Rig Veda 3.13.5: Mandala 3, Sukta 13, Mantra 5

Sukta 3.13

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

दीदिवांसमपूर्व्यं वस्वीभिरस्य धीतिभिः । ऋक्वाणो अग्निमिन्धते होतारं विश्पतिं विशाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 3.13.5

Transliteration

dīdivā́ṃsam apū́rvyaṃ vásvībhiḥ asya dhītíbhiḥ | ṛkvā́ṇo agním indhate hótāraṃ viśpátiṃ viśā́m ||

Translation

Ang mga mang-aawit ay nag-aalay ng liwanag kay Agni, ang laging nagniningning at hindi tumanda, na may mayamang inspirasyon; ginigising nila siya bilang saserdote ng alay at bilang panginoon ng mga mamamayan sa loob ng maayos na buhay.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दीदिवांसम्: shining, radiant
• दीदिवांसम्: कर्म (इन्धते—कस्य? अग्निम्… दीदिवांसम्)
• Type: Adjective
• Root: दीदिवांस् (< √दिव् ‘दीप्तौ’ का परिपूर्ण/वृद्धि-रूप) / प्रातिपदिक: दीदिवांस्

• अपূर्व्यम्: unprecedented, unique
• अपূर्व्यम्: कर्म (अग्निम् विशेषयति)
• Type: Adjective
• Root: अपूर्व्य (a- + पूर्व्य < पूर्व ‘former’)

• वस्वीभिः: with rich (ones), with bountiful (means)
• वस्वीभिः: करण (किससे?—समृद्ध/उदार…)
• Type: Adjective (instrumental plural)
• Root: वस्वी (वसु ‘wealth’ से; ‘समृद्ध/धनवती’)

• अस्य: of him/this (Agni)
• अस्य: सम्बन्ध (धीतीभिः—कस्य? अस्य)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धीतिभिः: with hymns, with devotions/insights
• धीतिभिः: करण (इन्धते—किससे? स्तुतियों/ध्यानों से)
• Type: Noun
• Root: धीति (√धी ‘बुद्धौ/धारणे’ से; ‘ध्यान/स्तोत्र/विचार’)

• ऋक्वाणः: the chanters of ṛc-verses, singers
• ऋक्वाणः: कर्ता (इन्धते—कौन? ऋक्वाणः)
• Type: Noun
• Root: ऋक्वन् (ऋच्/ऋक् ‘ऋग्वेद-स्तोत्र’ से; ‘ऋच् गाने वाला’)

• अग्निम्: Agni, the fire-god
• अग्निम्: कर्म (इन्धते—किम्? अग्निम्)
• Type: Noun
• Root: अग्नि

• इन्धते: they kindle, they ignite
• इन्धते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √इन्ध् (दीप्तौ/प्रदीपने) / इन्ध् ‘to kindle’

• होतारम्: the Hotṛ-priest, invoker
• होतारम्: कर्म (अग्निम् के विशेषण-रूपेण: ‘होतारम्’)
• Type: Noun
• Root: होतृ (√हु ‘यज्ञे आह्वाने/होमने’ से; ‘आह्वाता/याजक’)

• विश्पतिम्: lord of the clan/settlement
• विश्पतिम्: कर्म (अग्निम् के विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: विश्पति (विश् ‘कुल/जन’ + पति ‘lord’)

• विशाम्: of the peoples/clans
• विशाम्: सम्बन्ध (विश्पतिम्—कस्य? विशाम्)
• Type: Noun
• Root: विश् (जन/कुल/प्रजा)