग्रहे

Nang marinig ang mga salitang iyon, binasag niya ang katahimikan at nagsalita: “Ako’y nagagalak—tunay na puspos ng dakilang ānanda; wala akong pagnanasa sa pagtanggap ng mga handog.”

Verse 57

परं तेऽनुग्रहार्थं तु करिष्यामि प्रतिग्रहम् । किंच मे वचनं त्वं चेत्करिष्यस्युत्तमोत्तम

Ngunit upang ipagkaloob sa iyo ang biyaya, tatanggapin ko ang handog na ito. Datapwat kung isasagawa mo ang aking tagubilin, O pinakadakila sa mga mararangal, saka ito magiging nararapat.”

Verse 58

यावदस्त्यखिलं वित्तं तन्मध्ये न्यस्य कस्यचित् । न स्तोकमपि दातव्यं तदाऽदास्यामि नान्यथा

Hangga’t may anumang yaman ka pa, ilagay ang lahat at tipunin sa iisang pook. Huwag magbigay kahit kaunti sa iba; saka ko ito tatanggapin—hindi sa ibang paraan.”

Verse 59

चांडाल उवाच । यावदस्ति मयानीतं विश्वेशप्रीतये वसु । तावत्तुभ्यं प्रदास्यामि विश्वेशस्त्वं यतो मम

Wika ng Caṇḍāla: “Anumang yaman ang dinala ko para sa ikalulugod ni Viśveśa, iyon ang ibibigay ko sa iyo; sapagkat ikaw ang aking Viśveśa, ang aking Panginoon.”

Verse 60

ये वसंतीह विश्वेश राजधान्यां द्विजोत्तम । क्षुद्राक्षुद्रा जंतुमात्रा विश्वेशां शास्त एव हि

O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, sinumang nananahan dito sa maharlikang lungsod ni Viśveśa—mababa man o hindi mababa, alinmang nilalang—si Viśveśa nga ang kanilang tagapangalaga at gabay.

Verse 61

परोद्धरणशीला ये ये परेच्छाप्रपूरकाः । परोपकृतिशीला ये विश्वेशां शास्त एव हि

Yaong ang likas ay mag-angat at magligtas sa kapwa, tumutupad sa makatarungang hangarin ng iba, at nakatuon sa paggawa ng kabutihan para sa iba—sa mga ganyang tao, si Viśveśa mismo ang tiyak na Tagapangalaga at Tagagabay.

Verse 62

इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रहृष्टेंद्रियमानसः । उवाच पार्वतीयं तं सोऽग्रजन्मांत्यजं तदा

Nang marinig ang mga salitang iyon, napuno ng galak ang isip at mga pandama; noon, ang marangal na brāhmaṇa ay nagsalita sa itinuring na palaboy-lipunan—na kabilang sa hanay ni Pārvatī.

Verse 64

विश्वेशः प्रीयतां चेति प्रोच्य यातो यथागतः । स च द्विजो द्विजैरन्यैर्धिक्कृतोपि वसन्निह

Pagkasabi ng, “Nawa’y malugod si Viśveśa,” siya’y umalis gaya ng pagdating niya. Ngunit ang brāhmaṇa na iyon, bagama’t nilalait ng ibang mga brāhmaṇa, ay nagpatuloy na manirahan doon (sa Kāśī).

Verse 65

बहिर्निर्गतमात्रस्तु बहुभिः परिभूयते । चांडालब्राह्मणश्चैष चांडालात्त धनस्त्वसौ

Ngunit paglabas na paglabas niya, marami ang nang-insulto at nanghamak: “Isa siyang Caṇḍāla-brāhmaṇa! At ang taong iyon ay yumaman dahil sa isang Caṇḍāla!”

Verse 66

असावेव हि चांडालः सर्वलोकबहिष्कृतः । इत्थं तमनुधावंति थूत्कुर्वंतः परितो हरे

“Siya nga ay isang Caṇḍāla, itinakwil ng lahat!” Kaya hinabol nila siya, dumudura sa paligid, O Hari.

Verse 67

स च तद्भयतो गेहात्काकभीतदिवांधवत् । न निःसरेत्क्वचिदपि लज्जाकृति नतास्यकः

Dahil sa takot sa kanila, hindi siya lumabas ng bahay kailanman—gaya ng bulag na natatakot sa mga uwak—nahihiya at nakayuko ang mukha.

Verse 68

स एकदा संप्रधार्य गृहिण्या लोकदूषितः । जगाम कीकटान्देशांस्त्यक्त्वा वाराणसीं पुरीम्

Minsan, matapos magpasiya kasama ang kanyang asawa, ang lalaking iyon—nadungisan ng panlalait ng sanlibutan—iniwan ang lungsod ng Vārāṇasī at nagtungo sa lupain ng Kīkaṭa.

Verse 69

मध्ये मार्गं स गच्छन्वै लक्षितस्तु सकांचनः । अपि कार्पटिकांतस्थः स रुद्धो मार्गरोधिभिः

Sa gitna ng daan, habang siya’y naglalakbay, napansin siyang may dalang ginto; at bagaman nasa paligid ng tirahan ng isang dukhang pulubing asceta, hinarang pa rin siya ng mga manliligalig sa daan.

Verse 70

नीत्वा ते तमरण्यानीं तस्कराः सपरिच्छदम् । उल्लुंठ्य धनमादाय समालोच्य परस्परम्

Dinala siya ng mga magnanakaw, kasama ang kanyang mga gamit, sa kagubatan; matapos siyang halughugin at samsamin ang yaman, nag-usap-usap sila sa isa’t isa.

Verse 71

प्रोचुर्भूरिधनं चैतज्जीर्यत्यस्मिन्न जीवति । असौ धनी प्रयत्नेन वध्यः सपरिचारकः

Sabi nila, “Napakarami ng yamang ito; kung mabubuhay pa ang taong ito, masasayang ito para sa atin. Ang mayamang iyon ay dapat patayin—kasama ang kanyang alalay—nang walang pagsala.”

Verse 72

संप्रधार्येति तेप्राहुः स्मर्तव्यं स्मर पांथिक । त्वां वयं घातयिष्यामो निश्चितं सपरिच्छदम्

Sinabi nila: “Alalahanin mo ang salitang ‘pagkatapos pagnilayan’—alalahanin mong mabuti, O manlalakbay. Tiyak na papatayin ka namin, at kukunin ka kasama ng lahat mong pag-aari.”

Verse 73

निशम्येति मनस्येव कथयामास स द्विजः । अहो प्रतिगृहीतं मे यदर्थं वसु भूरिशः

Nang marinig iyon, nagsalita ang brahmana sa loob ng kanyang isipan: “Ay, sa anong dahilan ko tinanggap ang napakaraming kayamanang ito?”

Verse 74

कुटुंबमपि तन्नष्टं नष्टश्चापि प्रतिग्रहः । जीवितं चापि मे नष्टं नष्टा काशीपुरीस्थितिः

“Napahamak din ang aking sambahayan; nawala rin ang handog na aking tinanggap; nawala rin ang aking buhay—at nawala rin ang aking paninirahan sa lungsod ng Kāśī.”

Verse 75

युगपत्सर्वमेवाशु नष्टं दुर्बुद्धिचेष्टया । न काश्यां मरणं प्राप्तं तस्माद्दुष्टप्रतिग्रहात्

“Sabay-sabay, ang lahat ay mabilis na nawasak dahil sa isang hangal na gawa; at dahil sa masamang pagtanggap ng handog na iyon, hindi ko nakamtan ang kamatayan sa Kāśī.”

Verse 76

प्रांते कुटुंबस्मरणात्तथाकाशीस्मृतेरपि । चोरैर्हतोपि स तदा कीकटे कुक्कुटोऽभवत्

Sa huli—na inaalala ang kanyang sambahayan at inaalala rin ang Kāśī—bagaman pinatay ng mga magnanakaw, siya noon ay muling isinilang sa Kīkaṭa bilang isang tandang.

Verse 77

सा कुक्कुटी सुतौ तौ तु ताम्रचूडत्वमापतुः । प्रांते काशीस्मरणतो जाता जातिस्मृतिः परा

Ang asawang babae ay naging inahing manok, at ang dalawang anak na lalaki ay nagkamit ng kalagayang mga tandang na may suklay; at sa wakas, sa pag-alaala sa Kāśī, sumibol ang pambihirang paggunita sa mga dating kapanganakan.

Verse 78

इत्थं बहुतिथेकाले गते कार्पटिकोत्तमाः । तस्मिन्नेवाध्वनि प्राप्ताश्चत्वारो यत्र कुक्कुटाः

Sa gayon, matapos lumipas ang maraming araw, dumating sa mismong daang iyon ang mahuhusay na ascetic na kārpaṭika—sa pook na kinaroroonan ng apat na tandang.

Verse 79

वाराणस्याः कथां प्रोच्चैः कुर्वंतोऽन्योन्यमेव हि । काशीकथां समाकर्ण्य तदा ते चरणायुधाः

Malakas silang nag-uusap sila tungkol sa Vārāṇasī; at nang marinig ang salaysay tungkol sa Kāśī, ang mga ‘may sandatang paa’ (mga tandang) ay napukaw sa kalooban.

Verse 80

जातिस्मृतिप्रभावेण तत्संगेन तु निर्गताः । तैश्च कार्पटिकश्रेष्ठेः पथि दृष्ट्वा कृपालुभिः

Sa bisa ng pag-alaala sa dating kapanganakan, at dahil sa ugnayang iyon, lumabas sila; at ang mga tandang na mahabagin, nang makita ang pinakadakilang kārpaṭika sa daan, ay tumugon nang may awa.

Verse 81

तंदुलादिपरिक्षेपैः प्रापिताः क्षेत्रमुत्तमम् । ते तु क्षेत्रं समासाद्य चत्वारश्चरणायुधाः

Sa pagkalat ng bigas at iba pang butil, sila’y ginabayan patungo sa kataas-taasang banal na kṣetra. Pagdating sa sagradong pook, ang apat na ‘may sandatang paa’ (mga tandang) ay naroon din.

Verse 82

चरिष्यंतोऽत्र परितो मुक्तिमंडपमुत्तमम् । जिताहारान्सनियमान्कामक्रोधपराङ्मुखान्

Maninirahan at kikilos sila rito, sa paligid ng dakilang Muktimaṇḍapa—nagpipigil sa pagkain, mahigpit sa mga panata at tuntunin, at tumatalikod sa pagnanasa at poot.

Verse 84

मन्नामोच्चारणपरान्मत्कथार्पितसुश्रुतीन् । मद्दत्तचित्तसद्वृत्तीन्दृष्ट्वा क्षेत्रनिवासिनः

Nang makita sila—nakatuon sa pagbigkas ng Aking Pangalan, masidhing nakikinig sa mga banal na salaysay tungkol sa Akin, at may mabuting asal at isip na iniaalay sa Akin—napansin sila ng mga naninirahan sa banal na pook.

Verse 85

मानयामासुरथ तान्कुक्कुटान्साधुवर्त्मनः । प्राक्तनां वासनायोगात्संप्रधार्य परस्परम् । क्रमेणाहारमाकुंच्य प्राणांस्त्यक्ष्यंति चात्र वै

Pagkaraan, pinarangalan nila ang mga tandang na yaon, na nakalagay sa landas ng mga banal. Dahil sa dating bakas ng alaala at sa pag-uunawaan, unti-unti nilang binawasan ang pagkain at dito nga ay bibitiwan ang hininga ng buhay.

Verse 86

पश्यतां सर्वलोकानां विष्णो ते मदनुग्रहात् । विमानमधिरुह्याशु कैलासं प्राप्य मत्पदम्

O Viṣṇu, sa harap ng lahat ng daigdig, sa pamamagitan ng Aking biyaya, agad silang sasakay sa makalangit na vimāna, mararating ang Kailāsa, at matatamo ang Aking sariling tahanan/kalagayan.

Verse 87

निर्विश्य सुचिरं कालं दिव्यान्भोगाननुत्तमान् । ततोऽत्र ज्ञानिनो भूत्वा मुक्तिं प्राप्स्यंति शाश्वतीम्

Matapos magtamasa nang matagal ng mga di-matatawarang kaligayahang makalangit, saka—dito—magiging mga may tunay na kaalaman sila at makakamtan ang walang hanggang paglaya.

Verse 88

ततो लोकास्तददारभ्य कथयिष्यंति सर्वतः । मुक्तिमंडपनामैतदेष कुक्कुटमंडपः

Mula noon, isasalaysay ng mga tao sa lahat ng dako: “Ang pook na ito ay tinatawag na Muktimaṇḍapa—ito ang Kukkuṭamaṇḍapa.”

Verse 89

चरित्रमपि वै तेषां ये स्मरिष्यंति मानवाः । मुक्तिमंडपमासाद्य श्रेयः प्राप्स्यंति तेपि हि

Kahit yaong mga taong nag-aalaala lamang sa mga banal na gawa ng mga debotong iyon ay tiyak na makakamit ang pinakamataas na kabutihan; pagdating sa Muktimaṇḍapa, sila man ay magkakamit ng dakilang kagalingang espirituwal.

Verse 90

इति यावत्कथां शंभुर्भविष्यामग्रतो हरेः । अकरोत्तुमुलो नादो घंटानां तावदुद्गतः

Habang isinasalaysay ni Śambhu ang pangyayari sa harap ni Hari, sa sandaling iyon ay sumiklab ang isang malakas at magulong tunog ng mga kampana.

Verse 91

अथनंदिनमाहूय देवदेव उमाधवः । प्रोवाच नंदिन्विज्ञायागत्य ब्रूहि कुतो रवः

Pagkaraan, tinawag ng Diyos ng mga diyos, ang Panginoon ni Umā, si Nandin at sinabi: “Nandin, alamin mo at bumalik—sabihin sa akin, saan nagmumula ang tunog na ito?”

Verse 92

अथ नंदी समागत्य प्रोवाच वृषभध्वजम् । नमस्कृत्य प्रहृष्टास्यः प्रबद्धकरसंपुटः

Pagkatapos ay dumating si Nandin at nagsalita sa Panginoong may watawat na toro. Pagyukod na may pagpupugay, masaya ang mukha at magkadikit ang mga palad sa pagdarasal, siya’y nagwika nang may paggalang.

Verse 93

प्रहासान्मत्कथालापांल्लाभमोहविवर्जितान् । स्वर्धुनीस्नानसंक्लिन्न सुनिर्मलशिरोरुहान्

Sila’y masayahin, nakikipag-usap tungkol sa Akin, malaya sa kasakiman at pagkalito; ang buhok sa kanilang ulo’y lubusang nahugasan at naging dalisay, nabasa sa pagligo sa ilog na makalangit.

Verse 94

अथ स्मित्वाब्रवीच्छंभुः सिद्धं नस्तु समीहितम् । उत्थाय देवदेवेशः सह देव्या सुमंगलः

Pagkaraan, ngumiti si Śambhu at nagsabi, “Nawa’y matupad ang minimithi nating layon.” Tumindig ang Panginoon ng mga diyos—pinakamapalad at mapagpala—at lumakad kasama ang Diyosa.

Verse 95

ब्रह्मणा हरिणा सार्धं ततोऽगाद्रंगमंडपम् । स्कंद उवाच । श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं परमानंदकारणम् । नरः परां मुदं प्राप्य कैलासं प्राप्स्यति ध्रुवम्

Kasama sina Brahmā at Hari (Viṣṇu), nagtungo siya sa Raṅgamaṇḍapa. Wika ni Skanda: “Ang sinumang makarinig ng banal na kabanatang ito, na sanhi ng sukdulang kaligayahan, ay magkakamit ng dakilang galak at tiyak na mararating ang Kailāsa.”

Verse 98

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे मुक्तिमंडपगमनं नामाष्टनवतितमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang ikawalongpu’t siyam na kabanata, na pinamagatang “Muktimaṇḍapa-gamana (Pagpunta sa Pabilyon ng Pagpapalaya)”, sa Uttarārdha ng Kāśīkhaṇḍa, sa ikaapat na bahagi ng Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā ng kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa.