
Isinalaysay ni Sūta na si Haring Bhadrāyu, habang nagagalak sa tagsibol sa isang kagubatang marangya ang paglalarawan kasama ang reyna na si Kīrtimālinī, ay nakatagpo ng mag-asawang brāhmaṇa na tumatakas sa isang tigre. Kahit paulanan ng palaso ng hari, hindi napigil ang tigre at sinunggaban pa ang asawa, kaya nahayag ang pagkabigo ng bisa ng kapangyarihang panghari. Ang naulilang brāhmaṇa ay nanaghoy at sinisi ang hari sa pagkukulang sa rājadharma: ang tungkulin ng hari na magtanggol sa nagdurusa ay higit pa sa buhay, yaman, at kapangyarihan. Dahil sa matinding hiya at takot sa pagbagsak ng dangal at dharma, nag-alok ang hari ng kabayaran; subalit hiniling ng brāhmaṇa ang mismong reyna ng hari, at lumalim ang pagsubok sa pagitan ng tungkuling magprotekta, mga pamantayang panlipunan, at kasalanan. Sa pag-iisip na ang kabiguang magtanggol ay nagdudulot ng mabigat na demerito, ibinigay ng hari ang reyna at naghanda sa pagsunog sa sarili upang ingatan ang karangalan at tubusin ang pagkukulang. Sa sandaling papasok sa apoy, nagpakita si Śiva sa maningning na anyo kasama si Umā, napapaligiran ng mga nilalang sa langit, at tinanggap ang mahabang himno ng hari na pumupuri kay Śiva bilang sanhi na lampas sa isip at salita. Ipinahayag ni Śiva na ang tigre at ang brāhmaṇa ay mga anyong māyā lamang upang subukin ang katatagan at debosyon ng hari; ang babaeng sinunggaban ay isang banal na nilalang (Girīndrajā). Ipinagkaloob ang mga biyaya: hiniling ng hari ang walang hanggang paglapit kay Śiva para sa sarili, sa reyna, at sa mga kamag-anak na pinangalanan; hiniling din ng reyna ang gayon para sa kanyang mga magulang. Nagtatapos ang salaysay sa phalaśruti na nangakong ang sinumang bumibigkas o nagpaparinig ng kuwentong ito ay magkakamit ng kasaganaan at sa huli ay makaaabot kay Śiva.
Verse 1
सूत उवाच । प्राप्तसिंहासनो वीरो भद्रायुः स महीपतिः । प्रविवेश वनं रम्यं कदाचिद्भार्यया सह
Sinabi ni Sūta: Nang makaupo na sa trono, ang bayaning si Bhadrāyu, ang panginoon ng lupa, ay minsang pumasok sa isang kaaya-ayang gubat kasama ang kanyang asawa.
Verse 2
तस्मिन्विकसिताशोकप्रसूननवपल्लवे । प्रोत्फुल्लमल्लिकाखंडकूजद्भ्रमरसंकुले
Doon, sa pook na yaon, namukadkad ang mga bulaklak ng aśoka at sumibol ang sariwang mga usbong; at ang mga kumpol ng ganap na namumulaklak na sampagita ay napupuno ng ugong ng mga bubuyog.
Verse 3
नवकेसरसौरभ्यबद्धरागिजनोत्सवे । सद्यः कोरकिताशोकतमालगहनांतरे
—kung saan ang sariwang samyo ng bagong pollen na tila kesara ay nagbubuklod ng pag-ibig at nagbubunsod ng galak sa mga pusong nahuhumaling; at sa loob ng masinsing kakahuyan ng mga punong tamāla, ang mga aśoka ay kapipisa pa lamang ng mga usbong—
Verse 4
प्रसूनप्रकरानम्र माधवीवनमंडपे । प्रवालकुसुमोद्द्योतचूतशाखिभिरञ्चिते
Sa isang pabilyon sa loob ng gubat ng baging na Mādhavī—ang mga sanga’y yumuyuko sa bigkis ng mga bulaklak, at pinalalamutian ng mga sanga ng mangga na kumikislap sa pulang-koral na pamumulaklak—nagniningning at masaya ang tanawin.
Verse 5
पुन्नागवनविभ्रांतपुंस्कोकिलविराविणि । वसन्तसमये रम्ये विजहार स्त्रिया सह
Sa kaaya-ayang panahon ng tagsibol, sa loob ng gubat ng punnāga na umaalingawngaw sa huni ng mga lalaking kokila na nagliliparan, naglaro roon ang hari kasama ang kaniyang mahal na reyna.
Verse 6
अथाविदूरे क्रोशंतौ धावंतौ द्विजदंपती । अन्वीयमानौ व्याघ्रेण ददर्श नृपसत्तमः
Pagkaraan, hindi kalayuan, nakita ng pinakadakilang hari ang mag-asawang brāhmaṇa na tumatakbo at sumisigaw, hinahabol ng isang tigre.
Verse 7
पाहि पाहि महाराज हा राजन्करुणानिधे । एष धावति शार्दूलो जग्धुमावां महारयः
“Iligtas mo kami, iligtas mo kami, O dakilang hari—O pinunò, bukal ng habag! Ang tigre’y sumasalakay upang lamunin kami, sa nakapangingilabot na bilis!”
Verse 8
एष पर्वतसंकाशः सर्वप्राणिभयंकरः । यावन्न खादति प्राप्य तावन्नौ रक्ष भूपते
“Kasinglaki siya ng bundok, at nakapangingilabot sa lahat ng nilalang. Bago siya makalapit at makalamon—ingatan mo kami, O hari!”
Verse 9
इत्थमाक्रंदितं श्रुत्वा स राजा धनुराददे । तावदागत्य शार्दूलो मध्ये जग्राह तां वधूम्
Nang marinig ang gayong pagdaing, kinuha ng hari ang kaniyang busog. Datapwat noon din, sumugod ang tigre at sa gitna nila’y sinunggaban ang nobya.
Verse 10
हा नाथ नाथ हा कांत हा शंभो जगतः पते । इति रोरूयमाणां तां यावज्जग्राह भीषणः
Sumisigaw siya, “O Panginoon, Panginoon! O minamahal! O Śambhu, Panginoon ng sanlibutan!”—habang siya’y humahagulhol, sinunggaban siya ng kakila-kilabot na halimaw.
Verse 11
तावत्स राजा निशितैर्भल्लैर्व्याघ्रमताडयत् । न च तैर्विव्यथे किंचिद्गिरींद्र इव वृष्टिभिः
Pagdaka’y tinamaan ng hari ang tigre ng matutulis na palaso; ngunit hindi man lamang ito nasaktan—gaya ng tuktok ng bundok na di matinag ng ulan.
Verse 12
स शार्दूलो महासत्त्वो राज्ञोस्त्रैरकृतव्यथः । बलादाकृष्य तां नारीमपाक्रामत सत्वरः
Ang makapangyarihang tigre, di nasugatan sa mga sandata ng hari, ay hinila ang babae sa lakas at dagling tumakas.
Verse 13
व्याघ्रेणापहृतां पत्नीं वीक्ष्य विप्रोऽतिदुःखितः । रुरोद हा प्रिये बाले हा कांते हा पतिव्रते
Nang makita ng brāhmaṇa ang kaniyang asawa na inagaw ng tigre, siya’y labis na nagdalamhati at umiyak nang malakas: “Ay, aking sinta! O maamong dalaga! O minamahal! O tapat na maybahay!”
Verse 14
एकं मामिह संत्यज्य कथं लोकांतरं गता । प्राणेभ्योपि प्रियां त्यक्त्वा कथं जीवितुमुत्सहे
Iniwan mo akong nag-iisa rito—paano ka naparoon sa ibang daigdig? Tinalikuran mo ang higit kong minamahal kaysa hininga; paano pa ako magkakaroon ng loob na mabuhay?
Verse 15
राजन्क्व ते महास्त्राणि क्व ते श्लाघ्यं महद्धनुः । क्व ते द्वादशसाहस्रमहानागातिगं बलम्
O Hari, nasaan na ngayon ang iyong makapangyarihang mga sandata? Nasaan ang iyong bantog na dakilang busog? Nasaan ang lakas mong sinasabing hihigit pa sa labindalawang libong dambuhalang elepante?
Verse 16
किं ते शंखेन खङ्गेन किं ते मंत्रास्त्रविद्यया । किं च तेन प्रयत्नेन किं प्रभावेण भूयसा
Ano ang pakinabang sa iyo ng kabibe at ng tabak? Ano ang silbi ng iyong kaalaman sa mga mantra at sa agham ng sandata? Ano ang silbi ng lahat ng pagsisikap—at maging ng dakilang ‘kapangyarihan’—kung sa oras ng pangangailangan ay bigo?
Verse 17
तत्सर्वं विफलं जातं यच्चान्यत्त्वयि तिष्ठति । यस्त्वं वनौकसं जंतुं निवारयितुमक्षमः
Lahat ng iyon ay naging walang bunga—pati ang anumang natitira pa sa iyo—sapagkat wala kang kakayahang pigilan ang nilalang na naninirahan sa gubat, ang mabangis na mananalakay.
Verse 18
क्षात्त्रस्यायं परो धर्मः क्षताद्यत्परिरक्षणम् । तस्मात्कुलोचिते धर्मे नष्टे त्वज्जीवितेन किम्
Ito ang pinakamataas na dharma ng isang kṣatriya: ang pag-iingat at pagprotekta sa mga sugatan at sa mga nagdurusa. Kaya kung nawala ang tungkuling angkop sa iyong angkan, ano pa ang halaga ng iyong buhay?
Verse 19
आर्तानां शरणार्तानां त्राणं कुर्वंति पार्थिवाः । प्राणैरर्थैश्च धर्मज्ञास्तद्विहीना मृतोपमाः
Ang mga haring nakakabatid ng dharma ay nagliligtas sa mga nagdurusa at sa mga humihingi ng kanlungan, kahit kapalit ang buhay at yaman; ang salat sa gayong diwa ay parang patay na.
Verse 20
धनिनां दानहीनानां गार्हस्थ्याद्भिक्षुता वरा । आर्तत्राणविहीनानां जीवितान्मरणं वरम्
Sa mayayamang salat sa pagbibigay, higit na mainam ang mamalimos kaysa manatili sa buhay-maybahay; sa hindi nagliligtas sa nagdurusa, higit na mainam ang kamatayan kaysa buhay.
Verse 21
वरं विषादनं राज्ञो वरमग्नौ प्रवेशनम् । अनाथानां प्रपन्नानां कृपणानामरक्षणात्
Sa isang hari, higit na mainam pa ang pagkalugmok—oo, maging ang pagpasok sa apoy—kaysa ang hindi pagprotekta sa mga walang sandigan, sa mga sumuko sa kanlungan, at sa mga dukha.
Verse 22
इत्थं विलपितं तस्य स्ववीर्यस्य च गर्हणम् । निशम्य नृपतिः शोकादात्मन्येवमचिंतयत्
Nang marinig niya ang gayong panaghoy at ang pagsisi sa sarili niyang tapang, ang hari—nalugmok sa dalamhati—ay nagmuni-muni sa kanyang kalooban nang ganito.
Verse 23
अहो मे पौरुषं नष्टमद्य दैवविपर्ययात् । अद्य कीर्तिश्च मे नष्टा पातकं प्राप्तमुत्क टम्
Ay, ang aking pagkalalaki’y naglaho ngayon dahil sa pagbaligtad ng tadhana; ngayon pati ang aking dangal ay gumuho—isang mabigat na kasalanan ang dumapo sa akin.
Verse 24
धर्मः कालोचितो नष्टो मन्दभाग्यस्य दुर्मतेः । नूनं मे संपदो राज्यमायुष्यं क्षयमेष्यति
Sa kapus-palad at ligaw ang isip, napaparam ang dharmang angkop sa panahon. Tunay, ang aking kasaganaan, kaharian, at maging ang haba ng buhay ay patungo na sa pagkalugmok.
Verse 25
अपुंसां संपदो भोगाः पुत्रदारधनानि च । दैवेन क्षणमुद्यंति क्षणादस्तं व्रजंति च
Sa mga walang tatag na loob, ang yaman at ligaya—mga anak, asawa, at kayamanan—sa tadhana’y sumisilang sandali, at sa sandaling kasunod ay lumulubog at naglalaho.
Verse 26
अत एनं द्विजन्मानं हतदारं शुचार्दितम् । गतशोकं करिष्यामि दत्त्वा प्राणानपि प्रियान्
Kaya palalayain ko sa dalamhati ang dalawang-ulit-na-ipinanganak na ito—na nawalan ng asawa at pinahihirapan ng lungkot—kahit ialay ko pa ang aking mahal na hininga ng buhay.
Verse 27
इति निश्चित्य मनसा भद्रायुर्नृपसत्तमः । पतित्वा पादयोस्त्वस्य बभाषे परिसांत्वयन्
Sa gayong pasya sa puso, si Bhadrāyu—pinakamainam sa mga hari—ay nagpatirapa sa kanyang paanan at nagsalita, nagbibigay-aliw at pagdamay.
Verse 28
कृपां कुरु मयि ब्रह्मन्क्षत्रबंधौ हतौजसि । शोकं त्यज महाबुद्धे दास्याम्यर्थं तवेप्सितम्
Maawa ka sa akin, O brāhmaṇa, ako’y kṣatriya sa pangalan lamang at nawalan ng lakas. Iwaksi mo ang dalamhati, O dakilang isip; ibibigay ko ang anumang ninanais mo.
Verse 29
इदं राज्यमियं राज्ञी ममेदं च कलेवरम् । त्वधीनमिदं सर्वं किं तेऽभिलषितं वद
Ang kahariang ito, ang reynang ito, at maging ang aking katawan—lahat ng naririto ay nasa ilalim ng iyong kapangyarihan. Sabihin mo: ano ang ninanais mo?
Verse 30
ब्राह्मण उवाच । किमादर्शेन चांधस्य किं गृहैर्भैक्ष्यजीविनः । किं पुस्तकेन मूर्खस्य ह्यस्त्रीकस्य धनेन किम्
Ang brāhmaṇa ay nagsabi: Ano ang silbi ng salamin sa bulag? Ano ang silbi ng mga bahay sa nabubuhay sa limos? Ano ang silbi ng aklat sa mangmang? At ano ang silbi ng yaman sa lalaking walang asawa?
Verse 31
अतोऽहं गतपत्नीको भुक्तभोगो न कर्हिचित् । इमां तवाग्रमहिषीं कामार्थं दीयतां मम
Kaya ako—na nawalan ng asawa at kailanma’y hindi nakalasap ng mga kaligayahan—ay humihiling na ang iyong punong-maharlikang reyna ay ipagkaloob sa akin, alang-alang sa pagnanasa.
Verse 32
राजोवाच । ब्रह्मन्किमेष धर्मस्ते किमेतद्गुरुशासनम् । अस्वर्ग्यमयशस्यं च परदाराभिमर्शनम्
Ang hari ay nagsabi: O brāhmaṇa, anong ‘dharma’ ang sinasabi mo, at anong aral ng guro ang ganito? Ang paghipo sa asawa ng iba ay hindi patungo sa langit—ito’y kahiya-hiya.
Verse 33
दातारः संति वित्तस्य राज्यस्य गजवाजिनाम् । आत्मदेहस्य वा क्वापि न कलत्रस्य कर्हिचित्
May mga nagbibigay ng yaman, ng kaharian, ng mga elepante at kabayo. May ilan pang nag-aalay ng sarili nilang katawan—ngunit kailanma’y hindi ipinagkakaloob ang sariling asawa.
Verse 34
परदारोपभोगेन यत्पापं समुपार्जितम् । न तत्क्षालयितुं शक्यं प्रायश्चित्तशतैरपि
Ang kasalanang naipon sa pakikipagniig sa asawa ng iba ay hindi mahuhugasan—kahit sa daan-daang pag-aayuno at pagpenitensiya.
Verse 35
ब्राह्मण उवाच । अपि ब्रह्मवधं घोरमपि मद्यनिषेवणम् । तपसा नाशयिष्यामि कि पुनः पारदारिकम् । तस्मात्प्रयच्छ मे भार्यामिमां त्वं ध्रुवमन्यथा
Wika ng Brāhmaṇa: “Kahit ang kakila-kilabot na kasalanang pagpatay sa brāhmaṇa, kahit ang pag-inom ng alak—wawasakin ko sa tapas; lalo pa itong paglapastangan sa asawa ng iba. Kaya ibigay mo sa akin ang asawang ito; kung hindi, tiyak ang kapahamakan.”
Verse 36
अरक्षणाद्भयार्तानां गंतासि निरयं ध्रुवम् । इति विप्रगिरा भीतश्चिंतयामास पार्थिवः । अरक्षणान्महत्पापं पत्नीदानं ततो वरम्
“Sa hindi pagprotekta sa mga pinahihirapan ng takot, tiyak na mapupunta ka sa impiyerno.” Natakot sa salita ng brāhmaṇa, nagmuni ang hari: “Ang pagpapabaya sa pag-iingat ay malaking kasalanan; kaya ang pagbibigay ng asawa ay mas maliit na kasamaan.”
Verse 37
अतः पत्नीं द्विजाग्र्याय दत्त्वा निर्मुक्तकिल्विषः । सद्यो वह्निं प्रवेक्ष्यामि कीर्तिश्च निहिता भवेत्
“Kaya, ibibigay ko ang aking asawa sa pinakadakila sa mga brāhmaṇa at mapapalaya sa kasalanan; pagdaka’y papasok ako sa apoy, at ang aking dangal ay maitatatag.”
Verse 38
इति निश्चित्य मनसा समुज्ज्वाल्य हुताशनम् । तं ब्राह्मणं समाहूय ददौ पत्नीं सहोदकाम्
Sa gayong pasya sa puso, pinasiklab niya ang sagradong apoy; saka tinawag ang brāhmaṇa at ibinigay ang kanyang asawa, kalakip ang ritwal na tubig bilang patibay.
Verse 39
स्वयं स्नातः शुचिर्भूत्वा प्रणम्य विबुधेश्वरान् । तमग्निं द्विः परिक्रम्य शिवं दध्यौ समाहितः
Siya mismo’y naligo at naging dalisay; yumukod sa mga panginoon ng mga diyos. Pagkaraan, inikutan niya nang dalawang ulit ang banal na apoy, at sa payapang diwa’y nagmuni-muni kay Śiva.
Verse 40
तमथाग्नौ पतिष्यंतं स्वपदासक्तचेतसम् । प्रत्यदृश्यत विश्वेशः प्रादुर्भूतो जगत्पतिः
Nang siya’y malapit nang mahulog sa apoy, ang isip ay nakapako sa mga paa Niya, nagpakita sa harap niya ang Panginoon ng sansinukob, ang Hari ng mga daigdig.
Verse 41
तमीश्वरं पंचवक्त्रं त्रिनेत्रं पिनाकिनं चन्द्रकलावतंसम् । आलंबितापिंगजटाकलापं मध्यंगतं भास्करकोटितेजसम्
Natanaw niya ang Panginoon: may limang mukha, tatlong mata, taglay ang busog na Pināka; may palamuting gasuklay ng buwan; at ang mapulang-buhok na mga jata’y nakalaylay—nagniningning na tila liwanag ng sampung milyong araw.
Verse 42
मृणालगौरं गजचर्मवाससं गंगातरंगो क्षितमौलिदेशम् । नागेंद्रहारावलिकंकणोर्मिकाकिरीटकोट्यंगदकुंडलोज्ज्वलम्
Maputla na gaya ng hibla ng lotus, nakadamit ng balat ng elepante; ang mga alon ng ilog Gaṅgā’y nasa kanyang ulo. Nagniningning siya sa kuwintas na ahas-haring nakapulupot, sa hanay ng mga pulseras at armlet, at sa kumikislap na mga korona at hikaw.
Verse 43
त्रिशूलखट्वांगकुठारचर्ममृगाभयेष्टार्थपिनाकहस्तम् । वृषोपरिस्थं शितिकंठमीशं प्रोद्भूतमग्रे नृपतिर्ददर्श
Nakita ng hari ang Panginoon na nahayag sa harap niya—ang asul-ang-lalamunan, nakaluklok sa toro—na sa mga kamay ay taglay ang trishula, ang khatvāṅga, ang palakol, ang balat, ang usa, ang mudra ng walang-takot, ang kaloob ng ninanais, at ang busog na Pināka.
Verse 44
अथांबराद्द्रुतं पेतुर्दिव्याः कुसुमवृष्टयः । प्रणेदुर्देवतूर्याणि देवाश्च ननृतुर्जगुः
Pagkatapos, mula sa langit ay biglang bumuhos ang mga ulang-bulaklak na banal. Umalingawngaw ang mga tugtuging pangkalangitan, at ang mga deva’y nagsayaw at umawit sa pagdiriwang.
Verse 45
तत्राजग्मुर्नारदाद्याः सनकाद्या सुरर्षयः । इन्द्रादयश्च लोकेशास्तथाब्रह्मर्षयोऽमलाः
Dumating doon si Nārada at ang iba pa, ang mga banal na ṛṣi na pinangungunahan nina Sanaka; dumating din si Indra at ang iba pang mga tagapangalaga ng mga daigdig, pati ang mga dalisay na brahmarṣi.
Verse 46
तेषां मध्ये समासीनो महादेवः सहोमया । ववर्ष करुणासारं भक्तिनम्रे महीपतौ
Sa gitna nila, nakaupo si Mahādeva kasama si Umā; ibinuhos Niya ang ubod ng habag sa haring yumuyuko nang may debosyon.
Verse 47
तद्दर्शनानंदविजृंभिताशयः प्रवृद्धबाष्पांबुपरिप्लुतांगः । प्रहृष्टरोमा गलगद्गदाक्षरं तुष्टाव गीर्भिर्मुकुलीकृतांजलिः
Sa galak ng banal na pagtanaw na iyon ay namukadkad ang kanyang puso; nabasa ang kanyang katawan ng umaagos na luha, tumindig ang balahibo, at sa nabubulol na tinig ay nagpuri siya sa Panginoon sa pamamagitan ng mga himno, magkadikit ang palad sa paggalang.
Verse 48
राजोवाच । नतोस्म्यहं देवमनाथमव्ययं प्रधानमव्यक्तगुणं महांतम् । अकारणं कारणकारणं परं शिवं चिदानंदमयं प्रशांतम्
Wika ng Hari: Ako’y yumuyuko sa Diyos—walang sinasandalan, ngunit Siya ang kanlungan ng lahat; di-nasisira; ang unang pinagmulan (pradhāna), malawak, na ang mga katangian ay di-nahahayag; ang Walang-sanhi, ang sanhi ng lahat ng sanhi; ang Kataas-taasang Śiva, na likas na kamalayan at kaligayahan, ganap na payapa.
Verse 49
त्वं विश्वसाक्षी जगतोऽस्यकर्त्ता विरूढधामा हृदि सन्निविष्टः । अतो विचिन्वंति विधौ विपश्चितो योगैरनेकैः कृतचित्तरोधैः
Ikaw ang Saksi ng sansinukob, ang Maylikha ng daigdig na ito—ang iyong ningning ay matatag, nananahan sa puso. Kaya’t hinahanap Ka ng marurunong sa mga itinakdang paraan, sa maraming yoga, na napigil ang isip.
Verse 50
एकात्मतां भावयतां त्वमेको नानाधियां यस्त्वमनेकरूपः । अतींद्रियं साक्ष्युदयास्तविभ्रमं मनःपथात्संह्रियते पदं ते
Sa mga nagmumuni sa iisang Sarili, Ikaw ang Isa; sa mga isip na sari-sari ang hilig, Ikaw ay lumilitaw na maraming anyo. Ang iyong katotohanan ay lampas sa pandama; pag-umusbong ang kamalayang-saksi, ang iyong tunay na kalagayan ay lumalampas sa landas ng isip at di masambit.
Verse 51
तं त्वां दुरापं वचसो धियाश्च व्यपेतमोहं परमात्मरूपम् । गुणैकनिष्ठाः प्रकृतौ विलीनाः कथं वपुः स्तोतुमलंगिरो मे
Ikaw, na mahirap abutin ng salita at maging ng pag-iisip—malaya sa pagkalito, may anyo ng Kataas-taasang Sarili. Ngunit ang aking mga salita’y nalulunod sa mga guṇa ng prakṛti at doon nakatuon; paano magiging sapat ang aking tinig upang purihin ang iyong anyo?
Verse 52
तथापि भक्त्याश्रयतामुपेयुस्तवांघ्रिपद्मं प्रणतार्तिभंजनम् । सुघोरसंसारदवाग्निपीडितो भजामि नित्यं भवभीतिशांतये
Gayunman, yaong kumakapit sa debosyon ay nakararating sa iyong mga paang-loto, tagapawi ng pagdurusa ng mga yumuyukod. Pinahihirapan ng nakapangingilabot na apoy-gubat ng saṃsāra, sinasamba kita araw-araw upang mapayapa ang takot sa pag-iral sa mundo.
Verse 53
नमस्ते देव देवाय महादेवाय शंभवे । नमस्त्रिमूर्तिरूपाय सर्गस्थित्यंतकारिणे
Pagpupugay sa iyo, Diyos ng mga diyos, Mahādeva, Śambhu. Pagpupugay sa iyo na may anyong Trimūrti, na gumagawa ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw.
Verse 54
नमो विश्वादिरूपाय विश्वप्रथमसाक्षिणे । नमः सन्मात्रतत्त्वाय बोधानंदघनाय च
Pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay pinagmulan ng sansinukob, ang unang Saksi ng lahat. Pagpupugay sa Iyo na dalisay na Pag-iral lamang—siksik na Bukal ng Kamalayan at Kaligayahan.
Verse 55
सर्वक्षेत्रनिवासाय क्षेत्रभिन्नात्मशक्तये । अशक्ताय नमस्तुभ्यं शक्ताभासाय भूयसे
Pagpupugay sa Iyo na nananahan sa bawat banal na dako at sa bawat katawan; ang Iyong kapangyarihan ay lumilitaw bilang maraming sarili na wari’y magkakahiwalay sa bawat larangan. Bagaman lampas Ka sa lahat ng pag-asa at pagkapit, yumuyuko ako sa Iyo na nagpapakita bilang liwanag ng kapangyarihan sa lahat ng dako.
Verse 56
निराभासाय नित्याय सत्यज्ञानांतरात्मने । विशुद्धाय विदूराय विमुक्ताशेषकर्मणे
Pagpupugay sa Walang-hanggang Nananatili, malaya sa lahat ng mapanlinlang na anyo; na ang panloob na diwa ay katotohanan at kaalaman. Pagpupugay sa Dalisay at Lampas-sa-lahat, na ganap na napalaya sa anumang nalalabing karma.
Verse 57
नमो वेदांतवेद्याय वेदमूलनिवासिने । नमो विविक्तचेष्टाय निवृत्तगुण वृत्तये
Pagpupugay sa Iyo na nakikilala sa pamamagitan ng Vedānta, na nananahan sa pinakaugat ng mga Veda. Pagpupugay sa Iyo na ang pagkilos ay ganap na hiwalay at payapa, na ang mga gawi ay malaya sa pag-ikot ng mga guṇa.
Verse 58
नमः कल्याणवीर्याय कल्याणफलदायिने । नमोऽनंताय महते शांताय शिवरूपिणे
Pagpupugay sa Iyo na may mapalad na kagitingan, tagapagkaloob ng mapalad na bunga. Pagpupugay sa Walang-hanggan at Dakila—ang Kapayapaan mismo—na ang anyo ay si Śiva, ang Mapalad na Kabutihan.
Verse 59
अघोराय सुघोराय घोराघौघ विदारिणे । भर्गाय भवबीजानां भंजनाय गरीयसे । नमो विध्वस्तमोहाय विशदात्मगुणाय च
Pagpupugay sa Di-nakakatakot, at sa Lubhang-kakila-kilabot—na dumudurog sa mga pulutong ng pangamba. Pagpupugay kay Bharga, ang Maningning na Tagapagwasak, na bumabasag sa mga binhi ng pag-iral sa sanlibutan, ang Pinaka-kagalang-galang. Pagpupugay sa Iyo na winasak ang kamangmangan, na ang likás na mga katangian ay ganap na malinaw at dalisay.
Verse 60
पाहि मां जगतां नाथ पाहि शंकर शाश्वत । पाहि रुद्र विरूपाक्ष पाहि मृत्युंजयाव्यय
Ingatan Mo ako, O Panginoon ng mga daigdig; ingatan Mo ako, O Śaṅkara, ang Walang-hanggan. Ingatan Mo ako, O Rudra, O Panginoong may tatlong mata; ingatan Mo ako, O Mṛtyuñjaya, ang Di-nasisira, Mananaig sa kamatayan.
Verse 61
शम्भो शशांककृतशेखर शांतमूर्ते गौरीश गोपतिनिशापहुताशनेत्र । गंगाधरांधकविदारण पुण्यकीर्ते भूतेश भूधरनिवास सदा नमस्ते
O Śambhu—na ang tuktok ay pinalamutian ng buwan, na ang anyo ay kapayapaan; O Panginoon ni Gaurī, na ang mga mata ay Araw, Buwan, at Apoy. O Tagapagdala ng Gaṅgā, Tagapagwasak kay Andhaka, na banal ang iyong katanyagan; O Panginoon ng mga nilalang, nananahan sa mga bundok—magpakailanman, sa Iyo ang aking pagpupugay.
Verse 62
सूत उवाच । एवं स्तुतः स भगवान्राज्ञा देवो महेश्वरः । प्रसन्नः सह पार्वत्या प्रत्युवाच दयानिधिः
Sinabi ni Sūta: Sa gayong pagpupuri ng hari, ang pinagpalang Panginoon na si Maheśvara ay nalugod; at kasama si Pārvatī, ang karagatan ng habag, ay sumagot Siya.
Verse 63
ईश्वर उवाच । राजंस्ते परितुष्टोऽस्मि भक्त्या पुण्यस्तवेन च । अनन्यचेता यो नित्यं सदा मां पर्यपूजयः
Sinabi ni Īśvara: O Hari, lubos Akong nasiyahan sa iyo—sa iyong debosyon at sa banal mong himno ng pagpupuri. Sa di-nahahating isip, palagi mo Akong sinamba, sa bawat sandali.
Verse 64
तव भावपरीक्षार्थं द्विजो भूत्वाहमागतः । व्याघ्रेण या परिग्रस्ता सैषा दैवी गिरींद्रजा
Upang subukin ang katapatan ng iyong kalooban, ako’y dumating na nag-anyong isang brāhmaṇa. At ang ‘prinsesa, anak ng Panginoon ng mga bundok,’ na wari’y sinakmal ng tigre—siya’y tunay na banal na pagpapakita.
Verse 65
व्याघ्रो मायामयो यस्ते शरैरक्षतविग्रहः । धीरतां द्रष्टुकामस्ते पत्नीं याचितवानहम्
Ang tigre na yaon—na di nasugatan ang katawan kahit tamaan ng iyong mga palaso—ay anyong hinubog lamang ng māyā. Nais kong makita ang iyong matatag na tapang, kaya hiniling ko sa iyo ang iyong asawa.
Verse 66
अस्याश्च कीर्तिमालिन्यास्तव भक्त्या च मानद । तुष्टोऽहं संप्रयच्छामि वरं वरय दुर्लभम्
O tagapagkaloob ng dangal, nalugod ako sa iyong debosyon, at sa debosyon din ng Kīrtimālinī na ito. Kaya ipinagkakaloob ko sa iyo ang isang biyaya; pumili ka, kahit ito’y bihirang makamtan.
Verse 67
राजोवाच । एष एव वरो देव यद्भवान्परमेश्वरः । भवतापपरीतस्य मम प्रत्यक्षतां गतः
Wika ng hari: “Ito lamang ang aking biyaya, O Diyos—na ikaw, ang Kataas-taasang Panginoon, ay nagpakita sa aking harapan, bagaman ako’y pinapaso ng init ng pagdurusang makamundo.”
Verse 68
नान्यं वरं वृणे देव भवतो वरदर्षभात् । अहं च सेयं सा राज्ञी मम माता च मत्पिता
Wala na akong ibang biyayang pipiliin, O Diyos, mula sa iyo—ikaw na toro sa mga tagapagkaloob ng biyaya. Nawa’y ako, ang reynang ito, at ang aking ina at aking ama ay pagpalain ng iyong kagandahang-loob.
Verse 69
वैश्यः पद्माकरो नाम तत्पुत्रः सुनयाभिधः । सर्वानेतान्महादेव सदा त्वत्पार्श्वगान्कुरु
May isang vaiśya na nagngangalang Padmākara, at ang kaniyang anak ay tinatawag na Sunaya. O Mahādeva, gawin Mo silang lahat na walang hanggan na mga tagapaglingkod sa Iyong tabi.
Verse 70
सूत उवाच । अथ राज्ञी महाभागा प्रणता कीर्तिमालिनी । भक्त्या प्रसाद्य गिरिशं ययाचे वरमुत्तमम्
Sinabi ni Sūta: Pagkaraan, ang mapalad na reyna na si Kīrtimālinī, yumukod nang may pagpipitagan; sa debosyon ay pinalugod niya si Giriśa at humiling ng isang dakilang biyaya.
Verse 71
राज्ञ्युवाच । चंद्रांगदो मम पिता माता सीमंतिनी च मे । तयोर्याचे महादेव त्वत्पार्श्वे सन्निधिं सदा
Sinabi ng reyna: ‘Si Candrāṃgada ang aking ama, at si Sīmaṃtinī ang aking ina. Para sa kanila, O Mahādeva, hinihiling ko ang walang hanggang pananatili sa Iyong tabi.’
Verse 72
एवमस्त्विति गौरीशः प्रसन्नो भक्तवत्सलः । तयोः कामवरं दत्त्वा क्षणादंतर्हितोऽभवत्
‘Gayon nga,’ wika ni Gaurīśa, na nalugod at mapagmahal sa mga deboto. Ibinigay niya sa kanila ang minimithing biyaya, at sa isang kisapmata ay naglaho.
Verse 73
सोपि राजा सुरैः सार्धं प्रसादं प्राप्य शूलिनः । सहितः कीर्तिमालिन्या बुभुजे विषयान्प्रियान्
Ang haring iyon din, kasama ng mga deva, ay tumanggap ng biyaya ni Śūlin. Kasama si Kīrtimālinī, tinamasa niya ang mga kaaya-ayang bagay ng buhay sa daigdig.
Verse 74
कृत्वा वर्षायुतं राज्यमव्याहतबलोन्नतिः । राज्यं पुत्रेषु विन्यस्य भेजे शंभोः परं पदम्
Matapos maghari sa kaharian sa loob ng sampung libong taon, taglay ang di-napapahinaang lakas at patuloy na pag-unlad, ipinagkatiwala niya ang paghahari sa kanyang mga anak at nakamtan ang kataas-taasang tahanan ni Śambhu (Śiva).
Verse 75
चंद्रांगदोपि राजेंद्रो राज्ञी सीमंतिनी च सा । भक्त्या संपूज्य गिरिशं जग्मतुः शांभवं पदम्
Si Haring Caṃdrāṃgada rin, at ang Reyna Sīmaṃtinī, matapos sambahin nang may debosyon si Giriśa (Panginoong Śiva), ay nagtungo sa kalagayang Śāṃbhava—ang tahanan ni Śambhu.
Verse 76
एतत्पवित्रमघनाशकरं विचित्रं शम्भोर्गुणानुकथनं परमं रहस्यम् । यः श्रावयेद्बुधजनान्प्रयतः पठेद्वा संप्राप्य भोगविभवं शिव मेति सोंते
Ang kamangha-manghang salaysay na ito—ang pinakadakila at lihim na pagbanggit sa mga katangian ni Śambhu—ay banal, nagpapadalisay, at pumupuksa sa kasalanan. Sinumang may disiplina na bumibigkas nito o nagpaparinig nito sa mga pantas, matapos makamtan ang ligaya at kasaganaan sa daigdig, sa huli’y nakararating kay Śiva.