Adhyaya 3
Kashi KhandaUttara ArdhaAdhyaya 3

Adhyaya 3

Tinanong ni Agastya si Skanda tungkol sa isang “di pangkaraniwang” salaysay hinggil kay Brahmā at kung ano ang ginagawa ni Śiva kapag naroroon si Brahmā sa Kāśī. Isinalaysay ni Skanda na nababahala si Śiva sapagkat ang di-mapapantayang kapangyarihan ng Kāśī ay humihila sa mga nilalang upang manatili roon, at maaari nitong guluhin ang inaasahang kaayusan ng mga tungkulin sa sansinukob. Kaya tinipon ni Śiva ang mga gaṇa at isinugo sila sa Vārāṇasī upang magmasid sa mga gawain ng mga yoginī, sa Araw (Bhānumān), at sa mga kautusan ni Brahmā. Dumating sa Kāśī ang mga gaṇa na may pangalan, kabilang sina Śaṅkukarṇa at Mahākāla; nang masilayan nila ang kabanalan ng lungsod, sandali nilang nalimutan ang kanilang atas—bunga ng “mohinī” (mapang-akit na kapangyarihan) ng Kāśī. Itinatag nila ang mga liṅga na may kaugnay na pangalan (Śaṅkukarṇeśvara, Mahākāleśvara) at nanatili roon. Sumunod na mga sugo—Ghantākārṇa, Mahodara; pagkatapos ay isang pangkat na lima; at apat pa—ay pumasok din sa Kāśī, nagtatag ng mga liṅga at mga pook-ritwal (kabilang ang Ghantākārṇa-hrada at bisa ng śrāddha), at nanirahan din. Pinupuri sa kabanatang ito ang pagsamba sa liṅga bilang higit pa sa malalaking handog at mga sakripisyo, at nagbibigay ng mga tala sa liṅga-snāna at sa sinasabing kapangyarihang maglinis ng kasalanan. Inilalarawan ang Kāśī bilang lupain ng paglaya, kung saan ang kamatayan ay nagiging mapalad, at maging ang pag-alaala sa pangalang “Kāśī” ay pinupuri. Sa wakas, ipinagpapatuloy ang pagmamapa ng mga liṅga na ipinangalan sa mga gaṇa (hal. Tāreśa/Tārakeśa) at binibigyang-diin ang matiyagang pagsisikap (udyama) kahit laban sa masamang tadhana (daiva).

Shlokas

Verse 1

अगस्तिरुवाच । अपूवेंयं कथा ख्याता ब्रह्मणो ब्रह्मवित्तम । किं चकार पुनः शंभुस्तत्र ब्रह्मण्यपि स्थिते

Sinabi ni Agastya: Ang di-pa-naririnig na salaysay na ito tungkol kay Brahmā ay naisalaysay na, O nakaaalam ng Brahman. Ano naman ang ginawa ni Śambhu (Śiva) habang nananatili roon si Brahmā?

Verse 2

स्कंद उवाच । शृण्वगस्त्य महाभाग काश्यां ब्रह्मण्यपिस्थिते । गिरिशश्चिंतयामास भृशमुद्विग्नमानसः

Sinabi ni Skanda: Makinig, O mapalad na Agastya. Kahit nananatili si Brahmā sa Kāśī, si Giriśa (Śiva) ay nagmuni-muni nang malalim, at ang kanyang isip ay labis na nababagabag.

Verse 3

पुरी सा यादृशी काशी वशीकरणभूमिका । न तादृशीदृशीहासीत्क्वचिन्मे प्रायशो ध्रुवम्

Ang lungsod na yaon na Kāśī ay isang pook ng di-mapipigil na espirituwal na kapangyarihan (vaśīkaraṇa); tunay at halos tiyak, wala pa akong nakitang katulad nito saanman.

Verse 4

यो यो याति पुरीं तां तु स स तत्रैव तिष्ठति । अभूवन्ननुयोगिन्योऽयोगिन्यः काशिसंगताः

Sinumang pumaroon sa banal na lungsod na yaon—bawat isa’y nananatili roon din. Maging yaong hindi pa yoginī ay nagiging yoginī sa pakikisama sa Kāśī.

Verse 5

अकिंचित्करतां प्राप्तः स सहस्रकरोप्यरम् । विधिर्विधानदक्षोपि न मे स सविधोभवत्

Maging ang Araw na bantog sa sanlibong sinag ay napasailalim sa kawalang-kaya; at maging si Vidhi (Brahmā), bagaman bihasa sa mga kautusan, ay hindi naging mabisang saklolo sa akin.

Verse 6

चिंतयन्निति देवेशो गणानारहूय भूरिशः । प्रेषयामास भो यात क्षिप्रं वाराणसीं पुरीम्

Sa gayong pagninilay, ang Panginoon ng mga diyos, ang makapangyarihan, ay tinawag ang kaniyang mga Gaṇa at sila’y isinugo, na nagsasabi: “Humayo—daglian—sa lungsod ng Vārāṇasī.”

Verse 7

किं कुर्वंति तु योगिन्यः किं करोति स भानुमान् । गत्वा वित्त त्वरायुक्ता विधिश्च विदधाति किम्

“Ano nga ba ang ginagawa ng mga Yoginī? Ano ang ginagawa ng Araw, si Bhānumān? Pagdating doon nang nagmamadali at matapos malaman ang katotohanan, ano ang itinatakda ni Vidhi (Brahmā)?”

Verse 8

नामग्राहं ततःऽप्रैषीद्बहुमान पुरःसरम् । शंकुकर्ण महाकाल घटाकर्ण महोदर

Pagkaraan, na may nararapat na paggalang at sila’y pinauna, isinugo niya ang mga Gaṇa na pinangalanan: Śaṅkukarṇa, Mahākāla, Ghaṭākarṇa, at Mahodara.

Verse 9

सोमनंदिन्नंदिषेण काल पिंगल कुक्कुट । कुंडोदर मयूराक्ष बाण गोकर्ण तारक

—Somanandin, Nandiṣeṇa, Kāla, Piṅgala, Kukkuṭa, Kuṇḍodara, Mayūrākṣa, Bāṇa, Gokarṇa, at Tāraka—

Verse 10

तिलपर्ण स्मृलकर्ण दृमिचंड प्रभामय । सुकेश विंदते छाग कपर्दिन्पिंगलाक्षक

—Tilaparṇa, Smṛlakarṇa, Dṛmicaṇḍa, Prabhāmaya, Sukeśa, Viṃdate, Chāga, Kapardin, at Piṅgalākṣaka—

Verse 11

वीरभद्र किराताख्य चतुर्मुख निकुंभक । पंचाक्षभारभूताख्य त्र्यक्ष क्षेमक लांगलिन्

—Vīrabhadra, Kirātākhya, Caturmukha, Nikuṃbhaka, Pañcākṣa, Bhārabhūtākhya, Tryakṣa, Kṣemaka, at Lāṅgalin—

Verse 12

विराध सुमुखाषाढे भवंतो मम सूनवः । यथेमौ स्कंदहेरंबौ नैगमेयो यथा त्वयम्

“Virādha, Sumukha, Āṣāḍha—kayo ang aking mga anak; gaya ng dalawang ito na sina Skanda at Heramba, at gaya mo, Naigameya.”

Verse 13

यथा शाखविशाखौ च यथेमौ नंदिभृंगिणौ । भवत्सु विद्यमानेषु महाविक्रमशालिषु

“Gaya ng (pag-iral nina) Śākha at Viśākha, at gaya ng dalawang ito na sina Nandin at Bhṛṅgin—habang kayo, na may dakilang kagitingan, ay naririyan…”

Verse 14

काशीप्रवृत्तिं नो जाने दिवोदासनृपस्य च । योगिन्यर्कविधीनां च तद्द्वौ यातं भवत्स्वमू

Hindi ko nalalaman ang nangyayari sa Kāśī, ni ang kalagayan ni Haring Divodāsa, ni ng mga Yoginī, ni ng Araw at ni Vidhi (Brahmā). Kaya kayong dalawa, na aking sariling mga kasama, ay yumaon.

Verse 15

शंकुकर्णमहाकालौ कालस्यापि प्रकंपनौ । ज्ञातुं वाराणसीवार्तामायातं चत्वरान्वितौ

Si Śaṅkukarṇa at si Mahākāla—na kayang pagyanigin maging ang Panahon—ay dumating na magkasama sa lungsod na may apat na sangandaan, upang malaman ang tunay na balita ng Vārāṇasī.

Verse 16

कृतप्रतिज्ञौ तो तूर्णं प्राप्य वाराणसीं पुरीम् । शंकुकर्णमहाकालौ विस्मृत्य शांभवीं गिरम्

Bagaman matatag ang kanilang panata, nang marating nilang madali ang lungsod ng Vārāṇasī, sina Śaṅkukarṇa at Mahākāla ay nalimot maging ang mga salita ni Śambhu (Śiva).

Verse 17

यथैंद्रजालिकीं दृष्ट्वा मायामिह विचक्षणः । क्षणेन मोहमायाति काशीं वीक्ष्य तथैव तौ

Gaya ng isang taong matalino na, pag nakita ang salamangka ng isang mahikero, ay agad nadadala sa pagkalito—gayon din silang dalawa; nang masilayan ang Kāśī, sila’y biglang nabalot ng pagkalango ng isip.

Verse 18

अहो मोहस्य माहात्म्यमहो भाग्यविपर्ययः । निर्वाणराशिं यत्काशीं प्राप्य यांत्यन्यतोऽबुधाः

Ah, kay dakila ng kapangyarihan ng pagkalito—at kay baligtad ng kapalaran! Sapagkat narating na ang Kāśī, na isang kayamanang bukal ng paglaya, ang mga mangmang ay lumilihis pa rin at pumupunta sa iba.

Verse 19

तत्यजे यैरियं काशी महाशीर्वादभूभिका । तेषां करतलान्मुक्तिः प्राप्तापि परितो गता

Yaong mga tumalikod sa Kāśī—lupang pinagpala ng dakilang pagpapala—sa kanilang mismong mga palad, ang kaligtasan, bagaman nakamtan, ay dumulas at naglaho sa lahat ng dako.

Verse 20

यत्र सर्वावभृथतः स्नानमात्रं विशिष्यते । अप्युष्णीकृतपानीयैस्तां काशीं कः परित्यजेत्

Kung saan ang isang payak na paligo ay higit pa sa lahat ng pangwakas na paligong pangyajña—sino ang tatalikod sa Kāśī na iyon, kahit pa pinainit ang tubig doon?

Verse 21

यत्रैकपुष्पदानेन शिवलिंगस्य मूर्धनि । दशसौवर्णिकं पुण्यं कस्तां काशीं परित्यजेत्

Kung saan sa pag-aalay ng iisang bulaklak sa tuktok ng Śiva-liṅga ay nakakamit ang kabutihang-karmang katumbas ng sampung handog na ginto—sino ang tatalikod sa Kāśī na iyon?

Verse 22

यत्र दंडप्रणामेन अप्येकेन शिवाग्रतः । तुच्छमेंद्रपदंप्राहुस्तां काशीं को विमुंचति

Kung saan sa iisang ganap na pagpapatirapa (daṇḍavat) sa harap ni Śiva ay ipinahahayag nilang hamak ang katayuan ni Indra—sino ang magpapakawala sa Kāśī na iyon?

Verse 23

यत्रैकद्विजमात्रं तु भोजयित्वा यथेच्छया । वाजपेयाधिकं पुण्यं तां काशीं को विमुंचति

Kung saan sa pagpapakain kahit sa iisang brāhmaṇa ayon sa nais ng puso, ang kabutihang-karma ay higit pa sa Vājapeya-yajña—sino ang tatalikod sa Kāśī na iyon?

Verse 24

एकां गां यत्र दत्त्वा वै विधिवद्ब्राह्मणाय वै । लभेदयुत गोपुण्यं कस्तां काशीं त्यजेत्सुधीः

Sa pook na yaon, kapag ang isang baka ay maayos na inihandog sa isang brāhmaṇa ayon sa ritwal, nakakamit ang kabanalang katumbas ng sampung libong baka—sinong marunong ang tatalikod sa banal na Kāśī?

Verse 25

एकलिंगं प्रतिष्ठाप्य यत्र संस्थापितं भवेत् । अपि त्रैलोक्यमखिलं तां काशीं कः समुज्झति

Sa pook na yaon, kahit isang liṅga lamang ang maayos na naitatag at naipagkaloob ng pagkapirmi—sinong makapagtatakwil sa Kāśī, kahit kapalit pa ang buong tatlong daigdig?

Verse 26

परिनिश्चित्य तावित्थं लिंगे संस्थाप्य पुण्यदे । तत्रैव संस्थितिं प्राप्तौ काशीं नाद्यापि मुंचतः

Sa gayong matibay na pasiya, sa liṅga—tagapagkaloob ng kabanalan—sila’y nagtatag ng sarili; at nang makamtan ang pananatili roon, sa Kāśī ay hindi sila lumisan, maging hanggang ngayon.

Verse 27

शंकुकर्णेश्वरं लिंगं शंकुकर्ण ग णार्चितम् । दृष्ट्वा न जायते जंतुर्जातु मातुर्महोदरे

Pagkakita sa liṅga ni Śaṃkukarṇeśvara, na sinasamba ng mga gaṇa ni Śaṃkukarṇa, ang isang nilalang ay hindi na muling isisilang kailanman sa sinapupunan ng ina.

Verse 28

विश्वेशाद्वायुदिग्भागे शंकुकर्णेश्वरं नरः । संपूज्य न विशेदत्र घोरे संसारसागरे

Ang taong sumasamba nang wasto kay Śaṃkukarṇeśvara, na nasa panig ng direksiyong Vāyu mula kay Viśveśa, ay hindi na muling lulubog sa kakila-kilabot na dagat ng pag-ikot sa sansāra.

Verse 29

महाकालेश्वरं लिंगं महाकालगणार्चितम् । अर्चयित्वा च नत्वा च स्तुत्वा कालभयं कुतः

Matapos sambahin ang liṅga ni Mahākāleśvara—na sinasamba ng mga gaṇa ni Mahākāla—at matapos yumukod at magpuri sa Kanya, saan pa magmumula ang takot sa Panahon (kamatayan)?

Verse 30

स्कंद उवाच । शंकुकर्णे महाकाले चिरंतन विलंबिते । ज्ञात्वा सर्वज्ञनाथोथ प्राहैपीदपरौ गणौ

Sinabi ni Skanda: Nang si Śaṃkukarṇa at si Mahākāla ay matagal na naantala, naunawaan ng Panginoong Ganap na Nakaaalam ang lahat, at saka Niya kinausap ang dalawang dakilang gaṇa.

Verse 31

घंटाकर्ण त्वमागच्छ महोदर महामते । काशीं यातं युवां तूर्णं ज्ञातुं तत्रत्य चेष्टितम्

(Wika ng Panginoon:) “O Ghaṃṭākarṇa, lumapit ka; O Mahodara, marunong na isa—kayong dalawa’y magtungo nang mabilis sa Kāśī upang malaman ang naganap doon.”

Verse 32

इत्यगस्ते गणौ तौ तु गत्वा काशीं महापुरीम् । व्यावृत्याद्यापि नो यातौ क्वापि तत्रैव संस्थितौ

Kaya, O Agastya, ang dalawang gaṇa na iyon ay nagtungo sa dakilang lungsod ng Kāśī; at sa pagtalikod (sa pagbabalik), hanggang ngayon ay hindi na sila nagtungo saanman—nananatili silang nakatindig doon mismo.

Verse 33

घंटाकर्णेश्वरं लिंगं घंटाकर्ण गणोत्तमः । काश्यां संस्थाप्य विधिवत्स्वयं तत्रैव निर्वृतः

Si Ghaṃṭākarṇa, ang pinakadakila sa mga gaṇa, ay maayos na itinatag sa Kāśī ang liṅga ni Ghaṃṭākarṇeśvara; at siya mismo’y nakamtan ang ganap na kapanatagan at pagkalugod doon din.

Verse 34

कुंडं तत्रैव संस्थाप्य लिंगस्नपनकर्मणे । नाद्यापि स त्यजेत्काशीं ध्यायंल्लिंगं तथैव हि

Itinatag niya roon din ang isang kundá (lawa) para sa banal na ritwal ng pagpapaligo sa liṅga; hanggang ngayon ay hindi niya iniiwan ang Kāśī, laging nagmumuni sa yaong liṅga.

Verse 35

महोदरोपि तत्प्राच्यां शिवध्यानपरायणः । महोदरेश्वरं लिंगं ध्यायेदद्यापि कुंभज

O Kumbhaja (Agastya), maging si Mahodara—nakatuon sa pagninilay kay Śiva sa silangang dako—hanggang ngayon ay nagmumuni sa liṅgang tinatawag na Mahodareśvara.

Verse 36

महोदरेश्वरं दृष्ट्वा वाराणस्यां द्विजोत्तम । कदाचिदपि वै मातुः प्रविशेन्नौदरीं दरीम्

O pinakamainam sa mga dvija, kapag nasilayan ang Mahodareśvara sa Vārāṇasī, hindi na kailanman dapat muling pumasok sa yungib ng sinapupunan ng ina—ang pagbabalik sa kapanganakan.

Verse 37

घंटाकर्ण ह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा व्यासेश्वरं विभुम् । यत्र कुत्र विपन्नोपि वाराणस्यां मृतो भवेत्

Pagkaligo sa lawa ng Gaṇṭākarṇa at pagkakita sa maringal na Vyāseśvara, kahit saan man dumanas ng kapahamakan, magkakamit pa rin ng kamatayan sa Vārāṇasī bilang pinagpalang wakas.

Verse 38

घंटाकर्णे महातीर्थे श्राद्धं कृत्वा विधानतः । अपि दुर्गतिमापन्नानुद्धरेत्सप्तपूर्वजान्

Sa dakilang tīrtha ng Gaṇṭākarṇa, kapag naisagawa ang śrāddha ayon sa wastong tuntunin, maiaangat pa maging ang pitong ninuno na napasadsad sa malungkot na kalagayan.

Verse 39

निमज्ज्याद्यापि तत्कुंडे क्षण योवहितो भवेत् । विश्वेश्वरमहापूजा घंटारावाञ्शृणोति सः

Hanggang ngayon, sinumang lumubog sa banal na lawa at manatiling mapagmatyag kahit isang saglit, ay nakaririnig ng pag-ugong ng mga kampana sa dakilang pūjā ni Viśveśvara.

Verse 40

वदंति पितरः काश्यां घंटाकर्णेमलेजले । दाता तिलोदकस्यापि वंशे नः कोपि जायते

Sinasabi ng mga ninuno: ‘Sa Kāśī, sa dalisay na tubig ni Gaṇṭākarṇa, kahit ang nag-aalay man lamang ng tilodaka (tubig na may linga) ay nagiging kabilang sa aming angkan.’

Verse 41

यद्वंश्या मुनयः काश्यां घंटाकर्णे महाह्रदे । कृतोदकक्रियाः प्राप्ताः परां सिद्धिं घटोद्भव

O Ghaṭodbhava (Agastya), ang mga pantas na kabilang sa angkang iyon, matapos isagawa ang mga ritwal na pangtubig sa dakilang lawa ni Gaṇṭākarṇa sa Kāśī, ay nagkamit ng sukdulang siddhi.

Verse 42

स्कंद उवाच । घंटाकर्णे गणे याते प्रयाते च महोदरे । विसिस्माय स्मरद्वेष्टा मौलिमांदोलयन्मुहुः

Sinabi ni Skanda: Nang makaalis na ang gaṇa ni Gaṇṭākarṇa at makapanaw na rin si Mahodara, namangha ang kaaway ni Smara (Śiva), at paulit-ulit na iniling ang Kanyang ulo sa pagtataka.

Verse 43

उवाच च मनस्येव हरः स्मित्वा पुनःपुनः । महामोहनविद्यासि काशि त्वां पर्यवैम्यहम्

At si Hara, na muling ngumiti nang paulit-ulit, ay nagsalita na wari’y sa Kanyang sariling isip: ‘O Kāśī, ikaw ang dakilang kapangyarihan ng pag-akit; ganap kitang nauunawaan.’

Verse 44

पुराविदः प्रशंसंति त्वां महामोहहारिणीम् । काशींत्विति न जानंति महामोहनभूरियम्

Pinupuri ka ng mga nakaaalam ng sinaunang aral bilang tagapag-alis ng dakilang pagkalito; ngunit hindi ka nila tunay na nakikilala bilang “Kāśī,” sapagkat ito mismo ang lupang pinagmumulan ng dakilang pang-aakit.

Verse 46

तथापि प्रेषयिष्यामि यावान्मेस्ति परिच्छदः । नोद्यमाद्विरमंतीह ज्ञानिनः साध्यकर्मणि

Gayunman, ipapadala ko (ang aking mga puwersa) ayon sa abot ng aking kaya at yaman. Sapagkat sa mundong ito, ang marurunong ay hindi tumitigil sa pagsisikap habang may gawa pang dapat ganapin.

Verse 47

नोद्यमाद्विरतिः कार्या क्वापि कार्ये विचक्षणैः । प्रतिकूलोपि खिद्येत विधिस्तत्सततोद्यमात्

Sa anumang gawain, ang mga may pag-unawa ay hindi dapat umurong sa pagsisikap. Kahit ang salungat na tadhana ay napapahina—ganyan ang kapalaran—sa walang patid na pagpupunyagi.

Verse 48

शीतोष्णभानू स्वर्भानु ग्रस्तावपि नभोंगणे । गतिं न त्यजतोद्यापि प्रक्रांतव्य कृतोद्यमौ

Kahit masakmal man sa kalangitan ng Svarbhānu ang araw ng init at ang buwan ng lamig, hindi nila iniiwan ang kanilang landas. Gayundin, ang nagsimula na ng pagsisikap ay dapat magpatuloy sa tinahak na daan.

Verse 49

प्रेषयिष्याम्यहं सर्वान्भवती मोहयिष्यति । इति सम्यग्विजानामि काशि त्वां मोहनोषधिम्

Ipapadala ko silang lahat; at ikaw ang magpapalito sa kanila. Kaya’t batid kong lubos, O Kāśī, na ikaw ay halamang pang-akit—ang nagpapahilo at nagpapalito sa kapangyarihan ng daigdig.

Verse 50

दैवं पूर्वकृतं कर्म कथ्यते नेतरत्पुनः । तन्निराकरणे यत्नः स्वयं कार्यो विपश्चिता

Ang tinatawag na “kapalaran” ay yaong karmang nagawa noon—wala nang iba. Kaya ang marunong ay dapat magsikap nang sarili upang mapawi at mapagtagumpayan ito.

Verse 51

भाजनोपस्थितं दैवाद्भोज्यं नास्यं स्वयं विशेत् । हस्तवक्त्रोद्यमात्तच्च प्रविशेदौदरीं दरीम्

Ang pagkaing inilagay sa sisidlan ng tinatawag na kapalaran ay hindi kusang papasok sa bibig. Sa pagsisikap ng kamay at bibig lamang ito pumapasok sa yungib ng tiyan.

Verse 52

इत्युद्यमं समर्थ्येशो निश्चितं दैवजित्वरम् । पुनश्च प्रेषयांचक्रे गणान्पंचमहारयान्

Sa gayon, pinagtibay niya ang lakas ng pagsisikap at natiyak na malalampasan ang tadhana; muling isinugo ng Panginoon ang kaniyang mga gaṇa—limang dakilang mandirigma.

Verse 53

सोमनंदी नंदिषेणः कालपिंगलकुक्कुटाः । तेद्यापि न निवर्तंते काश्यां जीवामृता यथा

Somanandī, Nandiṣeṇa, at Kālapīṅgala-Kukkuṭa—yaong mga gaṇa ay hanggang ngayon ay hindi umaalis sa Kāśī, na wari’y buhay na amṛta, walang-kamatayan.

Verse 54

तेपि स्वनाम्ना लिंगानि शंभुसंतुष्टि काम्यया । प्रतिष्ठाप्य स्थिताः काश्यां विश्वनिर्वाणजन्मनि

Sila man, sa pagnanais na bigyang-lugod si Śambhu, ay nagtatag ng mga liṅga sa sarili nilang mga pangalan at nanahan sa Kāśī—ang pinagmumulan ng nirvāṇa para sa sanlibutan.

Verse 55

सोमनंदीश्वरं दृष्ट्वा लिंगं नंदवने परम् । सोमलोके परानंदं प्राप्नुयाद्भक्तिमान्नरः

Matapos masilayan ang kataas-taasang liṅga ni Somanandīśvara sa Nandavana, ang taong may debosyon ay nagkakamit ng sukdulang kaligayahan sa daigdig ni Soma.

Verse 56

तदुत्तरे विलोक्याथ नंदिषेणेश्वरं नरः । आनंदसेनां संप्राप्य जयेन्मृत्युमपि क्षणात्

Pagkaraan, sa kaunting pagtanaw pa, ang taong makakita kay Nandiṣeṇeśvara ay nakakamit ang Ānandasena, ang mapagpalang kapulungan, at sa isang kisap ay napagwawagi maging ang kamatayan.

Verse 57

कालेश्वरं महालिंगं गंगायाः पश्चिमोत्तरे । प्रणम्य कालपाशेन नो बध्येत कदाचन

Sa hilagang-kanluran ng Gaṅgā naroon ang dakilang liṅga na Kāleśvara; yaong yumuyukod at sumasamba roon ay hindi kailanman nagagapos ng tali ng Panahon—ng Kamatayan.

Verse 58

पिंगलेश्वरमभ्यर्च्य कालेशात्किंचिदुत्तरे । लभते पिंगलज्ञानं येन तन्मयतां व्रजेत्

Sa pagsamba kay Piṅgaleśvara, na bahagyang nasa hilaga ng Kāleśa, natatamo ang ‘piṅgala’ na karunungan; sa pamamagitan nito, ang isa’y lubos na nalulubog at nagiging isa sa Kataas-taasang Katotohanan.

Verse 59

कुक्कुटेश्वर लिंगस्य येत्र भक्तिं वितन्वते । कुक्कुटांडाकृतेस्तस्य न ते गर्भमवाप्नुयुः

Yaong mga nagpapalaganap ng debosyon doon sa liṅga ni Kukkuṭeśvara—na anyong tulad ng itlog ng inahin—hindi na muling papasok sa sinapupunan.

Verse 60

स्कंद उवाच । सोमनंदि प्रभृतिषु मुने पंचगणेष्वपि । आनंदकाननं प्राप्य स्थितेषु स्थाणुरब्रवीत्

Sinabi ni Skanda: O muni, nang si Somānandi at ang iba pang limang gaṇa ay makarating at tumigil sa kakahuyang-gubat na Ānandaka, nagsalita si Sthāṇu (Śiva).

Verse 61

कार्यमस्माकमेवैतद्यदि सम्यग्विमृश्यते । अनेनोपाधिनाप्येते तत्र तिष्ठंतु मामकाः

Kung wasto ang pagninilay, ang gawaing ito ay tunay na sa amin lamang; kahit sa ganitong kaayusan, manatili roon ang mga ito—ang aking sariling mga tagapaglingkod.

Verse 62

प्रमथेषु प्रविष्टेषु मायावीर्यमहत्स्वपि । अहमेव प्रविष्टोस्मि वाराणस्यां न संशयः

Bagaman ang mga Pramatha ay pumasok na taglay ang dakilang kapangyarihang-maya at lakas, ako mismo ang pumasok sa Vārāṇasī—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 63

क्रमेण प्रेषयिष्यामि योस्ति मे स्वपरिच्छदः । तत्र सर्वेषु यातेषु ततो यास्याम्यहं पुनः

Sa takdang pagkakasunod, ipadadala ko yaong aking sariling mga kasamahan; kapag silang lahat ay nakarating doon, saka ako muling paroroon.

Verse 64

संप्रधार्येति हृदये देवदेवेन शूलिना । प्रैषिष्ट प्रमथानां तु ततो गणचतुष्टयम्

Pagkapagpasiya niya nito sa puso, ang Diyos ng mga diyos, ang may hawak ng Trisula, ay nagsugo mula sa mga Pramatha ng isang pangkat na apat na gaṇa.

Verse 65

कुंडोदरो मयूराख्यो बाणो गोकर्ण एव च । मायाबलं समाश्रित्य काशीं प्रविविशुर्गणाः

Sina Kuṇḍodara, ang tinawag na Mayūrākhya, si Bāṇa, at si Gokarṇa rin—ang mga gaṇa na ito, na sumandig sa kapangyarihan ng māyā, ay pumasok sa banal na Kāśī.

Verse 66

कृत्वोपायशतं तैस्तु दिवोदासस्य संभ्रमे । यदैकोपि समर्थो न तदा तत्रैव संस्थितम्

Dahil sa pagkabalisa na idinulot ni Divodāsa, nagsikap sila ng sandaang paraan at pakana; ngunit nang wala ni isa ang nagtagumpay, nanatili sila roon mismo, matatag at di umaalis.

Verse 67

अपराधशतेष्वीशः केन तुष्यति कर्मणा । संप्रधार्येति ते चक्रुर्लिंगाराधनमुत्तमम्

“Pagkaraan ng sandaang pagkakasala, sa anong gawa malulugod ang Panginoon?”—sa pagninilay na ito, isinagawa nila ang pinakadakilang pagsamba sa Liṅga.

Verse 68

एकस्मिञ्शांभवे लिंगे विधिनात्र समर्चिते । क्षमेत्त्र्यक्षोपराधानां शतं मोक्षं च यच्छति

Kung dito, ayon sa wastong ritwal, ay marapat na sambahin ang isang Śāmbhava Liṅga, ang Tatlong-mata na Panginoon ay nagpapatawad ng sandaang pagkakasala at nagkakaloob din ng mokṣa, ang kalayaan.

Verse 69

न तुष्यति तथा शंभुर्यज्ञदानतपोव्रतैः । यथा तुष्येत्सकृल्लिंगे विधिनाभ्यर्चिते सति

Hindi lubos na nalulugod si Śambhu sa mga yajña, mga handog na dāna, mga tapas, at mga panatang vrata, gaya ng pagkalugod Niya sa minsang wastong pagsamba sa Liṅga ayon sa ritwal.

Verse 70

लिंगार्चनविधानज्ञो लिंगार्चनरतः सदा । त्र्यक्ष एव स विज्ञेयः साक्षाद्द्व्यक्षोपि मानवः

Ang nakaaalam sa wastong paraan ng pagsamba sa Liṅga at laging nakatuon dito ay dapat kilalaning tunay na ang Tatlong-Mata mismo—bagaman sa panlabas ay taong may dalawang mata.

Verse 71

न गोशतप्रदानेन न स्वर्णशतदानतः । तत्फलं लभ्यते पुंभिर्यत्सकृल्लिंगपूजनात्

Hindi sa pag-aalay ng sandaang baka, ni sa pagbibigay ng sandaang sukat ng ginto, nakakamit ng tao ang gantimpalang nagmumula sa pagsamba sa Liṅga kahit minsan lamang.

Verse 72

अश्वमेधादिभिर्यागैर्न तत्फलमवाप्यते । यत्फलं लभ्यते मर्त्यैर्नित्यं लिंगप्रपूजनात्

Kahit sa mga yajña tulad ng Aśvamedha, hindi nakakamit ang gayong bunga; ang bunga na tinatamo ng mga mortal ay mula sa palagian at taimtim na pagsamba sa Liṅga.

Verse 73

स्नापयित्वा विधानेन यो लिंगस्नपनोदकम् । त्रिः पिबेत्त्रिविधं पापं तस्येहाशु प्रणश्यति

Matapos paliguan ang Liṅga ayon sa tuntunin, sinumang uminom nang tatlong ulit ng tubig na ginamit sa pagpaligo sa Liṅga—ang kanyang tatluhang kasalanan ay mabilis na nawawala rito mismo.

Verse 74

लिंग स्नपनवार्भिर्यः कुर्यान्मूर्ध्न्यभिषेचनम् । गंगास्नानफलं तस्य जायतेत्र विपाप्मनः

Sinumang magbuhos sa kanyang ulo ng tubig mula sa pagpaligo sa Liṅga ay nakakamit dito mismo ang bunga ng pagligo sa Gaṅgā—at nagiging malaya sa kasalanan.

Verse 75

लिंगं समर्चितं दृष्ट्वा यः कुर्यात्प्रणतिं सकृत् । संदेहो जायते तस्य पुनर्देहनिबंधने

Kapag nakita ang Liṅga na marapat na sinamba, sinumang yumukod kahit minsan—sumisibol sa kanya ang pag-aalinlangan kung muli pa siyang matatali sa ibang katawan.

Verse 76

लिंगं यः स्थापयेद्भक्त्या सप्तजन्मकृतादघात् । मुच्यते नात्र संदेहो विशुद्धः स्वर्गभाग्भवेत्

Sinumang magtatatag ng Śiva-liṅga nang may debosyon ay napapalaya sa kasalanang naipon sa pitong kapanganakan—walang pag-aalinlangan dito; nalinis, nagiging karapat-dapat siyang makabahagi sa langit.

Verse 77

विचार्येति गणैः काश्यां स्वामिद्रोहोपशांतये । प्रतिष्ठितानि लिंगानि महापातकभिंद्यपि

Matapos pag-isipan nang wasto, ang mga Gaṇa ay nagtatag ng mga liṅga sa Kāśī upang mapawi ang kasalanan ng pagtataksil sa Panginoon; ang mga liṅgang iyon na naitalaga ay nakababasag maging sa lakas ng malalaking kasalanan.

Verse 78

कुंडोदरेश्वरं लिंगं दृष्ट्वा लोलार्कसन्निधौ । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते

Pagkakita sa liṅga ni Kuṇḍodareśvara sa tabi ng Lolārka, ang tao’y napapalaya sa lahat ng kasalanan at pinararangalan sa daigdig ni Śiva.

Verse 79

कुंडोदरेश्वराल्लिंगात्प्रतीच्यामसिरोधसि । मयूरेश्वरमभ्यर्च्य न गर्भं प्रतिपद्यते

Sa kanluran ng liṅga ni Kuṇḍodareśvara, sa gulod na tinatawag na Asirodhas, kapag sinamba si Mayūreśvara, hindi na muling babagsak sa sinapupunan (hindi na isisilang muli).

Verse 80

मयूरेशप्रतीच्यां च लिंगं बाणेश्वरं महत् । तस्य दर्शनमात्रेण सर्वैः पापैः प्रमुच्यते

At sa kanluran ng Mayūreśa ay naroon ang dakilang liṅga na tinatawag na Bāṇeśvara. Sa pagtanaw lamang dito, napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan.

Verse 81

गोकर्णेशं महालिंगमंतर्गेहस्य पश्चिमे । द्वारे समर्च्य वै काश्यां न विघ्नैरभिभूयते

Sa Kāśī, sa kanlurang pintuan ng panloob na santuwaryo ay naroon ang dakilang liṅga na si Gokarṇeśa. Kapag ito’y sinamba nang wasto, hindi nadaraig ng mga hadlang.

Verse 82

गोकर्णेश्वर भक्तस्य पंचत्व समये सति । ज्ञानभ्रंशो न जायेत क्वचिदप्यंतमृच्छतः

Sa deboto ni Gokarṇeśvara, kapag dumating ang oras ng pagbalik sa limang sangkap (sa kamatayan), hindi kailanman sumisilang ang pagkaputol ng banal na kamalayan sa papalapit sa wakas.

Verse 83

स्कंद उवाच । चिरयत्सुगणेष्वेषु चतुर्ष्वपिगणेश्वरः । महिमानं महत्त्वं तु तत्काश्याः पर्यवर्णयत्

Sinabi ni Skanda: Sa apat na dakilang pangkat na ito ng mga Gaṇa, si Gaṇeśvara, ang kanilang panginoon, ay ganap na isinalaysay ang luwalhati at kadakilaan ng Kāśī na yaon.

Verse 84

वैष्णव्या मायया विश्वं भ्राम्येतात्र ययाखिलम् । ध्रुवं मूर्तिमती सैषा काशी विश्वैकमोहिनी

Sa Vaiṣṇavī Māyā, na siyang nagpapagala sa buong sansinukob, naliligaw dito ang daigdig. Tunay, ang Māyā ring yaon ay nagkatawang-anyo bilang Kāśī—ang natatanging mang-aakit ng buong uniberso.

Verse 85

अपास्य सोदरान्दारान्पुत्रं क्षेत्रं गृहं वसु । अप्यंगीकृत्य निधनं सर्वे काशीमुपासते

Tinalikdan ang mga kapatid, asawa, anak, lupain, tahanan at yaman—at maging ang kamatayan ay tinatanggap—gayunman ang mga tao’y buong debosyon na sumasamba sa Kāśī.

Verse 86

मरणादपि नो काश्यां भयं यत्र मनागपि । गणास्तत्र तु तिष्ठंतः कुतो मत्तोपि बिभ्यति

Sa Kāśī, ni bahagya man ay walang takot—kahit sa kamatayan. Kung ang mga banal na Gaṇa mismo ang nananahan doon, paano pa sila matatakot kahit sa akin?

Verse 87

मरणं मंगलं यत्र विभूतिर्यत्र भूषणम् । कौपीनं यत्र कौशेयं काशी कुत्रोपमीयते

Kung saan ang kamatayan ay nagiging mapalad; kung saan ang banal na abo ang palamuti; kung saan ang bahag ay tila sutla—saan pa maihahambing ang Kāśī?

Verse 88

निर्वाणरमणी यत्र रंकं वाऽरंकमेव वा । ब्राह्मणं वा श्वपाकं वा वृणीते प्रांत्यभूषणम्

Doon, ang Kalayaan (Nirvāṇa), na parang mapagpalang nobya, ay pumipili ng sinumang nais niya—dukha man o hindi, brāhmaṇa man o maging śvapāka—at tinatanggap sila bilang hiyas ng kanyang nasasakupan.

Verse 89

मृतानां यत्र जंतूनां निर्वाणपदमृच्छताम् । कोट्यंशेनापि न समा अपि शक्रादयः सुराः

Kung saan ang mga nilalang na namamatay ay umaabot sa kalagayan ng Nirvāṇa—doon, kahit ang mga diyos na pinangungunahan ni Śakra (Indra) ay hindi kapantay nila, ni sa isang milyong bahagi man.

Verse 90

यत्र काश्यां मृतो जंतुर्ब्रह्मनारायणादिभिः । प्रबद्ध मूर्धांजलिभिर्नमस्येतातियत्नतः

Sa Kāśī, kung saan ang nilalang na namatay ay buong pagpipitaganang binabati—sa matinding pagsisikap—ni Brahmā, ni Nārāyaṇa, at ng iba pang mga deva, na magkayakap ang mga palad at itinataas sa ulo.

Verse 91

यत्र काश्यां शवत्वेपि जंतुर्नाशुचितां व्रजेत् । अतस्तत्कर्णसंस्पर्शं करोम्यहमपि स्वयम्

Sa Kāśī, kahit nasa kalagayang bangkay, ang nilalang ay hindi napapasa karumihan; kaya ako mismo ang gumagawa ng paghipo sa kaniyang tainga.

Verse 92

यस्तु काशीति काशीति द्विस्त्रिर्जपति पुण्यवान् । अपि सर्वपवित्रेभ्यः स पवित्रतरो महान्

Ngunit ang mapalad na paulit-ulit na bumibigkas ng ‘Kāśī, Kāśī’ nang dalawa o tatlong ulit—siya’y nagiging lubhang dalisay, higit na dalisay kaysa sa lahat ng iba pang nagpapadalisay.

Verse 93

येन काशी हृदि ध्याता येन काशीह सेविता । तेनाहं हृदि संध्यातस्तेनाहं सेवितः सदा

Sinumang nagmumuni sa Kāśī sa loob ng puso, at sinumang naglilingkod sa Kāśī rito—sa kaniya ako’y inaalala sa puso; sa kaniya ako’y laging pinaglilingkuran nang may pagsamba.

Verse 94

काशीं यः सेवते जंतुर्निर्विकल्पेन चेतसा । तमहं हृदये नित्यं धारयामि प्रयत्नतः

Ang nilalang na naglilingkod sa Kāśī nang may isip na hindi nalilihis at hindi nag-aalinlangan—siya’y lagi kong iniingatan sa aking puso, nang buong pagsisikap at pag-aaruga.

Verse 95

स्वयं वस्तुमशक्तोपि वासयेत्तीर्थवासिनम् । अप्येकमपि मूल्येन स वस्तुःफलभाग्ध्रुवम्

Kahit hindi makapanirahan doon ang sarili, patuluyin ang isang pilgrim na naninirahan sa tīrtha; kahit kapalit ang iisang pag-aari, tiyak na makakabahagi sa bunga ng banal na paninirahan.

Verse 96

काश्यां वसंति ये धीरा आपंचत्व विनिश्चयाः । जीवन्मुक्तास्तु ते ज्ञेया वंद्याः पूज्यास्त एव हि

Yaong mga matitibay na kaluluwang nananahan sa Kāśī, na may matatag na pagtiyak sa kalagayang lampas sa limang-anyo (pañcatva), ay dapat kilalaning pinalaya habang nabubuhay; sila nga lamang ang karapat-dapat igalang at sambahin.

Verse 97

इत्थं विमृश्य बहुशः स्थाणुर्वाराणसीगुणान् । गणानन्यान्समाहूय प्राहिणोत्प्रीतिपूर्वकम्

Sa gayon, matapos pagnilayan nang paulit-ulit ang mga kagandahan at bisa ng Vārāṇasī, si Sthāṇu (Śiva) ay tumawag sa iba pang mga gaṇa at sila’y ipinadala nang may kagalakang mapagpala.

Verse 98

तारकत्वं समागच्छ गच्छाति स्वच्छमानस । दिवोदासो वृषावासो यामधीष्टे वरां पुरीम्

“Magkamit ka ng katayuang Tāraka, ang tagapagligtas at gabay; humayo ka na may dalisay na isipan. Yaong marangal na lungsod na pinamumunuan ni Divodāsa—Vṛṣāvāsa—...”

Verse 99

तिलपर्ण स्धूलकर्ण दृमिचंड प्रभामय । सुकेश विंदते छाग कपर्दिन्पिंगलाक्षक

Tilaparṇa, Sthūlakarṇa, Dṛmicaṇḍa, Prabhāmaya; Sukeśa, Vindate, Chāga, Kapardin, at Piṅgalākṣaka—ito ang mga pangalang kabilang sa mga gaṇa.

Verse 100

वीरभद्र किराताख्य चतुर्मुख निकुंभक । पंचाक्ष भारभूताख्य त्र्यक्ष क्षेमकलांगलिन्

Si Vīrabhadra, Kirātākhya, Caturmukha, Nikuṃbhaka; gayundin sina Pañcākṣa, Bhārabhūtākhya, Tryakṣa, at Kṣemakalāṅgalin—sila man ay kabilang din sa mga gaṇa.

Verse 110

नाद्रीणां न समुद्राणां न द्रुमाणां महीयसाम् । भूतधात्र्यास्तथा भारो यथा स्वामिद्रुहां महान्

Hindi ang mga bundok, ni ang mga karagatan, ni ang malalaking punò ang nagpapabigat sa Daigdig, ang tagapagtaguyod ng mga nilalang, gaya ng mabigat na pasaning dulot ng mga nagtaksil sa sariling Panginoon.

Verse 120

तारकेशं महालिंगं तारकाख्यो गणोत्तमः । तारकज्ञानदं पुंसां मुनेऽद्यापि समर्चयेत्

O muni, hanggang ngayon ay marapat sambahin nang wasto ang dakilang Liṅga na tinatawag na Tārakeśa, kasama ang pinakadakilang gaṇa na si Tāraka; sapagkat ito’y nagbibigay sa mga tao ng nagliligtas na kaalaman, ang tāraka-jñāna.