Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 76

Devanagari script

तां विह्वलां परित्रस्तां वेपमानां जडी कृताम् । समाश्वास्य गलद्बाष्पां करे गृह्याब्रवीद्वचः

Transliteration

tāṃ vihvalāṃ paritrastāṃ vepamānāṃ jaḍī kṛtām | samāśvāsya galadbāṣpāṃ kare gṛhyābravīdvacaḥ

Translation

Nang makita Niyang siya’y nalilito, lubhang natatakot, nanginginig at parang manhid, inaliw Niya siya; hinawakan ang kanyang kamay habang dumadaloy ang luha, at nagsalita ng mga salitang ito.

Word by Word

• ताम्: her
• ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• विह्वलाम्: agitated
• विह्वलाम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विह्वल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• परित्रस्ताम्: terrified
• परित्रस्ताम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परित्रस्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; परि√त्रस्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (PPP)

• वेपमानाम्: trembling
• वेपमानाम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √वेप् (धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; शतृ-प्रत्यय (Present active participle)

• जडी: stupefied
• जडी: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जड (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; (जडीभूता इत्यर्थे)

• कृताम्: made/turned (into)
• कृताम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कृ)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (PPP)

• समाश्वास्य: having consoled
• समाश्वास्य: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ√श्वस् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• गलद्बाष्पाम्: with tears flowing
• गलद्बाष्पाम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गलत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गल्) + बाष्प (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (गलद् बाष्पः यस्याः सा)

• करे: in (his) hand
• करे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• गृह्य: having taken/holding
• गृह्य: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive) रूप; छान्दस/वैदिक-प्रयोगे ‘गृह्य’ = ‘गृहीत्वा’

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• वचः: words/speech
• वचः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

Speaker

Narrator (contextual; not explicitly named in this verse)

Visual Art Cues

Scene: Śiva gently takes the trembling woman’s hand; her tears fall; his posture is protective and calming, preparing to speak.

Characters & Entities

• Śiva (implied by context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine compassion accompanies divine power—Śiva not only appears, but also reassures and protects.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse centers on personal divine encounter and reassurance.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates consolation and instruction that follows.