Adhyaya 18
Kashi KhandaUttara ArdhaAdhyaya 18

Adhyaya 18

Sa Kabanata 18 sa Avimukta-Kṣetra, inilahad ang magkakaugnay na pinagmulan ng mga banal na pook. Isinalaysay ni Skanda kay Agastya ang isang pangyayaring “nakapaghihimala at sumisira ng malalaking kasalanan”: ang pagdating ni Gajāsura, anak ni Mahiṣāsura, na inilarawang dambuhalang puwersang gumugulo sa daigdig. Hinarap siya ni Śiva at tinusok ng triśūla, ngunit ang salaysay ay umikot sa isang pag-uusap na pang-teolohiya: kinilala ni Gajāsura ang kataas-taasang kapangyarihan ni Śiva at humiling ng mga biyaya. Hiniling ng asura na ang kanyang balat (kṛtti) ay maging walang hanggang kasuotan ni Śiva, kaya naitatag ang bansag na Kṛttivāsa. Ipinagkaloob ito ni Śiva at lalo pang pinabanal ang lugar na pinagbagsakan ng katawan ng asura sa Avimukta sa pamamagitan ng pag-orden ng isang liṅga roon—Kṛttivāseśvara—na itinuturing na pinakadakila sa mga liṅga ng Kāśī at tagapagwasak ng mabibigat na kasalanan. Binanggit din ang bisa ng mga ritwal: pagsamba, pagbigkas ng stotra, paulit-ulit na darśana, at mga tiyak na pagtalima (pagpupuyat at pag-aayuno sa Māgha kṛṣṇa caturdaśī; pagdiriwang sa Caitra śukla pañcadaśī). Ang kuṇḍa na nabuo nang bunutin ang triśūla ay naging isang tīrtha; ang pagligo at pitṛ-tarpaṇa roon ay may dakilang gantimpala. Isang ikalawang himala ang nagpapaliwanag sa Haṃsatīrtha: sa panahon ng pista, ang nag-aaway na mga ibon ay nahulog sa kuṇḍa at agad na nabago (ang mga uwak ay naging tulad ng mga hamsa/“sisne”), tanda ng biglaang paglilinis. Sa wakas, inililista ang mga banal na pook sa paligid ng Haṃsatīrtha/Kṛttivāsa—mga liṅga, Bhairava, Devī, vetāla, nāga, at mga kuṇḍang nakagagamot—bilang isang sagradong ruta na may kanya-kanyang biyaya; at sinasabi ng phalaśruti na ang pakikinig sa pinagmulan nito ay nagdudulot ng kabutihang-palad na katulad ng liṅga-darśana.

Shlokas

Verse 1

स्कंद उवाच । अन्यच्च शृणु विप्रेंद्र वृत्तातं तत्र संभवम् । महाश्चर्यप्रजननं महापातकहारि च

Sinabi ni Skanda: O pinakadakila sa mga Brahmin, pakinggan mo pa ang isa pang salaysay na naganap doon—na nagbubunga ng dakilang pagtataka at pumapawi rin ng mabibigat na kasalanan.

Verse 2

इत्थं कथां प्रकुर्वाणे रत्नशेस्य महेश्वरे । कोलाहलो महानासीत्त्रातत्रातेति सर्वतः

Habang isinasalaysay ang banal na kathang ito tungkol kay Ratneśa, ang Dakilang Panginoon, sumiklab sa lahat ng dako ang malaking kaguluhan—sumisigaw ang mga tao: “Iligtas kami! Iligtas kami!”

Verse 3

महिषासुरपुत्रोसौ समायाति गजासुरः । प्रमथन्प्रमथान्सर्वान्निजवीर्य मदोद्धतः

Yaong si Gajāsura, anak ni Mahiṣāsura, ay sumusugod na ngayon—lasing sa kapalaluan ng sariling lakas—dinudurog at pinapangalat ang lahat ng mga Pramatha sa kanyang harapan.

Verse 4

यत्रयत्र धरायां स चरणं प्रमिणोति हि । अचलोल्लोलयांचक्रे तत्रतत्रास्य भारतः

Saan man sa lupa niya itapak ang kanyang paa, O Bhārata, doon at doon ay pinayayayanig niya maging ang mga bundok, na wari’y umiindayog.

Verse 5

ऊरुवेगेन तरवः पतंति शिखरैः सह । यस्य दोर्दंडघातेन चूर्णाः स्युश्च शिलोच्चयाः

Sa bugso ng kanyang mga hita, ang mga punò’y bumabagsak pati ang kanilang mga tuktok; at sa hampas ng kanyang mga bisig na parang pamalo, maging ang batuhing kabundukan ay nadudurog na tila pulbos.

Verse 6

यस्य मौलिजसंघर्षाद्घ नाव्योम त्यजंत्यपि । नीलिमानं न चाद्यापि जह्युस्तक्लेशसंगजम्

Sa pagkikiskisan ng kanyang korona, ni ang mga ulap ay hindi man lamang lumalayo sa langit; at hanggang ngayo’y hindi nila iniiwan ang kanilang pagkabughaw, na isinilang sa pighating idinulot niya.

Verse 7

यस्य निःश्वाससंभारैरुत्तरंगा महाब्धयः । नद्योप्यमंदकल्लोला भवंति तिमिभिः सह

Sa bugso ng kanyang paghinga, umaalon at sumisidhi ang malalawak na karagatan; at maging ang mga ilog ay nagngangalit sa pag-agos, kasama ang malalaking isda.

Verse 8

योजनानां सहस्राणि नवयस्य समुच्छ्रयः । तावानेव हि विस्तारस्तनोर्मायाविनोस्य हि

Siyam ay may taas na siyam na libong yojana; at gayon din ang lawak ng katawan ng maytaglay ng māyā na ito.

Verse 9

यन्नेत्रयोः पिंगलिमा तथा तरलिमा पुनः । विद्युता नोज्झ्यतेऽद्यापि सोयमायाति सत्वरः

Ang dilaw-kayumangging ningas at di-mapirming kisap ng kanyang mga mata ay di pa rin nahihigitan ng kidlat; siya nga ang mabilis na dumarating.

Verse 10

यांयां दिशं समभ्येति सोयं दुःसह दानवः । सासा समी भवेदस्य साध्वसादिव दिग्ध्रुवम्

Alinmang panig ang lapitan ng di-matiis na asurang ito, yaong dako ay wari’y nagiging ‘malapit’ sa kanya—nakapirmi sa pangamba, na para bang nakatindig ang direksiyon.

Verse 11

ब्रह्मलब्धवरश्चायं तृणीकृतजगत्त्रयः । अवध्योहं भवामीति स्त्रीपुंसैः कामनिर्जितैः

Yamang ito’y nagkamit ng biyaya mula kay Brahmā, itinuring niyang dayami ang tatlong daigdig, iniisip na, ‘Ako’y di-mapapatay, di-matatalo’—sapagkat siya’y ginapi ng pagnanasa, sa babae’t lalaki man.

Verse 12

ततस्त्रिशूलहेतिस्तमायांतं दैत्यपुंगवम् । विज्ञायावध्यमन्येन शूलेनाभिजघान तम्

Pagkaraan, ang may hawak ng sandatang trishula, nang matanto na ang pinunò ng mga daitya’y di mapapatay sa ibang paraan, ay sinugatan siya—na papalapit—sa pamamagitan ng isa pang sibat.

Verse 13

प्रोतस्तेन त्रिशूलेन स च दैत्यो गजासुरः । छत्रीकृतमिवात्मानं मन्यमानो जगौ हरम्

Nang maitusok sa trishulang iyon, ang daityang si Gajāsura, sa pag-aakalang siya’y naging gaya ng maharlikang payong na itinaas sa ibabaw ni Śiva, ay nagsalita kay Hara (Śiva).

Verse 14

गजासुर उवाच । त्रिशूलपाणे देवेश जाने त्वां स्मरहारिणम् । तव हस्ते मम वधः श्रेयानेव पुरांतक

Sinabi ni Gajāsura: “O Panginoon ng mga diyos, may trishula sa kamay, kilala kita bilang pumatay kay Smara (Kāma). Na mamatay sa iyong sariling kamay ay tunay na mapalad para sa akin, O Tagapagwasak ng Tatlong Lungsod.”

Verse 15

किंचिद्विज्ञप्तुमिच्छामि अवधेहि ममेरितम् । सत्यं ब्रवीमि नासत्यं मृत्युंजय विचारय

“May nais akong ipakiusap—dinggin mo ang aking sinabi. Katotohanan ang aking wika, hindi kasinungalingan; O Manlulupig sa Kamatayan, pagnilayan mo ito.”

Verse 16

त्वमेको जगतां वंद्यो विश्वस्योपरि संस्थितः । अहं त्वदुपरिष्टाच्च स्थितोस्मी ति जितं मया

“Ikaw lamang ang karapat-dapat sambahin ng mga daigdig, nakatindig sa ibabaw ng buong sansinukob. Ngunit ako’y tumindig sa ibabaw mo, na iniisip: ‘Nagwagi ako!’.”

Verse 17

धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि त्वत्त्रिशूलाग्रसंस्थितः । कालेन सर्वैर्मर्तव्यं श्रेयसे मृत्युरीदृशः

Mapalad ako; pinagpala ako—nakalagay sa dulo ng iyong trishula. Sa takdang panahon, lahat ay mamamatay; datapwat ang ganitong kamatayan ay tungo sa pinakamataas na kabutihan.

Verse 18

इति तस्य वचः श्रुत्वा देवदेवः कृपानिधिः । प्रोवाच प्रहसञ्छंभुर्घटोद्भव गजासुरम्

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang Diyos ng mga diyos—si Śambhu, bukal ng habag—ay ngumiti at nagsalita kay Gajāsura, yaong isinilang mula sa palayok (ghaṭa).

Verse 19

ईश्वर उवाच । गजासुर प्रसन्नोस्मि महापौरुषशेवधे । स्वानुकूल वरं ब्रूहि ददामि सुमतेऽसुर

Ang Panginoon ay nagsabi: “Gajāsura, nalulugod Ako—O kayamanang sisidlan ng dakilang kabayanihan. Humingi ka ng biyayang nais mo; ipagkakaloob Ko, O asurang may mabuting pag-iisip.”

Verse 20

इत्याकर्ण्य स दैत्येंद्रः प्रत्युवाच महेश्वरम् । गजासुर उवाच । यदि प्रसन्नो दिग्वासस्तदा नित्यं वसान मे

Pagkarinig nito, ang pinuno ng mga daitya ay sumagot kay Maheśvara. Sinabi ni Gajāsura: “Kung nalulugod Ka, O nakadamit-langit, kung gayon isuot Mo ako magpakailanman…”

Verse 21

इमां कृत्तिं विरूपाक्ष त्वत्त्रिशूलाग्निपाविताम् । स्वप्रमाणां सुखस्पर्शां रणांगणपणीकृताम्

“Ang balat na ito, O Virūpākṣa—dalisay sa apoy ng iyong trishula—na ang sukat ay nararapat, kaaya-ayang hipuin, at napagwagian bilang pusta sa larangan ng digmaan…”

Verse 22

इष्टगंधिः सदैवास्तु सदैवास्त्वतिकोमला । सदैव निर्मला चास्तु सदैवास्त्वतिमंडनम्

Nawa’y lagi itong magtaglay ng kaaya-ayang halimuyak; nawa’y lagi itong lubhang malambot. Nawa’y lagi itong walang dungis; at nawa’y lagi itong maging pinakamataas na palamuti.

Verse 23

महातपोऽनलज्वालाः प्राप्यापि सुचिरं विभो । न दग्धा कृत्तिरेषा मे पुण्यगंधनिधिस्ततः

O Panginoon, bagama’t sa napakahabang panahon ay sinalubong ako ng naglalagablab na apoy ng dakilang pagtitika, hindi nasunog ang balat na ito—kaya ito’y sisidlan ng banal na halimuyak at kabutihang-loob.

Verse 24

यदि पुण्यवती नैषा ममकृत्तिर्दिगंबर । तदा त्वदंगसंगोस्याः कथं जातो रणांगणे

O Hubad na Panginoon, kung ang balat kong ito’y hindi tunay na puspos ng kabutihan, paano ito nakadikit sa Iyong sariling katawan sa gitna ng digmaan?

Verse 25

अन्यं च मे वरं देहि यदि तुष्टोसि शंकर । नामास्तु कृत्तिवासास्ते प्रारभ्याद्यतनं दिनम्

Ibigay Mo pa sa akin ang isa pang biyaya, O Śaṅkara, kung Ikaw ay nalulugod: mula sa araw na ito, nawa’y ang Iyong pangalan ay ‘Kṛttivāsā’.

Verse 26

इति तस्य वचः श्रुत्वा तथेत्युक्त्वा च शंकरः । पुनःप्रोवाच तं दैत्यं भक्तिनिर्मलमानसम्

Nang marinig ang kanyang mga salita, sumagot si Śaṅkara, “Gayon nga,” at muling kinausap ang Daitya na yaon, na ang isipan ay luminis dahil sa debosyon.

Verse 27

ईश्वर उवाच । शृणु पुण्यनिधे दैत्य वरमन्यं सुदुर्लभम् । अविमुक्ते महाक्षेत्रे रण त्यक्त कलेवर

Sinabi ni Īśvara: Makinig, O Daitya, ingatang-yaman ng kabutihan, sa isa pang biyaya na lubhang bihira: yaong nagbuwis ng katawan sa digmaan sa Avimukta, ang dakilang banal na kṣetra…

Verse 28

इदं पुण्यशरीरं ते क्षेत्रेस्मिन्मुक्तिसाधने । मम लिंगं भवत्वत्र सर्वेषांमुक्तिदायकम्

Ang mapagpalang katawan mong ito—sa kṣetra na ito na daan sa kalayaan—ay magiging Aking liṅga rito, na magbibigay ng mokṣa sa lahat.

Verse 29

कृत्तिवासेश्वरं नाम महापातकनाशनम् । सर्वेषामेव लिंगानां शिरोभूतमिदं वरम्

Ang pangalan nito ay Kṛttivāseśvara, tagapuksa ng malalaking kasalanan; sa lahat ng mga liṅga, ang mapalad na ito ang siyang ‘ulo’—ang pinakapanguna.

Verse 30

यावंति संति लिंगानि वाराणस्यां महांत्यपि । उत्तमं तावतामेतदुत्तमांगवदुत्तमम्

Gaano man karami ang mga liṅga sa Vārāṇasī—kahit ang mga dakila—ito ang pinakamainam sa kanilang lahat, kataas-taasan na gaya ng ulo, ang pinakamataas na sangkap.

Verse 31

मानवानां हितायात्र स्थास्येहं सपरिग्रहः । दृष्टेनानेन लिंगेन पूजितेन स्तुतेन च । कृतकृत्यो भवेन्मर्त्यः संसारं न विशेत्पुनः

Para sa kapakanan ng sangkatauhan, mananatili Ako rito kasama ang Aking mga kasama. Sa pagtanaw lamang sa liṅgang ito—at sa pagsamba at pagpupuri rito—ang tao’y nagiging ganap ang layon at hindi na muling papasok sa saṃsāra.

Verse 32

रुद्राः पाशुपताः सिद्धा ऋषयस्तत्त्वचिंतकाः । शांता दांता जितक्रोधा निर्द्वंद्वा निष्परिग्रहाः

Ang mga Rudra, ang mga Pāśupata, ang mga ganap na Siddha, at ang mga ṛṣi na nagmumuni sa katotohanan—mapayapa, may pagpipigil-sa-sarili, nagwawagi sa galit, lampas sa mga dalawahan, at walang pag-aangkin—ay nananahan dito.

Verse 33

अविमुक्ते स्थिता ये तु मम भक्ता मुमुक्षवः । मानापमानयोस्तुल्याः समलोष्टाश्मकांचनाः

Ngunit yaong Aking mga deboto na naninirahan sa Avimukta, na naghahangad ng kalayaan—pantay sa puri at paghamak, at itinuturing na magkakapantay ang tipak ng lupa, bato, at ginto—ay tunay na nakatatag sa landas ng paglaya.

Verse 34

कृत्तिवासेश्वरे लिंगे स्थास्येहं तदनुग्रहे । दशकोटिसहस्राणि तीर्थानि प्रतिवासरम्

Sa biyaya nito, mananatili Ako rito sa liṅga ni Kṛttivāseśvara; at araw-araw, naririto ang sampu-sampung milyong tīrtha.

Verse 35

त्रिकालमागमिष्यंति कृत्तिवासे न संशयः । कलिद्वापरसंभूता नराः कल्मषबुद्धयः

Sa tatlong sandali ng araw ay darating sila sa Kṛttivāsa—walang alinlangan dito—mga taong isinilang sa Kali at Dvāpara, na ang isip ay nadungisan ng karumihan.

Verse 36

सदाचारविनिर्मुक्ताः सत्यशौचपराङ्मुखाः । मायया दंभलोभाभ्यां मोहाहंकृतिसंयुताः

Sila’y hiwalay sa mabuting asal, tumatalikod sa katotohanan at kadalisayan; dahil sa māyā, nakakapit sa pagkukunwari at kasakiman, at nabibigkis ng pagkahumaling at pagkamakasarili.

Verse 37

शूद्रान्नसेविनो विप्रा जिह्वाला अतिलालसाः । संध्यास्नानजपेज्यासु दूरीकृत मनोधियः

Ang mga Brāhmaṇa ay nagiging kumakain ng pagkain ng iba; ang kanilang dila’y laging nag-aasam at labis ang kasakiman; ang isip at pag-unawa nila’y inilalayo sa mga ritong sandhyā, pagligong banal, japa, at pagsamba.

Verse 38

कृत्तिवासेश्वरं प्राप्य सर्वपापविवर्जिताः । सुखेन मोक्षमेष्यंति यथा सुकृतिनस्तथा

Pagdating sa Kṛttivāseśvara, sila’y napapawi sa lahat ng kasalanan at marahang nakakamit ang mokṣa—gaya ng mga tunay na may kabutihang-loob at merito.

Verse 39

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं सेव्यं काश्यां ततो नरैः । जन्मांतरसहस्रेषु मोक्षोन्यत्र सुदुर्लभः

Kaya nga, sa Kāśī, dapat sambahin ng mga tao ang liṅga ni Kṛttivāseśvara; sapagkat sa libo-libong ibang kapanganakan, ang mokṣa sa ibang dako ay napakahirap makamtan.

Verse 40

कृत्तिवासेश्वरे लिंगे लभ्यस्त्वेकेन जन्मना । पृर्वजन्मकृतं पापं तपोदानादिभिः शनैः । नश्येत्सद्यो विनश्येत कृत्तिवासे श्वरेक्षणात्

Sa liṅga ni Kṛttivāseśvara, (ang paglaya) ay makakamtan sa iisang buhay. Ang kasalanang nagawa sa mga naunang kapanganakan ay maaaring mapawi nang dahan-dahan sa pamamagitan ng tapa, dāna, at iba pa; ngunit ito’y napapawi agad sa pagtanaw lamang kay Kṛttivāseśvara.

Verse 41

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं येर्चयिष्यंति मानवाः । प्रविष्टास्ते शरीरे मे तेषां नास्ति पुनर्भवः

Ang mga taong sumasamba sa liṅga ni Kṛttivāseśvara ay pumapasok sa mismong pagka-Ako; para sa kanila, wala nang muling pagsilang.

Verse 42

अविमुक्तेऽत्र वस्तव्यं जप्तव्यं शतरुद्रियम् । कृत्तिवासेश्वरो देवो द्रष्टव्यश्च पुनःपुनः

Dito sa Avimukta ay dapat manahan; bigkasin ang Śatarudrīya; at pagmasdan nang paulit-ulit ang Diyos na si Kṛttivāseśvara.

Verse 43

सप्तकोटिमहारुद्रैः सुजप्तैर्यत्फलं भवेत् । तत्फलं लभ्यते काश्यां पूजनात्कृत्तिवाससः

Anumang kabutihang bunga na dulot ng ganap na japa ng pitong krore ng Mahārudra-mantra—yaon ding bunga ay nakakamtan sa Kāśī sa pagsamba lamang kay Kṛttivāsa (Śiva).

Verse 44

माघ कृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य निशि जागृयात् । कृत्तिवासेशमभ्यर्च्य यः स यायात्परां गतिम्

Sinumang mag-ayuno sa ika-labing-apat ng madilim na kalahati sa Māgha at magpuyat sa gabi, at sumamba kay Panginoong Kṛttivāseśa—siya’y makaaabot sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 45

शुक्लायां पंचदश्यां यश्चैत्र्यां कर्ता महोत्सवम् । कृत्तिवासेश्वरे लिंगे न स गर्भं प्रवक्ष्येते

Ang sinumang sa maliwanag na kalahati, ika-labinglima ng buwan ng Caitra, ay magsagawa ng dakilang pagdiriwang para sa liṅga ni Kṛttivāseśvara—ipinapahayag: hindi na siya muling papasok sa sinapupunan (hindi na muling isisilang).

Verse 46

कथयित्वेति देवेशस्तत्कृत्तिं परिगृह्य च । गजासुरस्य महतीं प्रावृणोद्धरिदंबरः

Pagkasabi nito, ang Panginoon ng mga diyos ay kinuha ang balat na yaon; at ang dakilang balat ni Gajāsura; at ang Digambara, ang nakadamit ng kalangitan, ay ibinalot ang sarili rito.

Verse 47

महामहोत्सवो जातस्तस्मिन्नहनि कुंभज । कृत्तिवासत्वमापेदे यस्मिन्देवो दिगंबरः

Sa mismong araw na iyon, O Kumbhaja (Agastya), sumiklab ang isang dakilang pagdiriwang—sa araw na ang Panginoong nakadamit ng kalangitan ay nakilala bilang ‘Kṛttivāsa’.

Verse 48

यत्रच्छत्रीकृतो दैत्यः शूलमारोप्य भूतले । तच्छूलोत्पाटनाज्जातं तत्र कुंडं महत्तरम्

Sa pook na yaong ang asura—na ginawang tila payong—ay itinarak sa trishula sa ibabaw ng lupa, doon, mula sa pagbunot sa trishulang iyon, sumilang ang isang napakadakilang banal na lawa (kuṇḍa).

Verse 49

तस्मिन्कुंडे नरः स्नात्वा कृत्वा च पितृतर्पणम् । कृत्तिवासेश्वरं दृष्ट्वा कृतकृत्यो नरो भवेत्

Sa banal na kuṇḍang iyon, kapag naligo ang tao at nagsagawa ng tarpaṇa para sa mga ninuno, at nakita si Kṛttivāseśvara, ang tao’y nagiging ganap—natupad ang mga tungkulin ng buhay.

Verse 50

स्कंद उवाच । तस्मिंस्तीर्थे तु यद्वृत्तं तदगस्ते निशामय । काका हंसत्वमापन्नास्तत्तीर्थस्य प्रभावतः

Sinabi ni Skanda: Ngayon, O Agastya, pakinggan mo ang naganap sa tīrthang iyon. Sa bisa ng banal na pook na yaon, ang mga uwak ay umabot sa kalagayan ng mga sisne.

Verse 51

एकदा कृत्तिवासे तु चैत्र्यां यात्राऽभवत्पुरा । अन्नं राशीकृतं तत्र ह्युपहारसमुद्भवम्

Noong minsan, sa buwan ng Caitra, noon ay nagkaroon sa Kṛttivāsa ng paglalakbay-pananampalataya at kapistahan. Doon, nagtipon ng mga bunton ng pagkain, na nagmula sa mga handog.

Verse 52

बहुदेवलकैर्विप्र तं दृष्ट्वा पक्षिणो मिलन् । परस्परं तदन्नार्थं युध्यंतो व्योमवर्त्मनि

O brāhmaṇa, nang makita ng mga ibon ang bunton ng pagkain na may maraming tagapaglingkod ng templo, sila’y nagtipon; at sa pagnanais sa pagkaing iyon, naglaban-laban sila sa mga landas ng himpapawid.

Verse 53

बलिपुष्टैरपुष्टांगा रटतः करटाः कटु । वलिभिश्चातिपुष्टांगैरबलाश्चंचुभिर्हताः

Ang ilan—bagaman pinalakas ng mga handog—ay mahihina pa rin ang mga pakpak at sumigaw nang masakit; ang iba nama’y labis na tumaba sa pagkalulong, at napabagsak sa tuka ng mga walang-lakas.

Verse 54

ते हन्यमाना न्यपतंस्तस्मिन्कुंडे नभोंगणात् । आयुःशेषेण संत्राता हंसीभूतास्तु वायसाः

Habang sila’y hinahampas, sila’y nahulog mula sa malawak na langit patungo sa banal na lawa. Sa natitirang bahagi ng itinakdang buhay, sila’y naligtas; at ang mga uwak ay tunay na naging mga gansa.

Verse 55

आश्चर्यवंतस्तत्रत्या यात्रायां मिलिता जनाः । ऊचुरंगुलिनिर्देशैरहो पश्यत पश्यत

Namangha, ang mga taong nagtipon doon sa paglalakbay-dambana ay nagsalita, nagtuturo ng kanilang mga daliri: “Ay! Tingnan—tingnan!”

Verse 56

अस्मासु वीक्षमाणेषु काकाः कुंडेत्र ये पतन् । धार्तराष्ट्रास्तु ते जातास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

Habang kami’y nakatingin, ang mga uwak na nahulog sa lawang ito ay naging mga Dhārtarāṣṭra, mga maharlikang gansa, sa makapangyarihang bisa ng tīrtha na ito.

Verse 57

हंसतीर्थं तदारभ्य कृत्तिवास समीपतः । नाम्ना ख्यातमभूल्लोके तत्कुंडं कलशोद्भव

Mula noon, ang sagradong lawa na yaon—malapit sa Kṛttivāsa—ay sumikat sa daigdig sa pangalang “Haṃsatīrtha,” O Kalaśodbhava (Agastya).

Verse 58

अतीव मलिनात्मानो महामलिन कर्मभिः । क्षणान्निर्मलतां यांति हंसतीर्थकृतोदकाः

Kahit yaong ang kalooban ay labis na marumi dahil sa napakaruruming gawa, sa isang kisap ay nagiging dalisay sa tubig na kaugnay ng Haṃsatīrtha.

Verse 59

काश्यां सदैव वस्तव्यं स्नातव्यं हंसतीर्थके । द्रष्टव्यः कृत्तिवासेशः प्राप्तव्यं परमं पदम्

Dapat laging manahan sa Kāśī; dapat maligo sa Haṃsatīrtha; dapat masilayan si Panginoong Kṛttivāseśa—sa gayon nakakamtan ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 60

काश्यां लिंगान्यनेकानि मुने संति पदेपदे । कृत्तिवासेश्वरं लिंगं सर्वलिंगशिरः स्मृतम्

Sa Kāśī, O pantas, maraming liṅga sa bawat hakbang; datapwat ang liṅga ni Kṛttivāseśvara ang itinuturing na ‘ulo’ sa lahat ng liṅga.

Verse 61

कृत्तिवासं समाराध्य भक्तियुक्तेन चेतसा । सर्वलिंगाराधनजं फलं काश्यामवाप्यते

Sa pusong puspos ng bhakti, sambahin si Kṛttivāsa; sa Kāśī, nakakamtan ang bungang nagmumula sa pagsamba sa lahat ng liṅga.

Verse 62

जपो दानं तपो होमस्तर्पणं देवतार्चनम् । समीपे कृत्तिवासस्य कृतं सर्वमनंतकम्

Ang japa, kawanggawa, pag-aayuno, homa, tarpaṇa, at pagsamba sa mga diyos—anumang gawin malapit kay Kṛttivāsa ay nagiging di-mauubos ang kabanalan at bunga.

Verse 63

तीर्थं त्वनादिसंसिद्धमेतत्कलशसंभव । पुनर्देवस्य सान्निध्यादाविरासीन्महेशितुः

O Kalaśasaṃbhava, ang banal na tīrtha na ito’y walang pasimula at ganap magpakailanman; gayunman, sa muling paglapit ng Panginoon, ito’y muling nahayag sa biyaya ni Maheśa.

Verse 64

एतानि सिद्धलिंगानिच्छन्नानि स्युर्युगेयुगे । अवाप्य शंभुसान्निध्यं पुनराविर्भवंति हि

Ang mga natatanging siddha-liṅga na ito’y nananatiling nakatago sa bawat yugto; datapwat kapag natamo ang paglapit kay Śambhu, tunay na muli silang nahahayag.

Verse 65

हंसतीर्थस्य परितो लिंगानामयुतं मुने । प्रतिष्ठितं मुनिवरैरत्रास्ति द्विशतोत्तरम्

O muni, sa paligid ng Haṃsatīrtha ay sampung libong liṅga ang itinatag ng mga dakilang rishi; at dito pa’y may dagdag na dalawang daan.

Verse 66

एकैकं सिद्धिदं नृणामविमुक्तनिवासिनाम् । लिंगं कात्यायनेशादि च्यवनेशां तमेव हि

Bawat isa sa mga liṅga na ito’y nagbibigay ng siddhi sa mga taong nananahan sa Avimukta (Kāśī). Kabilang dito ang liṅgang tinatawag na Kātyāyaneśa, at gayundin ang Cyavaneśa.

Verse 67

लोमशेशं महालिंगं लोमशेन प्रतिष्ठितम् । कृत्तिवासः प्रतीच्यां तु तद्दृष्ट्वा क्वांतकाद्भयम्

Ang dakilang liṅga na tinatawag na Lomaśeśa ay itinatag ni Lomaśa. At sa kanluran ay si Kṛttivāsa; sa pagtanaw dito, napapawi ang takot sa kamatayan.

Verse 68

मालतीशं शुभं लिंगं कृत्तिवासोत्तरे महत् । सपर्ययित्वा तल्लिंगं राजा गजपतिर्भवेत्

Sa hilaga ng Kṛttivāsa ay nakatayo ang dakila at mapalad na liṅga na Mālatīśa. Sa pagsamba sa liṅgang iyon, ang hari ay nagiging panginoon ng mga elepante, isang makapangyarihang soberano.

Verse 69

अंतकेश्वर संज्ञं च लिंगं तद्रुद्रदिक्स्थितम् । अतिपापोपि निष्पापो जायते तद्विलोकनात्

Mayroon ding liṅga na tinatawag na Antakeśvara, na nasa dako ni Rudra. Kahit ang nabibigatan ng matinding kasalanan ay nagiging walang sala sa pagtanaw lamang dito.

Verse 70

जनकेशं महालिंगं तत्पार्श्वे ज्ञानदं परम् । तल्लिंग वरिवस्यातो ब्रह्मज्ञानमवाप्यते

Naroon ang dakilang liṅga na Janakeśa, at sa tabi nito ay isa pang kataas-taasang tagapagkaloob ng kaalaman. Sa taimtim na pagsamba sa liṅgang iyon, nakakamtan ang kaalaman sa Brahman.

Verse 71

तदुत्तरे महामूर्तिरसितांगोस्ति भैरवः । तस्य दर्शनतः पुंसां न भवेद्यमदर्शनम्

Sa hilaga nito ay naroon si Bhairava na may dakilang anyo, na tinatawag na Asitāṅga. Sa kanyang darśana, ang mga tao ay hindi na makakakita kay Yama, ang Panginoon ng Kamatayan.

Verse 72

शुष्कोदरी च तत्रास्ति देवी विकटलोचना । कृत्तिवासादुदीच्यां तु काशीप्रत्यूह भक्षिणी

Naroon din naroroon ang Diyosa na si Śuṣkodarī, ang malawak ang mga mata—si Vikaṭalocanā. Sa hilaga ng Kṛttivāsa, siya’y bantog bilang tagalunok ng mga hadlang sa Kāśī, tagapag-alis ng sagabal sa banal na landas.

Verse 73

अग्निजिह्वोस्ति वेतालस्तस्या देव्यास्तु नैरृते । ददाति वांछितां सिद्धिं सोर्चितो भौमवासरे

Sa timog-kanlurang dako ng banal na pook ng Diyosang iyon ay may Vetāla na nagngangalang Agnijihva. Kapag sinamba siya sa araw ng Martes, ipinagkakaloob niya ang minimithing siddhi.

Verse 74

वेतालकुंडं तत्रास्ति सर्वव्याधिविघातकृत् । तत्कुंडोदकसंस्पर्शाद्व्रणविस्फोटरुग्व्रजेत्

Naroon ang Vetāla-kuṇḍa, na pumupuksa sa lahat ng karamdaman. Sa paghipo lamang sa tubig ng lawaing iyon, nawawala ang kirot ng mga sugat at mga pamamaga.

Verse 75

वेतालकुंडे सुस्नातो वेतालं प्रणिपत्य च । लभेत वांछितां सिद्धिं दुर्लभां सर्वदेहिभिः

Matapos maligo nang wagas sa Vetāla-kuṇḍa at yumukod sa Vetāla, matatamo ang minimithing siddhi—na bihirang makamtan ng mga may katawan.

Verse 76

गणोस्ति तत्र द्विभुजश्चतुष्पात्पंचशीर्षकः । तस्य संवीक्षणादेव पापं याति सहस्रधा

Naroon din ang isang gaṇa—dalawang bisig, apat ang paa, at limang ulo. Sa pagtanaw lamang sa kanya, ang kasalanan ay nadudurog nang sanlibo.

Verse 77

तदुत्तरे मुने रुद्रश्तुःशृंगोस्ति भीषणः । त्रिपादस्तु द्विशीर्षा च हस्ताः स्युः सप्त एव हि

Sa hilaga niyon, O pantas, naroon ang kakila-kilabot na Rudra na tinatawag na Tuḥśṛṅga; siya’y may tatlong paa, dalawang ulo, at tunay na pitong kamay.

Verse 78

रोरूयते वृषाकारस्त्रिधा बद्धः स कुंभज । काशीविघ्रकरा ये च ये काश्यां पापबुद्धयः

Siya’y umuungal, anyong toro, at nakagapos sa tatlong paraan, O anak ni Kumbha. Yaong mga nasa Kāśī na nagdudulot ng hadlang, at yaong nananahan sa Kāśī na may makasalanang hangarin—

Verse 79

तेषां च संछिदां कर्तुमहं धृतकुठारकः । ये काश्यां विघ्नहर्तारो ये काश्यां धर्मबुद्धयः

“Upang putulin ang mga iyon, ako’y may hawak na palakol. Ngunit yaong nasa Kāśī na nag-aalis ng mga hadlang, at yaong nasa Kāśī na may isip na nakatuon sa dharma—”

Verse 80

सुधाघटकरश्चाहं तद्वंशपरिषेककृत् । तं दृष्ट्वा वृषरुद्रं वै पूजयित्वा तु भक्तितः

“Ako rin ay may tangan na banga ng amṛta, at nagsasagawa ng pagpapahid ng pagtatalaga para sa angkang iyon. Pagkakita sa Vṛṣa‑Rudra, at matapos siyang sambahin nang may debosyon,”

Verse 81

महामहोपचारैश्च न विघ्नैरभिभूयते । मणिप्रदीपो नागोऽस्ति तस्माद्रुद्रादुदग्दिशि

—sa pamamagitan ng dakilang mga handog at pag-aalay, hindi nadadaig ng mga hadlang. Sa hilaga ng Rudrang iyon ay may isang Nāga na nagngangalang Maṇipradīpa.

Verse 82

मणिकुंडं तदग्रे तु विषव्याधिहरं परम् । तस्मिन्कुंडे कृतस्नानस्तं नागं परिवीक्ष्य च

Sa harapan niya ay ang Maṇi-kuṇḍa, na lubhang makapangyarihan sa pag-alis ng mga karamdaman dulot ng lason. Pagkaligo sa sagradong lawa roon at pagmasdan ang Nāga—

Verse 83

मणिमाणिक्यसंपूर्ण गजाश्वरथसंकुलम् । स्त्रीरत्नपुत्ररत्नैश्च समृद्धं राज्यमाप्नुयात्

Makakamtan niya ang isang masaganang kaharian—punô ng perlas at hiyas, siksik sa mga elepante, kabayo, at mga karwahe, at pinayayaman ng mga kayamanang gaya ng marangal na asawa at mahuhusay na anak.

Verse 84

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं काश्यां यैर्न विलोकितम् । ते मर्त्यलोके भाराय भुवो भूता न संशयः

Yaong mga hindi nakakita sa Kṛttivāseśvara Liṅga sa Kāśī—sa daigdig ng mga mortal, sila’y nagiging pasanin lamang ng lupa; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 85

स्कंद उवाच । कृत्तिवासः समुत्पत्तिं ये श्रोष्यंतीह मानवाः । तल्लिंगदर्शनाच्छ्रेयो लप्स्यंते नात्र संशयः

Sinabi ni Skanda: Ang mga taong dito’y makikinig sa salaysay ng pinagmulan ni Kṛttivāsa ay tiyak na magkakamit ng kabutihang espirituwal; at sa darśana ng Liṅgang iyon ay matatamo nila ang mapalad na kagalingan—walang pag-aalinlangan dito.