Adhyaya 20
Brahma KhandaBrahmottara KhandaAdhyaya 20

Adhyaya 20

Nagsisimula ang kabanata sa maikling pahayag ni Sūta na ang pakikinig at pagbigkas tungkol sa Rudrākṣa ay may kapangyarihang maglinis at magpabanal, at ang biyaya nito’y umaabot sa iba’t ibang uri ng tao at antas ng debosyon. Pagkaraan, inilalarawan ang Rudrākṣa bilang isang disiplinadong pagsasagawa na wari’y dakilang panata (mahā-vrata): binabanggit ang angkop na bilang ng mga butil at ang wastong paglalagay sa katawan, at itinatakda ang mga katumbas na gantimpalang ritwal—ang paghuhugas ng ulo na may Rudrākṣa ay kapantay ng bisa ng pagligo sa Gaṅgā; ang pagsamba sa Rudrākṣa ay katulad ng pagsamba sa liṅga. Itinuturo rin na ang japa (pag-uulit ng mantra) na may Rudrākṣa ay nagpapalakas ng bunga kaysa japa na wala nito, at inilalagay ang Rudrākṣa sa mas malawak na pagkakakilanlang Śaiva kasama ng bhasma at tanda ng tripuṇḍra. Pagkatapos ay lumilipat ang salaysay sa isang aral na alamat: tinanong ni Haring Bhadrasena ng Kashmir si Parāśara tungkol sa dalawang kabataang likás na deboto ng Rudrākṣa. Isinalaysay ni Parāśara ang nagdaang buhay: isang kortesanang tapat kay Śiva; isang mangangalakal na naghandog ng pulseras na hiyas at nagtiwala ng isang liṅgang batong-hiyas. Biglang nagkaroon ng sunog at nawasak ang liṅga, kaya nagpasya ang mangangalakal na magpakasunog; ang kortesana, dahil sa katotohanang binigkas niya, ay naghanda ring pumasok sa apoy. Nagpakita si Śiva, inihayag na pagsubok lamang iyon, nagkaloob ng mga biyaya, at pinalaya ang babae at ang kanyang mga umaasa. Ang nakaligtas na unggoy at tandang—na dati’y may suot na Rudrākṣa—ay sinasabing muling isinilang bilang dalawang batang lalaki, kaya naipapaliwanag ang kanilang likás na pagsasagawa dahil sa dating merito at nakasanayang debosyon.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । अथ रुद्राक्षमाहात्म्यं वर्णयामि समासतः । सर्वपापक्षयकरं शृण्वतां पठतामपि

Sinabi ni Sūta: Ngayon ay ilalarawan ko nang maikli ang kadakilaan ng Rudrākṣa—isang salaysay na nagwawasak ng lahat ng kasalanan para sa mga nakikinig, at maging sa mga bumibigkas nito.

Verse 2

अभक्तो वापि भक्तो वा नीचो नीचतरोपि वा । रुद्राक्षान्धारयेद्यस्तु मुच्यते सर्वपातकैः

Maging walang debosyon o may debosyon, maging hamak o higit pang hamak—sinumang magsuot ng Rudrākṣa ay napapalaya sa lahat ng mabibigat na kasalanan.

Verse 3

रुद्राक्षधारणं पुण्यं केन वा सदृशं भवेत् । महाव्रतमिदं प्राहुर्मुनयस्तत्त्वदर्शिनः

Ang pagsusuot ng Rudrākṣa ay dakilang kabutihan; ano pa ang maihahambing dito? Ito’y tinawag ng mga muning nakakakita ng katotohanan na isang ‘dakilang panata’ (mahā-vrata).

Verse 4

सहस्रं धारयेद्यस्तु रुद्राक्षाणां धृतव्रतः । तं नमंति सुराः सर्वे यथा रुद्रस्तथैव सः

Ngunit sinumang matatag sa panata, na nagsusuot ng isang libong Rudrākṣa—siya’y sinasamba ng lahat ng mga deva, gaya ng pagyukod nila kay Rudra; gayon din, nagiging tulad siya ni Rudra.

Verse 5

अभावे तु सहस्रस्य बाह्वोः षोडश षोडश । एकं शिखायां करयोर्द्वादश द्वादशैव हि

Kung hindi makakamit ang isang libo, magsuot ng tig-labing-anim sa dalawang bisig; isa sa tuktok na bunót; at tig-labindalawa sa dalawang kamay, tunay nga.

Verse 6

द्वात्रिंशत्कंठदेशे तु चत्वारिंशत्तु मस्तके । एकैक कर्णयोः षट् षट् वक्षस्यष्टोत्तरं शतम् । यो धारयति रुद्राक्षान्रुद्रवत्सोपि पूज्यते

Magsuot ng tatlumpu’t dalawa sa leeg, at apatnapu sa ulo; tig-anim sa bawat tainga; at isang daan at walo sa dibdib. Ang nagsusuot ng Rudrākṣa nang ganito ay pinararangalan, gaya ng paggalang kay Rudra.

Verse 7

मुक्ताप्रवालस्फटिकरौप्यवैदूर्यकांचनैः । समेतान्धारयेद्यस्तु रुद्राक्षान्स शिवो भवेत्

Ang sinumang nagsusuot ng Rudrākṣa na kasama ng perlas, koral, kristal, pilak, batong mata-ng-pusa, at ginto—siya’y nagiging tulad ni Śiva, umaabot sa kalagayan ni Śiva.

Verse 8

केवलानपि रुद्राक्षान्यथालाभं बिभर्ति यः । तं न स्पृशंति पापानि तमांसीव विभावसुम्

Kahit Rudrākṣa lamang, ayon sa abot-kaya at pagkakamit, ang sinumang nagsusuot—hindi siya dinadapuan ng mga kasalanan, gaya ng dilim na di makadikit sa araw.

Verse 9

रुद्राक्षमालया जप्तो मंत्रोऽनंतफलप्रदः । अरुद्राक्षो जपः पुंसां तावन्मात्रफलप्रदः

Ang mantra na inuusal habang may mālā ng Rudrākṣa ay nagbibigay ng walang-hanggang bunga. Ngunit ang japa na walang Rudrākṣa ay nagbibigay lamang ng gayong kasukat na bunga.

Verse 10

यस्यांगे नास्ति रुद्राक्ष एकोपि बहुपुण्यदः । तस्य जन्म निरर्थं स्यात्त्रिपुंड्ररहितं यदि

Kung sa katawan ng tao’y wala man lamang ni isang rudrākṣa—na nagkakaloob ng saganang kabutihang-loob—at siya’y wala rin ng Tripuṇḍra, ang tatlong guhit ng abo, ang kanyang kapanganakan ay nagiging walang saysay.

Verse 11

रुद्राक्षं मस्तके बद्ध्वा शिरःस्नानं करोति यः । गंगास्नानफलं तस्य जायते नात्र संशयः

Sinumang magtali ng rudrākṣa sa ulo at saka magsagawa ng pagligo sa ulo, nakakamtan niya ang bunga ng pagligo sa banal na Gaṅgā; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 12

रुद्राक्षं पूजयेद्यस्तु विना तोयाभिषेचनम् । यत्फलं लिंगपूजायास्तदेवाप्नोति निश्चितम्

Ngunit sinumang sumamba sa rudrākṣa kahit walang pagbubuhos ng tubig na pang-abhiseka, tiyak na nakakamtan niya ang kaparehong bunga ng pagsamba sa Śiva-liṅga.

Verse 13

एकवक्त्राः पंचवक्त्रा एकादशमुखाः परे । चतुर्दशमुखाः केचिद्रुद्राक्षा लोकपूजिताः

May mga rudrākṣang iisang mukha, may limang mukha, ang iba’y may labing-isang mukha; at may ilan pang may labing-apat na mukha—ang mga rudrākṣang ito’y sinasamba ng daigdig.

Verse 14

भक्त्या संपूजितो नित्यं रुद्राक्षः शंकरात्मकः । दरिद्रं वापि कुरुते राजराजश्रियान्वितम्

Ang rudrākṣa—na may likas na anyo ni Śaṅkara—kapag araw-araw na sinasamba nang may debosyon, kaya nitong gawing ang dukha man ay mapuspos ng maharlikang, pang-haring kasaganaan.

Verse 15

अत्रेदं पुण्यमाख्यानं वर्णयंति मनीषिणः । महापापक्षयकरं श्रवणात्कीर्त्तनादपि

Dito isinasalaysay ng mga pantas ang banal na kasaysayang ito—na pumupuksa sa malalaking kasalanan kahit sa pakikinig o pagbigkas lamang.

Verse 16

राजा काश्मीरदेशस्य भद्रसेन इति श्रुतः । तस्य पुत्रो ऽभवद्धीमान्सुधर्मानाम वीर्यवान्

Sa lupain ng Kāśmīra ay may haring tanyag na Bhadrasena. Nagkaroon siya ng anak na si Sudharmā—matalino at magiting.

Verse 17

तस्यामात्यसुतः कश्चित्तारको नाम सद्गुणः । बभूव राजपुत्रस्य सखा परमशोभनः

May isang anak ng ministro roon, si Tāraka ang pangalan, puspos ng mabubuting katangian; siya’y naging kaibigang lubhang kahanga-hanga ng prinsipe.

Verse 18

तावुभौ परमस्निग्धौ कुमारौ रूपसुन्दरौ । विद्याभ्यासपरौ बाल्ये सह क्रीडां प्रचक्रतुः

Ang dalawang kabataang prinsipe, lubhang magiliw sa isa’t isa at kagandahan ang anyo, ay nagsikap sa pag-aaral; sa kanilang kabataan ay sabay silang naglaro.

Verse 19

तौ सदा सर्वगात्रेषु रुद्राक्षकृतभूषणौ । विचेरतुरुदारांगौ सततं भस्मधारिणौ

Lagi nilang suot sa buong katawan ang mga palamuting yari sa rudrākṣa; marangal ang tindig, sila’y lumalakad na laging may dalang banal na abo.

Verse 20

हारकेयूरकटककुंडलादिविभूषणम् । हेमरत्नमयं त्यक्त्वा रुद्राक्षान्दधतुश्च तौ

Isinantabi nila ang mga palamuting gaya ng kuwintas, pulseras sa bisig, mga bangles, at hikaw na yari sa ginto at hiyas; sa halip, silang dalawa’y nagsuot ng mga butil ng Rudrākṣa.

Verse 21

रुद्राक्षमालितौ नित्यं रुद्राक्षकरकंकणौ । रुद्राक्षकंठाभरणौ सदा रुद्राक्षकुंडलौ

Lagi silang may kuwintas na Rudrākṣa; ang mga palamuti sa kamay ay Rudrākṣa; ang palamuti sa leeg ay Rudrākṣa; at maging ang kanilang mga hikaw ay palaging Rudrākṣa.

Verse 22

हेमरत्नाद्यलंकारे लोष्टपाषाणदर्शनौ । बोध्यमानावपि जनैर्न रुद्राक्षान्व्यमुंचताम्

Sa kanila, ang mga palamuting ginto at hiyas ay wari’y mga tipak ng lupa at bato lamang; at kahit pigilan sila ng mga tao, hindi nila iniwan ang kanilang Rudrākṣa.

Verse 23

तस्य काश्मीरराजस्य गृहं प्राप्तो यदृच्छया । पराशरो मुनिवरः साक्षादिव पितामहः

Nagkataong dumating sa tahanan ng haring iyon ng Kāśmīra ang dakilang pantas na si Parāśara—na wari’y si Pitāmaha (Brahmā) mismo na nahayag.

Verse 24

तमर्चयित्वा विधिवद्राजा धर्मभृतां वरः । प्रपच्छ सुखमासीनं त्रिकालज्ञं महामुनिम्

Matapos siyang sambahin ayon sa wastong ritwal, ang hari—pinakamahusay sa mga tagapagtangan ng dharma—ay nagtanong sa dakilang muni na nakaupo nang payapa at nakaaalam ng tatlong panahon.

Verse 25

राजोवाच । भगवन्नेष पुत्रो मे सोपि मंत्रिसुतश्च मे । रुद्राक्षधारिणौ नित्यं रत्नाभरणनिःस्पृहौ

Sinabi ng hari: “O Mapalad na Panginoon, ito ang aking anak, at yaon nama’y anak ng aking ministro. Kapwa sila laging may suot na Rudrākṣa at walang pagnanasa sa mga hiyas na alahas.”

Verse 26

शास्यमानावपि सदा रत्नाकल्पपरिग्रहे । विलंघितास्मद्वचनौ रुद्राक्षेष्वेव तत्परौ

Bagaman palagi silang pinapayuhan na tumanggap ng mariringal na hiyas, nilabag nila ang aking salita at nanatiling nakatuon lamang sa Rudrākṣa.

Verse 27

नोपदिष्टाविमौ बालौ कदाचिदपि केनचित् । एषा स्वाभाविकी वृत्तिः कथमासीत्कुमारयोः

Ang dalawang batang ito’y hindi kailanman tinuruan ninuman, kahit minsan. Paano nga ba sumibol sa dalawang kabataan ang ganitong likás na asal?

Verse 28

पराशर उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि तव पुत्रस्य धीमतः । यथा त्वं मंत्रिपुत्रस्य प्राग्वृत्तं विस्मयावहम्

Sinabi ni Parāśara: “Makinig ka, O Hari; ipaliliwanag ko ang dating pangyayari tungkol sa iyong marunong na anak, at gayundin ang kagila-gilalas na nakaraan ng anak ng ministro.”

Verse 29

नंदिग्रामे पुरा काचिन्महानंदेति विश्रुता । बभूव वारवनिता शृंगारललिताकृतिः

Noong unang panahon sa Nandigrāma, may isang kilalang kurtisanang nagngangalang Mahānandā, marikit ang anyo at bihasa sa pag-aayos at pang-akit.

Verse 30

छत्रं पूर्णेंदुसंकाशं यानं स्वर्णविराजितम् । चामराणि सुदंडानि पादुके च हिरण्मये

Isang payong na kumikislap na tila kabilugan ng buwan, isang sasakyang nagniningning sa ginto, mga pamaypay na chāmara na may matitibay na hawakan, at maging mga sandalyas na ginto—ito ang kaniyang mariringal na pag-aari.

Verse 31

अंबराणि विचित्राणि महार्हाणि द्युमंति च । चंद्ररश्मिनिभाः शय्या पर्यंकाश्च हिरण्मयाः

Mayroon siyang mga kasuotang sari-sari ang anyo—mahalaga at maningning; mga higaan na tila sinag ng buwan sa lambot at kintab, at mga upuang pahingahan na yari sa ginto.

Verse 32

गावो महिष्यः शतशो दासाश्च शतशस्तथा

May daan-daang baka at kalabaw, at gayundin daan-daang mga lingkod.

Verse 33

सर्वाभरणदीप्तांग्यो दास्यश्च नवयौवना । भूषणानि परार्ध्याणि नवरत्नोज्ज्वलानि च

Ang kaniyang mga alilang babae, sariwa sa kabataan, ay nagniningning sa lahat ng alahas; at may mga palamuting napakamahal, kumikislap sa siyam na uri ng hiyas.

Verse 34

गन्धकुंकुमकस्तूरीकर्पूरागुरुलेपनम् । चित्रमाल्यावतंसश्च यथेष्टं मृष्टभोजनम्

May mga halimuyak at pahid—safron, kunkuma, kasturi, kampor, at pahid na aguru; mga kuwintas na bulaklak at makukulay na palamuting pangbuhok, at masasarap na pagkain ayon sa ninanais.

Verse 35

नानाचित्रवितानाढ्यं नानाधान्यमयं गृहम् । बहुरत्नसहस्राढ्यं कोटिसंख्याधिकं धनम्

Ang kaniyang tahanan ay sagana sa sari-saring makukulay na mga toldang palamuti at punô ng iba’t ibang butil; umaapaw sa libu-libong hiyas ng maraming uri, at sa yamang lampas pa sa bilang na mga krore.

Verse 36

एवं विभवसंपन्ना वेश्या कामविहारिणी । शिवपूजारता नित्यं सत्यधर्मपरायणा

Sa gayong dakilang kayamanan, ang veshya—bagaman namumuhay sa mga aliw—ay laging nakatuon sa pagsamba kay Śiva, at matatag na nakalaan sa katotohanan at dharma.

Verse 37

सदाशिवकथासक्ता शिवनामकथोत्सुका । शिवभक्तांघ्र्यवनता शिवभक्तिरतानिशम्

Siya’y nahumaling sa mga salaysay tungkol kay Sadāśiva, sabik sa mga pagbanggit ng Banal na Pangalan ni Śiva; yumuyuko siya sa mga paa ng mga deboto ni Śiva, at araw-gabi’y nalulugod sa debosyon kay Śiva.

Verse 38

विनोदहेतोः सा वेश्या नाट्यमण्डपमध्यतः । रुद्राक्षैभूषयित्वैकं मर्कटं चैव कुक्कुटम्

Bilang libangan, ang veshyang iyon, mula sa gitna ng tanghalan ng sayaw, ay pinalamutian ng mga butil ng rudrākṣa ang isang unggoy at gayundin ang isang tandang.

Verse 39

करतालैश्च गीतैश्च सदा नर्तयति स्वयम् । पुनश्च विहसंत्युच्चैः सखीभिः परिवारिता

Sa palakpak ng kamay at mga awit, siya mismo’y laging nagpapasayaw sa kanila; at muli’t muli, napapaligiran ng kaniyang mga sakhī, siya’y humahalakhak nang malakas.

Verse 40

युग्मम् । रुद्राक्षैः कृतकेयूरकर्णाभरणभूषणः । मर्कटः शिक्षया तस्याः सदा नृत्यति बालवत्

Suot ang mga keyur at palamuting-hikaw na yari sa mga butil ng rudrākṣa, ang unggoy—na sinanay niya—ay laging sumasayaw na parang musmos.

Verse 41

शिखायां बद्धरुद्राक्षः कुक्कुटः कपिना सह । चिरं नृत्यति नृत्यज्ञः पश्यतां चित्रमावहन्

May rudrākṣa na nakatali sa kanyang tuktok-buhok, ang tandang—dalubhasa sa sayaw—ay matagal na sumasayaw kasama ng unggoy, na nagdudulot ng kamangha-manghang tanawin sa mga nanonood.

Verse 42

एकदा भवनं तस्याः कश्चिद्वैश्यः शिवव्रती । आजगाम सरुद्राक्षस्त्रिपुंड्री निर्ममः कृती

Minsan, isang vaiśya na nanata kay Śiva ay dumating sa kanyang bahay—may suot na rudrākṣa, may tatlong guhit ng banal na abo, walang pagkamakamkam, at disiplinado sa asal.

Verse 43

स बिभ्रद्भस्म विशदे प्रकोष्ठे वरकंकणम् । महारत्नपरिस्तीर्णं ज्वलंतं तरुणार्कवत्

Taglay niya ang maningning at dalisay na banal na abo, at sa bisig niya’y isang maringal na pulseras—punô ng mahahalagang hiyas—na kumikislap na parang bagong sikat na araw.

Verse 44

तमागतं सा गणिका संपूज्य परया मुदा । तत्प्रकोष्ठगतं वीक्ष्य कंकणं प्राह विस्मिता

Pagdating niya, sinalubong at pinarangalan siya ng ganika nang may dakilang galak; at nang makita ang pulseras sa kanyang bisig, nagsalita siya sa pagkamangha.

Verse 45

महारत्नमयः सोऽयं कंकणस्त्वत्करे स्थितः । मनो हरति मे साधौ दिव्यस्त्रीभूषणोचितः

Ang pulseras na ito sa iyong kamay ay yari sa mahahalagang hiyas. O banal at marangal, inaakit nito ang aking diwa—tunay na angkop na makalangit na palamuti ng babae.

Verse 46

इति तां वररत्नाढ्य सस्पृहां करभूषणे । वाक्ष्योदारमतिर्वैश्यः सस्मितं समभाषत

Sa gayon, nang makita niya ang babaeng hitik sa mahuhusay na hiyas at sabik sa palamuting pangkamay, ang mapagbigay na Vaiśya ay nagsalita sa kanya nang may ngiti.

Verse 47

वैश्य उवाच । अस्मिन्रत्नवरे दिव्ये यदि ते सस्पृहं मनः । तमेवादत्स्व सुप्रीता मौल्यमस्य ददासि किम्

Sinabi ng Vaiśya: “Kung ang iyong puso’y nananabik sa banal at pinakamainam na hiyas na ito, kunin mo na nang may galak. Anong halaga ang ibibigay mo para rito?”

Verse 48

वेश्यो वाच । वयं तु स्वैरचारिण्यो वेश्यास्तु न पतिव्रताः । अस्मत्कुलोचितो धर्मो व्यभिचारो न संशयः

Sumagot ang veshyā: “Kami’y mga babaeng malaya ang gawi; ang mga veshyā ay hindi mga pativrata. Ang kaugaliang dharma sa aming angkan ay pakikipag-ugnayang labas sa kasal—walang alinlangan.”

Verse 49

यद्येतद्रत्नखचितं ददासि करभूषणम् । दिनत्रयमहोरात्रं तव पत्नी भवाम्यहम्

“Kung ibibigay mo ang palamuting pangkamay na ito na may mga hiyas, sa loob ng tatlong araw at tatlong gabi, ako’y magiging asawa mo.”

Verse 50

वैश्य उवाच । तथास्तु यदि ते सत्यं वचनं वारवल्लभे । ददामि रत्नवलयं त्रिरात्रं भव मद्वधूः

Wika ng mangangalakal: “Mangyari nawa—kung tunay ang iyong salita, O minamahal na kurtisana. Ibibigay ko sa iyo ang pulseras na may hiyas; sa loob ng tatlong gabi, maging asawa kita.”

Verse 51

एतस्मिन्व्यवहारे तु प्रमाणं शशिभास्करौ । त्रिवारं सत्यमित्युक्त्वा हृदयं मे स्पृश प्रिये

“Sa kasunduang ito, ang Buwan at ang Araw ang magiging saksi. Sa pagsambit nang tatlong ulit, ‘Totoo ito,’ hipuin mo ang aking puso, O sinta.”

Verse 52

वेश्योवाच । दिनत्रयमहोरात्रं पत्नी भूत्वा तव प्रभो । सहधर्मं चरामीति सा तद्धृदयमस्पृशत्

Wika ng kurtisana: “Sa tatlong araw at gabi, O panginoon, bilang iyong asawa, mamumuhay ako kasama mo sa iisang dharma.” Pagkasabi nito, hinipo niya ang kanyang puso.

Verse 53

अथ तस्यै स वैश्यस्तु प्रददौ रत्नकङ्कणम् । लिंगं रत्नमयं चास्या हस्ते दत्त्वेदमब्रवीत्

Pagkaraan, ibinigay ng mangangalakal sa kanya ang pulseras na may hiyas; at isang Liṅga na yari sa mga hiyas ay inilagay niya sa kanyang palad, saka nagsalita ng ganito.

Verse 54

इदं रत्नमयं शैवं लिंगं मत्प्राणसंनिभम् । रक्षणीयं त्वया कांते तस्य हानिर्मृतिर्मम

“Ang Śaiva na Liṅga na ito, na yari sa hiyas, ay kasinghalaga sa akin ng aking sariling buhay. Ingatan mo ito, O sinta; ang pagkawala nito ay kamatayan ko.”

Verse 55

एवमस्त्विति सा कांता लिंगमादाय रत्नजम् । नाट्यमण्डपिकास्तंभे निधाय प्राविशद्गृहम्

“Mangyari nawa,” wika ng minamahal. Kinuha niya ang Liṅga na isinilang sa hiyas, inilagak sa haligi ng munting mandapa ng sayaw, at saka pumasok sa bahay.

Verse 56

सा तेन संगता रात्रौ वैश्येन विटधर्मिणा । सुखं सुष्वाप पर्यंके मृदुतल्पोपशोभिते

Nang gabing iyon, nakipagsama siya sa mangangalakal na may asal ng kalayawan; at masayang nakatulog sa higaan na pinalamutian ng malambot na kutson.

Verse 57

ततो निशीथसमये नाट्यमण्डपिकांतरे । अकस्मादुत्थितो वह्निस्तमेव सहसावृणोत्

Pagdating ng hatinggabi, sa loob ng mandapa ng sayaw, biglang sumiklab ang apoy at dagling nilamon ang buong pook.

Verse 58

मण्डपे दह्यमाने तु सहसोत्थाय संभ्रमात् । सा वेश्या मर्कटं तत्र मोचयामास बंधनात्

Habang nasusunog ang mandapa, bigla siyang tumindig sa pagkataranta; at doon, pinalaya ng bayarang babae ang isang unggoy mula sa pagkagapos.

Verse 59

स मर्कटो मुक्तबंधः कुक्कुटेन सहामुना । भीतो दूरं प्रदुद्राव विधूयाग्निकणान्बहून्

Ang unggoy na napalaya sa pagkagapos, kasama ang tandang na iyon, ay tumakbong malayo sa takot, inaalis sa katawan ang maraming nagliliyab na baga.

Verse 60

स्तंभेन सह निर्दग्धं तल्लिंगं शकलीकृतम् । दृष्ट्वा वेश्या च वैश्यश्च दुरंतं दुःखमापतुः

Nang makita nilang ang Liṅga—nasunog kasama ng tuntungan at nadurog sa mga piraso—ang babaeng bayaran at ang vaiśya ay nilamon ng di-matiis na dalamhati.

Verse 61

दृष्ट्वा प्राणसमं लिंगं दग्धं वैश्यपतिस्तथा । स्वयमप्याप्तनिर्वेदो मरणाय मतिं दधौ

Nang makita ng pinuno ng mga mangangalakal ang Liṅga—kasinghalaga ng buhay—na nasunog, siya’y napuspos ng malalim na paglayo sa mundo at nagpasiyang mamatay.

Verse 62

निर्वेददान्नितरां खेदाद्वैश्यस्तामाह दुःखिताम् । शिवलिंगे तु निर्भिन्ने नाहं जीवितुमुत्सहे

Dahil sa pagsisisi at lalo pang matinding pighati, sinabi ng vaiśya sa nagdadalamhating babae: “Ngayong nabasag ang Śiva-liṅga, wala na akong loob na mabuhay pa.”

Verse 63

चितां कारय मे भद्रे तव भृत्यैर्बलाधिकैः । शिवे मनः समावेश्य प्रविशामि हुताशनम्

“O marangal na ginang, ipagawa mo para sa akin ang isang puneraryang siga sa tulong ng iyong malalakas na alagad. Itutuon ko ang isip kay Śiva at papasok ako sa apoy.”

Verse 64

यदि ब्रह्मेंद्रविष्ण्वाद्या वारयेयुः समेत्य माम् । तथाप्यस्मिन्क्षणे धीरः प्रविश्याग्निं त्यजाम्यसून्

“Kahit magsama-sama pa sina Brahmā, Indra, Viṣṇu at iba pa upang pigilan ako, sa sandaling ito rin—matatag—papasok ako sa apoy at bibitawan ang hininga ng buhay.”

Verse 65

तमेवं दृढबंधं सा विज्ञाय बहुदुःखिता । स्वभृत्यैः कारयामास चितां स्वनगराद्बहिः

Nang malaman niyang buo na ang kanyang loob, siya ay labis na namighati at inutusan ang kanyang mga lingkod na gumawa ng siga ng libing sa labas ng lungsod.

Verse 66

ततः स वैश्यः शिवभक्तिपूतः प्रदक्षिणीकृत्य समिद्धमग्निम् । विवेश पश्यत्सु जनेषु धीरः सा चानुतापं युवती प्रपेदे

Pagkatapos, ang Vaishya na iyon, na dinalisay ng debosyon kay Shiva, ay umikot sa nagliliyab na apoy at matatag na pumasok dito habang nakatingin ang mga tao; at ang dalaga ay inusig ng pagsisisi.

Verse 67

अथ सा दुःखिता नारी स्मृत्वा धर्मं सुनिर्मलम् । सर्वान्बन्धून्समीक्ष्यैव बभाषे करुणं वचः

Pagkatapos, ang nagdadalamhating babae, na inaalala ang wagas na Dharma, ay tumingin sa lahat ng kanyang mga kamag-anak at nagsalita ng mga salitang puno ng habag.

Verse 68

रत्नकंकणमादाय मया सत्यमुदाहृतम् । दिनत्रयमहं पत्नी वैश्यस्यामुष्य संमता

"Hawak ang pulseras na may hiyas, sinabi ko ang katotohanan: sa loob ng tatlong araw ay kinilala ako bilang asawa ng Vaishya na iyon."

Verse 69

कर्मणा मत्कृतेनायं मृतो वैश्यः शिवव्रती । तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि सहानेन हुताशनम् । सधर्मचारिणीत्युक्तं सत्यमेतद्धि पश्यथ

"Dahil sa aking ginawa, ang Vaishya na ito, na tumutupad sa panata kay Shiva, ay namatay. Kaya naman, papasok ako sa apoy kasama niya. 'Isang kasama sa Dharma'—ito ay tunay na sinabi; masdan ninyo ang katotohanang ito."

Verse 70

सत्येन प्रीतिमायांति देवास्त्रिभुवनेश्वराः । सत्यासक्तिः परो धर्मः सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्

Sa katotohanan, nalulugod ang mga diyos—mga panginoon ng tatlong daigdig. Ang pagkapit sa katotohanan ang pinakamataas na dharma; sa katotohanan nakasalig ang lahat.

Verse 71

सत्येन स्वर्गमोक्षौ च नासत्येन परा गतिः । तस्मासत्यं समाश्रित्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्

Sa katotohanan nakakamtan ang langit at moksha; sa kasinungalingan, walang pinakamataas na hantungan. Kaya, sa pagkanlong sa katotohanan, papasok ako sa apoy.

Verse 72

इति सा दृढनिर्बंधा वार्यमाणापि बंधुभिः । सत्यलोपभयान्नारी प्राणांस्त्यक्तुं मनो दधे

Gayon, kahit pinipigilan ng kanyang mga kamag-anak, nanatili siyang matatag sa pasya. Sa takot na malabag ang katotohanan, itinakda ng babae ang isip na isuko ang sariling buhay.

Verse 73

सर्वस्वं शिवभक्तेभ्यो दत्त्वा ध्यात्वा सदाशिवम् । तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रदेशाभिमुखी स्थिता

Ibinigay niya ang lahat ng ari-arian sa mga deboto ni Śiva at nagmuni sa Sadāśiva. Pagkatapos, inikutan niya ang apoy nang tatlong ulit at tumindig na nakaharap dito, handang magpatuloy.

Verse 74

तां पतंतीं समिद्धेऽग्नौ स्वपदार्पितमानसाम् । वारयामास विश्वात्मा प्रादुर्भूतः शिवः स्वयम्

Nang siya’y mahulog na sa naglalagablab na apoy, at ang kanyang isip ay inialay sa Kanyang mga paa, si Śiva mismo—ang Kaluluwa ng sansinukob—ay nagpakita at siya’y pinigil.

Verse 75

सा तं विलोक्याखिलदेव देवं त्रिलोचनं चन्द्रकलावतंसम् । शशांकसूर्यानलकोटिभासं स्तब्धेव भीतेव तथैव तस्थौ

Nang masilayan niya Siya—ang Diyos ng lahat ng mga diyos, ang Tatlong-Mata na may putong na gasuklay ng buwan, na nagniningning na wari’y di-mabilang na buwan, araw, at apoy—siya’y tumigil na parang natigilan at natakot.

Verse 76

तां विह्वलां परित्रस्तां वेपमानां जडी कृताम् । समाश्वास्य गलद्बाष्पां करे गृह्याब्रवीद्वचः

Nang makita Niyang siya’y nalilito, lubhang natatakot, nanginginig at parang manhid, inaliw Niya siya; hinawakan ang kanyang kamay habang dumadaloy ang luha, at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 77

शिव उवाच । सत्यं धर्मं च ते धैर्यं भक्तिं च मयि निश्चलाम् । निरीक्षितुं त्वत्सकाशं वैश्यो भूत्वाहमागतः

Sinabi ni Śiva: “Upang masaksihan ang iyong katotohanan, ang iyong dharma, ang iyong matatag na tapang, at ang di-natitinag mong debosyon sa Akin, ako’y dumating sa iyo na nag-anyong vaiśya.”

Verse 78

माययाग्निं समुत्थाप्य दग्धवान्नाट्यमंडपम् । दग्धं कृत्वा रत्नलिंगं प्रवृष्टोस्मि हुताशनम्

“Sa pamamagitan ng Aking māyā, pinasibol Ko ang apoy at sinunog ang tanghalan ng pagtatanghal. Pagkaraang magmukhang sunog ang hiyas na liṅga, pumasok Ako sa apoy bilang bahagi ng pagsubok.”

Verse 79

वेश्याः कैतवकारिण्यः स्वैरिण्यो जनवंचकाः । सा त्वं सत्यमनुस्मृत्य प्रविष्टाग्निं मया सह

“Ang mga courtesan ay madalas mapanlinlang, mapagpabaya sa asal, at nanlilinlang sa mga tao; ngunit ikaw—na inalaala ang katotohanan—ay pumasok sa apoy na kasama Ko.”

Verse 80

अतस्ते संप्रदास्यामि भोगांस्त्रिदशदुर्लभान् । आयुश्च परमं दीर्घमारोग्यं च प्रजोन्नतिम् । यद्यदिच्छसि सुश्रोणि तत्तदेव ददामि ते

Kaya ipagkakaloob ko sa iyo ang mga kaligayahang bihirang makamtan kahit ng mga diyos: napakahabang buhay, kalusugang walang karamdaman, at pag-unlad ng mga supling. Anuman ang iyong naisin, O marikit ang balakang, yaon din ang ibinibigay ko sa iyo.

Verse 81

सूत उवाच । इति ब्रुवति गौरीशे सा वेश्या प्रत्यभाषत

Sabi ni Sūta: Nang magsalita nang gayon ang Panginoon ni Gaurī, sumagot ang babaing-kortesana.

Verse 82

वेश्योवाच । न मे वांछास्ति भोगेषु भूमौ स्वर्गे रसातले । तव पादांबुजस्पर्शादन्यत्किंचिन्न वै वृणे

Sinabi ng kortesana: Wala akong pagnanasa sa mga kalayawan—sa lupa man, sa langit, o sa kailaliman. Bukod sa paghipo ng iyong mga paang-loto, wala na akong ibang pinipili.

Verse 83

एते भृत्याश्च दास्यश्च ये चान्ये मम बांधवाः । सर्वे त्वदर्चनपरास्त्वयि संन्यस्तवृत्तयः

Ang mga aliping lalaki at babae, at ang iba ko pang mga kamag-anak—nawa’y silang lahat ay maging masigasig sa iyong pagsamba, at ang kanilang buong pamumuhay ay maihabilin at maisuko sa iyo.

Verse 84

सर्वानेतान्मया सार्धं नीत्वा तव परं पदम् । पुनर्जन्मभयं घोरं विमोचय नमोस्तु ते

Isama mo kaming lahat at dalhin sa iyong kataas-taasang tahanan; palayain mo kami sa kakilakilabot na takot sa muling pagsilang. Pagpupugay sa iyo.

Verse 85

तथेति तस्या वचनं प्रतिनंद्य महेश्वरः । तान्सर्वांश्च तया सार्धं निनाय परमं पदम्

“Gayon na nga,” wika ni Mahēśvara, at pinuri ang kanyang salita; at dinala Niya silang lahat, kasama niya, sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 86

पराशर उवाच । नाट्यमंडपिकादाहे यौ दूरं विद्रुतौ पुरा । तत्रावशिष्टौ तावेव कुक्कुटो मर्कटस्तथा

Sinabi ni Parāśara: Noong minsang nasusunog ang munting tanghalang-pabilyon, may dalawang tumakas nang malayo; ngunit ang dalawang iyon ay nanatili roon—ang tandang at ang unggoy.

Verse 87

कालेन निधनं यातो यस्तस्या नाट्यमर्कटः । सोभूत्तव कुमारोऽसौ कुवकुटो मंत्रिणः सुतः

Sa paglipas ng panahon, namatay ang unggoy ng tanghalang iyon. Siya ngayon ang anak mo; at ang dating tandang ay naging anak ng ministro.

Verse 88

रुद्राक्षधारणोद्भूतात्पुण्यात्पूर्वभवार्जितात् । कुले महति संजातौ वर्तेते बालकाविमौ

Mula sa kabutihang dulot ng pagdadala ng rudrākṣa—kabutihang natipon sa dating kapanganakan—ang dalawang batang ito’y isinilang sa dakila at marangal na angkan at ngayo’y namumuhay roon.

Verse 89

पूर्वाभ्यासेन रुद्राक्षान्दधाते शुद्धमानसौ । अस्मिञ्जन्मनि तं लोकं शिवं संपूज्य यास्य तः

Dahil sa dating pagsasanay, suot nila ang mga rudrākṣa, at dalisay ang kanilang isipan. Sa buhay na ito mismo, sa ganap na pagsamba kay Śiva, mararating nila ang banal na daigdig na iyon.

Verse 90

एषा प्रवृत्तिस्त्वनयोर्बालयोः समुदाहृता । कथा च शिवभक्ताया किमन्यत्प्रष्टुमिच्छसि

Ganito nang ganap na naisalaysay ang pangyayari ng dalawang batang ito—at gayundin ang salaysay ng tapat na deboto ni Śiva. Ano pa ang nais mong itanong?