Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 65

Devanagari script

तमेवं दृढबंधं सा विज्ञाय बहुदुःखिता । स्वभृत्यैः कारयामास चितां स्वनगराद्बहिः

Transliteration

tamevaṃ dṛḍhabaṃdhaṃ sā vijñāya bahuduḥkhitā | svabhṛtyaiḥ kārayāmāsa citāṃ svanagarādbahiḥ

Translation

Nang malaman niyang buo na ang kanyang loob, siya ay labis na namighati at inutusan ang kanyang mga lingkod na gumawa ng siga ng libing sa labas ng lungsod.

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम् (Accusative singular)

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: evam (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (manner adverb)

• दृढबन्धम्: firmly bound
• दृढबन्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: dṛḍha (प्रातिपदिक) + bandha (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः; पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)

• विज्ञाय: having understood
• विज्ञाय: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: वि + ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वक्रिया (having known)

• बहुदुःखिता: greatly distressed
• बहुदुःखिता: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: bahu (प्रातिपदिक) + duḥkhita (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: कर्मधारय-समासः; स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)

• स्वभृत्यैः: by her own servants
• स्वभृत्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: sva (प्रातिपदिक) + bhṛtya (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य भृत्याः); पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (Instrumental plural)

• कारयामास: caused (to be made)
• कारयामास: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) [णिच् causative: कारयति]
• Form: लिट्-लकारः (Perfect); प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम् (he/she caused to be done)

• चिताम्: a funeral pyre
• चिताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: citā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)

• स्वनगरात्: from her own city
• स्वनगरात्: Apādāna (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: sva (प्रातिपदिक) + nagara (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य नगरम्); नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Ablative singular)

• बहिः: outside
• बहिः: Deśa-adhikaraṇa (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: bahiḥ (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb of place)

Speaker

Narrator (context not specified in excerpt)

Visual Art Cues

Scene: A sorrowful woman, attendants and townsfolk at the city’s edge; a freshly built pyre of stacked logs, ritual vessels nearby; dusk-like heaviness, the boundary between city life and cremation ground.

Characters & Entities

• Veśyā (woman)
• Vaiśya
• Citā (funeral pyre)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Actions driven by remorse can set irreversible consequences in motion, emphasizing careful conduct toward sacred dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is identified in this excerpt.

What ritualistic prescription is mentioned?

Construction of the funeral pyre (citā) is mentioned as part of death-rites context.